NCTV: 70 procent van de inwoners heeft zorgen over online ronselen van jongeren

Bijna 70 procent van de Nederlandse inwoners maakt zich veel zorgen over het online ronselen van jongeren. Dat blijkt uit de Risico- en Crisisbarometer (RCB) van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV).

Met online ronselen bedoelt de NCTV beïnvloeding van jongeren via het internet, bijvoorbeeld om hen over te halen tot criminele activiteiten of om hen te radicaliseren. 67 procent van de inwoners maakt zich (heel) veel zorgen over georganiseerde criminaliteit die online ronselt, meldt de NCTV. 69 procent maakt zich (heel) veel zorgen over ronselen door terroristische groeperingen.

Acht op de tien Nederlanders vinden dat ouders en verzorgers ervoor verantwoordelijk zijn om ronselen door georganiseerde criminaliteit tegen te gaan. Dat aantal ligt lager bij online ronselen door terroristische groeperingen (66 procent) en statelijke actoren (56 procent). Verder vindt 70 tot 75 procent van de inwoners dat de Rijksoverheid ervoor verantwoordelijk om online ronselen tegen te gaan, ongeacht de vorm.

Onlineplatformen, waar de ronseling plaatsvindt, zijn volgens 51 tot 65 procent van de respondenten verantwoordelijk. Ongeveer 90 procent vindt dat onlineplatformen strenger moeten optreden tegen illegale content en veel respondenten vinden dat er meer voorlichting aan jongeren moet komen. 69 procent is bovendien voor een wettelijke minimumleeftijd van 15 jaar voor sociale media.

Nationale veiligheid

De NCTV vroeg inwoners ook naar dreigingen voor de nationale veiligheid. Nederlandse inwoners maken zich vooral zorgen over uitval van vitale processen (54 procent), cyberdreigingen (51 procent) en spanningen tussen bevolkingsgroepen (46 procent).

Jongeren met een smartphone. Bron: Maskot / Getty Images

Reacties (30)

[:murb:]

Beetje vreemde manier om tot die conclusie te komen. In het onderzoek wordt eerst de vraag gesteld of men zich zorgen maakt over internet en jongeren, dat is 68%. Volgens mij kan dan het percentage dat zich zorgen maakt over ronselen op internet nooit groter zijn dan dat percentage. In de toelichting op die vraag komt ronselen dan niet(?) voor (in ieder geval niet door de auteurs van het rapport uitgelicht). Vervolgens allemaal vragen over ronselen, en dan de vraag of men zich zorgen maakt over ronselen... sja....

[Jedotw]

Naar aanleiding van een (naar mijn mening) slecht opgezet onderzoek voor mijn organisatie ben ik eens gaan kijken naar andere onderzoeken van deze organisatie. In toch wel veel van de gevallen is de vraagstelling extreem leidend, alsof naar een gewenst resultaat toe gewerkt wordt. Daarbij ook eens gekeken naar wáár ze hun antwoorden vandaan halen en dat zijn toch vaak specifieke "panels" van mensen die een specifiek profiel hebben.

Om die reden heb ik nog weinig geloof in veel "onderzoeken".

[Reactie gewijzigd door Jedotw op 12 oktober 2026 16:12]

[lordawesome]

Veel onderzoeken lijken een stelling slechts te willen bevestigen, zodat er vervolgens met een percentage als bewijs kan worden geschermd. Ik wil niet zeggen dat facebook beter is, maar een zekere onderzoekstandaard lijkt ver te zoeken. Vaak komt dit door de geldschieter of de politieke aard van de onderzoeker of organisatie.

[Mathijs Kok]

Naar aanleiding van een (naar mijn mening) slecht opgezet onderzoek voor mijn organisatie ben ik eens gaan kijken naar andere onderzoeken van deze organisatie. In toch wel veel van de gevallen is de vraagstelling extreem leidend,

Geef daar eens wat voorbeelden van, want ik zie dat niet echt.

[Jedotw]

Simpel voorbeeldje uit dit onderzoek waarbij 4 antwoorden op een vraag mogelijk zijn:

• (Helemaal) mee eens
• (Helemaal) mee oneens
• Niet eens, niet oneens
• Weet ik niet of geen antwoord

Uit onderzoek is gebleken dat je eigenlijk het 3e en 4e antwoord niet gezamenlijk moet gebruiken omdat een meerderheid van de respondenten het verschil niet ziet. De vragensteller wel, en daardoor kunnen verkeerde conclusies getrokken worden.

Maar zoals ik ook al eerder aangaf, in feite zijn op de volgende vraag maar 2 antwoorden mogelijk "Ik wist dat online ronselen van jongeren door georganiseerde criminaliteit voorkomt in Nederland.". Je weet iets wel of niet, maar in het onderzoek zijn 4 antwoorden mogelijk door de vraagstelling te veranderen naar "ben je het eens met de uitspraak: Ik wist dat online ronselen van jongeren door georganiseerde criminaliteit voorkomt in Nederland." En hiermee stuur je dus...

[Reactie gewijzigd door Jedotw op 12 oktober 2026 18:04]

[-DarkShadow-]

Eens en als journalist mag je wat mij betreft wel een kritische noot bij dit soort artikelen zetten. Dit soort flutonderzoeken 1 op 1 doorzetten in je medium is schadelijk voor de geloofwaardigheid van de media en van echte onderzoekers.

[Metal spoon]

n=1501 voor degene die zich dat ook afvragen.
Met maar 1501 respondenten betwijfel ik of dit representatieve cijfers zijn.

[GertMenkel]

Aannemende een 95% betrouwbaarheidsniveau en een foutmarge van 5%, heb je 385 mensen nodig bij een standaardverdeling van de populatie. Aannemende een standaardverdeling is deze groep goed voor 99% betrouwbaarheidsniveau met een foutmarge van 3,5%.

Vooral de aanname van een standaardverdeling gooit roet in het eten, maar statistisch gezien is dit een prima getal voor een onderzoek als dit, mits de mensen die meedoen willekeurig (genoeg) gekozen zijn. Als ze deze mensen hebben gekozen met een actie als "vreest u voor uw kind? klik hier om onze survey in te vullen" dan houdt het natuurlijk snel op.

[Ryunoru]

Daar zit het hem dus in: willekeur. De vragen in dit onderzoek zijn al behoorlijk sturend, dus is het aannemelijk dat ook de sample zelf niet schoon is.

[jumbos7]

n=1501 kan wel degelijk representatief zijn, maar n=100.000 kan dat juist niet zijn. Het hangt er maar net vanaf hoe de responses tot stand komen.

[Jerie]

Ervan uitgaande dat de sample size true random is: n=~1067 is 95% confidence met 3% margin of error.

[JurGor]

Ipsos I&O Research die dit onderzoek uitvoerde heeft er enige ervaring mee, ze doen dit soort onderzoek vaker, en als zij concluderen dat hun steekproef representatief is voor de werkelijke verhoudingen onder de Nederlandse bevolking van 18 jaar en ouder dan wil ik dat best geloven.

Ze geven aan dat bij n=1501 er een foutmarge is van plus of min 3,3 procent bij een betrouwbaarheidsinverval van 99%.

[theobril]

is van plus of min 3,3 procent bij een betrouwbaarheidsinverval van 99%.

betrouwbaarheidsinverval: i like

verder eens met je post

[JurGor]

Waar een spelfout al niet goed foor is.

Ik ga 'm expres niet aanpassen. Betrouwbaarheidsinverval past ergens wel in de huidige tijd.

[theobril]

Andere lezers zijn te volwassen om er over te vallen of het is hen niet opgevallen. Welkom to the niche

[Jedotw]

De wijze van vraagstelling laat vaak te wensen over. Recent nog een hele lang discussie met ze gehad over het door hun opgestelde onderzoek dat ze voor mijn werkgever gingen uitvoeren, waarbij de vraagstelling extreem leidend was én onzinnige vraag/antwoord-combinaties geboden werden. Voorbeeldje van dat laatste: een vijfpuntsschaal als antwoordmogelijkheid op een expliciete ja/nee vraag...

[Mathijs Kok]

Voorbeeldje van dat laatste: een vijfpuntsschaal als antwoordmogelijkheid op een expliciete ja/nee vraag...

Hoe is dat een voorbeeld van leidende vraagstelling? Op zijn ergst is het wat onhandig lijkt mij.

Bij vrijwel elk onderzoek dat op Tweakers langs komt lijkt het alsof de onderzoekers zwakzinnig zijn, terwijl Ipsos een bijzonder gedegen organisatie is waarmee ik persoonlijk uitstekende ervaringen heb.

[adje123]

Op de vraag wie verantwoordelijk is om online ronseling tegen te gaan, geeft ongeveer acht op de tien (81%) aan ouders en verzorgers verantwoordelijk te vinden bij online ronseling door georganiseerde criminaliteit.

Toen ik naar Nederland kwam, viel mij op dat mijn leeftijdgenoten met een migratieachtergrond, worstelden met 2 culturen. Cultuur thuis en de Nederlandse cultuur.
Thuis werd er geen Nederlands gepraat en was het net alsof je in je land van herkomst was, buiten het huis was je in "Nederland".
Mijn ouders deden dit gelukkig anders, maar dit zijn de dingen die naar mijn mening jongeren met een migratieachtergrond in de weg zitten en dan kom je jezelf tegen op een latere leeftijd.
Daarnaast speelt natuurlijk ook een stukje welvaart mee. Als je in armoede opgroeit dan ben je vaak vatbaarder voor "klusjes" om wat bij te verdienen, en dit speelt natuurlijk over de hele linie van jongeren.

Maar, zulke cijfers geven het NCTV natuurlijk wel de mogelijkheid om meer controles in te bouwen want ja....., veiligheid.

[SPee]

Scholen mogen hier ook wel wat aan doen. Want tieners/jeugd volgen graag hun idolen en die vinden ze nu op TikTok, Twitch of die "stoere gasten" in de buurt. En dan gaan ze domme dingen doen om er maar bij te horen.
School kan hun tenminste nog voorlichting geven over de gevaren die er spelen. En vaak ook wel aangeven welke er het meest kwetsbaar voor is.

Maar misschien is het nog beter de meest kwetsbare personen samen met hun ouders te begeleiden. Want vaak zijn dat ook ouders die maar weinig met opvoeding bezig zijn, maar wel pretenderen "een voorbeeldig kind te hebben".

[gamezfreak]

Toen ik naar Nederland kwam, viel mij op dat mijn leeftijdgenoten met een migratieachtergrond, worstelden met 2 culturen. Cultuur thuis en de Nederlandse cultuur.
Thuis werd er geen Nederlands gepraat en was het net alsof je in je land van herkomst was, buiten het huis was je in "Nederland".
Mijn ouders deden dit gelukkig anders, maar dit zijn de dingen die naar mijn mening jongeren met een migratieachtergrond in de weg zitten en dan kom je jezelf tegen op een latere leeftijd.

Dat cultuurverschil komt o.a. dat het Westen vrijer was in denkwijze en zolang je je netjes gedroeg, werd je ook geaccepteerd. Tegenwoordig kan je je afvragen of Nederland nog wel een eigen cultuur heeft, of dat het inmiddels een mengelmoes is geworden van verschillende culturen. Zelf ben ik grotendeels opgegroeid met de Nederlandse normen en waarden. Thuis spreken wij gewoon Nederlands (afgezien met familie die nog in het buitenland woont en op bezoek zo nu en dan op bezoek komt) en ben ik opgegroeid met ander soort muziek. Maar voor de rest doen wij gewoon mee met de maatschappij, dragen wij ons steentje bij met zo nu en dan vrijwilligerswerk en stellen wij onszelf open om met anderen te praten en discussies aan te gaan.

Daarnaast, hebben veel dingen mee te maken met de manier hoe jij je opstelt naar anderen toe. Als jij je netjes gedraagt (lees: netjes spreekt, kleed en je geen problemen veroorzaakt), dan gaan mensen heel snel anders over jou denken dan wanneer je "stoer" probeert te doen.

Daarnaast speelt natuurlijk ook een stukje welvaart mee. Als je in armoede opgroeit dan ben je vaak vatbaarder voor "klusjes" om wat bij te verdienen, en dit speelt natuurlijk over de hele linie van jongeren.

Maar, zulke cijfers geven het NCTV natuurlijk wel de mogelijkheid om meer controles in te bouwen want ja....., veiligheid.

Alles heeft met opvoeding en sociale media te maken. Kinderen / jongeren zien de nieuwste dingen voorbij komen en willen ze het z.s.m. hebben. Met een bijbaantje verdien je natuurlijk niet veel, dus zoeken ze andere wegen, die over donkere paden gaan. Ja, armoede is nooit fijn, zeker in de huidige tijd, maar ook dit heeft mee te maken met hoe snel iemand verleidt kan worden om voor kwade doeleinden ingezet te worden.
Er zijn zat manieren om legaal veel geld te kunnen verdienen, alleen dat kost veel moeite en dat willen velen niet. Daarnaast speelt het ook mee, hoe snel iemand tevreden is, of dat diegene hebzuchtig is.

In die opzichte was "The American Dream", een goede leidraad: Je komt in een land met niks en werkt jezelf omhoog. Ja, het kost veel tijd, moeite en zweet, maar aan het einde van de dag kan je met een gerust hoofd gaan slapen.

Echter, moet in de huidige economie alles zo snel mogelijk gebeuren, zodat je aan anderen kan "showen" dat je het nieuwste van het nieuwste hebt.

Zoals mijn vader het altijd zei: nu investeren is later uitrusten. Dus nu hard werken, veel sparen, geen gekke dingen doen, zuinig zijn op je spullen (en de mensen om je heen!) en later kan je uitrusten.

[F_J_K]

Als ik naar het rapport kijk:
Vraag 1: wist je van ronselen door georganiseerde criminaliteit?
Vraag 2: wist je van ronselen door terroristen?
Vraag 3: wist je van ronselen door buitenlandse regeringen?
Vraag 4: hoe wist je dat er wordt geronseld?
Vraag 5: maak je je zorgen over ronselen?

Sja.. Dat heet priming effect.

Ook ontbreekt in de vraagstelling maatregelen versus privacy. Dat woord komt sowieso niet voor in het rapport. Jammer.

"Those who would give up essential Liberty, to purchase a little temporary Safety, deserve neither Liberty nor Safety."

[Jerie]

Die vraag 5 moet vraag 1 zijn, en dan ook nog eens dusdanig dat men het achteraf na de vragen 2/3/4 niet meer aan kan passen in 'o nu maak ik mij toch wel zorgen'. Vraag 4 is trouwens wel heel opmerkelijk. Immers is onduidelijk dat men het wist.

Ik word graag met u aangesproken in zo'n vraagstelling. Ik was laatst met mijn bejaarde moeder op pad, hoor ik dat zij als klant met je wordt aangesproken door een jongedame. Klonk absoluut onbeschoft, niet om aan te horen.

[rejer]

Op basis van 1.501 mensen die de moeite namen om het formulier in te vullen (0,0075% van 20 miljoen). Juist die mensen maken zich altijd overal zorgen om. De rest die het niet boeit, heeft niks teruggestuurd.

Toch wordt het gepresenteerd als 70% van Nederland.

[terrorfreak]

Misschien eens onder het volk echt een enquête gaan doen? Niemand die ik ken heeft hieraan mee kunnen doen?

[kuurtjes]

Propaganda noem ik dit.

[FFW]

Ik heb het inmiddels te vaak gezien dat onbekende jongens een vuile klus uitvoeren (ruit ingooien, vuurwerkbom plaatsen) dus ik zou dit onderzoek zeker met een ja beantwoorden.

[JurGor]

Je kan het rapport gewoon zelf inzien, het is geen staatsgeheim:

https://www.nctv.nl/documenten/2026/10/12/risico-en-crisisbarometer-zomer-2026

[ocf81]

En als je de vragen leest zie je dat ze nogal leidend gesteld zijn. Het is wat mij betreft niet zo dat omdat het rapport openbaar is dat gelijk betekent dat het geen propaganda kan zijn. Zo'n onderzoek kan ook worden opgesteld op een manier dat de conclusie al min of meer gegarandeerd wordt.

[Reactie gewijzigd door ocf81 op 13 oktober 2026 10:41]