Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Door , , 181 reacties
Bron: De Telegraaf, submitter: Keypunchie

De Telegraaf bericht dat de raad van de Friese beweging (Ried fan de Fryske Beweging) in een brief aan de Stichting Internet Domeinregistratie Nederland (SIDN) heeft laten weten dat zij vinden dat het mogelijk moet worden om domeinnamen te registreren met leestekens. "Het is te gek voor woorden dat we gedwongen zijn Friese namen fout te gebruiken", stelt Jonkman, woordvoerder van de Friese raad. Het internetadres www.frysln.nl is bijvoorbeeld noodgedwongen te vinden op www.fryslan.nl.

De Friese vlagJonkman zegt verder: "We hebben twee rijkstalen in Nederland. We vinden het belangrijk dat het Fries als gelijkwaardige taal wordt erkend. Techniek mag daarbij geen belemmering zijn. Het is onvoorstelbaar dat het nog niet mogelijk is om dakjes en streepjes te gebruiken. Een beetje techneut moet dit toch voor elkaar kunnen krijgen. De stichting slaat echt een modderfiguur". Voor het gemak wordt er voorbij gegaan aan het feit dat de Nederlandse taal zelf ook verschillende woorden kent met leestekens die niet geregistreerd kunnen worden. De SIDN heeft nog niet gereageerd op de brief.

Moderatie-faq Wijzig weergave

Reacties (181)

1 2 3 ... 10
We vinden het belangrijk dat het Fries als gelijkwaardige taal wordt erkend
Dat lijkt me in elk geval geen logische stap. Het grootste bezwaar tegen speciale tekens in een url lijkt mij dat ze moeilijk te creren zijn met een Nederlands toetsenbord.
Misschien kan het zoiets als naambellen worden. Dat www.frysln.nl doorverwezen wordt naar www.fryslan.nl. Dit zou je het makkelijkst in de browser kunnen bewerkstellen. Gewoon url's automatisch simplificeren, maar wel de originele url tonen.
frysl(shift+6)an

Niet moeilijk toch
Dat werkt alleen als je een US-International keyboard indeling hebt.

Als programmeur gebruik ik de "normale" US indeling waardoor ik geen "<spatie> hoeft te typen om een dubbele-quote te krijgen.

unicode urls is fout in mijn ogen, omdat zo de uniformiteit van de url weg is. Het is geen "unifom resource locator" meer, maar een "regional resource locator".
Zo moeilijk is het niet om twee toetsenbord indelingen tegelijkertijd te gebruiken. Zeker een programmeur zou toch in staat moeten zijn on the fly van toetstenbord indeling te wisselen.

Even Shift-Control indrukken en je hebt je andere toestenbord indeling voor je neus. Heel moeilijk.
@ Pietje Puk

Shift-Ctrl werk onder Windows ja. Niet iedereen gebruikt Windows.

Mijn toetsenbord indeling staat in de config van mijn xserver. Deze moet ik editten, uitloggen en x opnieuw starten om de nieuwe layout te gebruiken. No thanks.

Ik zou ook onder KDE mn keyboard layout kunnen installen, true.

Mijn punt is eigenlijk dat dit niet nodig moet zijn. Met elk toetsenboard en/of layout kan je de alphanumerieke characters typen onder welk OS dan ook.
Met de komst van trema's, accent grave's etc. in characters wordt deze uniforiteit om zeep geholpen.
Waarom zou unicode fout zijn???

Unicode is juist ontwikkeld om dit soort problemen op te lossen. Dat die achterlijk amerikanen het verdommen om te gebruiken is een andere discussie.

Als iedereen unicode zou gebruiken zijn URL's met "frysln", "kln", "espaa" en "hpital" geen enkel probleem. net zomin als namen met letters als " ".

Bovendien hoef je url's meestal niet eens in te typen, maar klik je domweg op een hyperlink...
Het lijkt mij verwarrend als espana.com en espaa.com verschillende sites kunnen zijn. Vandaar het idee van redundantie zoals in naambellen.
Ok, eens proberen:

frysl^an

Inderdaad, lekker makkelijk joh!
frysl^an
En dan?
toch echt heel onzinnig, niet? je moet naar www.fryslan.nl, je typt www.frysln.nl in, en je word doorverwezen naar www.fryslan.nl.! vreselijk stom, niet? nutteloos, en onhandig. maar ach, dat komt natuurlijk van een niet boerse, nuchtere, hollandse stadsjongen..
Ik snap niet waar ze moeilijk over doen. Wat dacht je van de Chinezen, Duitsers, Arabieren etc. Het is juist zo handig dat je met een beperkte karakterset adressen beschrijft, het verhoogt de acceptatie en toegangelijkheid.
Laat ze een boze brief schrijven naar logotech dat die karakters ook niet op een qwerty toetsenbord zitten.

Of naar de koningin dat er maar 26 letter in het alfabet zitten.

:+
Het nederlands alfabet heeft trouwens 28 letters.
Naast de 26 die we kennen uit het latijn hebben we
natuurlijk de ij, en om n of andere reden ook de (ben nog steeds zoekende naar een woord met een ).
De staat al op het nederlandse toetsenbord, net als andere nederlandse leestekens zoals de , de , de en de , en de ¸, de ^, ´ en de ¨ om , , en de kunnen typen.
Alleen de ij moet nog een plek. Ik heb ´m zelf maar onder de Y (Alt-Gr + Y) gezet, maar hij moet natuurlijk naast de L, net als op een (nederlandse) schrijfmachine.
de een nederlandse letter?
geef mij een voorbeeld ;)

en voor de '' (0x98) hebben we toch 'i' 'j' (ij), dat er ook nog eens beter uitziet? :P k heb daar nooit een toets voor gezien, ook niet op oude typmachines.
Het nederlands alfabet heeft trouwens 28 letters.
Dat is incorrect, het zijn er gewoon 26. Daarnaast heb je accenten en leestekens (zoals de trema, accent aigu, het streepje enz.), symbolen, zoals de Gulden teken, Euro, etc. en (al dan niet historische) uitzonderingen (lange ij).

Hoewel de in sommige talen een onderdeel van het alfabet is is voor ons b.v. 'berhaupt' een Duits leenwoord met een leesteken. De lange ij hoort in de historische speciale gevallen categorie (of zo je wil uitzondering), maar het is nog steeds geen apart letter, ondanks dat er een unicode karakter voor bestaat, net als b.v. de . Sommige talen beschouwen een aantal karakters met accenten als apart letter, in het Nederlands is dat niet het geval en wordt de lengte b.v. door verdubbeling van letters bereikt (aa, ee), klank door lettercombinaties (oe, ou) en klemtoon/nadruk/lettergreep veranderingen door accenten.

Er is ook nog verschil tussen hoe dit allemaal gebruikt wordt, meestal vanuit praktische overwegingen, zie de volgordes in een woordenboek en een telefoonboek.

Voor zover ik weet bestaat er geen Nederlands woord met .

Taaleigen speciale tekens, leestekens etc. zijn wel mogelijk in URL's, alleen is het niet zo handig omdat er veel software is die aangepast moet worden, zowel aan de server als client kant, dus ook aan de infrastructuur. Alles in unicode doen is geen oplossing, dat verlaagt voor vele toepasingen de efficintie (vertaalslagen, opslag/bandbreedte/geheugenverbruik, daaruit voortvloeiende afname van snelheid, logische overwegingen i.v.m. sorteervolgorde e.d.). Alleen URL's in unicode doen en ander software niet houdt weer een vertaalslag in enz. Daarnaast krijg je ongetwijfeld met proliferatie van verschillende systemen te maken die interoperabiliteit bemoeilijken. Dit is geen Fries probleem, het is wereldwijd.

Wellicht komen er in de loop der tijd aanpassingen en protocollen om dit op een redelijke en uniforme manier op te lossen, zeker als b.v. China een economisch wereldmacht wordt met groter invloed dan de VS nu uitoefent op Internet en computertechnologie in het algemeen.

Een interessante verhandeling over het Nederlandse alfabet vind je hier.
´k zei al, ben nog zoekende naar een woord met een :) We kennen wl een woord met een ; berhaupt.
De (0x98) is overigens niet hetzelfde als de ij (0x0133). De is een y met een ¨ (trema).
We kunnen inderdaad vaak de i en de j gebruiken.
Maar bij namen die beginnen met IJ zal een tekstverwerker de j vaak klein maken (IJsselstein wordt Ijsselstein) als I en J worden gebruikt. Dat zal bij IJsselstein (met een 0x0132) dus niet gebeuren.
De Duitsers gaan het dus al doen...
het punt is, internet is iets wat wereld wijd toegankelijk is. Dus het is juist daarom zo makkelijk dat jij iets in je URL bar kan intikken en je komt ergens.

door het b.v. (enkel en alleen) maar frysla^n.nl te gaan maken is het eignelijk alleen nog maar een website voor friesen want die weten wel dat er een dakkie op moet, en hoe je dat er gemakkelijk op krijgt.

Als er nou URL's komen met arabishe tekens erin komt er ok de halve wereld niet meer omdat we nie eens zouden weten HOE er te komen.

bovendien, het is _maar_ een url. als je 'linkt' naar een andere pagina kan je het altijd nog correct weergeven (met de aangepaste URL waar die dan naartoespringt)

en ja wat natuurlijk ook nog kan is de browser aanpassen dan hij alle leestekens van je letters haalt als ie de DNS request door stuurt, maar wel dat leesteken laat staan zodat het 'lijkt' alsof er een dakie op zit.

maar ja, dan moeten die friezen (;-)) maar eesrst is een mailtjet sturen naar ome bill. en die zal het dan gewoon onder de junk mail zette of zo : )
Als er nou URL's komen met arabishe tekens erin komt er ok de halve wereld niet meer omdat we nie eens zouden weten HOE er te komen.
Die bestaan al lang. Maakt dat uit? Nee, jij snapt toch geen Arabisch.
Wow, en nederlanders waren toch zo tolerant? Het riekt hier naar racisme tegen een bevolkingsgroep die notabene langer bestaat dan "Nederland" zelf. Sterker nog, er heerst een xenofobie voor alles wat geen standaard US-english toetsenbord gebruikt. Dit is wel erg triest.

Anyway, zelf vindt ik dat afgezien van het feit of het technisch mogelijk is of niet (ja, het is technisch mogelijk, en wordt ook nog veel gebruikt ook...arabische domeinen, japanse, chinese om maar een paar exoten te noemen. Dichter bij huis: Scandinavie, duitsland, etc. Maar dat is al meerdere malen geroepen door de meer gematigde elementen hier) het mogelijk moet zijn om in whatever karakters er maar in unicode passen een domeinnaam te registreren. Of het handig is of niet m.b.t. gebruiksvriendelijkheid is totaal niet relevant. Domeinnaamregistraties gaan niet over het feit of een domeinnaam nou wel of niet door DNS geresolved kan worden. Ze koppelen een naampje aan een "eigenaar" en dat is wel zo'n beetje alles. En of dat naampje nou wel of geen accenten heeft is verder niet zo boeiend.

Lekker registreren, zou ik zo zeggen. Kan SIDN weer wat extra poen opstrijken voor iets wat essentieel geen ruk voorstelt, en iedereen is gelukkig. Een mooie nederlands oplossing, lijkt mij.

Overigens kan ik als rasfries zeggen dat de hele discussie over het gebruik van de friese taal overal en nergens, of het nou handig en verstandig is of niet, me danig de strot uithangt. Wat kan mij het nou schelen of Leeuwarden nou als "Leeuwarden" of "Ljouwert" op de kaart staat? Ik ben tweetalig, ik snap allebei, en 99.99% van de friezen zijn net als mij. Het is die hoogstergelijke extremistische "alles moet fries" factie die de grootste bek heeft, en, om eerlijk te wezen, verdomd weinig zinnigs te melden heeft. Laat ze lekker met z'n allen gaan klaverjassen ofzo. Kunnen ze lekker fries lullen onderelkaar.

Tip: Wil je als fries grijze haren krijgen van ergernis? Zet dan dat slap excuus van een radioomroep eens op. Omrop Fryslan (en dat is even zonder accentjes, want ik heb nu even geen zin om ze op te zoeken in m'n linux keymap).
"De stichting slaat echt een modderfiguur" - helemaal mee eens.

Maar serieus, ik meen me te herinneren dat er recentelijk een bericht was dat het binnenkort wel mogelijk wordt? Even zoeken...

De link: http://www.tweakers.net/nieuws/31331
Ik heb die stichting zelf gemaild met het hele verhaal dat het technisch zeer moeilijk haalbaar is en financieel nog moeilijker. Ik heb van hun een kopie van de brief gehad en de kopie van de brief is toch wel iets ongenuanceerd in het nieuws gekomen. Hier volgt de originele brief:
Stichting Internet Domeinregistratie Nederland
Postbus 5022
6802 EA Arnhem
Tel: 026-3563681
Fax: 026-4423596
E-mail: office@sidn.nl

Keetwaltsje 1
8921 EV Ljouwert
E-mail: skriuwerrfb@operamail.com


Ljouwert, 22 maart 2004

onderwerp: uitgebreide karakterset domeinnamen en het Fries


Geacht bestuur van de SIDN,

Onlangs waren er in de kranten berichten te lezen over de uitbreiding van de karakterset voor domeinnamen. Daarbij werd geregeld verwezen naar het belang daarvan voor een juiste weergave van Duitse en Franse woorden en namen.

Wij willen u graag onder de aandacht brengen dat ook binnen Nederland behoefte bestaat aan een uitbreiding van de karakterset van de domeinnamen. De tweede rijkstaal, het Fries, maakt, naast het ook in het Nederlands voorkomende trema op de e () tevens gebruik van accent circonflex en accent aigu en wel in de volgende verbindingen: , , , , . Op hoofdletters zijn dergelijke accenten minder gebruikelijk, maar zouden volgens de spellingsregels voor het Fries wel voor kunnen komen. De meeste domeinnamen, zo is volgens ons de praktijk, bestaan echter uit onderkastletters. Voorbeelden zijn www.fryslan.nl en www.afuk.nl die eigenlijk www.frysln.nl en www.afk.nl zouden moeten zijn.

Als nationaalwerkende instelling heeft u niet alleen een verantwoordelijkheid voor de eerste, maar ook voor de tweede rijkstaal, al kunnen wij ons voorstellen dat vanuit het perspectief van Arnhem dat misschien aan uw aandacht ontsnapt was. Vandaar dat wij dat graag onder uw aandacht wilden brengen.

Wij rekenen erop dat u zich in de nationale en internationale discussie voor het belang van heel Nederland in zult zetten en zien een inhoudelijke reactie van u met belangstelling tegemoet.

Hoogachtend

drs. A.P. Versloot
secretaris

cc.
Provincie Frysln
Konsultatyf Orgaan fan de Rie fan Europa
Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties


[Deze brief is digitaal verstuurd en daarom niet ondertekend. Als u daar prijs op stelt, willen wij u uiteraard een papieren versie doen toekomen.]
In Duitsland kon t sinds kort.
Met die uitspraak ben ik het dubbel en dwars mee eens. Niet vanwege het feit dat ze domeinnamen niet correct in hun taal kunnen spellen, maar meer vanwege het feit dat deze vertegenwoordiger de essentile technische verschillen tussen de spelwijze van de Friese taal en de Nederlandse taal aanduid met "dakjes en streepjes".
Ik heb hier eigenlijk maar 1 ding op te zeggen een groot kanaal rond Friesland graven en de Noordzee opduwen stelletje zeurkousen.

Nog afgezien van t technisch aspect is t ook niet echt makkelijk aangezien er niet veel mensen zijn die fries kunnen schrijven. Dus voor een Brabander die een beetje informatie wil over Friesland is www.friesland.nl een stuk makkelijker www.fryslan.nl. Maar ja zoals t met dit soort fanatieke Friezen wel vaker t geval is kunnen ze niet verder denken als hun eigen provincie. En omdat t "officieel" de 2e taal is vinden ze eigenlijk dat iedereen Fries moet kunnen verstaan, spreken, schrijven en lezen. Te zielig voor woorden
oh, dus we moeten alle dns servers op de wereld maar even gaan herprogrammeren?

sgoed, doen we even...
als duitsland het kan waarom wij niet?
tik het adres in van een duitse website met een dakje er in en je weet wat het probleem is. De landen hebben de beschikking over hun eigen dns programmatuur, maar de rest van de wereld kan er niet mee overweg als ze dit gaan veranderen.
tik het adres in van een duitse website met een dakje er in en je weet wat het probleem is. De landen hebben de beschikking over hun eigen dns programmatuur, maar de rest van de wereld kan er niet mee overweg als ze dit gaan veranderen.
Onzin. Je hebt er geen andere DNS infrastructuur voor nodig, het is backwards compatible.
Mee eens, op dit moment hebben we het nog over 7-bits en 8-bits codering van het alfabet (ASCII vs ANSI/ISO 8859-1).
Nog niet zo lang geleden mochten we alleen de 7-bit codering in een E-mailtje gebruiken, nu mag ook Unicode.
Hoog tijd dat andere internet protocollen zich ook maar aan de 21e eeuw aanpassen.

[Correctie]
DNS gebruikt(e) alleen a-z, 0-9 en de -.
Een subset die ook wel UTF-5 wordt genoemd.
Onzin. Je hebt er geen andere DNS infrastructuur voor nodig, het is backwards compatible.
Over onzin gesproken.
Wat tybris bedoelt is dat er op jouw toetstenbord geen kringel-s zit. Dakjes en streepjes gaan nog wel, maar wat dacht je bijvoorbeeld van bijvoorbeeld de spaanse lettertekens?
Daardoor worden websites ontoegankelijk: niet omdat de DNS aangepast moet worden, maar omdat toetsenborden uit verschillende landen de instellingen missen voor de ondersteuning van de verschillende karaktersets...
Volgens mij sla je eerder een modderfiguur met de URL www.w-kmn-ut-Fryln.nl :9

Wat misschien wel een probleem wordt, is software die reversed DNS look-ups doet, en niet op deze tekens voorbereid is. Het zou onzinnig zijn als je door zo'n teken bijvoorbeeld niet van een IRC kanaal gebanned kunt worden door n zo'n teken.
Wat misschien wel een probleem wordt, is software die reversed DNS look-ups doet, en niet op deze tekens voorbereid is.
Nope. Het is een backwards compatible codering van Unicode tekens die gebruikt wordt. Je zult hooguit iets als xn-blabla-nogwat als domeinnaam zien, maar werken zal het altijd.
Dat laatste is nu echte onzin, al ben ik geen Fries, het is toch echt een taal.

Verder weet die meneer er weinig vanaf, want het is wel best een technische onmogelijkheid...
\[off-topic]
Het verschil tussen een taal en een dialect is hetzelfde als het verschil tussen een sekte en een religie: namelijk het aantal deelnemers. Bij een klein aantal deelnemers spreken we over een sekte of dialect, als de groep groter word dan spreken we over een taal of religie.
\[/off-topic]

Wat zou het toch makkelijk worden als we allemaal engels gaan gebruiken. Kort, geen gezeik met naamvallen, geen vreemde tekens...

* 786562 SirBlade
Het verschil tussen een taal en een dialect is hetzelfde als het verschil tussen een sekte en een religie: namelijk het aantal deelnemers.
Er zijn gewoon taalkundige redenen waarom Fries geen Nederlands dialect, maar een taal is. Dat heeft weinig met het aantal sprekers te maken. Er zijn zelfs talen met nog maar enkele honderden of zelfs tientallen sprekers, en dialecten met miljoenen sprekers. (bijv de diverse Amerikaanse varianten op het Engels)

Maar leuke theorie. :)
Bij een klein aantal deelnemers spreken we over een sekte of dialect, als de groep groter word dan spreken we over een taal of religie.

Inderdaad, Nederlands is een sekte! :7
Reactie op AthlonXpPower
Volgens mij is dit nog niet zoals het hoort..
Femke je hebt nog wat te doen.
ik viond dit ronduit belachelijk.
Er zijn in Duitsland ook namen die zonder trema of accent geschreven moeten worden
Kln word ook gewoon Koeln op internet
En in de franse taal hebben ze precies hetzelfde probleem.
Nu kan Friesland wel dat willen, maar als alle andere landen rekening hiermee houden waarom zij dan niet?
Eh, in duitsland gaan ze het nou net mogelijk maken om speciale tekens te gebruiken. En als de Duitsers het kunnen waarom kan het dan niet in Nederland?

Een beetje vooruitgang doet toch niemand kwaad?
Ja, en Hrman wordt zo Hoerman. voor de Nederlandse klanten niet echt een leuke url. Zo zijn er vast nog wel meer namen beginnend met Hrxxx geregistreerd.
Kln word ook gewoon Koeln op internet
Heeft niets met het internet te maken. Duitsland heeft de e als vervanging van de trema allang geaccepteerd voordat het internet zelfs was uitgevonden!
alleen al dat ze het een dakje noemen in plaats van een accent circonflex zoals het eigenlijk heet... |:(
Ik denk dat de gemiddelde Nederlander niet eens weet wat een accent circonflex is.
[aksan dakje] zoals mijn Westfriese moeder altijd pleegde te zeggen
Ik ben zelf Fries en dit soort acties zet alleen maar aan tot verwijdering tussen de verstokte FNP-ers (Fryske Nasjonale Party) en andere ultra-conservatieven enerzijds en de wat gematigdere en gewoon normaal Nederlander voelende rest van Friesland.

Door de ultra-conservatieven aandacht te geven lijkt het alsof ze voor de meerderheid spreken, maar dat is nergens het geval. Zelfs in Tytsjerksteradiel, de enige gemeente waar alle plaatsnamen door louter de Friese variant zijn vervangen, niet meer als ik het goed heb.

Buiten dat is het een zinloze actie, omdat behalve de ultra-conservatievo's geen hond dat soort leestekens in url's zal gebruiken, want men is niet anders gewend. Dat is te zien aan Duitsland waar men nu umlauts toe gaat staan in URL's maar waar niemand echt op zit te wachten (en het eigenlijk meer geld kost want men moet 2 url's registreren: een met en een zonder speciaal leesteken).
We hebben twee rijkstalen in Nederland. We vinden het belangrijk dat het Fries als gelijkwaardige taal wordt erkend. Techniek mag daarbij geen belemmering zijn. Het is onvoorstelbaar dat het nog niet mogelijk is om dakjes en streepjes te gebruiken. Een beetje techneut moet dit toch voor elkaar kunnen krijgen.
Die Jonker snapt er weinig van. Ten eerste is Fries (oops, Frysk) net als Oost-Nederlands een secundaire taal, maar wel een officiele taal. Echter de taal zal nooit gelijkwaardig worden, omdat Nederlands de 1e taal is en blijft. Dat het een taal is en officieel erkent is lijkt me al meer dan voldoende, daarvoor hoef je geen speciale URL's. In URL's mogen geen spaties bv. Ten tweede is de techniek van DNS servers erg bekrompen (bijna nog bekrompener dan de mening van de Friese ultra-conservatievo's): een zeer beperkte characterset is toegestaan en het systeem is nooit echt berekend geweest op inmense groei (logisch, het is een systeempje dat bedacht is voor lokaal gebruik). Het hier toestaan is niet echt compatible met DNS servers die vasthouden aan de straffe restricties van het al oude protocol.
Het hier toestaan is niet echt compatible met DNS servers die vasthouden aan de straffe restricties van het al oude protocol.
Lees eens wat over IDN, ofzo..
Ik vraag me af hoeveel van die ultra conservatieven dan ook op het internet zitten, of zouden ze dat vanuit het bejaardenhuis doen?

Als ze maar geen bomaanslagen gaan doen om hun woorden kracht bij te zetten :+
Nou de FNP heeft een site: http://www.fnp.nl/

Valt me mee dat ze nog niet voor een Frysk topdomain wedijveren ;)
Breng ze nou niet op ideeen
.fr ? die's al bezet.. ze kunnen natuurlijk proberen frankrijk te bezetten
1 2 3 ... 10

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.



Apple iOS 10 Google Pixel Apple iPhone 7 Sony PlayStation VR AMD Radeon RX 480 4GB Battlefield 1 Google Android Nougat Watch Dogs 2

© 1998 - 2016 de Persgroep Online Services B.V. Tweakers vormt samen met o.a. Autotrack en Carsom.nl de Persgroep Online Services B.V. Hosting door True