Inleiding
Google heeft aangekondigd dat de slimme thermostaat van Nest ook naar Nederland en België komt. Hoewel er al legio slimme apparaten beschikbaar zijn, kan deze introductie worden gezien als het begin van een nieuw tijdperk. De vergelijking met de iPhone dringt zich dan ook op.
Android- en Windows Phone-fanboys zullen ons dit niet in dank afnemen, maar blijkbaar was de iPhone nodig om de in gewoonten vastgeroeste telefoonfabrikanten wakker te schudden en ze eens iets anders te laten maken. Er waren voor de introductie van de iPhone al telefoons met voor die tijd grote schermen die bovendien apps konden draaien, maar niemand kocht ze, want ze waren lelijk en langzaam. Bovenal waren ze in de minderheid; het gros van de telefoons had nog steeds een klein scherm en een toetsenbord. De komst van de iPhone maakte dat fabrikanten hun telefoons slimmer en gebruiksvriendelijker gingen maken.
Apparaten als thermostaten en rookmelders zijn in de afgelopen jaren nauwelijks veranderd
Hetzelfde lijkt te gaan gebeuren in de markt voor huishoudelijke producten. Ex-Apple-topman Tony Fadell ervoer een paar jaar geleden dat die over het algemeen lelijk en niet echt gebruiksvriendelijk zijn. Bij Apple was Fadell verantwoordelijk voor de iPod, maar in 2008 nam hij ontslag om met pensioen te gaan. Hij richtte zich op het bouwen van een vakantiehuis en realiseerde zich toen dat apparaten als thermostaten en rookmelders in de afgelopen jaren nauwelijks zijn veranderd.
Samen met zijn voormalige stagiair Matt Rogers begon hij daarom een onderneming om domme, lelijke apparaten als thermostaten en rookmelders om te vormen tot slimme en mooie gadgets: Nest. Inmiddels verkoopt het bedrijf naar schatting van Forrester Research 50.000 slimme thermostaten per maand en begin dit jaar nam Google het bedrijf over voor 3,2 miljard dollar, omgerekend 2,5 miljard euro. En ook de 'vastgeroeste' fabrikanten van huishoudelijke apparatuur komen nu opeens met mooie, slimme apparaten.
Later deze maand, de precieze datum is nog niet bekend, komen de slimme thermostaat en rookmelder van Nest naar Nederland en België, voor een nog onbekende prijs. Wat kunnen we ervan verwachten? We zullen de Nest in de komende tijd uitvoerig testen, maar blikken nu alvast vooruit.
Slimme thermostaat
Het product waarmee Nest zijn intrede op de markt deed, is zoals bekend de Nest-thermostaat. Nest introduceerde het apparaat in 2011 en is daarmee een voorbeeld van een start-up die een bestaande markt opschudt. Andere makers van thermostaten besteedden weliswaar tijd om hun apparaten slimmer te maken, maar richtten hun inspanningen vooral op energiebesparing en niet op de gebruiksvriendelijkheid.
Nest benadrukt graag dat zijn thermostaat, die in de Verenigde Staten 250 dollar kost, meer is dan een thermostaat die op afstand te bedienen is. "We willen geen huis dat op afstand te bedienen is, maar een huis dat zelfbewust is", stelt Lionel Paillet, het hoofd van de Europese Nest-divisie.
Niet dat de Nest niet op afstand te gebruiken is; de thermostaat laat zich bedienen via smartphone-apps die je laten bepalen hoe warm je huis precies moet zijn. Daartoe maakt de thermostaat via je wifi-router een verbinding met de Nest-servers, die op hun beurt communiceren met de smartphone-app. Dat is echter weinig vernieuwend meer, want inmiddels zijn er meer thermostaten op de markt die dat kunnen.
De functie waarmee Nest het meest te koop loopt en die vergeleken met andere wifi-thermostaten het meest innovatief is, is de Auto-Away-functionaliteit. Auto-Away voorspelt, zoals de naam al een beetje weggeeft, wanneer een gebruiker thuis is. Daartoe heeft de Nest bewegingssensors aan boord. Bovendien houdt de thermostaat bij wanneer je wel en niet thuis bent, om er zo voor te kunnen zorgen dat je huis warm is op het moment dat je arriveert.
"Auto-Away leert zelf wanneer je precies thuis bent", zegt Paillet. Een gebruiker hoeft dus geen schema's op te stellen; de thermostaat naar een aangename temperatuur draaien is genoeg. Vervolgens leert de thermostaat zelf wanneer je je huis op een bepaalde temperatuur wil hebben. Wel kun je daarbij een minimumtemperatuur invullen.
Bij het stoken wordt bovendien rekening gehouden met de weersvoorspelling, die van internet wordt geplukt. Zo weet de thermostaat wanneer moet worden begonnen met stoken om een huis op tijd warm te krijgen. Nest belooft dat Auto-Away in 90 procent van de huizen werkt.
De zelflerende thermostaat moet besparing opleveren, omdat veel mensen volgens Nest vergeten of geen zin hebben om de verwarming lager te zetten als ze weggaan. Nest herkent energiebesparend gedrag; door de kachel lager te zetten krijgt de gebruiker een icoontje van een blad te zien. Elke maand krijgen Nest-gebruikers bovendien een overzicht van hun energieverbruik.
Geen energie verspillen, wel warm
In de afgelopen tijd heeft Nest in de praktijk getest hoe het apparaat in Nederland functioneert. Een van de testers, die anoniem wil blijven omdat hij een non disclosure agreement met het bedrijf heeft gesloten, heeft positieve ervaringen. "Ik weet nog niet wat hij in Nederland gaat kosten, maar ik heb er wel 200 euro voor over", zegt hij. "Het is heel luxe om zonder energie te verspillen thuis te komen in een warm huis."
De tester die Tweakers sprak, heeft overigens geen effect op zijn energierekening bemerkt. "Ik deed mijn verwarming zelf ook al al uit als ik van huis ging", tekent hij aan. Tweaker Thaan, die een Amerikaanse Nest importeerde, merkt eveneens weinig van de besparing. "Ik gebruik dan ook de Amerikaanse versie", tekent hij aan. Officieel heeft die geen ondersteuning voor Nederlandse verwarmingsinstallaties, maar Thaan wist hem toch te koppelen aan zijn vloerverwarming. "Verder is het een heel mooie thermostaat die je nooit gebruikt", zegt hij over de Nest.
Het is heel luxe om zonder energie te verspillen thuis te komen in een warm huis
Concurrenten zitten niet stil
Bij zijn introductie was de Nest de eerste thermostaat die leert wanneer je thuis bent en die op afstand kan worden beheerd, maar de concurrentie zit niet stil. "In de komende tijd komt bijvoorbeeld Honeywell met veel nieuwe producten", zegt Roy Wolters van Wifithermostaten.nl. "Wij verkopen momenteel vijf tot tien slimme thermostaten per dag, maar zijn nog een vrij jonge webshop."
Honeywell introduceerde in de afgelopen zomer de Lyric, een thermostaat die in zekere zin nog slimmer is dan de Nest. De Lyric heeft ingebouwde ondersteuning voor geofencing. Daarmee kan de verwarming automatisch uitgeschakeld worden als de bewoner niet in de buurt is. Een bijbehorende smartphone-app leest daartoe zijn locatie uit.
Dat heeft ook nadelen. De gebruiker moet zijn locatie vrijwel constant delen met de servers van Honeywell, wat bezwaren voor privacy en accuduur oproept. Met de sensors van de Nest bereikt de gebruiker hetzelfde, al moeten die continu de woonkamer in de gaten houden.
Wie niet wil dat zijn thermostaat 'weet' wanneer hij of zij thuis is, maar hem wel op afstand wil bedienen, kan terecht bij slimme thermostaten van onder meer Honeywell en Nefit. Eneco-klanten kunnen kiezen voor de Toon, waarmee niet alleen de thermostaat kan worden bediend, maar ook het totale energieverbruik kan worden ingezien.
Ook heeft Essent, dat overigens als eerste Nederlandse energiebedrijf de Nest levert, al langer een e-thermostaat, die via een app kan worden bediend.
Installatie en ondersteuning
De oorspronkelijke Nest werd in 2011 in de Verenigde Staten geïntroduceerd. Hoewel de Nest er in Nederland precies hetzelfde uitziet als zijn Amerikaanse equivalent, zijn er grote verschillen. In de Verenigde Staten maakt de Nest rechtstreeks verbinding met een verwarmingsinstallatie; in Nederland en België is het apparaat dat in de woonkamer wordt geïnstalleerd in feite een afstandsbediening.
De echte aansturing van de warmingsinstallatie gebeurt door een kastje, door Nest de Heat Link genoemd, dat aan de cv-ketel moet worden gekoppeld. De Heat Link communiceert via bestaande bekabeling met de thermostaat in de woonkamer. Als die bekabeling er niet is, wordt draadloze communicatie gebruikt.
De installatie van Nest is in Europa dus ingewikkelder dan in de Verenigde Staten. Daar laat Nest de installatie over aan gebruikers, terwijl het Europese kopers adviseert om een professionele installateur in te huren. "In de Verenigde Staten gaat het om lage spanningen waarmee de gebruikers in aanraking komen", aldus Paillet. "In Europa gaat het om 230 volt." Nest heeft in de afgelopen maanden installateurs opgeleid, aan wie het een certificaat als Nest-installateur geeft en die vanaf de dag van de introductie in staat moeten zijn om de Nest te installeren. Paillet verwacht dat dat tussen de 90 en 100 euro gaat kosten, wat dus nog boven op de aanschafprijs van het apparaat komt.
De tester waarmee Tweakers sprak, stelt overigens dat het wel meevalt met de installatie. "Het was echt supersimpel", zegt hij. "Ik heb de installatie laten uitvoeren, maar ik stond erbij en dacht: dat had ik zelf ook gekund. Er hoefden maar vier draadjes te worden aangesloten." Ook Roy Wolters van webwinkel WifiThermostaten.nl relativeert de complexiteit van de installatie. "Een single zone-thermostaat installeren is niet zo moeilijk", aldus Wolters.
Compatibiliteit
De Nest moet compatibel zijn met de meeste verwarmingsinstallaties in Nederland. Bij de tests die het bedrijf in de afgelopen maanden heeft uitgevoerd is het naar eigen zeggen nog geen installatie tegengekomen die niet compatibel was. Het apparaat ondersteunt cv-installaties en boilers, evenals collectieve verwarming, mits de gebruiker over een eigen koppeling beschikt. Ook vloerverwarming wordt ondersteund. Daarmee lijkt het erop dat enkel bezitters van een gaskachel achter het net vissen.
Bij installatie moet een gebruiker aangeven wat voor soort verwarming hij heeft, maar daarnaast probeert de Nest zelf te schatten hoe de verwarming zich zal gedragen. Het opwarmen van een appartement met radiatoren duurt immers minder lang dan het opwarmen van een vrijstaand huis met vloerverwarming. "De Nest snapt hoe lang het duurt voordat je huis is opgewarmd", aldus Paillet.
Geen OpenTherm of eBus
De Nest gebruikt geen standaarden als OpenTherm of eBus om de verwarmingsinstallatie aan te sturen; in plaats daarvan worden simpele aan-uitcommando's gestuurd. Dat betekent dat geen gebruik kan worden gemaakt van modulatie. Verwarmingsinstallaties met ondersteuning voor modulatie kunnen harder en zachter branden, waardoor de temperatuur nauwkeuriger kan worden geregeld. Bovendien kan de thermostaat op zijn beurt statistieken van ketels met modulatie ontvangen.
Dat kan de Nest dus niet, terwijl sommige andere slimme thermostaten daar wel van kunnen profiteren. Het gebrek aan modulatie is daarmee een belangrijk nadeel van Nest. Of Nest plannen heeft om dat later toe te voegen, is onbekend.
Daar staat tegenover dat de Nest probeert te schatten wanneer de verwarmingsinstallatie kan worden uitgezet. De Nest laat de ketel niet zomaar branden totdat de gewenste temperatuur is bereikt. Doordat het apparaat weet hoe lang het duurt totdat een woning is verwarmd, kan het de verwarmingsinstallatie eerder uitschakelen. Het duurt dan nog even totdat die is afgekoeld, waardoor de woning toch de gewenste temperatuur bereikt.
Nest Protect
Nests tweede product is de Nest Protect, die in de Verenigde Staten 100 dollar kost. De Protect waarschuwt gebruikers voor brand, evenals voor vrijgekomen koolmonoxide, een reukloos maar dodelijk gas dat vrijkomt bij lekkende geisers en verstopte cv-ketels.
"Die dingen zijn al jaren niet meer veranderd", zegt Nest Europa-directeur Paillet terwijl hij wijst naar de rookmelder aan het plafond van de kamer waar het interview wordt gehouden. "Ze zien er nog steeds hetzelfde uit en hebben dezelfde gebreken", stelt hij. "Bij veel branden werkt het brandalarm niet, doordat de batterijen op zijn en de gebruiker dat niet wist of doordat hij ze heeft verwijderd omdat het alarm 's nacht piept." Dat piepen duidt ook op een lege batterij.
Gebruikers kunnen in de Nest-app zien hoe hun rookmelder ervoor staat en of de accu bijvoorbeeld nog opgeladen is. Ook worden gebruikers via pushnotificaties op de hoogte gesteld van calamiteiten. Daarnaast laat de Nest Protect gebruikers, als ze het licht uitdoen, weten of alles goed is. Als dat zo is, licht een cirkelvormige led op het toestel groen op.
Meer dan alleen een pieptoon
Een groot verschil met 'normale' brand- en koolmonoxide-alarmen is dat de Protect niet alleen een pieptoon laat horen, maar ook door middel van een damesstem uitlegt wat er aan de hand is. Denk aan: 'Er is brand in de woonkamer' of 'Er is koolmonoxide vrijgekomen in de keuken'. "Nest gebruikt een damesstem, omdat kinderen niet goed reageren op traditionele alarmen", aldus een woordvoerder van Nest. Uit onderzoek blijkt volgens hem dat kinderen die soms negeren. "Kinderen reageren beter op vrouwenstemmen, omdat ze gewend zijn wakker te worden van de stem van hun moeder."
Bovendien laat het apparaat al een voorzichtig alarm afgaan als het 'vermoedt' dat er een brand is en spoort het gebruikers aan om poolshoogte te nemen. Ook is er een warmtesensor aan boord, voor branden zonder rookontwikkeling. Sinds een software-update van afgelopen week wordt ook de vochtsensor gebruikt. Die moet valse alarmen door stoom, bijvoorbeeld bij het openen van de douchedeur, voorkomen.
Mesh-netwerk
Als een gebruiker meer dan één Nest Protect bezit, worden die aan elkaar gekoppeld. Als één Protect dan een calamiteit detecteert, slaan ze allemaal alarm. Daartoe wordt niet de wifi-router gebruikt; die kan immers in brand vliegen, redeneert Nest. In plaats daarvan zetten de alarmen onderling een mesh-netwerk op, waarvoor een propriëtair protocol over de 802.15.4-standaard op 2,4GHz wordt gebruikt. Dat netwerk heeft een bereik van dertig meter.
Het mesh-netwerk wordt ook gebruikt om verbinding te maken met een Nest-thermostaat als die aanwezig is. "Als er dan koolmonoxide vrijkomt, schakelt de Protect de boiler of cv-ketel automatisch uit", aldus Paillet.
Bij zijn introductie had de Nest Protect een functie die gebruikers het alarm liet afzetten door ernaar te zwaaien met grote armbewegingen. De software kon bewegingen echter verkeerd interpreteren, zo ontdekte Nest nadat het apparaat al maandenlang werd verkocht. Daardoor zou een apparaat onterecht kunnen worden uitgeschakeld. Daarop stopte het bedrijf tijdelijk met de verkoop van de Protect. Inmiddels wordt de Protect weer verkocht, maar is de betwiste functie in een firmware-update uitgezet.
De Nest Protect wordt in twee configuraties geleverd: een versie waarvoor een stroomaansluiting in het plafond vereist is en een versie met een interne accu.
Privacy en api
Nest is eerder dit jaar overgenomen door Google, voor het bedrag van 3,2 miljard dollar, omgerekend 2,5 miljard euro. Sommigen zien in de overname een reden om zich zorgen te maken over de privacy. Dat is niet heel gek; een bedrijf dat mails scant om advertenties te kunnen tonen neemt een ander bedrijf over dat weet wanneer je thuis bent.
Nest is zich daarvan bewust. Direct na de overname deed Nest nieuwe beloftes voor de privacy. Ook de baas van Nest in Europa, Lionel Paillet, begint tijdens een interview eerder deze week uit zichzelf over privacy. "We hebben een verantwoordelijkheid tegenover onze klanten als het gaat om privacy", aldus Paillet. "Zelfs nog meer nu we onderdeel zijn van Google."
Als je een slimme thermostaat of brandalarm installeert en die aan het internet koppelt, geef je het bedrijf erachter in feite toegang tot je huis, aldus Paillet. "En dus moeten we je vertrouwen winnen. Daarom hebben we een heel duidelijk privacybeleid en kun je op elk moment je Nest-account opzeggen. Als je ons niet vertrouwt, kun je er zo uitstappen." Daartoe heeft de Nest-app een knop waarmee het account kan worden verwijderd.
Een Nest-thermostaat is grotendeels te gebruiken zonder Nest-account. Zo blijft de Auto-Away-functie werken. Gebruikers kunnen de thermostaat dan echter niet op afstand bedienen; daarvoor is een Nest-account nodig. Hetzelfde geldt voor de brandalarmen. Bovendien is een Nest-account noodzakelijk om verschillende Nest Protects aan elkaar te koppelen. Ook software-updates komen enkel binnen met een Nest-account.
'We hebben onze eigen privacypolicy en we brengen je data op onze eigen servers onder'
Geen Google-servers
"We opereren compleet onafhankelijk van Google en er wordt geen data gedeeld met Google-servers", aldus Paillet. "We hebben onze eigen privacypolicy en we brengen je data op onze eigen servers onder." Daarbij gaat het onder meer om het 'hitteprofiel' van een woning. Die informatie wordt overigens wel gebruikt om 'de producten van Nest te verbeteren'.
Gebruikers kunnen er wel voor kiezen om gebruik te maken van Nest-integratie met Google Now. In dat geval wordt er wel data gedeeld met Google. Zo kan Now worden gebruikt om de temperatuur te veranderen. Google zou daardoor toch te weten kunnen komen wanneer een gebruiker wel of niet thuis is, maar gebruikers moeten Now dan wel eerst zelf toegang geven.
Api
Ook andere partijen kunnen overigens gebruikmaken van de Nest-api; deze zomer heeft het bedrijf zijn api opengezet. "Inmiddels hebben we vijfduizend aangemelde ontwikkelaars", zegt Paillet. Gekoppelde apps krijgen in het geval van Nest toegang tot gegevens als temperatuur, gewenste temperatuur, of iemand thuis of niet thuis is en, in dat laatste geval, wanneer de thermostaat denkt dat iemand thuis is. Gebruikers moeten dus vooraf beslissen of ze dat deel van hun privacy willen opgeven om een app te koppelen.
Die informatie kan door een app bijvoorbeeld worden gebruikt om alvast de verlichting in te schakelen als een gebruiker bijna thuis is. Ook If This Then That, een tool die webdiensten aan elkaar koppelt, heeft inmiddels ondersteuning voor Nest. Daardoor kan een gebruiker bijvoorbeeld een automatische uitdraai van de huidige temperatuur laten opslaan in Google Drive.
Nest-ondersteuning in een Mercedes
Het kan ook andersom. De Jawbone-fitnessarmband laat de Nest-thermostaat bijvoorbeeld weten wanneer een gebruiker slaapt, waarna de temperatuur omlaag kan worden gebracht. Sommige modellen auto's van Mercedes geven aan Nest door dat de gebruiker bijna thuis is, zodat de temperatuur juist omhoog kan worden gebracht.
In combinatie met Google Now wil Google van Nest een middelpunt voor de slimme huiskamer maken. Daarmee gaat het de concurrentie aan met Homekit, een onderdeel van iOS 8 dat gebruikers bijvoorbeeld lampen laat in- en uitschakelen en thermostaten laat beheren. Het is overigens nog onbekend of Nest zélf ondersteuning voor Homekit krijgt. Sommige concurrenten van Nest hebben al wel Homekit-ondersteuning aangekondigd.
Tot slot
Voor Nest zijn de slimme thermostaat en rookmelder nog maar het begin. In een presentatie voor investeerders zei oprichter Tony Fadell uiteindelijk hetzelfde te willen doen voor 'alle ongeliefde producten in huis en ze magisch te willen maken'.
Dat Nest plannen heeft die verder reiken dan thermostaten en brandalarmen, blijkt onder meer uit Nests overname van Dropcam, een start-up die beveiligingscamera's maakt. De beveiligingsbeelden worden opgeslagen bij zijn eigen clouddienst, iets wat overigens meer makers van beveiligingscamera's aanbieden. Vooralsnog zijn de Dropcam-camera's enkel in de Verenigde Staten te koop.
Welke 'domme' apparaten het bedrijf verder nog wil aanpakken, wil Paillet begrijpelijkerwijs niet kwijt. "Er zijn veel dingen waarvan we denken dat ze opnieuw uitgevonden kunnen worden", aldus Paillet. "En dat doen we met één product tegelijk."
Zeker is wel dat Nest niet het enige bedrijf is dat dat voor ogen heeft. Bestaande makers van huishoudelijke apparaten zien ook in dat mensen zitten te wachten op slimme huishoudelijke apparaten. Zo heeft Whirlpool een slimme wasmachine uitgebracht, die trouwens ook weer kan samenwerken met de Nest. En tegelijkertijd verschijnen er start-ups die zelfs je hoeveelheid eieren in de koelkast tellen.
Eén ding is wel duidelijk: na de domme telefoons zijn nu de domme huizen aan de beurt.
/i/1390242973.png?f=fpa)
/i/1309767168.png?f=fpa)
/i/1402471838.png?f=fpa)
:strip_exif()/i/1301907819.gif?f=fpa)
/u/49730/babby%2520tux.png?f=community)
:strip_exif()/u/16675/prodigy-icon.gif?f=community){kind=icon}
/u/325211/avatar.png?f=community){kind=avatar}