Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Door , , 99 reacties
Bron: Pagetable

De weblog Pagetable is tot een opvallende ontdekking gekomen: het veelgebruikte Skype leest het bios en het serienummer van het moederbord uit tijdens het opstarten.

Skype logoProgrammeur Myria probeerde Skype op een 64bit-versie van Windows werkend te krijgen, maar kreeg een curieuze foutmelding over een niet werkend .com-bestand. Na wat nader onderzoek naar de file '1.com' blijkt de executable actief het bios uit te lezen en de gegevens - waaronder meestal een uniek serienummer - door te sluizen naar de populaire voip-applicatie.

Onduidelijk is wat Skype precies met deze data doet. Op diverse sites wordt gespeculeerd dat het belbedrijf de opgevraagde informatie inzet om misbruik van het p2p-netwerk te voorkomen doordat gebruikers uniek zijn te identificeren. Anderen wijzen naar een feature exclusief voor Intel-processors. Ook wordt het 'kwalijke' verleden van de makers van Skype - Niklas Zennstr÷m en Janus Friis - aangestipt, met name de roemruchte Kazaa-geschiedenis. Daarom zou de 'bios-check' volgens hen hoogst verdacht zijn en wordt uitleg geŰist. Tot nu toe heeft Skype nog geen reactie gegeven op de ontdekking.

Moderatie-faq Wijzig weergave

Reacties (99)

kype might decide to charge too much for its hardware license and turn its gratis softphone as we know it today into a fee based service!
Uit dat artikel...

gratis? sinds wanneer is dat een engels woord?
ik kan je niet precies vertellen sinds wanneer, maar al een behooooorlijke tijd hoor
Sinds gister.... Heb jij die memo niet gehad dan?
slechte vertaalsite...
Wat een slecht artikel. Ongefundeerde foss fanboy troep.
Elke bewering die er gedaan wordt, wordt netjes onderbouwd, itt de post waar ik nu op aan het reageren ben.
In elke paragraaf staat wel passage die een kleuter onderuit kan halen. Het aantal "wat als " stellingen rijst de pan uit.
Ik heb artikel net gelezen en heb er niet een zo'n stelling uitgehaald. Ik daag je bij deze uit om een aantal van die stellingen hier te posten en onderuit te halen.
Uitdaging aangenomen.
The only problem is not too much that Skype is proprietary (though it is), the real issue is that it uses a closed and proprietary protocol.
Deze zin spreekt zichzelf tegen. Het probleem is niet dat Skype proprietary is maar dat het proprietary is (een protocol valt natuurlijk net zo onder proprietary software als het programma zelf).
Je leest niet goed, er staat... het probleem is niet zozeer dat Skype proprietary is (hoewel dat het wel is), maar dat het protocol proprietary is.
Het feit dat het programma proprietary is, betekent nog niet automatisch dat het protocol dat ook is; kijk naar MSIE... proprietary programma, maar maakt gebruikt van het open HTTP-protocol. Tientallen gesloten mailprogramma's, die gebruik maken van open protocollen als SMTP, IMAP en POP.
Try to apply that concept to real landline phones
Hier vindt de auteur het irritant dat hij met skype alleen met andere mensen die skype gebruiken kan babbelen. Zijn voorbeeld is flauwekul (over die vriend die een andere telefoon moet kopen) omdat de andere partij skype gewoon installeren kan, zonder kosten. In tegenstelling tot zijn voorbeeld. Als je te lui bent om iets te installeren ben je ook te lui om naar je telefoon te lopen.
Kijk eens wat er gebeurd is in IM-land, daar heb je nu X verschillende protocollen, die niet met elkaar praten, waardoor je dus, wil je met iedereen kunnen praten, ook X verschillende programma's moet installeren. Daarnaast heeft hij het niet alleen over het programma Skype, maar ook over hardwarematige Skype-telefoons. Ik zit er niet op te wachten straks 4 telefoons op een rijtje te hebben staan om iedereen te kunnen bereiken.
En, wie zegt dat Skype altijd gratis zal blijven?
what if...
Het volgende stuk draaf je zo door, dat ik daar niet eens op ga reageren.
Maar hij gaat nog verder met zijn assumpties en stelt vervolgens nog eens dat er unfair fees geheven kunnen worden. Unfair zou het alleen zijn als je gedwongen wordt het programma te gebruiken. Een vendor lockin versta ik hier niet onder, aangezien er nu al genoeg alternatieven zijn. Hoogstonwaarschijnlijk is een woord dat aardig in de richting komt.
Op het moment dat de verschillende telefonie-netwerken niet interoperabel zijn, kan er wel eens een moment komen dat je wel "verplicht" bent een telefoon van een bepaald netwerk te nemen, simpelweg om iedereen te kunnen bereiken.
Over het "ondemocratisch zijn van het niet vrijgeven van protocollen" kan ik kort zijn: daar lach ik om.
De woordkeuze "ondemocratisch" is inderdaad een beetje raar. Wat hij (denk ik) daarmee bedoelt, is dat je in een situatie gaat komen waarbij mensen niet kiezen voor een bepaald telefoonsysteem omdat dat het beste is, de meeste features biedt of het goedkoopste is, maar simpel en alleen omdat iedereen het heeft. Zie wat er gebeurd is met de IM-markt... op een bepaald moment switchte bijna iedereen naar MSN, niet omdat het beter was, maar omdat iedereen erop zat.
De laatste zinnen van zijn betoog in die paragraaf doen al helemaal idioot aan.
Ik zal ze hier nog even quoten, voor de volledigheid:
Are you OK with losing your freedom and privacy for a bit of commodity from Skype? Is your freedom that cheap?
Idioot? Helemaal niet. Als Skype een (te) groot marktaandeel krijgt, kan Skype in feite bepalen hoe jij met de telefoon om gaat, ook als je daar op een bepaald moment gedwongen wordt een kant op te gaan die je helemaal niet wil. Je kunt dan niet meer zomaar overstappen op een andere aanbieder... want als je dat doet, kun je niet meer bellen met al die andere mensen die wel op Skype blijven.
Well, look at what happened in the office world.
Het ontgaat me waarom de auteur een voorbeeld geeft waarin opensource software niet goed werkt (terwijl hij er zelf voorstander van claimt te zijn).
Het probleem is niet dat de OSS niet goed werkt, het probleem is dat ondanks dat er een goed alternatief is, mensen niet overstappen omdat ze hun oude bestanden dan niet meer goed kunnen gebruiken.
hij stapt ineens over van een echte situatie (office implementatie) naar zijn gefingeerde scenario (de hele wereld gebruikt skype phones).
Dat is het hele idee achter een voorbeeld geven.
In de echte wereld is het duur omdat er allerlei aanpassingen gemaakt moeten worden aan bestaande software. In zijn gefingeerde situatie omdat er incompatible hardware gebruikt wordt. Appels en peren dus.
Nogmaals: dat is het idee achter een voorbeeld geven; in het ene voorbeeld dat hij geeft is overstappen duur en in het andere voorbeeld ook. Of dat nou door hardware of software komt is totaal niet relevant. Dus niks appels en peren vergelijken.
Afsluiter van die paragraaf is wederom een lacher. Mijn toekomst hangt helemaal niet af van bedrijven. Het hangt van mijn keuzes af.
Precies: en deze schrijver probeert jou ervan te overtuigen waarom een keuze voor Skype jou in de toekomst wel eens zou kunnen beperken in je keuzes.
Maar dit stuk hangt aan elkaar van assumpties en ongefundeerde beweringen en daar ben ik allergisch voor.
Dat is een kenmerk van een stuk dat over de mogelijke gevolgen van een bepaalde keuze gaat. Je doet daar assumpties over wat jij denkt dat de gevolgen kunnen zijn van bepaalde keuzes. Ongefundeerd slaat nergens op, alle beweringen die hij doet onderbouwt hij.
Uiteindelijk is het enige wat hij zeg: ik ben tegen het gebruik van Skype OMDAT het gesloten software is.
Nee, dat staat er niet. Er staat dat hij tegen het gebruik van Skype is omdat het gebruik maakt van gesloten PROTOCOLLEN, dat is een fundamenteel verschil.
Bovendien ontgaat de auteur het hele business model van Skype, welke zonder het gratis zijn van deze software en het gebruik ervan compleet onderuit zou gaan. Ofwel, Skype is er bij gebaat de situatie zo te houden.
Maar zou dat nog steeds zo zijn als een aanzienlijk deel van de mensen aan Skype vast zitten omdat ze na een overstap niemand meer kunnen bellen?
Je leest niet goed, er staat...
Ik vind dat het protocol onderdeel is van software, jij niet. Dat is een meningsverschil. Vanuit mijn optiek klopt derhalve mijn redenering, vanuit jouw optiek niet. Daar kunnen we lang en breed over discussieren maar ik denk dat we hier gewoon fundamenteel van mening verschillen.
Kijk eens wat er gebeurd is in IM-land
Ok jij wilt een vergelijking maken met IM land. Daar zijn ongelooflijk veel keuzes in verschillende software, en inderdaad daar is een verscheidenheid aan protocollen. Heeft dat innovatieve makers van software gestopt om opensource applicaties te maken die toch met proprietaire protocollen werken? Neen.
Dat de auteur vervolgens helemaal beeft van het feit dat iedereen wel eens hardwarematige skype telefoons zou kunnen aan kan schaffen vind ik gewoon een zwaktebod. Ja, het zou kunnen. Maar laten we reeel blijven. De kans is astrofenomenaal klein. Vandaar ook mijn overdrijvingen in mijn voorbeelden: ook astrofenomenale kleine kansen.
Ik zeg niet dat Skype altijd gratis zal blijven, maar wel dat gezien het businessmodel dat ze aanhangen het onwaarschijnlijk is dat ze mensen er in de toekomst voor laten betalen.
Op het moment dat de verschillende telefonie-netwerken niet interoperabel zijn
Op het moment dat verschillende telefonie-netwerken niet interoperabel zijn vertrouw ik innovativiteit. Door zulke innovatie zal dit niet snel gebeuren. Bovendien vind ik dat een vreemde veronderstelling aangezien skype juist het tegenovergestelde heeft gedaan: het heeft zijn software zo in elkaar gestoken dat men er gewone landlijnen mee bellen kan.
De woordkeuze "ondemocratisch" is inderdaad een beetje raar.
Je paragraaf over zijn gebruik van ondemocratisch ben ik het helemaal eens. Er zijn nu eenmaal stromingen die ervoor zorgen dat mensen niet kiezen. Uit luiheid. Daar doe je niets tegen.
Als Skype een (te) groot marktaandeel krijgt
Dan de discussie over het feit dat Skype een groot marktaandeel krijgt. Dat is een "als" discussie. Dan is het ook eerlijk om te zeggen: wat als Skype helemaal geen groot marktaandeel krijgt. Wat als er maar heel weinig mensen een hardware telefoon aanschaffen. Dan krijg je tenminste diepte in zijn stuk en ik durf hier te beweren dat zijn stuk dan vrij overbodig is. Want daar leunt het hele stuk op.
Het probleem is niet dat de OSS niet goed werkt
Dat is het probleem wel vanuit een gebruikersoogpunt gezien. Als het goed zou werken dan kunnen ze hun oude bestanden prima gebruiken. Het spijt me maar een auto is geen alternatief voor lopen als je niet kan autorijden. Het wordt pas een alternatief als je er voor zorgt dat iemand die kan lopen, ook makkelijk kan autorijden. Dan werkt het goed.
Dat is het hele idee achter een voorbeeld geven.
Ja maar er zijn slechte voorbeelden en goede voorbeelden en deze zuigt. Iets vergelijken wat zo onwaarschijnlijk is heeft voor mij geen zin.
...een keuze voor Skype jou in de toekomst wel eens zou kunnen beperken in je keuzes...
Zou ja, maar het is ongelooflijk veel waarschijnlijker dat het helemaal niet gebeurd. Ik zou wel eens aangereden kunnen worden als ik de straat oversteek. En toch doe ik het. Omdat pragmatisch gezien het nadenken over zo een vraag gewoonweg niet handig is. De kans is bijzonder klein en derhalve kan je de overweging achterwege laten.
Dat is een kenmerk van een stuk dat over de mogelijke gevolgen van een bepaalde keuze gaat.
Ja en zoals ik eerder zei, als het een goed stuk was had hij ook alternatieve keuzes behandeld.
Ongefundeerd slaat nergens op, alle beweringen die hij doet onderbouwt hij.
Aangezien zijn stuk compleet leunt op het feit dat hij denkt dat Skype een groot marktaandeel krijgt en iedereen een hardware telefoon aanschaft en vervolgens geld gaat vragen voor de software mag jij mij aanwijzen in de tekst waar hij dit vermoeden onderbouwd voor Skype in het speciaal.

[quote]Maar zou dat nog steeds zo zijn als een aanzienlijk deel van de mensen aan Skype vast zitten omdat ze na een overstap niemand meer kunnen bellen?[/quot]
Nee natuurlijk niet. Als men inderdaad helemaal vast zou zitten aan Skype dan zal dit bedrijf dat helemaal uitbuiten. Maar dat is eigenlijk koffiedik kijken, voor het zover is heeft Skype nog wel een lange weg te gaan (gezien de alternatieven). Het feit dat er alternatieven zijn houdt eigenlijk al in dat Skype die situatie nooit bereiken zal. Waardoor het artikel zichzelf eigenlijk overbodig maakt. Het is te ÚÚnzijdig.
Ik vind dat het protocol onderdeel is van software, jij niet. Dat is een meningsverschil. Vanuit mijn optiek klopt derhalve mijn redenering, vanuit jouw optiek niet. Daar kunnen we lang en breed over discussieren maar ik denk dat we hier gewoon fundamenteel van mening verschillen.
Ik heb je anders al een aantal voorbeelden gegeven van GESLOTEN software met een OPEN protocol.
Ok jij wilt een vergelijking maken met IM land. Daar zijn ongelooflijk veel keuzes in verschillende software, en inderdaad daar is een verscheidenheid aan protocollen. Heeft dat innovatieve makers van software gestopt om opensource applicaties te maken die toch met proprietaire protocollen werken? Neen.
En hebben de makers van die proprietaire protocollen keer op keer hun protocol een tikkeltje aangepast om kostte-wat-het-kost te voorkomen dat die open software kon samenwerken met die van hun? Ja.
Dat de auteur vervolgens helemaal beeft van het feit dat iedereen wel eens hardwarematige skype telefoons zou kunnen aan kan schaffen vind ik gewoon een zwaktebod. Ja, het zou kunnen. Maar laten we reeel blijven. De kans is astrofenomenaal klein. Vandaar ook mijn overdrijvingen in mijn voorbeelden: ook astrofenomenale kleine kansen.
Hoe groot dacht iedereen dat de kans was dat Microsoft met MSIE Netscape van de markt zou drukken toen MSIE 2 uitkwam? En Skype heeft het nog veel makkelijker, want die hoeven alleen maar markt te veroveren en geen grote concurrent te verslaan. Begin 2005 had Skype een marktaandeel van 90% van alle VoIP minuten, een jaar later was dat, dankzij veel ISP's die zelf VoIP gingen aanbieden gehalveerd. (bron:).
De kans is dus helemaal niet astrofenomenaal klein.
Op het moment dat verschillende telefonie-netwerken niet interoperabel zijn vertrouw ik innovativiteit. Door zulke innovatie zal dit niet snel gebeuren.
Ja, maar de innovatie zal niks kunnen doen op het moment dat Skype hun protocol gesloten houdt: niemand kan een Skype naar protocol X gateway bouwen als ze geen specs van Skype hebben of het illegaal is die te gebruiken.
Bovendien vind ik dat een vreemde veronderstelling aangezien skype juist het tegenovergestelde heeft gedaan: het heeft zijn software zo in elkaar gestoken dat men er gewone landlijnen mee bellen kan.
Ja, maar dat is de techniek de ze willen verslaan. Kijk wat MS deed toen ze WP van de markt wilden drukken: ze zorgden dat overstappen van WP naar Word heel makkelijk werd: het documentformaat van WP werd goed ondersteund, er was speciale help voor WP-gebruikers; en nu iedereen Word gebruikt maakt MS het extreem moeilijk om over te stappen.
Heeft Skype ook de mogelijkheid om naar Vonage gebruikers te bellen?
Er zijn nu eenmaal stromingen die ervoor zorgen dat mensen niet kiezen. Uit luiheid. Daar doe je niets tegen.
Natuurlijk wel... door een open standaard te gebruiken, waardoor mensen niet vast zitten aan een keuze die ze eerder gemaakt hebben.
Dan de discussie over het feit dat Skype een groot marktaandeel krijgt. Dat is een "als" discussie. Dan is het ook eerlijk om te zeggen: wat als Skype helemaal geen groot marktaandeel krijgt.
Skype heeft al een groot marktaandeel.
Ja maar er zijn slechte voorbeelden en goede voorbeelden en deze zuigt. Iets vergelijken wat zo onwaarschijnlijk is heeft voor mij geen zin.
Je blijft maar rammen op dat het zo onwaarschijnlijk is dat Skype een groot marktaandeel krijgt. Als dat je enige punt is, dan heb ik dat inmiddels ruimschoots onderuit gehaald.
Dat is het probleem wel vanuit een gebruikersoogpunt gezien. Als het goed zou werken dan kunnen ze hun oude bestanden prima gebruiken.
Dat is toch precies waar dit hele artikel over gaat? Zijn punt is dat als we nu de macht van Skype te groot laten worden, dat we dan over een aantal jaar niet meer over kunnen stappen op iets anders - net als er met MS Office gebeurd is. Mensen blijven niet bij MS Office omdat MS Office beter is, of omdat OpenOffice slecht is, mensen blijven bij MS Office omdat ze (bang zijn dat ze) hun oude documenten niet meer kunnen gebruiken. De auteur van het artikel waarschuwt ervoor Skype niet te gaan gebruiken omdat we dan mogelijk in de toekomst met een vergelijkbare situatie komen te zitten.
Als men inderdaad helemaal vast zou zitten aan Skype dan zal dit bedrijf dat helemaal uitbuiten. Maar dat is eigenlijk koffiedik kijken, voor het zover is heeft Skype nog wel een lange weg te gaan (gezien de alternatieven). Het feit dat er alternatieven zijn houdt eigenlijk al in dat Skype die situatie nooit bereiken zal. Waardoor het artikel zichzelf eigenlijk overbodig maakt. Het is te ÚÚnzijdig.
Het doel van dit artikel is mensen die de keuze nog niet gemaakt hebben, te bewegen een andere keuze te maken dan de meest voor de hand liggende. Er worden overigens wel een aantal alternatieven genoemd.

Maar, vertel mij eens, wat is een goede reden om Skype te gebruiken en niet een ander VoIP programma...?
Zonder alles te quoten reageer ik per paragraaf:

Voorbeelden van gesloten software met een open protocol ondermijnen mijn stellingname niet waarin ik stel dat het protocol volgens mij ook deel uit maakt van de software. Zeker als je spreekt over een innovatie is het best logisch, iets bestaat niet, je verzint wat en hoepla: software met een proprietair protocol.

Proprietaire protocollen worden wel eens aangepast ja. En toch zijn alle alternatieven er vrijwel nog in de IM markt. Dat is dus geen argument.

In je volgende stelling bewijs je eigenlijk mijn stelling: door innovatie hebben we helemaal niet te vrezen van Skype. Hun marktaandeel halveerde erdoor. Zie wat er gebeurd is. Innovativiteit is juist een groot deel van mijn betoog.

Dat is dus ook niet nodig. Bovendien, als je een landlijn hebt kun je al naar Skype bellen. Iets wat de auteur ook volledig ontgaat. Je neemt hopelijk ook aan dat het best onwaarschijnlijk is dat landlijnen verdwijnen.

Je voorbeeld van MS is eigenlijk een pluim in de reet van MS. Het is een goed voorbeeld van iets wat ik eerder aanhaalde: het is pas een alternatief als het goed werkt. MS heeft dat fantastisch begrepen. Nu ligt de handschoen bij aanbieders van alternatieven om hetzelfde te doen. En nee, Skype heeft vast geen mogelijkheid om naar Vonage te bellen. En dan ga ik nu meedoen in de trend van het artikel: What if Skype becomes compatible so you can call other VoIP users? Iets wat volgens mij niet ondenkbaar is aangezien het ze geld op kan leveren.

Hier ontgaat je mijn punt. Mensen zijn lui.

Skype heeft een groot marktaandeel. Klopt. Maar neem de trend van de afgelopen tijd even mee. Je hebt breedband nodig voor Skype. Wat wordt door elke breedbandaanbieder aangeboden bij een abonnement? Juist, VoIP. Daardoor verliezen ze dus marktaandeel. Ik wil met jou wel een gokje wagen. In 2005 hadden ze een slinkend marktaandeel. Ik wed dat dat in 2006 verder naar beneden is gegaan. Als jij het artikel goed vindt en meegaat met die auteur neem jij deze handschoen op en gok jij op een groter marktaandeel.

Je hebt mijn punt helemaal niet onderuit gehaald. Sterker nog, met je bron die je eerder quoteerde heb je me een dienst bewezen die eigenlijk mijn standpunt versterkt en het jouwe ontkracht (daarin wordt vermeld dat Skype marktaandeel in 2005 is gehalveerd).

Als men zijn oude bestanden niet meer kan gebruiken is OpenOffice geen alternatief. Zodra dat wel helemaal goed kan (en eerlijk gezegd kan dat eigenlijk best al) is dat geen barriere om over te stappen. Bij Office ligt het allemaal nog wat moeilijker en ik vermoed dat jij daar ook meer vanaf weet (exchange problematiek, rare macro's, verschillende versies van Word die zelfs onderling niet compatibel zijn enz.)

Ik vind Skype een aardig programma omdat het werkt op diverse platformen, het geeft een heel goede geluidskwaliteit. Bovendien is het makkelijk in gebruik, heeft heel wat opties en videomogelijkheden voor het Windows platform. Het programma is eerlijk gezegd zo goed dat ik nooit op zoek ben gegaan naar alternatieven. Ik ben geen VoIP gebruiker in de zin dat ik ook naar landlijnen ermee bel maar voor pc naar pc gesprekken
vind ik het gewoon een heel goed programma.

Staat mijn enige vraag nog wel open van mijn vorige betoog: Aangezien zijn stuk compleet leunt op het feit dat hij denkt dat Skype een groot marktaandeel krijgt en iedereen een hardware telefoon aanschaft en vervolgens geld gaat vragen voor de software mag jij mij aanwijzen in de tekst waar hij dit vermoeden onderbouwd voor Skype in het speciaal.

Het is ook niet dat ik niet inzie dat open protocollen voordelig voor consumenten zijn. Ik vind dat daar de auteur gelijk in heeft en daar heb ik hem eerder ook al gelijk in gegeven. Ik zie alleen niet in waarom de auteur panisch doet over een bedrijf dat zijn protocollen gesloten houdt en er overdreven, niet onderbouwde rampscenario's aan vastknoopt. Als ik het zo opschrijf doet het me gewoon aan MS denken die zulk een strategie hanteert als het op overstappen naar linux beschrijft.

Maar goed, ik kan helaas niet meer zo uitgebreid discussieren hierover want ik ga zo voor een week op vakantie :) Ik wil je wel bedanken voor de tijd die je erin steekt. Het is op zijn tijd best wel eens aardig om eens te sparren!
Voorbeelden van gesloten software met een open protocol ondermijnen mijn stellingname niet waarin ik stel dat het protocol volgens mij ook deel uit maakt van de software. Zeker als je spreekt over een innovatie is het best logisch, iets bestaat niet, je verzint wat en hoepla: software met een proprietair protocol.
Het protocol kan deel uitmaken van de software en is dan in 99 van de 100 gevallen een proprietair protocol. Een protocol kan ook losstaan van de software, waardoor je dus om dat protocol (lees: de informatie die door middel van dat protocol ontsloten wordt) te gebruiken niet per se vast zit aan bepaalde software.
In je volgende stelling bewijs je eigenlijk mijn stelling: door innovatie hebben we helemaal niet te vrezen van Skype. Hun marktaandeel halveerde erdoor. Zie wat er gebeurd is. Innovativiteit is juist een groot deel van mijn betoog.
Behalve dat de VoIP oplossingen die door ISP's geboden worden in vrijwel alle gevallen vervangingen zijn van landlijnen; kijk naar bv. InternetPlusBellen van KPN, veel meer een vervanging van de analoge lijn dan van een programma als Skype. Als je er op die manier naar kijkt, heeft Skype nog steeds een zeer aanzienlijk marktaandeel.
Dat is dus ook niet nodig. Bovendien, als je een landlijn hebt kun je al naar Skype bellen. Iets wat de auteur ook volledig ontgaat. Je neemt hopelijk ook aan dat het best onwaarschijnlijk is dat landlijnen verdwijnen.
Het lijkt me zeer onwaarschijnlijk dat landlijnen NIET gaan verdwijnen. KPN is van plan in 2010 alle telefooncentrales uitgefaseerd te hebben. Daar komt dan wel de VoIP variant van de landlijn voor in de plaats (die gelukkig wel van een open protocol als SIP gebruik maken).
Je voorbeeld van MS is eigenlijk een pluim in de reet van MS. Het is een goed voorbeeld van iets wat ik eerder aanhaalde: het is pas een alternatief als het goed werkt.
MS heeft dat fantastisch begrepen. Nu ligt de handschoen bij aanbieders van alternatieven om hetzelfde te doen.
MS heeft het vooral goed begrepen voor zichzelf. En mazzel gehad dat ze zonder veel moeite het bestandsformaat van WP konden implementeren. De alternatieven willen wel compatible zijn, maar MS houdt dat tegen. Dat is slim op de korte termijn, maar op de lange termijn gaat dat MS heel veel klanten kosten: MS weigert te doen wat de klanten willen en blijft maar doen wat het beste is voor henzelf.
En nee, Skype heeft vast geen mogelijkheid om naar Vonage te bellen. En dan ga ik nu meedoen in de trend van het artikel: What if Skype becomes compatible so you can call other VoIP users? Iets wat volgens mij niet ondenkbaar is aangezien het ze geld op kan leveren.
Dat denk ik niet... als Skype nu het overgrote deel van de desktop-VoIP (in tegenstelling to 'landline-VoIP') markt in handen heeft, dan is het veel gunstiger voor ze om die mogelijkheid gesloten te houden. Stel, jij hebt VoIP programma X, en daar bel je 5 mensen regelmatig mee, en je hebt Skype, daar bel je 20 mensen regelmatig mee; op een bepaald moment wil je hardware aan gaan schaffen om mee te bellen, dan koop je waarschijnlijk Skype-hardware. Nu is het wel lastig om voor die 5 mensen toch nog steeds je computer op te gaan starten, dus zeg je tegen die 5 mensen: waarom installeren jullie ook niet gewoon Skype, dan kunnen we weer bellen... zou je ze direct kunnen bellen, dan zou je ze niet over hoeven te halen. Zolang Skype nog een aanzienlijk groter marktaandeel heeft zal het (financieel) minder aantrekkelijk zijn om interoperabiliteit aan te bieden. Het zou natuurlijk wel zo kunnen zijn dat ze dat toch doen, puur om hun gebruikers ten dienst te zijn (lange termijn visie dus); maar als ze dat zouden willen doen, waarom schakelen ze dan niet gelijk over op een open protocol?
Als jij het artikel goed vindt en meegaat met die auteur neem jij deze handschoen op en gok jij op een groter marktaandeel.
Dat hoeft niet per definitie, ik vind dat de auteur gelijk heeft met zijn "angst" voor gesloten protocollen; dat hoeft niet te betekenen dat hij ook gelijk heeft met de voorspellingen die jij er in leest.
Sowieso is de vraag of het marktaandeel wel degelijk zakt, in de vergelijking die ik eerder gaf wordt er gemeten in "totale VoIP belminuten", waarbij ook de migratie van landlijnen naar VoIP meegenomen wordt, terwijl dat toch een andere markt is dan de markt waar Skype oorspronkelijk op richtte (nl. de thuisgebruiker die het wel leuk vind om af en toe eens te bellen met een kennis en vooral als die kennis aan de andere kant van de oceaan woont, lekker lullen, zonder dat het een vermogen kost). Toegegeven: Skype probeert steeds meer de concurentie aan te gaan met de landlijnen en daar zijn ze (zoals wel te verwachten was) een stuk minder succesvol.
(en eerlijk gezegd kan dat eigenlijk best al)
Vandaar ook mijn "(bang zijn dat ze)"...
(exchange problematiek, rare macro's, verschillende...
Praat me er niet van...
Ik vind Skype een aardig programma...
Ik hoopte eigenlijk dat je zou zeggen... omdat iedereen die ik ken het gebruikt...
Anyway, ik heb ook een tijdje Skype geinstalleerd gehad, maar gebruikte het nooit en dus heb ik het er een tijdje terug afgehaald, ik had er nooit echt over nagedacht wat de nadelen van Skype (mbt open/gesloten protocollen) zijn, totdat ik dit artikel las.
Aangezien zijn stuk compleet leunt op het feit dat hij denkt dat Skype een groot marktaandeel krijgt en iedereen een hardware telefoon aanschaft en vervolgens
Dat ben ik niet met je eens; het stuk gaat over de gevaren van vendor-lockin en dat dat met Skype het geval is. Verder wijst hij op de mogelijke gevolgen van een vendor-lockin op het moment dat Skype inderdaad een groot marktaandeel heeft. Of Skype ook inderdaad dat marktaandeel krijgt en er dan ook daadwerkelijk gebruik van gaat maken is een tweede. Kijk eens in de reacties op een willekeurig artikel op Tweakers over EU vs. MS, er staat altijd wel 1 of 2 keer bij: "Ja, maar we hebben zelf al die jaren MS gekocht, dus nu moeten we niet zeuren", daarom is het goed na te denken over de mogelijke gevolgen in de toekomst over een keuze die we nu maken.
Maar goed, ik kan helaas niet meer zo uitgebreid discussieren hierover want ik ga zo voor een week op vakantie Ik wil je wel bedanken voor de tijd die je erin steekt. Het is op zijn tijd best wel eens aardig om eens te sparren!
Tsssk... is dit niet belangrijk genoeg om je vakantie voor af te zeggen? Wie weet heeft Skype de markt wel veroverd tegen de tijd dat je terug bent en kun je helemaal niemand meer bellen! :+
Prettige vakantie.
Uitdaging aangenomen.
The only problem is not too much that Skype is proprietary (though it is), the real issue is that it uses a closed and proprietary protocol.
Deze zin spreekt zichzelf tegen. Het probleem is niet dat Skype proprietary is maar dat het proprietary is (een protocol valt natuurlijk net zo onder proprietary software als het programma zelf).

Try to apply that concept to real landline phones
Hier vindt de auteur het irritant dat hij met skype alleen met andere mensen die skype gebruiken kan babbelen. Zijn voorbeeld is flauwekul (over die vriend die een andere telefoon moet kopen) omdat de andere partij skype gewoon installeren kan, zonder kosten. In tegenstelling tot zijn voorbeeld. Als je te lui bent om iets te installeren ben je ook te lui om naar je telefoon te lopen.

what if Skype gets almost all VoIP users and that all VoIP hardware phones get Skype compatible only
What if ja. Zo kan ik het ook, zoals ik al eerder aangaf: what if alle opensource coders dood gaan. Is je programma ook verleden tijd. What if, er een nucleaire oorlog komt. Dan hebben we het hier helemaal niet meer over. Maar hij gaat nog verder met zijn assumpties en stelt vervolgens nog eens dat er unfair fees geheven kunnen worden. Unfair zou het alleen zijn als je gedwongen wordt het programma te gebruiken. Een vendor lockin versta ik hier niet onder, aangezien er nu al genoeg alternatieven zijn. Hoogstonwaarschijnlijk is een woord dat aardig in de richting komt. Over het "ondemocratisch zijn van het niet vrijgeven van protocollen" kan ik kort zijn: daar lach ik om. Dat is net zoiets als het beschuldigen van een winkel dat ie winst maakt. De laatste zinnen van zijn betoog in die paragraaf doen al helemaal idioot aan.

Well, look at what happened in the office world.
Het ontgaat me waarom de auteur een voorbeeld geeft waarin opensource software niet goed werkt (terwijl hij er zelf voorstander van claimt te zijn). Het is nogal duur om over te stappen zegt hij. Waarom dat duur is vertelt hij er niet bij, hij stapt ineens over van een echte situatie (office implementatie) naar zijn gefingeerde scenario (de hele wereld gebruikt skype phones). In de echte wereld is het duur omdat er allerlei aanpassingen gemaakt moeten worden aan bestaande software. In zijn gefingeerde situatie omdat er incompatible hardware gebruikt wordt. Appels en peren dus. Afsluiter van die paragraaf is wederom een lacher. Mijn toekomst hangt helemaal niet af van bedrijven. Het hangt van mijn keuzes af.

Gezien mijn vorige opmerkingen heeft het geen zin meer om te reageren op de laatste paragraaf aangezien ik helemaal niet overtuigd ben.

Als laatste: ben ik tegen oss? Integendeel! Ik ben fervent fan van Gentoo en linux in zijn algemeenheid. Ik zie vele voordelen in het gebruik van oss, en ook het gedachtengoed wat deze meneer uitdraagt daar ben ik het niet geheel mee oneens. Maar dit stuk hangt aan elkaar van assumpties en ongefundeerde beweringen en daar ben ik allergisch voor. Uiteindelijk is het enige wat hij zeg: ik ben tegen het gebruik van Skype OMDAT het gesloten software is. Dat vind ik flauwekul, d'r is zat software die gesloten is die bijzonder de moeite waard is en ik vind Skype daar een voorbeeld van. Bovendien ontgaat de auteur het hele business model van Skype, welke zonder het gratis zijn van deze software en het gebruik ervan compleet onderuit zou gaan. Ofwel, Skype is er bij gebaat de situatie zo te houden.

Nu jij weer.
Als dit zo is, is het een kwalijke zaak. Het verhaal klinkt leuk, misbruik van het netwerk echter het ongevraagd opvragen van dit soort informatie blijft een kwalijke zaak.
Het opvragen kan ik nog wel overheen komen. Maar het doorsturen... Toen ik Skype downloade stond er vrij duidelijk NO SPYWARE. Het uitlezen en doorsturen van de bios informatie is hier dus in strijd mee. (Al kunnen ze er alleen me nagaan wat voor een moederbord je hebt. Volgen kunnen ze je toch al door vaste ip`s en je gebruikersnaam)
Het kan zijn dat Skype dit doet om te voorkomen dat iemand meerdere starter pakketten draait. Deze informatie is vaker meer random dan bv welke windows met serial er op een systeem er draait. Zodoende kunnen ze mensen die hun inschrijf methode misbruikt stoppen.
Wat ik persoonlijk kwalijker vindt is dat windows uberhaubt deze call toelaat. Hoe kan het dat software ergens iets kan uitlezen waar ze helemaal geen rechten toe zouden moeten hebben :|
@afterburn
Die programma's kunnen deze informatie zefl aan windows vragen, welke cpu/hdd enz je gebruikt daar is geen hard-ware call voor nodig. Dat maakt het kwalijk dat software toegang krijgt tot bepaalde stukken hardware waar ze dus niets te zoeken hebben.
Wat ik persoonlijk kwalijker vindt is dat windows uberhaubt deze call toelaat. Hoe kan het dat software ergens iets kan uitlezen waar ze helemaal geen rechten toe zouden moeten hebben
En hoe denk jij dat programmas zoals MBM, Cpuinfo, SiSoft Sandra, 3DMark en hun Linux/OSX/OS2/etc equivalenten aan hun info komen?

Beetje onnozel om te denken dat dit niet zou moeten kunnen of dat het een security issue is. Het is misbruik maken van mogelijkheden.
Zo normaal vind ik het anders niet dat je er zomaar bij mag. Als ik op Linux het programma 'lshw' draai, zie ik dat soort nummers alleen als ik dat als root doe. Maarja, onder XP maakt het natuurlijk niet uit of het root-only info is of niet, aangezien toch iedereen met admin rechten werkt |:(
Beetje onnozel om te denken dat dit niet zou moeten kunnen of dat het een security issue is. Het is misbruik maken van mogelijkheden.

Mogelijkheden die op de meeste andere systemen alleen toegankelijk zijn als root bedoel je? Als gewone user kom ik op een Linux of OS X systeem ook niet aan busadressen, serienummers of informatie over processen die ik niet zelf heb opgestart. Doe maar eens een lspci -v -v -v, eerst als root en dan als gewone user...

Laat staan dat je op Linux een 16-bit executable (zoals het 1.com ding van Skype) kan maken die direct bios calls uitvoert. Ik wil niet eens weten op hoeveel verschillende manieren je je computer kan verkloten met directe bios toegang....
In 32-bit Windows NT, including Vista, the kernel permits NTVDM to make a read-only mapping of the BIOS at address 000F0000. This allows DOS programs running under NTVDM to make use of the BIOS.
If they hadn’t been ignorant of Win64’s lack of NTVDM, nobody would’ve noticed this happening.
Het is dus omdat pre NT programma's anders niet werken. In het goede oude DOS tijdperk kon elk programma dit soort dingen gewoon opvragen. En dat deden ze ook. Om de compatibiliteit met die programma's niet te verbreken is dit stukkie geheugen dus read only voor elk programma in 32 bits Vista/XP. Je kan er dus niet mee rotzooien als programma (alleen lezen), dus je hoeft niet bang te zijn voor je BIOS ;)

En 64bitters hoeven dus helemaal niet te vrezen voor hun BIOS.
Het gaat helemaal niet om read/write toegang, het is dat de software uberhaubt toegang krijgt tot dit. Windows zou uberhaubt niet toe moeten laten dat een gebruiker zichzelf rechten weet te ontlenen tot hetgeen waar ie niets te zoeken heeft. Net zo min dat deze software het dus ook voor elkaar krijgt.
Tevens@afterburn, MBM, cpuinfo, sisoft sandra, 3dmark doen calls via de windows software. Windows heeft dit voor hun opgevraagd dat is een ander verhaal echter Skype doet deze call zelf, dat zou gewoon niet moeten kunnen
De equivalenten die jij aangeeft hebben zeker toegang echter beperkt tenzij je root access heeft kun je in je etc/init.d liggen rommelen. Zowel in linux als os2. OSX weet ik helaas niet.
Als ik op Linux het programma 'lshw' draai, zie ik dat soort nummers alleen als ik dat als root doe.
Als Linux gebruiker (Debian-Etch) deed ik lshal en mijn smbios.system.uuid kwam tevoorschijn :(
Als Linux gebruiker (Debian-Etch) deed ik lshal en mijn smbios.system.uuid kwam tevoorschijn
Mja, dat is dan meer een probleem met hal dan met linux. Hal maakt namelijk gebruikt van een daemon die een brug moet vormen tussen je hardware en userspace. Dat moet dus als root draaien om z'n werk te kunnen doen. Dat lshal programma vraagt dus gewoon die info op van een programma wat als root draait, en er dus bij kan.

Dit is zegmaar de geautomatiseerde equivalent van je systeemadmin er bij roepen om dat soort info voor jou op te laten zoeken, alleen gebeurt het nu met een programma wat blijkbaar z'n zaakjes niet op orde heeft :/
Er zit echter wel een verschil tussen die apps - een OS mag de hardware benaderen, een normale applicatie hoort dat helemaal niet te mogen...
Spyware is de naam voor computerprogramma's (of delen daarvan) die informatie vergaren over een computergebruiker
aldus wikipedia. Is een intern serienummer info van een gebruiker (net zoals cookies, bezochte URLs en dergelijke)?...
Is een intern serienummer info van een gebruiker (net zoals cookies, bezochte URLs en dergelijke)?...
Ja, want die computer is van mij. Net als die cookies, lijst met bezochte URL's, etc.
sowieso staat er nergens dat de data verstuurd wordt via internet. Skype leest alleen het serienummer uit.
Al kunnen ze er alleen me nagaan wat voor een moederbord je hebt. Volgen kunnen ze je toch al door vaste ip`s en je gebruikersnaam
Mijn gebruikersnaam zegt niets over mezelf en het is heel wel mogelijk een ander ip-nr te gebruiken.
Met het serienr van een moederbord kun je in theorie echter uitvinden waar dit moederbord verkocht is en wellicht zelfs aan wie (als je bijvoorbeeld een hele pc bestelt hebt en daarbij je naam en telnr hebt opgegeven zodat men kon bellen toen ie klaar was).
En dat is precies een van de redenen waarom ik alleen open source software gebruik.

Ideetje?
En dat is precies een van de redenen waarom ik alleen open source software gebruik.
Degene die bovenstaande post als troll heeft gemodereerd snapt iets niet. Als Skype open source software was geweest, zou er in de eerste week dat het beschibaar was als iemand geweest zijn die dit ontdekt had. Dit soort geintjes kan je niet verstoppen in OSS, simpelweg omdat iedereen de code kan lezen.

Nu is dit nog niet zo'n heel ernstig iets - wat moet iemand met het serienummer van je moederbord - maar het geeft wel aan dat een closed source programma jaren kan bestaan zonder dat iemand ontdekt dat het gegevens van je computer - gegevens waar de maker van de software niets mee te maken heeft - naar "huis" kan sturen.

Overigens ook erg vreemd dat software dat als gewone gebruiker draait schijnbaar dit soort informatie gewoon op kan vragen.
En dan ga je er nu maar vanuit dat Skype dat al jaren doet. Mogelijk is dat pas sinds kort! Ik zeg niet dat het niet al jaren zo gaat maar er zondermeer vanuit gaan vind ik kort door de bocht.
@jeroenr;
Met sommige softwaren van sys/wininternals kan je exact zien wat een programma allemaal oproept :9
En die sysinternals software laat dan vervolgens zo'n grote lijst met calls zien dat je door de bomen het bos niet meer ziet...
@benbi
Het feit dat het KAN is al fout en reden tot zorg.
(Net als dat "ik heb niets te verbergen" ook een drogreden is)

@PrismSub7
En wie zegt dat het morgen op het moment dat je niet checkt met sys/wininternals, dat programma niet wat meer trucen uithaalt om aan info te komen waarvan jij niet wil dat het programma ze checkt?
Met OSS kun je precies lezen hoe het programma werkt, bij closed source vertrouw je volledig op degene die de software schrijft en die maken er nog wel is misbruik van.
Waarschijnlijk gebruiken ze die informatie om te bepalen of je een Intel of AMD machine hebt om beperkingen op te leggen.

nieuws: Skype introduceert feature exclusief voor Intel-processors
Waarschijnlijk gebruiken ze die informatie om te bepalen of je een Intel of AMD machine hebt om beperkingen op te leggen.
Daar hebben ze het serienummer niet voor nodig. Het type processor is zo wel te bepalen, zonder dat daarbij het serienummer uitgelezen hoeft te worden.
Vraag me toch af wat ze met die informatie willen doen. Hooguit zouden ze in de toekomst kunnen gaan spammen om mensen een nieuwe(re) processor of PC aan te smeren (aan de hand van het serienummer is ongetwijfeld ook het type processor terug te vinden), maar aangezien Skype geen hardware verkoper is lijkt me dat wat vergezocht... Tenzij ze de database natuurlijk verkopen aan AMD of Intel...
Wat ik me nu afvraag is: Hoe werkt dit nu met de nieuwe macjes die geen BIOS meer hebben maar EFI?
#include <CoreFoundation/CoreFoundation.h>
#include <IOKit/IOKitLib.h>

// Returns the serial number as a CFString.
// It is the caller's responsibility to release the returned CFString when done with it.
void CopySerialNumber(CFStringRef *serialNumber)
{
if (serialNumber != NULL) {
*serialNumber = NULL;

io_service_t platformExpert = IOServiceGetMatchingService(kIOMasterPortDefault,
IOServiceMatching("IOPlatformExpertDevice"));

if (platformExpert) {
CFTypeRef serialNumberAsCFString =
IORegistryEntryCreateCFProperty(platformExpert,
CFSTR(kIOPlatformSerialNumberKey),
kCFAllocatorDefault, 0);
if (serialNumberAsCFString) {
*serialNumber = serialNumberAsCFString;
}

IOObjectRelease(platformExpert);
}
}
}
je krijgt een generic 000xxxx xxxx output van de bios emulatie, ze kunnen dus zien dat je op een mac zit met bios emulatie.

want de serie nummer is in binary de naam apple efi emulation.
Die Mac hebben nog steeds een serienummer dat je softwarematig op kan vragen.
De PowerPC Macs hadden OpenFirmware -- de BIOS is door Apple nooit gebruikt.
Denk dat het op de mac niet zoveel uit maakt, aangezien de OS X en Linux versies toch een paar jaar achter lopen, en die hele plugin manager niet hebben.
Ben ik blij dat ik geen Skype op mijn PC heb staan. Ik ben nooit een echte liefhebber van dit soort programma's geweest. Geef mij maar gewoon een open standaard VoIP. Ok, er is een kans dat daar ook iets "engs" in zit maar die kans is vast kleiner dan bij het product Skype.

Ze hebben in ieder geval iets uit te leggen....
maar die kans is vast kleiner dan bij het product Skype
Want??
Voor een open standaard kun je open software gebruiken en daar kunnen heel veel mensen naar kijken wat er precies gebeurd.
Ik snap niet waarom iedereen zo panisch is, my god, tis maar een mobo serie nummer, als je een beetje tweaker bent heb je om de 2 jaar iig een gloednieuw mamaplankje die weer net iets beter te clocken is....

Pfff, laat ze mijn serienummer maar lekker hebben, I couldn't care less....

Owja ik heb geen skype, vind VOIP nog steed klote, geef mij maar de telefoon van de zaak :) met KPN ....
Ben ik blij dat ik geen Skype op mijn PC heb staan.
En waarom ben je daar blij om?

Ik zie het probleem niet, maar mischien zie ik iets over het hoofd :?
En dit is iets wat ontdekt is. Als je nagaat hoeveel troep je op je PC hebt draaien, wat voor info er wel niet naar buiten (kan) gaan, er is zoveel nog niet "ontdekt" denk ik.
Woutur:

Hoezo je snapt de heisa niet????????

Eerst wist je niet eens DAT skype uberhaupt informatie van je bios uitleest dus wie zegt dat dat het enige is wat ze op de achtergrond doen ????
Even verder kijken dan je neus lang is...

En als skype dit soort geintjes uitspookt wat moeten we wel niet denken van andere software programma's op de markt? er word volgens mij alles van je verzamelt zonder dat men het door heeft, tot iemand het ontdekt..

gelukkig heb ik dan nooit skype geinstalleerd, maar wie weet welke bedrijven dit nog meer doen..
Als je het artikel leest blijkt het .com progje een dump te maken van de BIOS. De schrijver van de blog heeft vervolgens geen bewijs dat het serienummer daadwerkelijk gebruikt wordt, hij geeft alleen aan dat dat nu mogelijk is.
De gegevens worden doorgegeven aan het Skype programma, er is ook geen bewijs dat dit via internet wordt doorgestuurd.
Beetje slap verhaal dus, zonder bewijzen insinuaties maken dat het wel iets slechts zal zijn 'gezien het verleden van de makers van skype'.
Ik ken geen alternatieven van skype, zijn die er uberhaupt? Dan de-installeer ik die Skype meteen.
te zien wat je wilt, pc to pc bellen EN chat only:
msn
googletalk
...

pc to landline/gsm EN pc to pc EN chat
voipbuster -> goedkoop
wengo -> goeie prijs kwaliteit, veel mogelijkheden met client
gizmo
...
Aan beide hierboven: Zijn er ook hardware telefoons die dit ondersteunen?
Ik bel bijna elke dag met het buitenland....en een hardware phone is dan ook noodzakelijk....
Ik gebruik Voipbuster al geruime tijd met een IP-phone (UTP aansluiting). Kijk even op hun website, scheelt mij een hoop onnodig tikwerk. ;)
Ja er is een alternatief voor Skype. Voipbuster bijvoorbeeld. Werkt even goed is iets goedkoper qua beltarief en doet nog geen rare dingen (tenminste niet voorzover bekend).
Klein nadeeltje: er zijn geen plugins voor dus alle extra's zoals voor Skype heb je niet.
Werkt even goed onder Windows misschien...

Skype is beschikbaar voor Windows, Linux, Mac OSX, Windows Mobile...
Iemand die de EULA of hoe-die-disclaimer mag heten heeft doorgeworsteld, waar elke n00b en tweaker default op AGREE klikt? :P
Ja, ik, zo'n anderhalf jaar geleden of zo. En subiet besloten dat Skype er bij mij dus nˇˇˇˇit op gaat komen, al weet ik niet meer waarom precies. Maar 't had iets te maken met het openhouden van 't toevoegen van andere software of zoiets in de toekomst. En 't verleden van de makers van Skype kennende...

Ik heb 't nog even opgezocht:
http://www.skype.com/company/legal/eula/

Artikel 2.4 deed (en doet) 't 'm voor mij. Daarin geef je, volgens mij, volledig toestemming aan Skype om zonder enige aankondiging of wat dan ook 'third party'-software toe te voegen.

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.



Apple iOS 10 Google Pixel Apple iPhone 7 Sony PlayStation VR AMD Radeon RX 480 4GB Battlefield 1 Google Android Nougat Watch Dogs 2

© 1998 - 2016 de Persgroep Online Services B.V. Tweakers vormt samen met o.a. Autotrack en Carsom.nl de Persgroep Online Services B.V. Hosting door True