Sopa en pipa: een zwarte dag voor het internet

De sopa- en pipa-wet maken het beide mogelijk om Amerikaanse bedrijven te verbieden om samen te werken met sites die auteursrechtinbreuk plegen. Zo mag Google geen verwijzingen meer naar een dergelijke site aanbieden en moet PayPal het betalingsverkeer staken. De sopa schrijft ook voor dat advertentienetwerken banden met de site moeten verbreken.

Als het daarbij bleef, was de kritiek wellicht beperkt gebleven. Maar de safe harbour-bepaling van de dmca die contentproviders tot op zekere hoogte beschermt, wordt in het sopa-wetsvoorstel fors ingeperkt. Voor buitenlandse sites is het niet genoeg om mee te werken aan dmca-verzoeken: sites die 'zich bezighouden met diefstal van Amerikaans eigendom' en niet genoeg doen tegen auteursrechtschending, mogen worden aangepakt.

Gerechtelijk bevel

Om op grond van de sopa- of pipa-wet actie te ondernemen, is in tegenstelling tot bij de dmca een gerechtelijk bevel nodig. Bij de sopa is dat iets makkelijker dan bij de pipa. Een gerechtelijk bevel moet niet worden verward met een rechtszaak: de beschuldigde website heeft geen mogelijkheid om zich op voorhand tegen de aantijgingen te verweren.

Als het gerechtelijke bevel er ligt, kan bovendien actie worden ondernomen tegen de site als geheel, tegenover één copyrightschending bij de dmca. Amerikaanse bedrijven die met de gewraakte site samenwerken, moeten hun dienstverlening binnen vijf dagen staken. Binnen diezelfde vijf dagen moet de beschuldigde site bewijzen dat deze geen auteursrechten van Amerikaanse bedrijven schendt. Bovendien moet de sitehouder beloven om zich voor de Amerikaanse rechter te verantwoorden.

In het geval van de sopa-wet worden auteursrechthouders die ten onrechte actie ondernemen, gestraft: zij zijn dan aansprakelijk voor de schade die een site heeft geleden. Bij pipa ontbreekt een dergelijke passage.

Om aangepakt te kunnen worden, moet een site wel 'op de Verenigde Staten gericht zijn'. De definitie van 'op de VS gericht' is echter zo breed opgesteld dat vrijwel elke website die vanuit de Verenigde Staten toegankelijk is en door Amerikanen wordt bezocht, er onder kan vallen.

Niet genoeg

Een ander probleem zit in de definitie van 'niet genoeg doen' tegen auteursrechtschending: het is onduidelijk wat een site precies moet doen om niet te kunnen worden aangepakt. Internetbedrijven vrezen dat hun werk in feite onmogelijk wordt gemaakt, omdat ze in de praktijk niet kunnen voorkomen dat ergens met hun dienst auteursrechtinbreuk wordt gepleegd. Ze zouden alle content van gebruikers actief moeten monitoren, zeggen ze.

Een automatisch filtersysteem om auteursrechtinbreuk te voorkomen zou waarschijnlijk zorgen voor de nodige false positives: content die wordt geblokkeerd, maar geen auteursrechten schendt. Ook als content wel degelijk auteursrechtelijk beschermd materiaal bevat, hoeft deze niet per se inbreuk te maken: het Amerikaanse auteursrecht kent het begrip fair use, dat de mogelijkheid biedt om onder bepaalde voorwaarden - bijvoorbeeld voor kritiek of onderzoek - een auteursrechtelijk beschermd werk te mogen gebruiken. Het is onwaarschijnlijk dat een automatisch filtersyteem daarvoor oog zal hebben.

In de praktijk zou een hele website kunnen worden afgesloten door het plaatsen van één link naar een andere website waar auteursrechtinbreuk wordt gepleegd. Of dat daadwerkelijk gaat gebeuren, is de vraag - het is een worstcasescenario. Maar duidelijk is wel dat de wet de ruimte biedt om sites compleet lam te leggen.