Redactieblog: FC 27 vindt gokken belangrijker dan voetbal voor iedereen

Voetbalspel FC 27 is geschikt voor spelers van 16 jaar en ouder. Dat blijkt uit de leeftijdsrating die PEGI eraan heeft gekoppeld. De Europese organisatie voor leeftijdsadviezen voor games geeft die rating omdat de game een gokelement bevat.

Spelers kunnen in de spelmodus Ultimate Team digitale pakjes kaarten kopen, waarbij ze mogen hopen dat een van de beste voetballers op aarde uit zo'n pakje verschijnt. Maar die kans is uiteraard relatief klein.

Strenger leeftijdsadvies in maart al aangekondigd

Dat er '16+' op het doosje van FC 27 prijkt, is geen volledige verrassing. Toen in maart van dit jaar bekend werd dat PEGI strengere leeftijdsadviezen zou gaan geven voor games met gokelementen zoals lootboxes, was er al speculatie over de gevolgen voor EA Sports FC. De digitale pakjes kaarten zijn al jarenlang vaste prik in de voetbalspellenreeks, die tot 2023 FIFA heette. Als de lootboxes niet zouden verdwijnen uit FC, zou PEGI de game in Europa waarschijnlijk alleen geschikt vinden voor een ouder publiek.

Dat is nu dus precies wat er gebeurt met FC 27 en daarmee bereiken we een nieuw dieptepunt. Elke gamer met een voetbalhart heeft verhalen van vroeger. Met je maatjes op de bank, urenlang FIFA spelen. Mijn eigen vrienden van vroeger zullen je vertellen hoe ik, toen ik ooit uitgeschakeld was in een FIFA-toernooi, in de buurt van de SEGA Mega Drive deed alsof ik struikelde, waarbij ik pardoes met mijn wijsvinger op de resetknop van de console terechtkwam. Geheel per ongeluk, uiteraard. Gelukkig bestond de VAR toen nog niet.

Het was niet bepaald mijn beste moment, maar wel een van héél veel herinneringen die ontstaan zijn op, rond of in FIFA. Voetballiefhebber worden is een proces dat start in je kindertijd. In mijn geval betekende dat: samen met mijn opa naar samenvattingen kijken. Hij nam hele wedstrijden op en spoelde voor mij door naar de doelpunten, want geduld voor hele wedstrijden had ik nog niet. Met mijn vriendjes ging ik op voetbal en we speelden op pleintjes in de buurt. En als het regende, kropen we achter een spelcomputer om daar verder te voetballen. Als het aan EA ligt, valt dat stukje van de voetballiefhebberij dus weg voor de jonkies van nu.

Gaan mensen de leeftijdsrating ook echt naleven?

Natuurlijk, de kans is groot dat alsnog duizenden, zo niet miljoenen jonge voetbalfans FC 27 gaan spelen. Hoeveel ouders zullen immers denken: "Och, het is een voetbalspel, hoe erg kan het zijn?" Hoeveel winkeliers zullen daadwerkelijk weigeren het spel te verkopen aan jonge enthousiastelingen die voor hun fysieke of digitale kassa's verschijnen?

Toch zou dat wel moeten. Als we verkopers en ouders wijzen op hun verantwoordelijkheid om minderjarigen te beschermen tegen volwassen content in games als Grand Theft Auto of Call of Duty, is dat in het geval van FC 27 niet anders.

Nu denk je misschien: "Joh, waar maak je je druk om? Je kunt dat Ultimate Team toch gewoon negeren?" Klopt, dat is mogelijk. Ik doe dat zelf ook en speel nog steeds met veel plezier een potje Career Mode, waarin ik ondertussen in 2032 ben beland.

Maar voor elke negentien mensen op wie de verslavende werking van gokspellen geen vat heeft, is er één persoon die erdoor in de problemen raakt. Bovendien zijn er diverse studies die laten zien dat de kans dat iemand ooit gokproblemen krijgt, groter is bij mensen die eerder ook geld hebben uitgegeven aan gokelementen in games, zoals lootboxes. Het is niet voor iedereen een onschuldig onderdeel van het spel dat makkelijk te negeren is.

Voetbalspellen voor iedereen

We moeten dus vaststellen dat EA zijn geldmachine Ultimate Team belangrijker vindt dan een voetbalspel voor alle leeftijden. Als advocaat van de duivel zou je kunnen zeggen dat dat logisch is. Je zou kunnen wijzen op de harde klappen die overal in de game-industrie vallen en kunnen stellen dat de zware omstandigheden voor EA niet anders zijn. Je zou vermoedelijk geen ongelijk hebben.

Maar het neemt niet weg dat er een grote groep jonge gamers is waartegen PEGI nu zegt: "Wij vinden dit spel risicovol voor jullie." En dat lijkt me niet de bedoeling. Voetbal is van iedereen. Voetbalspellen horen dat ook te zijn.