Het enige Europese mobiele OS: waarom de doorbraak ook na 15 jaar uitblijft

Jolla

Het gaat niet heel goed met de makers van alternatieve besturingssystemen voor smartphones uit de jaren '10. Toen Android en iOS nog geen duopolie vormden, probeerden veel bedrijven het 'derde' mobiele ecosysteem te bouwen. Microsoft stopte met Windows Phone, Canonicals Ubuntu Touch leidt een kwijnend bestaan, BlackBerry stopte al snel met BlackBerry 10 en stapte over op Android. Palm had webOS, dat via HP in handen kwam van LG, die het nu op tv's zet. Dat geldt ook voor Tizen van Samsung, dat vooral op smartwatches en tv's terechtkwam. Mozilla stopte met Firefox OS vanwege een gebrek aan succes en KaiOS leek even goed te lopen, maar hield er ook al snel mee op.

Als een klein vlot in een door iOS en Android gedomineerde vloot van vliegdekschepen staat er nog één kleine, zelfstandige partij overeind: Jolla. De oud-Nokia-medewerkers die met de restanten van MeeGo aan de slag gingen, hebben nog steeds een bedrijf, een levend mobiel besturingssysteem en een nieuwe telefoon. Hoe kan dat?

Sailfish 1.0 op Jolla

De gedachte achter Jolla

Het leek geen vreemd idee dat er rond 2011 en 2012 nog plek was voor een derde ecosysteem voor smartphones. Microsoft deed hard zijn best met Windows Phone en kreeg Nokia in zijn kamp. Nokia stootte zijn Linux-variant Maemo, dat na een samenwerking met Intel werd omgedoopt tot MeeGo, af. Daardoor konden de medewerkers een nieuw bedrijf oprichten. Hoewel ze niet alle code konden meenemen, was de Linux-kernel opensource en hadden ze de expertise natuurlijk wel in huis.

De gedachte was een besturingssysteem te maken op basis van Linux met een soepele en mooie interface. De hardware moest uitbreidbaar zijn met modules en door Android-apps compatibel te maken, zouden gebruikers alle apps kunnen gebruiken die zij wilden. Het resultaat was de Jolla Phone in 2013. Tweakers reviewde hem en die review bleek populair onder lezers. Maar op de smartphonemarkt gebeurde er verder niet veel.

Jolla dreigde al snel ten onder te gaan. Een leuk idee werkte niet. Toen volgde de omslag naar een nieuwe markt, want met het duopolie van iOS en Android ontstond er een nieuwe vraag in een heel andere sector dan die van consumenten.

Jolla Tablet, 2015

De draai naar een nieuwe markt

Aurora OS op basis van Sailfish in Rusland

Immers, iOS is van Apple en gesloten, en Android is van Google. Beide bedrijven zijn Amerikaans, en niet elk land vond het een goed idee om de smartphones van bijvoorbeeld ambtenaren uit te rusten met een besturingssysteem uit de Verenigde Staten. Beide bedrijven hebben immers in mindere of meerdere mate toegang tot die data.

De eerste grote klant bleek Rusland. Dat land had toen al diverse oorlogen gevoerd en de Krim geannexeerd, waardoor het op het wereldtoneel al een controversiële partner was. Maar Jolla oordeelde dat de samenwerking prima kon. Er kwam een specifieke versie voor Rusland onder de naam Aurora OS.

Onder meer de postbedrijven en spoorwegen gebruiken het al. Rostelecom nam een meerderheidsbelang in de ontwikkeling van Aurora OS. In andere landen liep het niet zo hard. Er waren samenwerkingen in China, maar dat heeft zich gericht op HarmonyOS van Huawei. In India en Bolivia waren wat initiatieven van bedrijven, maar die hebben niet echt grote impact gehad. Er was in India wel een telefoon van Intex, maar die kreeg nooit een opvolger.

De Russische eigenaren buitenspel zetten

Rostelecom investeerde rond 2016 fors in Jolla om een eigen variant van Sailfish te maken. Dat was nodig, want het bedrijf verkeerde toen in financiële problemen. Jolla bleef bestaan met de Russische investering en het deels Russische eigendom, maar dat werd in 2022 plotseling een probleem, toen Rusland Oekraïne binnenviel.

Daarom besloten de voormalige eigenaren in te grijpen. Ze lieten het oude Jolla failliet gaan, inclusief het aandeel van de Russische eigenaren. Intussen hadden ze een nieuw bedrijf opgezet onder de naam Jollaboys, dat de mensen en technologie zou overnemen. Dat lukte eind 2023. Wel moest het bedrijf daarvoor inkrimpen: er zijn nu op LinkedIn nog 37 actieve personeelsleden. Ter vergelijking: HMD, de Finse oud-licentienemer van de naam Nokia, heeft er bijna 1400. Hoe groot Jolla was onder de deels Russische leiding is niet te zeggen, maar vermoedelijk was dat aantal ongeveer het dubbele.

Het buitenspel zetten van de Russische eigenaren ging niet zonder slag of stoot. Die wilden immers hun aandeel behouden en dus ging de zaak naar de Finse rechtbank. Die keurde de transactie goed, waarna Jolla door kon onder de oude naam.

Wel heeft Rostelecom nu onder meer Aurora in handen en kan dat zonder goedkeuring of medeweten van Jolla verder ontwikkelen. Dat gebeurt vermoedelijk ook zonder licentiegelden. Rostelecom heeft zonder Jolla de ontwikkeling doorgezet en onder meer versies voor laptops en voor auto's laten zien. Het werkt ook op tablets en pinautomaten voor winkels. Het geldt nu als het alternatief binnen Rusland voor Amerikaanse besturingssystemen.

De huidige producten en diensten

Jolla heeft dus mensen in dienst en zal die moeten betalen, maar hoe gebeurt dat? Dat is grotendeels onbekend. Er zijn wel producten en diensten, maar het is onduidelijk hoe succesvol die zijn. Jolla maakt geen cijfers openbaar.

Sailfish OS is gratis beschikbaar, maar gebruikers kunnen doneren en abonnementen afsluiten als ze dat willen. Daar krijgen ze in principe niets extra's voor; het gaat echt om een donatie. Dat kan goed werken in kleine community's, maar het is lastig om daarmee een bedrijf met tientallen mensen te onderhouden. Veel mensen willen best iets betalen voor een gratis besturingssysteem, maar het zullen voornamelijk eenmalige donaties zijn en de bedragen zijn laag.

Daarnaast verkoopt Jolla 'community phones' in lage oplages. De verkoop van hardware, zeker telefoons, is niet makkelijk en het levert zeker geld op. Maar in lage oplages is die inkomstenbron vermoedelijk ook relatief beperkt. De Jolla Phone die gepland staat voor 2026 is tot nu toe rond 5300 keer verkocht. Dat leverde rond drie miljoen euro aan omzet op. Hoe groot de marge is op die telefoons, is nog niet duidelijk, want een groot deel van die omzet zit uiteraard in de kosten voor het leveren van de telefoon.

Ook is er AppSupport, een Android-compatibiliteitslaag voor Linux-distro's. Daarvoor kunnen andere bedrijven licenties afsluiten. Daarbij richt Jolla zich specifiek op auto's met dochterbedrijf Seafarix. Of daar klanten voor zijn, is niet duidelijk.

Bovendien heeft het bedrijf de pijlen gericht op kunstmatige intelligentie, zoals vrijwel elk techbedrijf. Zo is er een AI-computer met de naam Mind2, die zich richt op privacyvriendelijke lokale AI. De computer, die 600 euro kost, kan met de Rockchip RK3588 geen benchmarkrecords breken, maar heeft uiteraard wel 16GB aan geheugen aan boord voor het draaien van lokale modellen. Dat is een samenwerking met Venho.AI, een klein AI-bedrijf dat zich richt op zakelijke toepassingen en dat is opgericht door een van de oprichters van Jolla.

Jolla Phone

Tot slot

Jolla kwam dankzij Russische steun uit de financiële afgrond en heeft vervolgens een forse investering gehad van de eigen oud-oprichter in 2023. Met die investering zingt Jolla het tot nu toe twee jaar uit en het is onbekend hoe de financiële situatie nu is. Bij de Jollaboys-overname in 2023 zei het bedrijf dat het tien miljoen euro aan investeringen had opgehaald en met enkele tientallen mensen is dat genoeg om een paar jaar te overleven.

Daarmee is Jolla het langstlevende initiatief voor een derde mobiel ecosysteem. In 2025 is een mobiel besturingssysteem los van de Amerikaanse techgiganten actueler dan ooit, en de politieke en maatschappelijke roep om digitale soevereiniteit kreeg dit jaar een forse impuls door de andere wind die waait in het Witte Huis.

Die wind zou bij Jolla in de zeilen moeten komen, maar er lijkt op dat vlak nog weinig te gebeuren. Ja, er is een port voor Fairphones, waarmee je dus Europese software kunt combineren met Europese hardware, maar weinig mensen en organisaties doen dat echt.

De vraag blijft of Jolla een bedrijf is dat op de lange termijn kan blijven bestaan. Het heeft het al veertien jaar overleefd en dat is langer dan vrijwel alle andere initiatieven voor het bouwen van een derde mobiel ecosysteem. Het schip is misschien niet gezonken, maar de grote dromen die Jolla ooit had, lijken wel achter de horizon verdwenen.

_{Redactie: Arnoud Wokke • Eindredactie: Monique van den Boomen}

Jolla C, 2015

Reacties (163)

[De Vliegmieren]

Ik mist nog iets van uitleg over de OS structuur:

Maemo was de userspace op de mainline Linux kernel.

Sailfish lift mee op de Android kernel (een variant van de Linux kernel) en drivers via Halium en libhybris.

Deze keuze maakt het makkelijker om Sailfish te porten maar een telefoon waarvoor Android kernel en drivers beschikbaar zijn, maar heeft ook nadelen:

• security updates aan kernel en drivers worden heel lastig als de telefoonfabrikant ze niet meer update voor Android.
• je hebt dezelfde beperkingen als android mbt. wat er in de Linux kernel 'aan' staat. Eén van de gevolgen hiervan: op de Android kernel kan je geen native Docker containers draaien omdat zaken missen in de kernel.

Persoonlijk denk ik dat Halium/libhybris een doodlopende weg is, en zou de EU vol moeten inzetten op een Maemo-achtig alternatief voor Android om de controle te houden over de software kant van telefoons.

[Blokker_1999]

Je kan daar wel op inzetten, maar zonder fabrikanten die meegaan, is het een doodlopende straat. En de markt zorgt er op dit moment voor dat alle fabrikanten, op Apple na, bij Android blijven. De zak met geld van Google is te groot om alternatieven te overwegen.

Wij, Tweakers, durven soms wel eens een experiment doen met een ander platform. Maar de gewone consument? Die grijpt terug naar wat ze weten dat werkt. En als zelfs een Microsoft er niet in slaagt om door te breken in deze markt, om fabrikanten te overtuigen om apparaten te maken en software te schrijven voor een nieuw platform, hoe groot is dan de kans dat een startup er wel in gaat slagen?

Want van zodra zo een initatief tractie krijgt, staat de Amerikaanse big tech daar met geld te zwaaien om de boel op te kopen. Ofwel Apple/Google om het in de kiem te smoren danwel een andere gigant in een poging er zelf aan te verdienen.

[Jerie]

En de markt zorgt er op dit moment voor dat alle fabrikanten, op Apple na, bij Android blijven. De zak met geld van Google is te groot om alternatieven te overwegen.

Toch zou een fabrikant bezig zijn met GrapheneOS. Ik hoop dat dat Samsung is.

Wij, Tweakers, durven soms wel eens een experiment doen met een ander platform. Maar de gewone consument?

Niet helemaal waar. De Nokia N9 was populair. Windows Phone was ook niet enkel in gebruik door Tweakers.

Daarna was de markt verzadigd. Toch zie je dat naderhand best plaats kan zijn voor een nieuwkomer. Kijk maar naar de Steam Deck. Het kan dus wel. Daarnaast is er nu momentum: er is reden om te switchen.

En als zelfs een Microsoft er niet in slaagt om door te breken in deze markt, om fabrikanten te overtuigen om apparaten te maken en software te schrijven voor een nieuw platform, hoe groot is dan de kans dat een startup er wel in gaat slagen?

Microsoft's probleem bij Windows Phone was gebrek aan applicaties. Backwards compatbiility is belangrijk. Zie je dat terug in SailfishOS? Ja, want ze hebben een behoorlijk goede emulatielaag, AlienDalvik. Daarnaast, alles dat gebruik maakt van web applicaties of APIs is redelijk eenvoudig een applicatie voor te schrijven, danwel te porten.

Want van zodra zo een initatief tractie krijgt, staat de Amerikaanse big tech daar met geld te zwaaien om de boel op te kopen.

Klopt, op die manier hebben we onlangs Zivver verkocht. Zie o.a. Jerie in "Hybride oorlog in Europa - Bescherming van onze democratie"

[RRRobert]

[...]

Toch zou een fabrikant bezig zijn met GrapheneOS. Ik hoop dat dat Samsung is.

Samsung heeft al zo veel pogingen gewaagd:
- 2013 Tizen
- 2011: Baidu
- 2007: Croix ('iPhone killer')

[Jerie]

Tizen is een MeeGo fork, van rond de tijd toen Nokia gekocht werd door Microsoft, en MeeGo stop werd gezet.

Die twee daarvoor zijn van een tijd dat de markt nog niet geconsolideerd was tussen twee partijen. Ook is de geopolitieke situatie nu anders. Volgens jou meer dan twaalf jaar geleden de laatste poging. Tizen bestaat nog steeds. Al gebruiken ze het wel voor van alles; niet voor smartphones. Tizen heeft dan ook geen backwards compatibility met Android. SailfishOS heeft dat wel. Tizen heeft deels hetzelfde probleem als SailfishOS: te weinig gebruikers, maar veel meer kapitaal erachter zitten.

Desondanks is Samsung vrij populair in de enterprise omgevingen, en als je daar de veiligheid van GrapheneOS aan kunt bieden dan ben je verder dan iOS.

[RRRobert]

Ik denk ook dat Samsung een lieve duit over zou hebben om een ecosysteem te bezitten zoals Apple dat heeft, en in mindere mate Google.

[elbizarre]

Dit OS zou door Europese autofabrikanten omarmd moeten worden. Dat zal een stuk goedkoper zijn dan een Android car licentie. Én verzekerd het uitblijven van US gesodemieter

[pixeled]

Mooie post, helemaal eens :)

Microsoft's probleem bij Windows Phone was gebrek aan applicaties.

Aanvullend daarop was er in mijn optiek ook gewoon een gebrek aan lange adem. Dat is zonde, want ik denk echt dat nodig is als je op deze markt in wil breken. Lange termijn visie, de wil om developer tooling & community op te bouwen, goede banden opbouwen met gebruikers, etc.

[r2504]

Was het niet vooral de weigering van bepaalde app makers om hun app te porten naar Windows Phone (wat mij betreft nog steeds het beste telefoon OS).

[darkjeric]

Maar ook daar was Microsoft grotendeels schuldig aan, door het app-platform tot 3x toe volledig om te gooien tussen 2010-2015. Windows Phone 7 gebruikte nog Silverlight (Microsofts toen al wat verouderde Flash-tegenhanger), bij Windows Phone 8 was het plots allemaal Metro wat de klok sloeg en toen Windows 10 Mobile uitkwam zagen ze het weer helemaal anders met het hele UWP-verhaal (dat sinds Windows 11 ook alweer op z'n retour is).

Bij elke sprong moesten apps vaak volledig opnieuw opgebouwd worden. Ook gebruikers werden zo goed als elke keer achtergelaten op het oude platform (ondanks beloftes van updates bleken de meeste WP8-toestellen te traag voor WM10), waardoor de nieuwe generatie apps niet draaiden op bestaande telefoons en de (zeldzame) oude apps die door hun ontwikkelaars werden overgezet al snel geen updates meer kregen.

Ik was een zeer enthousiast gebruiker van nagenoeg alle Windows Phone/Mobile-versies, maar als je op 5 jaar tijd tot 3x toe op zoek moet naar vervangende (en meestal onofficiële) apps of een nieuwe smartphone moet kopen omdat er alweer geen nieuwe apps meer voor uitkomen, is de fun er toch snel af. Er leek gewoon heel weinig lange-termijn visie of planning in hun mobiele strategie te zitten, wat je toendertijd wel al veel meer zag bij Android en iOS.

Het frappantste voorbeeld was de Lumia 900, die pas een paar maanden te koop was toen Windows Phone 8 uitkwam en daar geen update voor kreeg. Hoewel ze nog hun best deden om sommige features te backporten naar de laatste 7.5/8-versie, was dat een hele zure appel voor zo'n dure telefoon.

[drfisheye]

Hoe weet je dat de Nokia N9 populair was? Daar zijn nooit cijfers over gepubliceerd. Het is altijd een ongefundeerd gerucht geweest dat die telefoon populair was toen die uitkwam.

[Jerie]

Omdat het toestel dingen fantastisch deed daar waar de N900 nog experimenteel was, en de N800 vs. N810 gaf al de suggestie dat geen hardware toetsenbord (dus OSK) de toekomst zou zijn. Het toestel had in 2011Q4 alleen al tussen de naar schatting 1.5 en 2 miljoen sales. Het toestel heeft een prijs gewonnen boven de iPad 2. Reviewers waren razend enthusiast, en het was ook een flagship. De meest sterke hardware die een Nokia toestel tot die tijd ooit aan boord had gekregen.

En dat niet dankzij maar ondanks het feit dat de CEO het eigen product afzeek, en al als nutteloos had benoemt omdat de toekomst enkel bij Lumia zou liggen. Dan ben je destructief bezig voor je eigen afdeling, en eigen bedrijf.

[Dreamvoid]

Ik denk dat men hier de N9 verwart met de N95, die een groot succes was. De Linux telefoons sloegen nooit aan, en werden voornamelijk gebruikt in de experimentele hoek zoals developers, niet bij het grote publiek.

[Teun!]

Vziw is samsung het niet. Kan de post niet meer vinden maar staat op de gos socials ergens.

Dat gezegd hebbende, wordt dit waarschijnlijk wel mn volgende telefoon

[Terracotta]

Wat houdt de eu, de ec eb de andere overheidsinstanties etc tegen om dit aan te kopen? Zelfde manier waarop Rusland aurora os deed werken. Is meer geld uit te Halen en is een sterke basis om van daaruit competition te worden met android en ios.

[bilgy_no1]

Wat het tegenhoudt is vooral een gebrek aan mandaat. De EU mag niet zomaar een keuze maken voor een bepaald OS en daar een paar miljard in stoppen. Dat moet eerst in een begroting worden opgenomen die eens per 7 jaar moeten wordt goedgekeurd.

Nu heeft de EU wel een aantal strategische sectoren waarin wordt geïnvesteerd en de keuze kan natuurlijk worden gemaakt om ook kritieke software daaronder te laten vallen: van OS'en tot office software en cloud opslag. Eigenlijk ook sociale netwerken. Noem het "Software and cloud resilience".

Maar de meeste instrumenten van de EU sturen niet op één bepaalde oplossing. Er worden programma's opgesteld en daar kunnen bedrijven en onderzoeksinstellingen dan op inschrijven. Dit vanuit de hele insteek van de EU dat het vooral een vrije interne markt moet zijn. Ook dit volgt dus weer uit het mandaat.

Ik ben er zelf een groot voorstander van dat we die strategische onafhankelijkheid op het gebied van software gaan organiseren.
De recente beleidsverandering van de VS om actief de Europese samenwerking te gaan ondergraven betekent dat we al die Amerikaanse tech reuzen simpelweg niet meer kunnen vertrouwen.

[Bas Boss]

Voor eigen gebruik hebben alle overheden al budgetten voor mobiele telefoons. Kwestie van andere telefoons inkopen.

Het is vooral luiheid en gebrek aan een Europese visie. Veel ambtenaren stemmen progressief maar zijn het niet.

[bilgy_no1]

Het gaat er dus om dat de aanbestedingsregels aangepast moeten worden om zoiets te kunnen doen. En eigenlijk moet er een positieve actie komen om dan ook alle aanbestedende instanties (nationale, regionale, lokale overheden, andere publieke instanties) zover te krijgen dat ze op hetzelfde systeem overstappen. Alleen dan krijg je substantiële massa en voldoende markt voor de ontwikkeling van toepassingen.

Vervolgens zou je willen forceren dat banken, verzekeraars, en andere cruciale dienstverleners ook apps gaan ontwikkelen en plaatsen voor zo'n Europees platform.

Kortom, een enkele aanbesteding bij 1 dienst is niet hoe je dit moet aanpakken.

[PCG2020]

Omdat de EU een politieke verantwoordelijkheid heeft en niet zomaar miljarden euro's belastinggeld kan besteden aan het aankopen van een OS(-maker). In Rusland ligt dat een beetje anders, gezien de politieke situatie daar.

[sys64738]

Of heeft de EU juist de politieke verantwoordelijkheid ons minder afhankelijk te maken van Amerikaanse multinationals. En mag dat best beetje van onze belastingcenten kosten? (Wat overigens geen miljarden hoeft te zijn volgens mij).

Helaas boeit het de gemiddelde EU burger weinig wie er allemaal bij de gegevens kan. Die willen gewoon een zo goedkoop mogelijke telefoon.

[BeosBeing]

Helaas boeit het de gemiddelde EU burger weinig wie er allemaal bij de gegevens kan. Die willen gewoon een zo goedkoop mogelijke telefoon.

Economische theorie over het tot stand komen van prijzen op markten leert dat bij oligopolies, duopolies e.d. het optimale individuele belang (op korte termijn) resulteert in een lager resultaat voor het collectief (op langere termijn). Het belang van het individuele koper is om het product van de goedkoopste - want grootste - fabrikant te kopen - dat geeft voor hem/haar/.. het beste resultaat, maar daardoor koopt hij niet het product van die kleinere, en daardoor duurdere fabrikant niet en daardoor verdwijnt die laatste en heeft die koper daarna de keus niet meer en de goedkoper producerende fabrikant is daarmee monopolist geworden en kan zijn prijzen bijna ongelimiteerd verhogen.

Zelf heb ik een Fairphone (5) gekocht. De SoC in die telefoon is niet zo goed als de SoC in vergelijkbaar geprijsde telefoons, hij is langzamer en verbruikt (best fors) meer stroom. Ook ontbreekt een telelens/camera. In dat opzicht heb ik dus niet het beste waar voor mijn geld gekregen, het lijkt een onlogische beslissing.
Echter naast het feit dat de telefoon is gemaakt van grondstoffen die duurzamer* verkregen zijn, bied deze ook
- zelf verwisselbare accu's wat de levensduur van het toestel verlengd
- langere softwareondersteuning dan de meeste andere fabrikanten
- de mogelijkheid tot het zelf vervangen van bepaalde onderdelen die snel verouderen of kapot gaan
Die drie eigenschappen kunnen voor mij voordelig zijn, zei het slechts op langere termijn. Voor de meeste mensen is een telefoon een mode-artikel dat slechts 2 jaar mee hoeft te gaan. Dan is er wat nieuws en kan men weer laten zien dat men succesvol is met het nieuwste van het nieuwste.

*tegen een eerlijkere prijs voor de werknemers in de mijnbouw mijnbouw, zonder kinderarbeid en met minder milieuvervuiling

Als al die mensen die de duurste Apple of folding Samsung/Motorola/... kopen nu eens massaal zouden overstappen op een toestel dat hun belangen beter beschermd, bijvoorbeeld zo'n Fairphone (met e/OS of Sailfish) of in dit geval nog beter, een Jolla (waarbij het op dit moment de vraag is of hun bank-app überhaupt wel werkt) dan zou daar zomaar opeens die verschuiving kunnen komen.

[Wilke]

Bij de Fairphone 6 spelen deze problemen gelukkig ook niet meer in een mate, dat een doorsnee gebruiker (zoals ik) daar iets van merkt. En een power-user of gamer kan sowieso beter nog een paar honderd meer uitgeven voor een high-end toestel.

Hij zal nog steeds een 100 euro duurder zijn dan mogelijk is met vergelijkbare specs, maar de hardware is in elk geval niet problematisch meer - en dat verschil in prijs is het me wel waard.

[Bas van Pelt]

Je pleidooi kan ik onderschrijven.
Na de Nokia N9 stapte ik in 2013 voor mijn dagelijkse telefoon over op Jolla met Sailfish OS. Belangrijk argument: de mogelijkheid om toch eventueel Android apps te kunnen gebruiken, voor mij met name WA en Waze.
Sinds dit jaar (al 12 jaar Saifish OS) gebruik ik de Jolla C2.

Toch ben ik daardoor nauwelijks een 'echte tweaker', vind ik. Zo ingewikkeld is het niet. En iemand kan je toch helpen als iets wat te lastig is?

Een tweaker wil graag zijn eigen smartphone naar zijn/haar hand kunnen zetten, maximaal kunnen tweaken, zou ik denken...

Ik gebruik overigens ook een tweede, 'lege' gsm zonder sim (Fairphone) die thuis blijft, puur voor het bankieren. Daarop kunnen ook de mij teveel rechtende eisende apps, die ik daarom niet op mijn dagelijkse Jolla C2 wil.

[JairSterre]

Gigantisch dilemma, voor zowel ons als de politiek. Enerzijds is ons land kapitalistisch ingesteld en mag de overheid de bedrijfsvoering van multinationals niet te veel in de weg zitten, omdat die dan alle extra kosten op hun klanten gaan verhalen.

Anderzijds heeft onze overheid een zorgplicht, ook voor hoe bedrijven onder hun systeem met onze persoonsgegevens omgaan(want zorgen is ook voorkomen dat onze manier van leven ernstig verstoord kan worden).

Maar net zo heb je enerzijds de overheid die keuzes moet maken of ze bepaalde producten of bedrijven bij het volk moeten weghouden, en anderzijds het volk dat graag juist die producten wil gebruiken.

[m-a-r-t-1]

Eigenijk een no brainer als je ziet hoeveel druk de VS kan zetten.

https://www.heise.de/en/news/How-a-French-judge-was-digitally-cut-off-by-the-USA-11087561.html

Dit soort dingen moet toch onmiddellijk alle alarmbellen af laten gaan?

[Asselt]

Helemaal mee eens @m-a-r-t-1. We zijn doorgaans lui en verwend maar de wereld verandert in een rap tempo en de vraag is wat mij betreft terecht hoe lang de bestaande spelers nog mogen rekenen op het vertrouwen van de consument. Daar maak ik me overigens geen illusies over. Het merendeel blijft lekker zitten waar ie zit. Niet zonder goede redenen overigens: gemakzucht en gebruikerservaring (en de genoemde voorziening aan applicaties), geven voorlopig de doorslag.

[Mar9]

De prijzen van tegenwoordig noemt uw goedkoop???
Uw kijkt alleen naar uw eigen portemonnee en denkt ik kan wel 200 euro extra betalen voor de iPhone 17? Of de OnePlus Nord 5?

[WillySis]

Zo goedkoop mogelijk is wat anders dan goedkoop....

[R_Zwart]

Inhoudelijk hebben ze die verantwoordelijkheid mogelijk, maar dan nog moet je het eerst geformaliseerd worden. Je wilt niet dat een EU "zomaar" dingen gaat doen omdat we vinden dat die verantwoordelijkheid hebben. Nu gaat het om een mobiel OS, maar welke dingen zouden ze dan nog meer zonder mandaat mogen gaan doen?

[Terracotta]

Een politieke verantwoordelijkheid om zichzelf niet afhankelijk te maken van andere overheden. Gezien het aantal overheidstoestellen en de informatie die die systemen verwerken is er echt wel iets voor te zeggen dat de verantwoordelijken voor de software en wat die systemen doen, zich ook effectief in een land bevinden waar je jurisdictie over hebt. Je kan nog altijd de markt laten spelen en toch de veiligheid van je informatie eisen, wat Amerikaanse bedrijven vanwege de CLOUD act per definitie niet kunnen.

De USA werkt trouwens ook zo op die manier, zij hebben hun IT-industrie zwaar gesubsidieerd toen die jong waren en je gaat ze echt niet overtuigd krijgen Chinese software te kopen voor kritieke toepassingen.

[Reactie gewijzigd door Terracotta op 16 december 2025 17:43]

[Superstoned]

Ja, de hele verheid kan dat doen. Maar die hebben niet eens het lef en inzicht om een bewezen product van een gezond bedrijf te kopen om Microsoft 365 te vervangen - dus gaan ze al helemaal geen beperkt en onbewezen telefoon os van een super klein bedrijfje kopen…

[reinouts]

Ik deel je scepsis, maar met ~15 jaar ontwikkelhistorie is SailfishOS niet per se minder bewezen dan Nextcloud hoor. ;)

[Superstoned]

Ah, ja, je hebt gelijk, ik dacht niet zo aan de tech, ik heb collega's die het gebruiken. Dacht meer aan uitgerold op schaal - ik ken geen Europese overheden die duizenden of tienduizenden gebruikers van Sailfish hebben bij een ministerie ofzo, dat is natuurlijk bij Nextcloud wel anders ;-)

En je merkt vaak toch dat iets wat op kleine schaal werkt toch heel anders is op de schaal van honderdduizenden gebruikers bij een overheidsinstantie.

Alsnog is het van de zotte natuurlijk dat er niet al 10 pilots lopen met SailfishOS op Fairphones bij Europese overheidsinstanties. Misschien moet Jolla eens bij Schleswig-Holstein gaan praten, daar zit tenminste lef om iets anders te proberen, EN de competentie om het ook daadwerkelijk uit te rollen.

[reinouts]

Ja dat begrijp ik ook niet, het is een soort van inertie bij logge organisaties die elk risico willen vermijden en zodoende nooit iets nieuws willen proberen. Al moet er natuurlijk heel wat in beweging worden gezet om alle bekende workflows om te zetten, dat levert hoe dan ook een berg helpdesktickets en verloren productiviteitsuren op. Dat gezegd hebbend, het inderdaad van de zotte dat een bedrijf als Jolla het moet hebben van een gecrowdfunde telefoon en niet allang in een lijstje kritische technologieproviders staat naast ASML e.d.

[JairSterre]

De overheid gebruikt ook Nextcloud niet, dus ik snap je punt niet helemaal.

Los daarvan vind ik wel dat ze Nextcloud mogen gaan gebruiken, evenals andere open-source projecten, en eventueel het bespaarde geld op licenties en supportpakketten aan de open-source projecten schenken die ze gebruiken.

[Jerie]

Aurora OS was gebaseerd op SailfishOS. Die banden zijn in 2021 door Jolla verbroken. Ik denk niet dat Rusland de source code van de proprietary code heeft. Dat zijn Jolla's kroonjuwelen. Die moeten ze niet op die manier licenseren aan een land dat lak heeft aan wetten. (Dat was in 2021 ook al zo of toen de samenwerking begon zo rond 2016 toen de samenwerking begon.)

Aurora OS werd ingezet met als doel uitrol binnen de Russische diensten en samenleving. Of ze daarin geslaagd zijn weet ik niet. Ik zag Lavrov in het buitenland vrolijk met een iPhone. Op papier is dat een prima optie voor hem in het buitenland.

[codeneos]

In het binnenland ook, op dit moment is de iPhone waarschijnlijk de meest veilige mobiele handset waarbij de kans het kleinste is op een backdoor.

Bij Android telefoons heb je veel meer soorten hardware uit allerhande landen, daardoor is de kans veel groter op een backdoor. Denk aan verschillende leveranciers van componenten die ook software aanleveren om de hardware te laten werken en soms zelfs kernel patches. Apple schrijft de drivers van en heeft een eigen soc. Daarbij is apple erg op privacy gericht, het is zelfs een USP van de iPhone (en het hele apple ecosysteem).

[Jerie]

Een recente Pixel met GrapheneOS is veiliger.

Een recente iPhone die geüpdatet is, was voor Trump's aantreden een prima alternatief. Inmiddels kun je er niet meer van op aan. En het bedrijf dat gebruikt werd om gaten te vinden in iOS (& familie), Corellium, is overgenomen door Cellebrite: nieuws: Maker van iPhone-kraaksoftware Cellebrite koopt virtualisatiebedrijf ...

Daarnaast, iemand als Lavrov is een uitermate interessant doel voor veiligheidsdiensten.

NB: de devs van GrapheneOS komen ook uit VS, maar het is wel volledig FOSS.

[codeneos]

NB: de devs van GrapheneOS komen ook uit VS, maar het is wel volledig FOSS.

Dat ben ik objectief niet met je eens. GrapheneOS claimt volledige FOSS te zijn maar om het te gebruiken heb je "gewoon" binary blobs nodig van verschillende vendors nodig zoals Qualcomm, of in het geval van de Pixel, Google met proprietary firmware.

GrapheneOS is a version of Android which is described as “open source,” but it seems to include software that isn't free software or even “open source”. For instance, it comes with firmware programs for installation and it appears that at least some of them are binaries without source code.

(bron: https://www.gnu.org/distros/common-distros.html)

Daarnaast, iemand als Lavrov is een uitermate interessant doel voor veiligheidsdiensten.

Opzich heb ik er dan weer geen moeite mee dat Lavrov af geluisterd zou kunnen worden. Zelfs als dat door de VS is

[Reactie gewijzigd door codeneos op 16 december 2025 11:51]

[Mar9]

(Opzich heb ik er dan weer geen moeite mee dat Lavrov af geluisterd zou kunnen worden. Zelfs als dat door de VS is )

Dit noem je een hypocriet.
Dit is hetzelfde als die Amerikanen die nu blij zijn met wat Trump doet maar als er straks weer een Democraat President is en hetzelfde doet tegen hun....

[Jerie]

Ja, maar je weet ook hoe Librem 5 om die blobs heen werkt? Een bridge die FOSS is, maar de blob is er dan nog steeds. Tja, dat noem ik dan gewoon marketing, hoor.

Kijk, blobs heb je altijd wel. Ik ben het met je eens, het is iets om in het achterhoofd te houden. Het is ook iets om te fuzzen, en regelmatig komen er dan kwetsbaarheden (broadpwn bijvoorbeeld).

Uiteindelijk is GrapheneOS ongeveer net zo FOSS als een Librem 5, maar veel betere compatibility met Android, en veel veiliger (met wat uitzonderingen, zoals de hardware killswitch die Pixels niet hebben).

Opzich heb ik er dan weer geen moeite mee dat Lavrov af geluisterd zou kunnen worden. Zelfs als dat door de VS is

Ik ook niet.

[R_Zwart]

Ik triggerde even op backdoor. Er zitten hier op het forum ongetwijfeld de nodige software developers. Wie van jullie heeft ooit een requirement voor een backdoor moeten implementeren? Ik ben zelf developer geweest van telecomapparatuur, en later release manager maar ik heb nooit de requirement gekregen om dit in te bouwen.

[codeneos]

Als er developers zijn die backdoors hebben in moeten bouwen zouden ze dat waarschijnlijk niet hier delen. Ik vraag me ook oprecht af er voor een backdoor een Jira story wordt aangemaakt op het Scrum bord ;-) - als release manager sta je waarschijnlijk al te ver van de code af om zo iets te horen te krijgen.

[think12]

Ik zag geen Aurora afgelopen zomer in Rusland in elektronizaken. Wel veel HarmonyOS van Huawei.

[x280]

Als EU zou ik nu vol op inzetten in o.a. Fairphone en deze Jolla. Waarom ? Bewezen dat er vraag naar is.

En kijken welke OS Fairphone kan ondersteunen die ook EU is.

Vervolgens kijken of er meer fabrikanten kunnen aansluiten.

[SunnieNL]

Alles valt en staat met apps. Daar is het hele Windows Phone ook op door het ijs gezakt.

Er staat wel iets in het artikel over een Android compatibiliteitslaag, maar het is mij onduidelijk of dat ook werkt op de telefoon en hoe goed het werkt.

[kozue]

Android app ondersteuning is juist bedoeld voor telefoons. Ik ken iemand met een C2 en die heeft tientallen Android apps geïnstalleerd. Maar hoe graag ik ook over zou willen stappen naar een Linux telefoon (Android valt bij mij niet onder "Linux"), zit ik niet te wachten op een apparaat die afhankelijk is van software uit het Google ecosysteem. Dat zal waarschijnlijk vol zitten met calls naar Google diensten en misschien zelfs Google libraries integreren. Dan toch maar appel...

[BeosBeing]

Dat zal waarschijnlijk vol zitten met calls naar Google diensten en misschien zelfs Google libraries integreren. Dan toch maar appel...

Er zijn Android-based OSsen en telefoons waar de Google diensten niet op zijn geïnstalleerd. Via o.a. f-droid, aptoide kun je apps downloaden en installeren waaronder vele die Google niet in de Play Store toelaat en als je een app nodig hebt die alleen in de Play Store staat, dan kun je die anoniem via de Aurora Store installeren. Alleen als een app expliciet bepaalde Google diensten nodig heeft (bv omwille van authenticatie) dan zal die niet werken. Zelf heb ik daarnaast ook een app die alleen als apk is te downloaden van de site van de makers.

[kozue]

Dat er geen Google diensten op de kale telefoon geïnstalleerd zijn wil niet zeggen dat third party apps zelf geen Google code in zich hebben (via libraries en zo) en kunnen dus alsnog data doorsturen.

Aurora store heeft overigens zelf niks en stuurt gewoon de requests door naar Google, waardoor Google wellicht geen code op je telefoon draait, maar wel alle requests voor bestanden of api calls langs ziet komen vanaf jouw apparaat en IP. Dus dat is helemaal niet zo Google-vrij.

[svenk91]

Het komt in het artikel niet terug, maar Jolla/Sailfish zijn niet zonder kritiek. Sailfish is qua security erg twijfelachtig en afhankelijk van wat oude proprietary software die ze niet zelf beheren, Jolla heeft een geschiedenis van pre-orders niet leveren en mensen niet netjes terugbetalen.

Een OS uit de EU steunen is een goed idee, maar laat de overheden wel kritisch kijken naar welke partijen ze steunen.

[R_Zwart]

Als de EU (of welke overheidsinstantie dan ook) iets niet moet doen, is specifiek een bepaald product of leverancier gaan pushen. Dan krijg je openbare aanbestedingen voor bijvoorbeeld smartphones waarin de eis staat dat het Fairphone moet zijn.

[WillySis]

Wat wel kan is eisen stellen waaraan Apple en Google niet aan voldoen, maar Jolla wel. Aan Apple en Google dan de keuze of ze hun product en verdienmodel aan willen passen om toch aan de eisen te voldoen en met de aanbesteding mee te doen.

[De Vliegmieren]

Er is duidelijk een kip en ei probleem, daar waar Microsoft het inderdaad niet gelukt is doorheen te breken (onder meer door hun eigen beslissing om de APIs/SDKs voor developers op hun platform binnen relatief korte tijd meerdere keren volledig om te gooien, en het gebrek aan interesse bij de nieuwe baas om er miljarden in te blijven pompen zonder garantie op succes).

maar aan de andere kant:

Je zou zeker het een en ander kunnen regelen bij publiek gebruik van smartphones - daar zit in de gehele EU toch wel een redelijke markt lijkt me.

Daarnaast lijkt het dat Android-emulatie op mainline Linux geen onmogelijke opgave zou moeten zijn (bijv. voortboordurend op Waydroid of iets dergelijks), waardoor als je dat echt zou willen, je ook 'gewone' Android apps moet kunnen draaien. Het voornaamste probleem zit hem in DRM-achtige checks, daar kan vast wel iets op gevonden worden (bijv. een DRM-achtig alternatief ontwikkelen wat werkt op de Android emulatie laag, wat verplicht ondersteunt moet worden voor apps in de Europese appstores.

Ik treur nog steeds over het feit dat we collectief in de EU Maemo hebben laten doodbloeden, terwijl die software + app stack al redelijk volwassen was. Dit onderdeel van Nokia had echt als strategische EU tech moeten worden aangemerkt naar mijn mening, in plaats van een ex-Microsoft CEO te laten beslissen over haar toekomst (de prullenbak).

[Reactie gewijzigd door De Vliegmieren op 16 december 2025 09:47]

[bzzzt]

Ik treur nog steeds over het feit dat we collectief in de EU Maemo hebben laten doodbloeden, terwijl die software + app stack al redelijk volwassen was. Dit onderdeel van Nokia had echt als strategische EU tech moeten worden aangemerkt naar mijn mening, in plaats van een ex-Microsoft CEO te laten beslissen over haar toekomst (de prullenbak).

Weet je wat in die tijd heel erg volwassen was? Symbian. Zelfs binnen Nokia waren heftige tegenstanders van Maemo, en als vroegere gebruiker van een N900 kan ik je wel zeggen dat veel van de functies van Maemo wel een hoog 'open source hacker' gehalte hebben en de telefoon voor normale gebruikers domweg minder te bieden had dan de toen net nieuwe Android/iOS toestellen.
Zelfs Microsoft heeft het uitbrengen van nog een mobiel platform moeten opgeven, de hele computerwereld convergeert toch altijd rondom een handjevol populaire platformen.

[De Vliegmieren]

symbian was een ramp voor developers, zelfde geldt voor MS' pogingen met hun mobiele platform met steeds een nieuwe sdk/api: van WM 6 naar Windows Phone 7, Windows Phone 8.x en dan Windows 10 Mobile met UWP. Er was wel iets van backwards-compatibiliteit maar er was ook steeds een druk om de applicaties aan te passen voor de nieuwe SDK.

Bij Windows 10 Mobile nam Nadella het stokje over en voelden de meeste developers de bui al hangen, MS leek voornamelijk nog geïnteresseerd in het volbrengen van contractuele verplichtingen en behalve een paar die-hards die hun hoop op Continuum hadden gevestigd, leek het er niet op dat MS nog lang miljarden in hun mobile divisie wilden stoppen.

wat dat betreft hebben Google en Apple het veel slimmer aamgepakt.

[psychicist]

Microsoft er iedere keer bijhalen is de ultieme dooddoener. Al probeert het bedrijf 100 keer om de telefoonmarkt te betreden, het zal uiteindelijk ook 100 keer misgaan. Dat is nu eenmaal de aard van het bedrijf. Het voordeel van het als eerste (uitgezonderd CP/M etc.) betreden van de desktopmarkt in de jaren 80 en 90 zullen ze niet meer opnieuw krijgen op een andere markt.

Ik wil ook helemaal geen besturingssysteem van Microsoft waar dat niet nodig is. Op de desktop (en bepaalde servers) is het nog nodig vanwege de exclusieve ondersteuning voor bepaalde applicaties. Op telefoons is er geen enkele reden voor een Microsoft besturingssysteem en is het ook na initieel enthousiasme doodgebloed. Ik zie het ze ook niet opnieuw proberen, want de eerste keer was het al een financiële strop.

[kozue]

Ik deel je sentiment rondom MS (ben ze liever kwijt dan rijk, vooral tegenwoordig nu de VS als leverancier niet betrouwbaar meer is), maar denk je dat we zoveel beter af zijn met Google dan? Google was altijd al een spyware toko die ik eigenlijk nergens tegen wil komen, en ik zie Android liever ook helemaal verdwijnen (in ieder geval uit de EU).

[psychicist]

We zijn inderdaad niet veel beter af met Google, maar wat Google gevaarlijk maakt, is dat het wel competente ontwikkelaars in dienst heeft, die redelijk competente producten maken. En die maken af en toe ook nieuwe producten die aanslaan, wat ik Microsoft niet meer zie doen tegenwoordig.

Ik kijk uit naar de dag dat we volledig vrije spywareloze software kunnen draaien op de hardware van onze keuze, zonder dat een hardwarefabrikant die onlosmakelijk verbindt met spyware platformen zoals Android en iOS. Voorlopig heb ik nog een aantal apparaten met Android, maar hopelijk kan ik die in de toekomst langzamerhand uitfaseren.

[Davey400]

...
En als zelfs een Microsoft er niet in slaagt om door te breken in deze markt, om fabrikanten te overtuigen om apparaten te maken en software te schrijven voor een nieuw platform
...

Er was alleen geen sprake van een nieuw platform; er was alleen sprake van een overstap naar een andere methode van aanbieden van software.
De eerste Windows Mobile (gebaseerd op Windows CE) was er al járen voor zowel iOS als Android en was volledig vrij om aanvullende software voor te schrijven en voor gebruikers om te installeren via .CAB files.
Pas na de overstap naar Windows Phone ging het fout; er kwam ineens ook een Store, de Windows Phone Marketplace met ook flinke beperkingen/aanpassingen in het platform. Die paar ontwikkelaars die daar in meegingen kregen een tik op de neus doordat Microsoft niet veel later ineens overging op een andere kernel (de ons wel bekende NT kernel dus) waardoor bijna alles dat ontwikkeld was ineens niet meer werkte.
Toen uiteindelijk Windows 10 Mobile kwam met weer een nieuw model (UWP) was iedereen er wel klaar mee. (Nou ja, de ontwikkelaars dan. Veel gebruikers en Microsoft zelf niet.)
De rest is geschiedenis.
Technisch was zeker de laatste opleving fantastisch; met goedkope hardware draaide je rondjes om alle Android en iOS telefoons. Praktisch had je er steeds minder aan omdat steeds meer essentiële aanbieders (zoals banken en Whatsapp) zich terugtrokken.

Microsoft was deze keer niet te laat, ze hadden eerder last van remmende voorsprong en vooral een zwalkend beleid. Met goede bedoelingen wellicht, maar met een slechte uitwerking.

[pietvelleman]

"En als zelfs een Microsoft er niet in slaagt om door te breken in deze markt"....

Een bedrijf als Microsoft stopt met doorontwikkelen op het moment dat ze een marktaandeel van 2,5% hebben (en dat na veel effort gezakt is vanuit 10%).

Voor heel veel andere bedrijven is het natuurlijk prima om een marktaandeel van 2,5% te hebben. Jolla zal dolgelukkig zijn met 0.1% marktaandeel en daar waarschijnlijk een prima bedrijfsresultaat mee kunnen halen.

Dit soort mobieltjes zijn ook (nog) niet voor de massa. Misschien richten op specifieke bedrijven/overheid? Dan hoef je wellicht ook niet te zorgen dat angrybirds draait op de jolla...

Maar goed, ik heb geen verstand van mobiele besturingssystemen. Maar wat ik wel weet: het zou verrekte mooi zijn als er een alternatief is voor ios en android.

[WillySis]

Microsoft is gestopt omdat hun Lumia telefoons niet genoeg verkochten EN omdat ze geen andere merken achter het Windowsplatform kregen.

Tegen Android is voor een nieuwe speler ook niet op te boksen. Google stelt Android gratis ter beschikking en geeft zelfs geld voor het voor installeren van een aantal app's. Elk nieuw besturingssysteem moet daardoor minimaal gratis zijn, met de mogelijkheid dat bedrijven daar hun eigen launcher en app's (niet verwijderbaar) aan toe kunnen voegen. Er moet dus veel geld bij om een kans te maken op een plek in de markt. Een nieuw bedrijf kan zich dat niet veroorloven. Er moet dus ook een verdienmodel inzitten. Reclame is een mogelijkheid, maar ook dan moet je weer tegen Google opboksen. Als Google geen nieuwe concurrent naast zich duldt is het voor hen een fluitje van een cent om ervoor te zorgen dat die concurrent ten onder gaat, lang voordat het richting de positieve cijfers beweegt.

[Nas T]

Het is lastig inderdaad.
Google heeft het echt sterk aangepakt. Ze hebben fabrikanten ruimte gegeven om skins te maken en kunnen bloatware van hardwarefabrikanten pushen.

En ze hebben geen harde eis als het op updates aankomt. En het hele Android DNA is doordrenkt van commercie, ook heel slinks: denk aan dat Google Maps geen/weinig reclame zou laten zien, maar wel een dataprofiel opbouwt en verkoopt aan appbouwers, die je wél reclame laten zien. Dus wel financieel meeliften, maar niet het reclameboetekleed aantrekken.

Apple is ook slinks, maar pakt het anders aan. Ze monopoliseren. Geen andere appstores, geen andere betaalmethodes, geen bedrade oordopjes (maar wel duurdere makkelijk te verliezen bluetoothdopjes) en zelfs monopolosering van reparaties. En extra opslag? Betaal je 5-10 keer zoveel voor als een SD-kaart of SSD.

En Jolla? De basis is gratis, Android-appondersteuning kost €50. En je betaalt niet met gegevens en niet met reclame. Wel lang updates en root toegang.

Dus het kán wel. Zelfs zonder bloatware. Daarom support ik ze financieel met een maandelijkse bijdrage. En dan is Sailfish voor een deel niet open source (Android ook niet), dan hebben ze amper apps (ze zouden betaalde apps moeten toelaten) en was er het debacle met tablets, waar mensen geld zijn kwijtgeraakt en nooit hebben teruggekregen.

En nog steeds, ze doen veel meer goed dan slecht. Al twaalf jaar en ik hoop nog vele jaren. En het is niet zo rot als Google/Android of Apple/iOS.

Dat Android/iOS zo groot zijn, wijt ik aan collectieve incompetentie: we zijn als complete groep niet in staat de situatie te zien en daar op te acteren.

[Olaf van der Spek]

maar zonder fabrikanten die meegaan, is het een doodlopende straat.

Zelfs als fabrikanten mee gaan heb je een probleem denk ik. Veel van Google wordt gefinancierd door advertentie inkomsten, waardoor veel dus gratis (ver onder normale kostprijs) aangeboden wordt. Daar valt lastig (niet?) tegen op te boksen. Dit geldt overigens niet alleen voor Google.

[RobertMe]

Persoonlijk denk ik dat Halium/libhybris een doodlopende weg is

Ik denk dan weer dat Jolla zonder al lang dood was. Jolla is veel en veel te klein om drivers / upstream kernel support los te peuteren bij fabrikanten. Zonder de Android kernel te gebruiken hadden ze dus niet eens de mogelijkheid om hardware te vinden waar ze een "gewone" (upstream) Linux kernel op te draaien.

Of anders gezegd, heel wellicht dat er hier en daar een fabrikant is met upstream kernel support (misschien dat dit bij MediaTek het geval is, meen zoiets wel opgevangen te hebben). Maar het is primair Qualcomm dat de klok slaat, en die zijn niet echt Linux / OSS vriendelijk. En mogelijk dat daarin dan ook de reden ligt dat ze bij deze nieuwe telefoon wel al aangeven dat er een MediaTek SOoC in komt. Net zoals ik meen de originele Jolla ook een upstream kernel draaide en geen Android kernel.

[De Vliegmieren]

het is absoluut waar dat Jolla dood zou zijn op een ander model. Ik suggereer ook niet dat ze een onjuiste keuze hebben gemaakt, alleen dat dit model niet het juiste is om tot een alternatief te komen voor Android, wat ik denk erg nuttig zou zijn voor de EU als geheel.

[84hannes]

dat na een samenwerking met Intel werd omgedoopt tot MeeGo,

Het werd niet gewoon omgedoopt, het werd gemerged met Moblin. Volgens mij heb ik die nog wel eens op een netbook uitgeprobeerd.

[RobertMe]

Klopt. Nokia en Intel gingen respectievelijk hun eigen OSen Maemo en Moblin samenvoegen en verder onder MeeGo. Alleen is daar effectief nooit wat van gekomen. MeeGo op de Nokia N9 (enige toestel waar het ooit op stond) was gewoon Maemo 6. Het was 100% een doorontwikkeling van Maemo 5 met nog steeds een Debian basis. Dit omdat de ontwikkeling al (te) ver was om over te stappen op de Moblin (/RPM based) basis wat de bedoeling was. En het "echte" MeeGo (op basis van Moblin, RPM based, ...) is AFAIK nooit wat van terecht gekomen.

[AnonymousGerbil]

Sailfish OS is gratis beschikbaar, maar gebruikers kunnen doneren en abonnementen afsluiten als ze dat willen. Daar krijgen ze in principe niets extra's voor, het gaat echt om een donatie. Dat kan goed werken in kleine community's, maar het is lastig om daarmee een bedrijf met tientallen mensen te onderhouden.

Deze anonieme woestijnrat is geen voorstander van donaties geven aan bedrijven. We horen namelijk te pas en te onpas, "een bedrijf is geen goed doel," als een bedrijf weer eens iets doet dat, om het zachtjes uit te drukken, ethisch niet door de beugel kan.

Zelfs bij een organisatie als mozilla, dat zelf geen winstoogmerk heeft maar de activiteiten van firefox wel in een bedrijf mét winstoogmerk heeft ondergebracht, ben ik niet bijzonder gelukkig met de verdienmodellen die er dan toch uit blijken te rollen.

edit:
een "geen was per ongeluk een "goed"je

[Reactie gewijzigd door AnonymousGerbil op 16 december 2025 09:39]

[84hannes]

"een bedrijf is goed goed doel

Geen goed doel?

Zelfs bij een organisatie als mozilla, dat zelf geen winstoogmerk heeft maar de activiteiten van firefox wel in een bedrijf mét winstoogmerk heeft ondergebracht, ben ik niet bijzonder gelukkig met de verdienmodellen die er dan toch uit blijken te rollen.

Ik snap je, maar wat is een levensvatbaar alternatief voor een browser die niet gebouwd is door een advertentiebedrijf maar wel moet concurreren met 'gratis'?

[Zwarte_os]

Heel veel not for profit organisaties structureren op deze manier hun bedrijf. Daardoor kunnen hun producten competitief blijven in de markt. Het grote verschil is dat de baten direct weer in het bedrijf geinvesteerd moeten worden in de missie die het bedrijf heeft gesteld en dat er vaak ook een verkiesbare raad kijkt naar deze investeringen.

[Moortn]

Als je het product al gebruikt zou je het ook als "kies zelf wat je ervoor betaald" kunnen zien. Door het te verkopen of er een abonnement van te maken, kunnen ze mensen afschrikken. Maar met het volledig gratis te houden verdienen ze geen geld. Dan vind ik dit voorlopig een goed model. Mochten ze groter worden kunnen ze (weer?) geld vragen voor het OS.

[Kerfuffle]

Als je in overweging neemt dat mensen maar wat graag miljarden steken in aandelen van Big Tech die objectief een slecht doel genoemd kunnen worden, dan denk ik dat donaties aan kleine techbedrijven die het juiste proberen te doen best te verantwoorden is.

[kozue]

In het algemene geval ben ik het met je eens (we hoeven geen bedrijven te gaan sponsoren). Maar vergeet niet dat we nu al vele miljarden per jaar sponsoren aan toko's als Microsoft door hun software te blijven gebruiken. Als we daar mee stoppen en die miljarden ergens anders in steken, zijn we onder de streep niet duurder uit, maar wel een stuk zelfstandiger.

[tweaker29789]

Dit is dus vooral een artikel over de problemen bij Jolla.

De algemene vraag blijft bestaan. Waarom is er nog geen alternatief voor het duopolie van Google en Apple? Dat lijkt me toch het gebrek aan ondersteuning vanuit de hardwarefabrikanten. Dit maakt het erg moeilijk om een volledig open source OS te maken voor smartphones.

[SunnieNL]

Kip-Ei

Ondanks mismanagement op OS laag heeft Windows Phone laten zien dat ontwikkelaars geen zin hebben om er nog een OS bij te ondersteunen. Hardware makers gaan geen OS ondersteunen waar geen apps voor zijn, want dan gaat de telefoon niet verkopen. App makers gaan geen OS ondersteunen waar maar weinig hardware voor is.

Dus de enige kans van slagen is als je populaire applicaties die iedereen gebruikt ook daadwerkelijk op je OS hebt bij launch. En de enige manier om dat voor elkaar te krijgen is een hele grote zak geld aan de ontwikkelaars te geven.

Maar dan nog, Google zul je niet meekrijgen. Dus Youtube zul je zelf een alternatief voor moeten vinden. We weten wat Google doet als je die zonder toestemming maakt, zoals Microsoft had gedaan. Heb daar regelmatig problemen mee gehad om youtube te bereiken omdat de app geblokkeerd was door Google.

Meta is er nog zo'n een die je mee moet krijgen. En tegenwoordig ook TikTok. Dan zit je nog met de bankapps (want een meerderheid is ondertussen wel gewend met telefoon te betalen).

Dus ik denk niet dat er in de komende jaren iemand gaat op staan die ook maar iets tegen Google of Apple in gaat brengen. Het is jammer om te zeggen, maar de enigen die dit voor elkaar zouden kunnen krijgen, zijn de Chinezen omdat die het massaal op de markt kunnen zetten omdat die de massa van hardware kunnen maken en daar eigenlijk maar één app echt belangrijk is, WeChat.

[Wouterie]

Even platgeslagen is Android voornamelijk een Linux-kernel, Java en een bult open source software. Niet bar ingewikkeld om een alternatief op te ontwikkelen zou je zeggen. Maar de praktijk is weerbarstig. En met name de leveranciers van de benodigde chips en hardware houden de boel op slot.

Pak een willekeurige laptop en je kunt er met een beetje moeite elk denkbaar OS opzetten! Maar pak een smartphone en de keuzes zijn opeens marginaal. Kan het niet andersom? Maak een palmtop PC waarmee je kunt bellen.

[kozue]

Even platgeslagen is Android voornamelijk een Linux-kernel, Java en een bult open source software gesloten Google troep

Zo, die foute observatie heb ik maar even voor je gecorrigeerd. En dan zie je meteen het probleem. Het begint met een G.

[Wouterie]

Valt mee. LineageOS doet het prima zonder gesloten Google troep.

[kozue]

Maar iets met LineageOS is dan ook geen doorsnee Android apparaat. Dat is een afgeleide, en zal zonder extra werk bijna geen apps gaan draaien. Vrijwel allemaal zullen ze iets van Google nodig hebben, wat ze niet gaan vinden op een LineageOS telefoon, waardoor je weer een emulatielaag nodig hebt om die applicaties te truken. Want hoe je het ook went of keert: Android blijft een Google ecosysteem.
En daarom hebben we een derde systeem nodig. Eentje die niet in de handen van een Amerikaanse multinational is. Dan hoeven OS'en die wél het beste met hun gebruikers voor hebben niet allemaal rare fratsen uit te halen om compatible te zijn met "de standaard".

[84hannes]

want een meerderheid is ondertussen wel gewend met telefoon te betalen

Het gaat verder dan dat. Betalen in de winkel kan nog met een pas, bankzaken regelen zonder mobiele app (al is het maar voor authenticatie) wordt steeds zeldzamer.

[cdwave]

Heb ik altijd raar gevonden.

Waarom wordt een brakke Chinese telefoon, met een stokoude Linux kernel met daarop 12000 patches, die met voorgeïnstalleerde spyware wordt uitgeleverd en die onder de kostprijs van de hardware verkocht wordt als "veilig" gezien, maar een degelijk onderhouden en beheerde PC met open source OS en software niet?

[84hannes]

Goede vraag. Maar hoe vaak gaat het fout? Je hoort verhalen van phishing, maar nooit misbruik van lekke telefoons.

[Finger]

Ik denk eerder omdat elk project dat ook maar een kleine kans op succes direct opgekocht gaat worden. Dit soort projecten hebben geen kans van slagen als ze niet gewoon in de winkel liggen, ik denk dat buiten tweakers nog nooit iemand er van gehoord heeft.

[Reactie gewijzigd door Finger op 16 december 2025 07:59]

[tweaker29789]

Dat is het probleem toch niet? Als het open source is , dan kan het niet opgekocht worden (het kan nl gewoon weer geforkt worden).

Het probleem ligt bij de hardware fabrikanten die hun software ondersteuning proprietair houden.

[84hannes]

Dat lijkt me toch het gebrek aan ondersteuning vanuit de hardwarefabrikanten.

Hardware kun je zelf bouwen/samenstellen. Microsoft heeft er zelfs Nokia voor stuk gemaakt en Jolla heeft het al meerdere keren gedaan. Maar zonder apps heb je niets aan hardware met een OS.

Dit maakt het erg moeilijk om een volledig open source OS te maken voor smartphones.

Vergis je niet: Sailfish is niet Open Source. Waar je (een variant op, Bedankt @Olaf van der Spek en @Jerie ) Android volledig open source kunt bouwen en draaien kan dat met Sailfish nog altijd niet. Bij Sailfish zijn essentiële onderdelen, zoals de UI, closed source. Je kan apps voor Android in principe direct op bijvoorbeeld LineageOS e.d. draaien (voor afhankelijkheden van Google services moet je wat meer werk verrichten). Succes met een open source variant op Sailfish draaien zonder user interface.

edit:
Ik kom, door mijn ervaring met het gebruik van de eerste Jolla én het ontwikkelen van een app voor Jolla wat negatief over. Begrijp me goed, het begin is er en als we als Europa serieus werk willen maken van een eigen mobiel OS dan is het zeker een goed startpunt. Maar het is er nog lang niet.

[Reactie gewijzigd door 84hannes op 16 december 2025 13:39]

[Jerie]

Waar je Android volledig open source kunt bouwen en draaien kan dat met Sailfish nog altijd niet

Android is niet volledig open source. Nu niet. Vorig jaar niet. Tien jaar geleden niet. Misschien vlak voordat/nadat Google het overnam, maar dat is dan wel lang geleden. AOSP (Android Open Source Project) is wel volledig open source, en Android is gebaseerd op AOSP. LineageOS, /e/, GrapheneOS, iodeOS zijn allemaal gebaseerd op AOSP (of op LineageOS, dat weer op AOSP gebaseerd is ).

[84hannes]

Ik heb mijn text aangepast, maar LineageOS en alternatieven tonen aan dat de AOSP source code bruikbaar is om een Android compatible OS te draaien. Je kunt met open source componenten geen besturingssysteem bouwen dat compatible is met Sailfish apps. Je kunt geen eens een OS bouwen dat ik de verste verte lijkt op Sailfish.

edit:
Verduidelijkt wat ik bedoel met een compatibele Sailfish

[Reactie gewijzigd door 84hannes op 16 december 2025 14:58]

[Jerie]

Nog wel, maar Google doet regelmatig raar. Nu ook weer met third party apps.

SailfishOS is een volwaardig OS, dus hoeft ook niet volledige Android te emuleren. Alien Dalvik ed. doen dat ook niet. Ze moeten een compatibility layer hebben, en die is binnen SailfishOS behoorlijk goed (NIET perfect!!). Met Waydroid kun je hetzelfde bereiken middels Waydroid.

Ik heb persoonlijk Waydroid enkele jaren geleden ingezet om Android applicaties te draaien. Die werkten nog ook.

[84hannes]

SailfishOS is een volwaardig OS, dus hoeft ook niet volledige Android te emuleren

Ik zie hoe je met verkeerd begrepen hebt. Ik bedoelde niet dat het niet mogelijk is een Android Compatible OS te draaien met de Sailfish Source Code. Ik bedoel dat als je het Open Source deel van Sailfish pakt en compiled, dan heb je geen volledig OS (dat compatible is met mainstream Sailfish). Ik denk dat je met een kernel opgezadeld zit, misschien met een command line interface. Daarmee is Sailfish net zo open source als macOS. De kernel is open, maar het is volslagen onbruikbaar.

edit:
Google Gemini probeert me wijs te maken dat MobileNemo de volledige Open Source versie van Jolla is. Deze heeft echter een ander UI (geen Silica maar Glacier) en ondersteund ook geen Android apps. Ik kan er buiten Gemini nog geen bevestiging van vinden, al gebruiken ze beide Mer)

[Reactie gewijzigd door 84hannes op 16 december 2025 14:33]

[Jerie]

Nemo is de opvolger van Mer. Het is als AOSP staat tot Android, Nemo staat tot SailfishOS.

Voor Glacier zie: https://wiki.postmarketos.org/wiki/Glacier

Voor Android apps op pmOS, zie https://wiki.postmarketos.org/wiki/Waydroid

Bij macOS is iets meer dan enkel de kernel open. Maar ik moet toegeven dat het model wel een beetje vergelijkbaar is.

De Russen brengen nog steeds in 2025 producten uit op basis van Aurora OS. Terwijl de samenwerking in 2021 al is stopgezet.

[Reactie gewijzigd door Jerie op 16 december 2025 15:19]

[kozue]

SailfishOS is een volwaardig OS, dus hoeft ook niet volledige Android te emuleren.

Android Appsupport moet wel degelijk een volledige Android emuleren. Want de apps die het zou moeten draaien denken allemaal dat ze op Android draaien. Die spreken geen Sailfish. Of SailfishOS wel of niet een volwaardig OS is doet er daarbij niet toe, want alles van SailfishOS draait buiten die laag. En dan moeten die Android apps nog bij het host OS kunnen ook, anders zitten ze vast in gesloten box zonder toegang tot hardware/OS functies. Sommige Android apps willen dan gebruik maken van locatie (wat Sailfish regelt), het adresboek (een Sailfish functie), de camera (hardware via Sailfish drivers) en vele andere zaken. Met Android Appsupport op je telefoon draai je vrijwel 2 OS'en naast elkaar.

[Jerie]

Klopt helaas, dat heb je ook met Waydroid, maar het is wel zo dat het niet een volledige Android hoeft te emuleren. Allerlei zaken zullen naadloos werken, zonder emulatie, gewoon omdat Android ook vooralsnog een Linux kernel onder de motorkap heeft. Voordeel is ook dat als zo'n applicatie al draait, de volgende opstart minder lang duurt. Probeer maar eens bij Windows 98 en hoger MSIE eruit te slopen, en dan handmatig op te starten. Heb ik gedaan; ineens was Phoenix of Firebird (ben even vergeten hoe het destijds heette) wel relatief snel met opstarten. Met Wine/Proton is de overhead er ook, maar wat minder. Ook iets als LXC bewijst dat de overhead laag kan zijn, en er is nog een mooier voorbeeld: middels RDP naadloos Windows applicaties draaien, zoals GNOME Boxes e.a. software dat kan. Ik ben van mening dat de Steam Deck bewijst dat je met backwards compatibility wel ver kunt komen (en Apple heeft dit ook al 3x bewezen: m68k -> PPC, PPC -> x86_64, x86_64 -> M-series (ARM)). Nou is Wine eigenlijk geen emulator, en die keren dat Apple emulatielaag had was het wel emulatie, maar dat argument vind ik een beetje spijkers op laag water.

[cdwave]

Daarbij komt ook nog dat als je al iets open-source gebouwd hebt gekregen, het doorgaans maar heel beperkt zal werken op een smartphone uit de winkel (die je dan eerst nog moet rooten en/of unlocken). Meestal eindig je met een systeem waarvan het modem, de GPU en de WiFi/BT niet of nauwelijks functioneren. Beetje jammer...

[RobertMe]

[...]

Hardware kun je zelf bouwen. Microsoft heeft er zelfs Nokia voor stuk gemaakt. Maar zonder apps heb je niets aan hardware met een OS.

Ook Microsoft / Nokia kocht hardware gewoon in. Nokia maakte zelf geen CPU, GPU, modem, .... En laten dat nu net de zaken zijn die killing zijn voor "open source". Zoals in meerdere reacties staat is Jolla voor 100% afhankelijk van de Android (Linux) kernel. Simpelweg omdat voor deze "toch wel vrij essentiële" hardware er nooit open source drivers in de (upstream) Linux kernel zitten.
En het alternatief zoals jij het stelt "zelf hardware bouwen" is hierin natuurlijk een utopie. Jolla, of welke fabrikant dan ook, gaat niet even zijn eigen CPU, GPU en modem bouwen. Ja, wat Chinese partijen doen dat, maar wel met overheidsgeld. En als je zoiets zou willen doen als commerciële partij zou je al bijna RISC-V moeten gebruiken omdat dat een open en licentievrije instructieset is (scheelt dus weer iets in kosten).

[84hannes]

Ook Microsoft / Nokia kocht hardware gewoon in.

Misschien is 'bouwen' niet het juiste woord. Ook Samsung en Apple kopen hardware in (wel steeds meer uit eigen fabriek). Maar ze maken er zelf een telefoon van. Daarvoor hoef je geen hele grote partij te zijn, dat laat Jolla ook telkens zien met hun kleine oplages. Mijn punt is is dat hardware waar jouw OS op draait wel te 'regelen' is, als je het zo wilt verwoorden. App-makers die essentiële apps voor jouw OS maken niet.

[Reactie gewijzigd door 84hannes op 16 december 2025 18:45]

[RobertMe]

Maar voor een kleine partij als Jolla is er juist niks te regelen. Je koopt wat er op de plank ligt met de ondersteuning die daar bij zit. En dat houd dus in dat er Android kernel bij geleverd wordt.

Terwijl een Apple of Samsung, los van eigen productie, wel mogelijkheden hebben / hadden om met bv een Qualcomm aan de tafel gaan te zitten met een "als wij X miljoen SoCs afleveren dan willen we daar Linux upstream drivers bij". En dan zal Qualcomm zoiets mogelijk toch wel overwegen (want anders omzetverlies). Met die 10k SoCs dat Jolla misschien eens in de 5 jaar koopt (want zoveel hardware produceren ze niet) zal een Qualcomm niet eens de telefoon aannemen, bij wijze van spreken.

En hetzelfde gold natuurlijk ook voor Nokia. Dat is een decennia hét merk geweest. Als die vragen / eisen stellen ga je daar een stuk serieuzer mee om.

[84hannes]

Dat is allemaal wel waar, maar dat is niet het probleem dat de doorbraak van Jolla tegen houdt.

[kozue]

Nee, de hardware is geen issue. Ze hebben tenslotte zelf telefoons uitgebracht en ik neem aan dat de hardware daar 100% van werkt. De apps ook niet, want voor zover ik het begrijp zou je gewoon Android apps moeten kunnen installeren via F-Droid of Aurora Store.
Wat de doorbraak van Jolla tegenhoudt is gewoon simpelweg bekendheid. Iedereen kent Android en Apple. Ik denk dat als je op straat gaat vragen naar Jolla of SailfishOS dat je alleen wazige gezichten krijgt. Dat een groepje geeks op een techsite het kent gaat nooit voor een doorbraak zorgen.

[84hannes]

Ik betwijfel of je kunt internetbankieren met Jolla. Dat is wel echt een reden om Jolla links re laten liggen.

Destijds is mijn WhatsApp -account geblokkeerd omdat ik een native app gebruikte omdat de Android-versie net niet lekker werkte op Sailfish. Dat soort gedoe wil je gewoon niet als consument. Op mijn PC wel (Opensuse tumbleweed), maar mobiel niet.

[Reactie gewijzigd door 84hannes op 16 december 2025 18:43]

[Olaf van der Spek]

. Waar je Android volledig open source kunt bouwen en draaien

Alleen als je onder Android maar een deel van wat op veel telefoons draait verstaat.

[desmond]

Je ziet al een tijdje vrij beperkte vooruitgang in de wearables. (geen fan van hen, maar) Daarom is het zo jammer dat Microsoft de stekker eruit heeft getrokken toentertijd. Je hebt diepe zakken nodig - en die hebben zij.

[Alxndr]

Hoe zit het met /e/OS? Waarom wordt dat niet genoemd? Dat is vziw wel een serieus alternatief voor Android op mijn Fairphone

[baseoa]

Misschien omdat het een Android-distributie is? Net als ColorOS, Lineage, One UI, Graphene... je kan wel bezig blijven als je die allemaal moet noemen

Van de andere kant past deze wel goed bij het doel van Sailfish dus ik zou het ook niet gek vinden als het genoemd was geworden

[Reactie gewijzigd door baseoa op 16 december 2025 10:05]

[Alxndr]

Ik vraag me af op welk niveau ze dan precies uit elkaar gaan/verschillen. Als ik lees over het duopolie van Android en iOS denk/lees ik Google en Apple, (het probleem van) Android is toch juist dat het ongeveer synoniem is met Google? Correct me if I'm wrong, maar is Android zelf niet opensource?

Aan het einde van het artikel krijg ik toch het gevoel dat Jolla het vroeger of later niet gaat halen, daarom zou ik juist willen lezen in hoeverre andere Android distributies het 'probleem' van een duopolie wel of niet kunnen (helpen) op te lossen.

[baseoa]

De skins die fabrikanten over Android heenleggen verschillen vaak nauwelijks. Ook e/OS of LineageOS zijn niet echt anders. De enige reden dat niet alles daarop werkt, is dat appontwikelaars sowieso in de Play Store willen staan en daar 99% van hun inkomsten vandaan halen (àls ze al een betaalsysteem aanbieden buiten de Google Pay om), en dus Google-diensten aanbinden die op de pure opensourceversie van Android niet bestaan. GrapheneOS verschilt vooral in wat extra beveiligingspatches die het moeilijk maken om kwetsbaarheden (die aan de lopende band gevonden lijken te worden, als je die maandelijkse updates van Android zo ziet) uit te buiten, dus in het dagelijks gebruik merk je geen grotere verschillen dan bij de andere genoemden

Sailfish, Ubuntu Touch, enz. zijn net als Android op de Linux kernel gebaseerd, maar daar houden de overeenkomsten ook zo ongeveer op. Het is dus nèt iets compatibeler dan iOS zou zijn omdat je dezelfde (ELF) binaries kan draaien wat op iOS niet kan, maar omdat de grafische schil zo anders is, heb je daar buiten wat command-line tools niet veel aan. Je moet een app min of meer nieuw ontwikkelen als je het native op zo'n OS wil draaien, terwijl binnen Android-distributies vrijwel complete compatibiliteit bestaat

Je ziet nu dat de "mobiele Linux" telefoons (dus die zonder Android als grafische schil) steeds betere ondersteuning hebben voor het emuleren of anderszins draaien van Android-apps. Je móet wel, als je op dit moment de markt nog wil betreden, denk ik. Op die manier kan het dus best nog bruikbaar zijn en dus een succes worden. Daarbij zie ik succes overigens als dat het voldoende gebruikt wordt om te blijven bestaan. Mijn nichtje (digibeet) ga ik niet kunnen overtuigen van het voordeel van Sailfish tenzij ze zou willen digidetoxen. Mainstream wordt dit voorlopig niet. Zonder stok achter de deur is er echter voor Google helemaal geen reden om lief te doen. Ze hebben ons voor zeg 99% bij de ballen, maar als ze daar gebruik van proberen te maken dan is het belangrijk dat iets als Sailfish nog bestaat, of dat LineageOS zich laat installeren en bruikbaar is zonder instemming van Google. Baas blijven over eigen hardware zie ik toch wel als belangrijk, ook al wordt het niet mainstream om dat te doen zolang als dat Google lief blijft

[Rembert]

Zoals ze het zelf op hun site zeggen: /e/OS is a “deGoogled” version of Android OS. It has an open-source Android OS core, with no Google apps or Google services accessing your personal data. Ik was al geïnteresseerd in FairPhone, nu ook in Jolla -

[ahuygens]

Kan er niet veel van zeggen . Weet wel dat er een opensource historie is van deze OS. Draaide uitstekend.

[84hannes]

Ze doen graag alsof ze open source zijn. Dat zijn ze niet echt volgens mij.

https://forum.sailfishos.org/t/sailfish-os-clarifying-claims-about-open-closed-source-security-and-privacy/25933

Daar staan wat schokkende beweringen.

Their OS has extraordinarily poor privacy and security compared to the Android Open Source Project or iOS. Their own OS code is mostly closed source and there isn’t an open source subset that’s usable. Jolla has spent years falsely claiming the Android Open Source Project isn’t Linux and misleading people into believing a largely closed source distribution is more open than an open source one.

Ik heb Sailfish sinds 2015 niet meer gebruikt, maar destijds kwam dat wel overeen met mijn eigen bevindingen.

[niels523]

Ze zijn ook wel bezig om steeds meer open source te maken.

https://forum.sailfishos.org/t/open-sourcing-proceeding/24689

[pljanson]

Mijn probleem (en waarschijnlijk een heleboel open source developers) is dat het bottom line niet open source is, en dan ook nog eens outdated.

De Silica UI library is closed source, en dat maakt sailfish sailfish (wat gewoon goed werkt, had een Sonly XA met sailfis 3/4).

MAAR ze hebben een Qt update probleem (iets met licenties).

Hun sdk heeft dus een oude Qt5 en dat is (nog steeds niet) opgelost. Er lijken wel "side-by-side" set van Qt6 libraries te bestaan, maar dan MOET je open source zijn, en dit zit niet in hun eiugen SW stack en SDK VM.

Dus wie gaat er nu nog voor outdated libraries ontwikkelen? Misschien dat toch al cross platform opensource applicaties (Linux mobile & android) ook nu naar Sailfish geport kunnen worden, maar dit is niet een uitnodigend eco-system om een nieuwe generatie van mobile linux opensource developers aan te trekken.

Eigenlijk is de hoop na de pinephone HW, en de trage voortgang van plasma mobile, en phosh een beetje weg. Oook de stelselmatig tegenwerking van HW fabrikanten met veel binary blobs voor mobile HW helpt natuurlijk niet.
Maarja postmarketos wekt ondertussen wel gewoon door, alleen zie ik de community en impact nog niet echt groeien. Maar uiteindelijk zal er wel weer betaalbare HW komen die dan een volgende generatie (veel betere) SW als start punt heeft.

Ik blijf hopen op een echt (europees?) privacy betrouwbaar alternatief voor iOS en Android.

Met valve in de linux hoek beweegt de pc gaming en VR monopolies ook in de goede richting.

[WoutervOorschot]

De quote die je plaatst is van een forumgebruiker die een andere gebruiker van grapheneOS quote. GrapheneOS staat er om bekend extreem gefocust op privacy etc te zijn, in vergelijking met hen zal alles 'slecht' zijn.

Het is niet dat sailfish volledig open source is, of dat ze alles perfect doen, maar deze opmerking is niet meer dan de mening van iemand. Op bijvoorbeeld de pagina over Sailfish wordt niet geclaimed dat open source zou zijn, of dat het open is.

[84hannes]

Terechte nuance. Toen ik een app ontwikkelde hadden ze nog niet eens permissions (dus elke app kon bij alle hardware en files) maar dat lijkt opgelost. Toch suggereert dit wel heel sterk open source:

Sailfish OS is an open platform based on Linux and over 500 open source projects. Licensees get full source code access to the OS, tooling, and infrastructure.

Gewoon op Sailfish.org

[WoutervOorschot]

Goed punt. Ik lees het makkelijk als ‘uitbreidbaar’, ‘sdk’, etc, minder snel als perse open source. Ze hebben wel goeie developertools lijkt het.

In die zin hadden de meeste OSen in 2015 niet veel permissies, maar zeker meer dan niks inderdaad. Als je als team ontwikkeld uit vertrouwen lijkt dat aan t begin waarschijnlijk ook minder belangrijk. Tot een paar jaar terug kon een applicatie op Windows ook bij al je hardware bijvoorbeeld.

[RobertMe]

Licensees get full source code access to the OS, tooling, and infrastructure.

Bedoelen ze hiermee niet fabrikanten? Zoals dus die Russische toko die nu verder bouwt op hun eigen Sailfish basis etc. Als klant ben je, lijkt mij, geen "licensee".

Persoonlijk vind ik het een beetje 50/50. Wat Sailfish Sailfish maakt is gesloten. Dus de UI componenten (gebouwd op Qt dat wél open source is), de standaard apps, etc. Anderzijds bouwt het heel zwaar op echt open source projecten, de normale GNU toolchain, Xorg / Wayland (mijn originele Jolla draaide AFAIK Xorg, ik neem aan dat ze intussen Wayland gebruiken?), de Qt (UI) toolkit (vroeger was dat incl Qt Creator als IDE, ik neem aan intussen nog steeds), etc etc etc. Er zijn dus heel veel zaken waar je wél aan kunt bijdragen.
Kijk je vervolgens naar AOSP dan zal dat nog steeds voor 99% een Google feestje zijn waar je als individu niet zomaar even een patch naar opstuurt (en geaccepteerd krijgt). Nog los van dat Google gewoon hun eigen software ontwikkeling doet en periodiek (eens in de X maanden) een extreem grote code drop doet met de laatste stand van zaken. En naast de Linux kernel (dat vaak weer niet de upstream kernel is) is er ook weinig "echt Linux" aan. Verder is alles custom en is het Google die de scepter zwaait en extreem grote invloeden heeft.

Dus ja, bij Android is de broncode beschikbaar, als je er lang genoeg op wacht. Maar je kunt er geen / maar zeer moeizaam invloed op uitoefenen. Bij Sailfish is de broncode dan weer juist van heel veel wel beschikbaar en kun je er als individu invloed op uitoefenen. Alleen kan dat dus niet bij alles.

[rko4u]

Uiteindelijk gaat het natuurlijk allemaal om het OS en wil de consument vooral alles kunnen met een Jolla phone wat met een android toestel kan. Voor zover ik heb begrepen draaien niet alle bank apps op deze telefoon. Het is nog steeds een pionier OS, dat nog niet geschikt is voor de meeste gebruikers. Als we echt iets Europees willen, zal eerst de overheid verplicht moeten overstappen en van daar uit kan de consument volgen.

[Sieginator]

Met telefoons prutsen heb ik altijd al leuk en interessant gevonden. Heb ook een tijdje sailfisch gebruikt. Eigenlijk deden de apps, incl. Bank apps, die ik toen gebruikte het prima. Ik moet er wel bij vermelden dat ik verder niet een veeleisende app gebruiker ben.

Maar waar ik met Android nog makkelijk een dag kon, was sailfish al na drie kwart dag toe aan de oplader.

[rko4u]

Indertijd nog wel, maar ik begreep dat steeds meer bank apps de Google integrity api zouden gebruiken die op custom roms en vermoedelijk ook op Sailfish niet beschikbaar is.

[m-a-r-t-1]

En misschien ook een investeringsfonds vanuit de EU voor ontwikkeling van eigen tech. Zou mooi zijn.

[Muffles]

Ik ken het niet eens, dus ik denk dat ze daar vooral op in kunnen zetten. Fairphone is inmiddels wel bekend, maar toch... ik denk dat veel mensen kopen dankzij reclame en dat mis ik echt.

[baseoa]

Als jij nu even een reclamecampagne financiert

Hoe verwacht je hiervan te horen zonder dat ze populair genoeg zijn om zich zoiets te kunnen veroorloven? Je moet vaak op zoek naar een alternatief in plaats van dat het je wordt aangereikt. Dan was het namelijk geen alternatief maar al mainstream en hadden ze de steun ook niet nodig

[Muffles]

Op dezelfde manier als ik doe: instagram en facebook ads. In ieder geval iets. Persberichten kan ook. Ik lees het tenslotte nu ook hier. Ook met een klein budget kun je wat. Mond-tot-mond werkt daarna door.

[baseoa]

Hmm, zou op Facebook de doelgroep zitten? Ik weet niet waar dan wel overigens, maar dat klinkt een beetje als Mark onnodig meer geld geven

[curkey]

Ik vind het een mooi initiatief. Het valt of staat met de aanbieding van apps en algemene functionaliteit.

Aangezien er praktisch geen native apps zijn, en niemand het product ook maar ergens promoot, is het gewoonweg niet te vinden. De gewone man kent iOS en Android, en alles wat hij nodig heeft, werkt daar. Dus de noodzaak van iets anders zal niet doordringen.

Je moet ook niet onderschatten wat de kracht is van iets gebruiken wat iedereen kent. Genoeg digibete mensen hebben een handig neefje om ze te helpen met problemen en vragen. Als je dan iets exotisch gebruikt, valt dat weg. Het eerste wat zo'n neefje dan zegt: waarom koop je dan ook geen Samsung, opa?

[R_Zwart]

Ik denk dat het ook heel moeilijk is om mensen te overtuigen om over te stappen. Voor tweakers is iets nieuws altijd leuk, maar voor anderen is een smartphone gewoon een ding dat het moet doen, en een nieuwe moet vooral niet te veel anders zijn dan de vorige. Er hoeft maar 1 app te ontbreken en men stapt niet over. En dat kan zelfs een niche-app zijn.

Als je het succesvol wilt maken dan moet een gebruiker zo min mogelijk moeten doen. Dus overstappen moet net zo makkelijk gaan als in het iOS of Android eco-systeem. Je kunt mensen hoogstens verleiden door een high-end apparaat te leveren voor 300 euro. En dan nog.

[pejoar]

In Brussel wordt regelmatig geroepen om niet te afhankelijk te worden van de VS.
Nou dan, "put your money where your mouth is" zou ik tegen de EU willen zeggen.

[Froos]

Ik wilde exact hetzelfde roepen.

HALLO EU! INFORMEER UW BURGERS! EU FIRST! USE HOMEGROWN TECHNOLOGY!

Om maar even de aandacht te trekken. Er zijn gelukkig websites als https://european-alternatives.eu/alternatives-to Helaas is deze van een privé persoon. Je zou verwachten dat de EU met al z’n miljarden aan subsidies en een “partner” (de VS) die ons steeds meer schoffeert, juist zou begrijpen dat burgers zelf verzorgen met digitale dienstverlening en technologie steeds meer voordelen heeft. Betere privacy, data soevereiniteit, meer banen, meer eigen intellectueel eigendom, ga zo maar door.

Jolla zou moeten kunnen rekenen op EU support. Sterker nog, waarom hebben EU instellingen geen overeenkomst dat zij telefoons met SailfishOS aan hun medewerkers geven? Ik zie hier een gigantische kans voor de EU.