Nederlands kabinet: geen bewijs voor 'killswitch' in bussen van Chinese makelij

Er is geen bewijs dat Chinese fabrikanten een 'killswitch' hebben om bussen op de Nederlandse weg onklaar te maken, meldt staatssecretaris Annet Bertram van Infrastructuur. Wel is er toegang op afstand voor onder meer beveiligingsupdates.

Dit nieuws in het kort

  • In Noord-Brabant waren zorgen over de aankoop van nieuwe bussen van een Chinese fabrikant, die mogelijk een killswitch zouden hebben.
  • De Chinese fabrikanten ontkennen het bestaan van een killswitch.

  • De RDW heeft tijdens reguliere audits geen killswitch gevonden in de software.

  • Updates komen volgens de verantwoordelijke staatssecretaris niet van de fabrikanten, maar van de busmaatschappij.

Ongeveer 21 procent van de Nederlandse bussen is nu van een Chinese fabrikant, zoals BYD en Yutong, meldt Bertram. Die bussen hebben, net als bussen van andere fabrikanten, toegang op afstand. "Moderne bussen, waaronder elektrische bussen, zijn in toenemende mate uitgerust met functionaliteiten voor het op afstand uitlezen van voertuigen en het op afstand doorvoeren van software-updates. Deze functies kunnen efficiënter onderhoud mogelijk maken en stellen fabrikanten in staat om noodzakelijke software- en beveiligingsupdates tijdig uit te rollen."

De staatssecretaris maakt duidelijk dat diezelfde toegang een risico in zich draagt. "Dergelijke digitale functionaliteiten brengen echter ook mogelijke risico's met zich mee, onder meer op het gebied van spionage en sabotage." Volgens Bertram komen die updates niet van BYD en Yutong zelf, maar van de busmaatschappij. "Binnen een OV-concessie ligt de operationele verantwoordelijkheid voor het ingezette materieel bij de concessiehouder en dus niet bij de concessieverlener. De concessiehouder is verantwoordelijk voor het beheer, onderhoud en de inzet van het materieel."

Geen killswitch gevonden

BYD en Yutong ontkennen dat er een killswitch zit in de software voor bussen. Ook toezichthouders, zoals de Rijksdienst Wegverkeer, hebben geen killswitch gevonden. "Voor de voertuigen waarvoor de RDW de verlenende autoriteit is goedkeuringen, past de RDW een intensief toezichtregime toe, onder meer door het verplicht stellen van een jaarlijkse audit op de beheersystemen voor cybersecurity en software-updates, waarbij ook wordt bezien hoe effectief beheersmaatregelen in de praktijk (op/aan het voertuig) functioneren."

Dat juist elektrische bussen in toenemende mate van Chinese fabrikanten komen, is geen toeval. De afgelopen tientallen jaren heeft de industrie voor accu's in China zich sterk ontwikkeld en het land is voorloper op het gebied van de ontwikkeling van elektrische voertuigen. Bertram noemt de opkomst van Chinese fabrikanten 'marktwerking', hoewel de prijzen van Chinese fabrikanten ook in hoge mate onder invloed staan van de Chinese staat.

De staatssecretaris beantwoordt vragen naar aanleiding van een artikel begin dit jaar over de zorgen in Noord-Brabant over nieuwe Chinese bussen die de vervoerder had aangeschaft. Bertram zegt dat over het algemeen beleid is om de afhankelijkheid van leveranciers uit landen als China af te bouwen, maar dat er zo weinig mogelijk regels zijn voor de aanschaf van bussen. Bussen zijn vooralsnog geen onderdeel van kritieke infrastructuur.

BYD's K9-bus

Door Arnoud Wokke

Redacteur Tweakers

27-05-2026 • 08:00

65

Submitter: Anonymoussaurus

Reacties (65)

Sorteer op:

Weergave:

Moderne bussen, waaronder elektrische bussen, zijn in toenemende mate uitgerust met functionaliteiten voor het op afstand uitlezen van voertuigen en het op afstand doorvoeren van software-updates.
In feite is dus alles wat nodig is voor een killswitch aanwezig, want een killswitch zal in de praktijk een software update zijn die bijvoorbeeld de firmware blanco overschrijft.
Het is dus niet: Het kan niet, maar: Er is geen bewijs dat ze daadwerkelijk gaan gebruiken.
Je mist een belangrijk stukje uit het artikel:
Updates komen volgens de verantwoordelijke staatssecretaris niet van de fabrikanten, maar van de busmaatschappij.
Dus de busmaatschappij voert de updates uit en niet de fabrikant. Nu moeten we zeker niet naïef zijn en denken dat deze busmaatschappijen onfeilbaar zijn en alle updates door een grondige audit trekken. Maar toch een belangrijke nuance.
Dus de busmaatschappij voert de updates uit en niet de fabrikant.
Dat staat er niet.
Updates komen (...) van de busmaatschappij.
"Updates komen van" kan op meerdere manieren geïnterpreteerd worden, bijvoorbeeld dat de busmaatschappij zelf broncode voorbereidt, compileert en digitaal ondertekent. Het hoeft niets te zeggen over wie updates uitvoert. Zulk onderhoudswerk kan uitbesteed zijn.

Het probleem is dus dat onduidelijk is wat men met die zin bedoelt. Als het inderdaad zo is dat de busmaatschappij enkel updates installeert (en de zin niet goed is), dan kunnen dat versleutelde en ondertekende binary blobs van de fabrikant zijn waar de busmaatschappij geen inzicht in krijgt.

[Reactie gewijzigd door The Zep Man op 27 mei 2026 08:23]

Ik kan me echt niet voorstellen dat een fabrikant de firmware van een busmaatschappij gaat lopen installeren. Geen enkel bedrijf gaat dat zomaar doen. Stel de busmaatschappij schrijft de firmware zelf en maakt een fout en die bricked alle bussen, wie is er dan aansprakelijk (erg versimpeld voorbeeld natuurlijk).

Tevens zijn de meeste busmaatschappijen geen hard- of software boer en ik zie ze niet in eigen beheer een firmware voor een bus schrijven, aanpassen of compileren, vandaar ook mijn opmerking dat we niet te naïef moeten zijn.

Daarom lees ik het zo dat de busmaatschappijen zelf zijn die de updates uitrollen. Zoals dit vaak gebruikelijk is met updates van bijvoorbeeld auto's, dat doet heel vaak je garage.

[Reactie gewijzigd door nhimf op 27 mei 2026 08:29]

Ik kan me echt niet voorstellen dat een fabrikant de firmware van een busmaatschappij gaat lopen installeren.
Het gaat er niet om wat jij en ik kunnen voorstellen. Het gaat erom dat wij niet weten hoe updates tot stand komen, gedistribueerd en geïnstalleerd worden. Wij kunnen hooguit speculeren. Dat probeerde ik met een (onrealistisch maar niet ondenkbaar) voorbeeld te verduidelijken.
Stel de busmaatschappij schrijft de firmware zelf en maakt een fout en die bricked alle bussen, wie is er dan aansprakelijk (erg versimpeld voorbeeld natuurlijk).
Welke partijen worden genoemd in die zin? :+
Zeker, daar zijn ongetwijfeld mechanismen in te bouwen om dit soort situaties te voorkomen. Feit is alleen wel dat je met een update niet weet wat er mee komt. De software zal gecompileerd/gesigned zijn, en inzicht in de broncode is dan geen ding. Het is vrijwel onmogelijk hier uitsluitsel over te geven, want je hebt simpelweg geen volledige controle over de keten. Als je dat combineert met het feit dat regelgeving in landen als China compleet anders is en de overheid vergaande controle uitoefent over de dagelijkse activiteiten van bedrijven, weet je dat hier gewoon een reëel risico is.
Wat dit betreft is heel dit onderzoek vrij zinloos. Natuurlijk is er nu geen grote rode knop zichtbaar aanwezig. Maar dit zegt echt helemaal niets over de mogelijkheid.
Dit is toch enkel een kwestie van uitrol-management. De updates zelf zijn gesloten binaries dus totaal gen audit mogelijk. Dus de evil payload zal gewoon geplaastst worden.

[Reactie gewijzigd door hakariki op 27 mei 2026 08:15]

Zijn het gesloten binaries? Waar vind je dit terug? Vind er geen audit plaats op de code? Waar vind je dit terug?

Andere nuance, de update zal vermoedelijk niet in 1x op alle bussen gezet worden. Normaal gesproken installeer je dit soort updates gefaseerd. Je begint op een testbus. Weken, of zelfs maanden later rol je zo'n update pas uit naar je hele vloot. Ik kan me niet voorstellen dat busmaatschappijen dit anders zouden doen en udpates blind installeren in 1x op alle bussen.
Goede nuance, maar wat moet je doen als er urgent een update uitgevoerd moet worden? Bijvoorbeeld er is een beveiligings lek gevonden? Dan duurt het geen weken/maanden vermoed ik zo.
Maar wat is het protocol van de busmaatschappijen? Als updates niet grondig worden bekeken, kan zo'n kill switch of elke andere manipulatie laten worden toegevoegd.
Lijkt mij verder ook niet dat busmaatschappijen hier kennis voor hebben en RDW tijd..
Het lijkt me eerlijk gezegd sterk dat de busmaatschappijen daadwerkelijk de connectie en data beheren. Ik verwacht een soort management-portal waarin ze een uitrolschema kunnen kiezen.

Over het algemeen levert de fabrikant de infra en de data, samen met wat dashboarding voor een fabrikant. Daar kunnen ze als ze willen technisch gewoon om heen denk ik.
Ik zeg weinig positiefs over China, en hoe die naar het westen kijkt als een min of meer vijandig land, China is een handelspartner, maar zeker niet een vriendelijke, en heeft totaal geen probleem om kennis te stelen voor eigen gebruik.

Want dit is imho meer een storm in een glas water, maar technisch is een update die tijd vertraagde of via een ping een kill switch activeert, is zeker mogelijk, en ik betwijfel of de busmaatschappijen toegang krijgen tot de broncode.
Volgens mij betekent dat alleen maar dat de busmaatschappij bepaalt wanneer de update wordt uitgevoerd, welke bussen eerst, etc. Een beetje zoals een IT afdeling Windows updates regelt.

Overigens vraag ik me af hoe men een kill-switch definieert. Wellicht is geen mogelijkheid om via het internet de motor uit te zetten. Maar op een bepaalde datum alle deuren open forceren en niet meer dicht laten gaan is natuurlijk ook best effectief.
Dus de busmaatschappij voert de updates uit en niet de fabrikant
Of de hacker van dienst....
"Ctrl + f: killswitch"
"0 resultaten"

Ah, niets gevonden!
Als software updates plaatsvinden dan kan er natuurlijk een kwaadaardige update plaatsvinden...

Wat is er eigenlijk mis met bussen van Europese maak? Behalve de prijs per bus wellicht...
Er is weinig mis met bussen van Europese markt. In Nederland hebben we zelfs Ebusco die ze maakt, maar die is helaas bijna failliet (aandeel 90% gedaald). Waarschijnlijk omdat busbedrijven tenders moeten uitschrijven en dan gaat het uiteindelijk toch om de prijs en wint China.
Best onverstandig want geld is feitelijk een ruilmiddel, dus je kunt het geld beter binnen eigen grenzen houden. Dan maar wat meer betalen, want je pompt het indirect toch je eigen economie weer in.
Wat is er eigenlijk mis met bussen van Europese maak? Behalve de prijs per bus wellicht...
Mijn zwager werkt voor een OV bedrijf. Dit bedrijf heeft de laatste tijd veel Yutong bussen aangeschaft. Wat ik van mijn zwager begreep is dat qua prijs de Chinese en Europese bussen elkaar niet veel ontlopen. De Chinese bussen zijn echter van betere kwaliteit en er wordt meer service geleverd voor hetzelfde geld.

[Reactie gewijzigd door AWitteveen op 27 mei 2026 08:43]

Misschien zit er wel een Killswitch in omdat er Amerikaanse software gedraaid wordt en de software leverancier Amerikaans bedrijf is. Met de huidige stand van zaken lijkt me dat met zo’n groot risico.

Maar goed, we kunnen overal wel een complot theorie achter bedenken

Doet me denken aan een assessment van camera’s. Chinese camera’s lieten geen activiteit zien. De Amerikaanse camera’s stuurde bij elke meting pakketjes naar ‘huis’

[Reactie gewijzigd door fenrirs op 27 mei 2026 08:33]

De Europese autoindustrie loopt mateloos achter op China. Terwijl wij krampachtig vasthouden aan benzinemotoren heeft China tien jaar geleden de boel over een andere boeg gegooid. Het resultaat is dat we nu met heffingen de Chinezen van onze wegen aan het houden zijn waar dat kan, omdat de Europese autobedrijven waar het al niet lekker liep de stap niet konden maken.

Dat komt ook gedeeltelijk doordat de oudderwetse autobedrijven en faabrieken zoveel mensen in dienst hebben. Goedkoop en efficiënt bouwen kost talloze mensen hun banen, dus het is politiek ook niet handig om zoiets aan te moedigen. Je ziet het er al wel een beetje rommelen, met plannen om personeel loonverlagingen te geven en fabrieken die waar dat kan worden gesloten.

Ooit barst de bom en vallen de Europese giganten om of worden ze gedwongen te innoveren. Tot die tijd zijn de Chinezen zowel commercieel als privé gewoon kosteneffectiever. Europese auto's zitten nog vol met "opties" die duizenden euro's extra kosten terwijl de Chinese modellen die standaard hebben. De basisprijs ligt hoger, de accutechnologie hier loopt wat achter, en de software is net zo ruk ondanks het imago dat zou doen vermoeden dat deze bedrijven om kwaliteit geven.

Het grootste voordeel van een Europees merk is dat je hier dealers en garages hebt die er verstand van hebben en onderdelen hebben liggen, maar bij een aanbesteding als deze kan dat al door de Chinezen geregeld worden. Daarnaast heb je bij elektrische auto's een stuk minder slijtende onderdelen in de motor, dus naarmate de voertuigen betrouwbaarder worden, neemt ook het monteursvoordeel af.

Geopolitiek gezien is dit allemaal een gigantisch risico, maar onze kop in het zand steken terwijl we links en rechts door China worden ingehaald is ook geen langetermijnsoplossing. Ik zie deze bende als symptoom van een groter probleem dat we niet durven op te lossen uit vrees voor de woede van arbeiders en vakbonden (wat, gezien de compensatie aan de top, ook niet heel gek is).
Hoe naïef kan je zijn. De toegang om software aan te passen is per definitie de mogelijkheid om alles te kunnen doen. De vraag is of je vervoer, het elektronisch net moet toevertrouwen aan een ander continent. Ik denk pertinent niet.
De toegang om software aan te passen is per definitie de mogelijkheid om alles te kunnen doen.
Een aspect waar men soms geen rekening mee houdt.

"Meta kan geen WhatsApp E2EE-berichten uitlezen."

Die stelling is incorrect. Meta kan zeker ongewenste zaken doen, maar besluit het (tot nu toe, tot zover wij weten) niet te doen. Hetzelfde met Apple, Google, de ontwikkelaar van een wachtwoordbeheerder, voertuigmakers, ...

Ik vermoed dat opties op digitale zaken (mogelijkheid tot inzien van broncode, zelf compileren en installeren van code, code escrow, etc.) geen onderdeel waren van het aanbestedingstraject. Maar goed, dat zouden we (helaas) ook niet doen voor EU-alternatieven.

[Reactie gewijzigd door The Zep Man op 27 mei 2026 08:25]

China is enorm afhankelijk van de export voor hun economie. Als ze dergelijke zaken zouden doen is het vertrouwen weg en lijkt me niet goed voor hun economische positie.
En hoe is dat over 10 jaar en over 20 jaar? America toont aan dat vertrouwen helaas heel erg relatief is...
Er is bij de V.S. een lange voorgeschiedenis geweest, bijvoorbeeld de Belgacom-hack of het afluisteren van Angela Merkel. We zijn de Chinezen vooral gaan wantrouwen op aanwijzing van de V.S. Het is mijn inziens dan ook 90% handelsoorlog en 10% daadwerkelijk probleem. Dat daadwerkelijk probleem niet omdat Chinese hardware daadwerkelijk onveilig is, maar omdat je ook de Chinese kat niet op het spek moet binden.

Ik zie het als winst dat er over zaken als een killswitch nagedacht wordt. Is dat reden om bussen te weigeren enkel en alleen omdat ze uit China komen? Dat gaat mijn inziens te ver.
Dat is denk ik het grootste probleem. In de OT zit je vaak met afschrijf termijnen van 30 jaar. Wat als China en Taiwan in oorlog raken en de Navo en dus Nederland zich bij Taiwan aansluit. Wat je wel hebt is dat de busmaatschappij wel zelf controle heeft over de connectie richting China en het wel of niet uitvoeren van een update. Loop je wel weer andere risico's.
Begrijp me niet verkeerd, maar als ik denk aan de Rijksdienst Wegverkeer denk ik niet meteen aan een instantie die softwarematig kundig genoeg is om een killswitch te ontdekken. Mogelijk dat ze een externe partij hiervoor gevraagd hebben?

Ook is het jaarlijks auditeren ook niet een top idee lijkt me. Dan zijn er 364 dagen waarin er een softwareupdate uitgevoerd kan worden met killswitch.

[Reactie gewijzigd door 937mako op 27 mei 2026 08:10]

Een killswitch is er misschien niet, maar als je de bus moet updaten kan dat toch veranderen lijkt mij...
Zie artikel:
  • Updates komen volgens de verantwoordelijke staatssecretaris niet van de fabrikanten, maar van de busmaatschappij.
Dus dat lijkt me sterk.
Ja, en wie maakt de updates? De fabrikant.
Deze functies kunnen efficiënter onderhoud mogelijk maken en stellen fabrikanten in staat om noodzakelijke software- en beveiligingsupdates tijdig uit te rollen
Ik acht de kans minimaal in(lees uitgesloten) dat busmaatschappij een groep developers heeft die de software onderhoud.
De updates komen waarschijnlijk toch gewoon vanuit China.

Geloofwaardiger zou zijn als er had gestaan dat de software door een Europese partner wordt onderhouden die vervolgens onder verschillende busmaatschappijen, die met dat merk bus werken, wordt verspreidt. Het is ondenkbaar dat elke maatschappij met die type bussen zelf zijn software onderhoudt.
Dat gelooft de staatssecretaris zelf toch niet hoop ik?

Maakt hij ook zijn eigen software updates of komt dit wellicht neer op wie er op 'update' klikt...
Probleem is dat hij dat wel gelooft. Die lui snappen natuurlijk ook niets van IT.
De vraag die ze hadden moeten stellen: Hebben we totale zicht op wat er in update zit en welke invloed hebben we daarop? Evt releasenotes zeggen uiteraard niets over wat de code daadwerkelijk doet.

Ik begrijp sowieso niet de toegang op afstand....waarom zou je een rijdende bus willen updaten? Wacht totdat die in de remise is en opgeladen moet worden en update hem dan.
En dan gaan die busbedrijven volledige code reviews doen enz?
Het gaat denk ik niet om wat er hoort te gebeuren, het gaat om een mogelijke invloed die een fabrikant heeft om op een later tijdstip iets aan de bus te manipuleren. Dat is met deze bus volgens mij niet met zekerheid uit te sluiten. Misschien is het een leuk (en goed!) idee als de RDW een aantal Tweakers uitnodigt om letterlijk mee te kijken...
mij niet belle, heb al een bus, VW T4 ;)
Ja, want de busmaatschappij maakt de update.

En de busmaatschappij heeft beveiligingsexperts die hier doorheen prikken. 8)7
Waarom zouden de Chinezen een killswitch in onze bussen stoppen? Het is nou niet alsof ze daar kritieke infrastructuur pijn mee doen.

Zeker, een hoop reizigers zullen erg gefrustreerd zijn als de bussen ineens stilstaan. Misschien dat er een paar ongelukken gebeuren. Vraag je eens af: wat is het nut ervan om ze uit te zetten?
Dit vind ik een belangrijk punt. Je kunt niet 100% veiligheid bieden op IT gebied. Dan wordt alles extreem duur.

Het is belangrijk dat nutsbedrijven blijven draaien en dat telecom providers in de lucht blijven. En dat smartphones van politici/topambtenaren veilig zijn. Maar dat een aantal bussen het niet meer doen... Jammer maar daar verzinnen we wel een oplossing voor als het eenmaal zover is.
Waarom zouden de Chinezen een killswitch in onze bussen stoppen?
Stel dat wij en China ruzie krijgen, om wat voor reden dan ook - dan zouden ze de eventuele kill-switch kunnen inzetten als chantage-middel.

Ik verwacht niet dat ze dit zouden doen, want China profiteert juist enorm van hun export-markt en zo'n domme actie zou de relatie generaties lang verpesten. China is uit ervaring een stabiele, soort-van betrouwbare handelspartner gebleken. (i.t.t. andere bepaalde grootmachten).

Als China een dergelijk middel inzet als chantage-middel, zouden alle handel-partners wel 2x nadenken om nog eens iets uit China te kopen.
Het is nou niet alsof ze daar kritieke infrastructuur pijn mee doen.
Openbaar vervoer is redelijk kritisch toch?

[Reactie gewijzigd door Gamebuster op 27 mei 2026 08:34]

En naar dat ze die kill switch hebben gebruikt wil niemand meer producten van ze hebben. Chinezen denken altijd langer termijn. En een kill switch is extreem kort termijn denken. Dus een kill switch in zo'n product is voor de Chinezen helemaal niet goed voor China
De RDW heeft tijdens reguliere audits geen killswitch gevonden in de software.
Wat ik mij dan afvraag, heeft RDW dan echt totale inzage in de software? Compilen wij die dan zelf?
De audit is 'regulier', is dat wel diep genoeg? Lijkt mij niet dat bij een reguliere audit de software van top to teen worden bekeken.

Worden updates ook volledig geaudit, voordat de maatschappijen deze pushen?
Dat zullen ze dan wel weer superduur hebben uitbesteed aan een grote IT detacheerder waar die maand opvallend veel Chinese stagiars werken
Niet gevonden betekent niet dat het niet mogelijk is of niet bestaat.

Het is in feite hetzelfde wat we nu over de VS roepen. Teveel afhankelijkheid op allerlei vlakken van een land is gewoon een risico. Punt!
Bertram noemt de opkomst van Chinese fabrikanten 'marktwerking', hoewel de prijzen van Chinese fabrikanten ook in hoge mate onder invloed staan van de Chinese staat.
Ja en dus geen eerlijke marktwerking. Er is maar een doel om de prijs vanuit China te drukken. Marktaandeel winnen, concurrentie uit de markt drukken en afhankelijkheid creëren.
En toch moeten wij als Nederland ook gewoon eens zonder zeuren kiezen voor goedkope maar goede opties. Als alles hier gemaakt wordt, is het peperduur en hebben we geen welvaart.

We moeten voldoende zelf maken zodat we voor belangrijke ketenbedrijven relevant blijven en zelfvoorzienend kunnen zijn (o.a. tatasteel en agrarische industrie), maar alles in EU willen maken is een onrealistische droom.

[Reactie gewijzigd door jhnddy op 27 mei 2026 08:35]

Een update voor je vervoermiddel....

En de mensen die zeggen "de fabrikant doet niet de update maar de busmaatschappij". Wat houdt de fabrikant tegen om een random timer te hebben die tussen 3 weken en 6 maanden de firmware bricked en de bussen stilzet?

Beetje net zo dom als een ota update voor je magnetron. Compleet debiel en onnodig
Je zou zeggen dat zo'n busmaatschapij zorgt voor een company certified firmware? In de wereld waar ik zit gaat er geen standaard fabrieks firmware in een UPS. Deze worden eerst getest.
Haha ja en dan de veranderde gebruiksvoorwaarden gewoon wegklikken :)
Wat houdt de fabrikant tegen om een random timer te hebben die tussen 3 weken en 6 maanden de firmware bricked en de bussen stilzet?
Reputatie? De wens om volgend jaar nog steeds bussen te verkopen?
Beetje net zo dom als een ota update voor je magnetron. Compleet debiel en onnodig
Vervang dit eens door
Beetje net zo dom als een ota update voor je computer/smartphone/ander internet-verbonden smart device. Compleet debiel en onnodig
En ik neem aan dat je zelf wel kan bedenken waarvoor die updates handig kunnen zijn. Moderne voertuigen zijn veel meer dan een grote cabine met een motor op wielen.

[Reactie gewijzigd door Gamebuster op 27 mei 2026 08:37]


Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn