Inleiding: rustig aan
Google brengt nieuwe versies van Android tegenwoordig wat minder snel achter elkaar uit: waar eind 2009 en begin 2010 binnen zeven maanden vier nieuwe versies werden gepresenteerd, is Android 4.0 de eerste major release sinds december 2010, toen Android 2.3 Gingerbread werd uitgebracht.
Deze stap terug was even logisch als noodzakelijk: door de vele updates werd Android weliswaar snel een volwassen platform, maar fragmenteerde de markt, omdat fabrikanten het allemaal niet konden bijbenen. Terwijl er nog toestellen met Android 1.6 uitkwamen, verschenen er ook al telefoons die met versie 2.2 vier edities verder waren. Dat was vervelend voor fabrikanten, gebruikers en ontwikkelaars.
Ice Cream Sandwich, afgekort ICS, is misschien wel de grootste nieuwe release van Android sinds 1.0. Veel elementen in de interface en onder de motorkap zijn opnieuw ontworpen. Daarom heeft ICS niet versienummer 2.4 of zelfs 3.5, maar 4.0.
De nieuwe Android-versie is in de basis een samenvoeging van Android Gingerbread, dat voor telefoons is gemaakt, en het voor tablets ontworpen Honeycomb. Vooral voor tablets was een nieuwe versie hard nodig: Honeycomb was snel in elkaar gedraaid en bleek vooral bij de eerste release nog instabiel en buggy. Gingerbread heeft zich afgelopen jaar wel bewezen als een snel en stabiel platform.
Google heeft wederom een smartphonefabrikant de opdracht gegeven een toestel te ontwikkelen om de nieuwe Android-versie mee te lanceren. Voor het tweede jaar op rij is dat Samsung geworden. Opvallend is dat het toestel niet onder de Google Nexus-vlag wordt uitgebracht, maar onderdeel is van Samsungs Galaxy-serie. Samsung heeft dit jaar veel tijd en geld aan de promotie van zijn Galaxy-apparaten gespendeerd, en vermoedelijk zagen de twee bedrijven dit als een sterker merk dan Nexus.
Tweakers.net kreeg de kans om kort met de nieuwe smartphone spelen. In deze hands-on lees je over onze ervaringen met de hardware en geven we onze eerste indruk van Android Ice Cream Sandwich.
/i/1319099427.jpeg?f=imagenormal)
Groot maar handzaam
Design en indruk
Toen de eerste berichten over de beelddiagonaal van 4,65" opdoken, fronsten we wel even de wenkbrauwen. We vonden het 4,3"-scherm van de Galaxy S II al erg groot en een nog groter scherm zou de handzaamheid van het toestel wel eens kunnen schaden. Gelukkig valt dit in de praktijk reuze mee: omdat de Galaxy Nexus geen fysieke knoppen heeft, kon het scherm een groter deel van de beschikbare oppervlakte krijgen. Het toestel is uiteindelijk maar iets groter dan de Galaxy S II.
:fill(white)/i/1319099370.jpeg?f=thumb)
Uiterlijk is het toestel een kruising tussen de Galaxy S II en de Nexus S. De Galaxy Nexus deelt de rondingen en de bolling aan de onderzijde met de vorige Nexus. Het reliëf aan de achterzijde, de plaatsing van de speaker en de camera, en de constructie van het batterijklepje zijn juist overgenomen van de Galaxy S II. De rondingen maken dat het toestel iets fijner in de hand ligt dan de Galaxy S II en de nieuwe achterkant zorgt voor meer grip dan bij de Nexus S. De textuur van de achterzijde is overigens iets fijnmaziger dan bij de Galaxy S II, wat prettig aanvoelt. Ergonomisch is de Galaxy Nexus het beste van twee werelden.
:fill(white)/i/1319108078.jpeg?f=thumb)
Het ontwerp is op zijn dikst aan de onderzijde en loopt aan de bovenzijde taps toe. Waarschijnlijk is dat ook de reden dat Samsung de 3,5mm-audioconnector naar de onderzijde verplaatst heeft. Daar is ook de micro-usb-aansluiting te vinden. Aan de rechterzijde zit de aan-uitknop, zoals bij Samsung-toestellen inmiddels gebruikelijk is, en daaronder zijn drie koperen contactpuntjes waarmee accessoires verbonden kunnen worden. Aan de linkerzijde is de volumeknop geplaatst.
Hardware
Hoewel Nexus-telefoons gebruikt worden om nieuwe Android-versies mee te lanceren en dus belangrijke toestellen zijn, zijn het in de praktijk niet de meest geavanceerde apparaten. De Nexus S was een omgebouwde Galaxy S, die destijds al meer dan een half jaar oud was, en ook de Galaxy Nexus biedt onder de motorkap geen grote vernieuwingen.
Het toestel wordt aangedreven door een op 1,2GHz geklokte Omap4460-soc van Texas Instruments. Deze dualcore heeft een ingebouwde PowerVR SGX540-gpu van Imagination Technologies en IVA3-logica voor de hardwarematige afhandeling van video. De SGX540 is een ontwerp uit 2007 en werd ook al gebruikt in Samsungs singlecore Hummingbird-soc. Deze gpu in de Omap4460 wel hoger geklokt; hij draait op 384MHz in plaats van 200MHz. Dat mag ook wel gezien de hoge resolutie van het scherm. De soc wordt bijgestaan door 1GB werkgeheugen en naar verluidt komen er zowel versies met 16GB als 32GB opslaggeheugen op de markt.
/i/1306239545.jpeg?f=imagenormal)
Met de schermtechnologie weet de Galaxy Nexus zich positief te onderscheiden. Het toestel is voorzien van een Super Amoled HD-scherm uit Samsungs eigen fabrieken en dit is het mooiste paneel dat we tot dusver op een smartphone hebben gezien. Het 4,65"-scherm heeft een resolutie van 1280x720 pixels. Daarmee komt het aantal pixels per inch uit op 315, iets minder dan de 326ppi van het 'Retina'-scherm van de iPhone 4. Hierdoor is het haast onmogelijk om individuele pixels te onderscheiden, wat erg fijn is bij het lezen van onder andere e-books en webpagina's. Daarbij zorgt de amoled-technologie voor heldere kleuren en diep zwart.
De Galaxy Nexus is uitgerust met een 5-megapixelcamera. Dat zegt nog niks over de kwaliteit van de beeldsensor, maar vergeleken met de huidige topmodellen is de resolutie wel wat laag. Daar komt bij dat de beeldkwaliteit op het eerste gezicht niet denderend is: de paar testfoto's die we op de redactie konden maken, vielen ons tegen. Wel positief waren de onmeetbaar kleine shutterlag en het snelle wegschrijven van de gemaakte foto's.
Android: nieuwe look-and-feel
De Galaxy Nexus is dus zeker een mooi toestel, maar het draait natuurlijk om Android 4.0 Ice Cream Sandwich. Deze versie borduurt voort op Android Honeycomb voor tablets, maar ten opzichte van de recentste versie voor smartphones is er heel veel veranderd.
Visuele stijl en bediening
Android ICS is zowel visueel als onder de motorkap een grote vernieuwing. Waar het design van Android in het verleden altijd een beetje grof en inconsistent aandeed, is bij ICS duidelijk goed nagedacht over de interface. In plaats van groen is nu blauw de overheersende kleur en de visuele stijl is consistenter doorgevoerd. Daarnaast probeert Google met zijn eigen applicaties een voorbeeld aan ontwikkelaars te geven: tot nu toe was er eigenlijk geen blauwdruk voor de layout van een Android-app, en met ICS moet daar verandering in komen.
Om te beginnen zijn er enkele vaste elementen van Honeycomb geleend, zoals de action bar met een menuknop. De meest gebruikte handelingen zitten nu in de actionbar onderin het scherm. In Honeycomb was de balk overigens nog aan de bovenzijde te vinden.
Bij veel courante Android-apps moet het menu worden opgeroepen met de fysieke menuknop onder het scherm. Probleem daarbij is echter dat niet te zien is of een app zo'n menu heeft: daar kan een gebruiker alleen achter komen door op de menuknop te drukken. De applicaties in ICS hebben veelal een knop rechtsboven om de menu-opties op te roepen.
/i/1319055717.png?f=thumb)
Een andere grote wijziging in ICS is dat Google de fysieke knoppen onder het scherm wil uitfaseren. De Galaxy Nexus heeft ze dan ook niet. Net als in Honeycomb worden nu virtuele toetsen onderaan het scherm gebruikt. Er zijn er drie: terug, home, en een knop voor de task manager. Die task manager is overigens dezelfde als die van Honeycomb, met thumbnails van openstaande applicaties.
Omdat de Galaxy Nexus over een Super Amoled-scherm met diepe zwartwaarden beschikt, zien de virtuele toetsen er in de praktijk net zo uit als capacitieve toetsen; het lijkt net of het losse toetsen zijn, in plaats van onderdelen van de interface. Wel vragen we ons af hoe ICS er op toestellen met een regulier lcd zal uitzien: daar zal de balk met toetsen niet zo mooi wegvallen als bij Super Amoled. Als ICS op een toestel met fysieke knoppen draait, worden de virtuele toetsen overigens niet weergegeven.
Launcher en notificaties
Er zijn diverse populaire programma's die het Android-homescreen kunnen vervangen, en Google heeft flinke verbeteringen doorgevoerd om gebruikers van deze alternatieven weer voor zich te winnen. Het vertrouwde dock onderaan het scherm heeft in het midden nog steeds een icoon om het applicatie-overzicht te openen, maar dat kan nu vier iconen weergeven in plaats van twee.
Daarnaast is het in ICS makkelijker om mappen te maken, scrolt het applicatiemenu horizontaal in plaats van verticaal, en zijn widgets ondergebracht in een apart tabje in de app-launcher. Deze widgets zijn verbeterde versies van die in Honeycomb en werken stukken beter dan wat Android Gingerbread te bieden had. Het is in ICS ook nog mogelijk om de grootte van widgets aan te passen.
/i/1319107500.png?f=thumb)
Waar we minder over te spreken zijn is de Google-zoekbalk bovenaan het homescreen. In vorige Android-versies was dat nog een verwijderbare widget, maar in ICS blijft de balk continu zichtbaar. We hadden hier graag de mogelijkheid gehad om deze te verwijderen.
Het notificatiemenu van ICS kan meer informatie weergeven, zoals bijvoorbeeld de foto van een contactpersoon waarmee gecommuniceerd wordt. Daarnaast is bovenaan een knopje geplaatst dat je direct naar het instellingenmenu brengt. Via een nieuwe api kunnen muziekapplicaties bovendien zelf afspeelknoppen in de notificatiebalk en ook op het lockscreen plaatsen. Omdat muziekbestanden op het testtoestel ontbraken, hebben we dit niet kunnen testen.
Het lockscreen kent daarnaast ook een nieuwe manier van ontgrendelen. De ronde cirkel van Honeycomb is overgenomen, maar het is nu niet meer voldoende om het slotje buiten de cirkel te slepen: het moet naar een van de twee iconen op het lockscreen worden gesleept. Naast een 'ontgrendelen'-icoon is er ook een icoon dat ervoor zorgt dat de camera wordt aangeslingerd.
Gpu-versnelling en rappe browser
Versneld door de gpu
De Android-interface heeft op gebied van soepelheid en snelheid tot nu altijd zijn meerdere moeten erkennen in iOS, en ook Windows Phone 7 voelt in de praktijk sneller aan. Dat komt omdat Android in tegenstelling tot de concurrentie grotendeels software-rendering gebruikt, terwijl de interfaces van iOS en WP7 door de gpu op het scherm worden gezet.
Met ICS komt daar verandering in. Ook dit besturingssysteem maakt nu gebruik van gpu-versnelling en nieuwe ICS-toestellen moeten dat van Google ondersteunen. ICS draait op de Galaxy Nexus dan ook heel soepel. Niet alleen lijkt de framerate hoger te liggen, ook kunnen er meer animaties worden gebruikt, waardoor de interface er vloeiender uitziet.
De applicaties die Google met ICS meelevert, gebruiken diezelfde gpu-versnelling en voelen daarmee een stuk vlotter aan dan hun voorgangers. Third-party-applicaties maken niet standaard gebruik van de gpu; ondersteuning moet door ontwikkelaars ingebouwd worden. Dit behelst doorgaans niets meer dan een waarde aanpassen bij het compileren van een app, maar het zal nog wel even duren voor die wijziging bij veel applicaties doorgevoerd is. De Galaxy Nexus draaide overigens een engineering-versie van het OS, die een optie had om gpu-versnelling in applicaties af te dwingen. Hopelijk zit die optie ook in de definitieve versie van ICS.
Rappe browser
Google had zijn browser voor Honeycomb al flink geoptimaliseerd en voor ICS is het bedrijf daar mee verdergegaan. Dat resulteert in prestaties die flink hoger liggen dan onder Android Gingerbread. We hebben twee benchmarks weten te draaien: onze eigen Frontpage-laadtest en de benchmark BrowserMark, die de algehele prestaties van de browser meet.
Ondanks zijn hoge resolutie is de Galaxy Nexus het snelste toestel in de Frontpage-test. Het verschil met de Galaxy S II is echter marginaal.
Het verschil in BrowserMark is een stuk groter. Met een score van 97.466 punten is de Galaxy Nexus bijna twee keer zo snel als de Galaxy S II en ook de iPhone 4S wordt verslagen. De browseroptimalisaties in ICS werpen in deze benchmark duidelijk hun vruchten af.
Tot slot
We zijn erg onder de indruk van de Galaxy Nexus in combinatie met Android 4.0, al vragen we ons af in hoeverre de hardware daaraan bijdroeg. De Samsung Galaxy Nexus doet precies waar hij voor gemaakt is; hij stelt de Google-engineers in staat om hun nieuwe software te demonstreren. De hardware is echter niet baanbrekend. De Galaxy S II beschikt bijvoorbeeld over een betere gpu en een betere camera. Wel is het scherm van de Galaxy Nexus met zijn hoge resolutie prachtig om te zien. De Omap4460 kan zich - afgezien van de gpu - meten met de Exynos-soc uit de S II en maakt dat de Galaxy Nexus rap aanvoelt.
Dat het toestel zich kan meten met de Galaxy S II is een prestatie op zich: die smartphone is al een half jaar ongeslagen. Een Galaxy S II met ICS zal echter niet slechter presteren. De Galaxy Nexus is dus wel een goede telefoon, die vooral early adopters en ontwikkelaars zal aanspreken - maar het is geen smartphone die op alle vlakken uitblinkt, en daar zullen kopers rekening mee moeten houden.
Android 4.0 heeft, in de korte tijd dat we ermee konden spelen, grote indruk gemaakt. Vergeleken met voorgaande versies is de interface van ICS een hele verbetering. Het voelt vloeiender aan, er lijkt beter over te zijn nagedacht en de interface is consistenter uitgevoerd. Daarnaast hebben alle Google-apps en -widgets een facelift gekregen.
Hoewel Android 4.0 een grote verbetering ten opzichte van 2.3 is, kan Google nog niet op zijn lauweren rusten. Er zijn nog wel wat eigenaardigheden te vinden en nog niet elk onderdeel van besturingssysteem en applicaties is in lijn met de nieuwe look. Zo zijn enkele opties in het instellingenmenu niet helemaal logisch en bevindt de actionbar zich bij sommige applicaties - zoals de browser - aan de boven- in plaats van onderzijde. Toch is Google zeker op de goede weg, en het bedrijf lijkt nu ook nog eens een duidelijk doel voor ogen te hebben.