Makers van Redox krijgen Wayland draaiend in opmars naar Cosmic-ondersteuning

Het op Rust gebaseerde Linux-alternatief Redox OS heeft voor het eerst experimentele ondersteuning voor Wayland gekregen. Dat is een belangrijke stap richting het gebruik van de Cosmic-desktopomgeving, wat de ontwikkelaars uiteindelijk willen.

De makers van Redox schrijven dat in hun maandelijkse nieuwsbrief. Voor het eerst heeft een van de ontwikkelaars Wayland werkend gekregen op het besturingssysteem. Het gaat om de Smallvil-compositor voor de displaydriver. De makers waarschuwen dat dat nog niet helemaal goed werkt. "De Smallvil-prestaties op Redox zijn nog niet adequaat, dus we hebben nog veel werk te verzetten voor Wayland-ondersteuning." Wel erkennen de ontwikkelaars dat dit 'een grote stap voorwaarts' is.

Redox OS is een Unix-achtig microkernelbesturingssysteem dat volledig in Rust is geschreven. De makers willen daarmee een alternatief neerzetten voor Linux en BSD. Door dat gebruik van Rust zou Redox in theorie een stuk veiliger kunnen zijn en eenvoudiger in hardware worden toegevoegd.

De ontbrekende schakel voor bredere populariteit en praktisch dagelijks gebruik is volgens de makers de juiste desktopomgeving. De makers noemden eerder dit jaar al Cosmic als optie, de desktopomgeving die door System76 is gemaakt. In september schreven de ontwikkelaars Redox in 2026 klaar te maken voor gebruik door de toevoeging van Cosmic. Daarvoor was ondersteuning voor de Wayland-displaydriver nodig, zeiden de makers toen: "Zodra Wayland wordt ondersteund, kunnen we Cosmic volledig gebruiken." Het feit dat de ontwikkelaars Wayland nu voor het eerst experimenteel werkend hebben gekregen, is daarom een stap in de goede richting.

Ondertussen hebben de makers wel een alternatief. Deze maand kregen de ontwikkelaars het ook voor het eerst voor elkaar om MATE, specifiek MATE Marco, als desktopomgeving in te zetten voor Redox. MATE maakt nog gebruik van X11 als displaydriver. X11 wordt in de meeste Linux-distro's al langer vervangen door Wayland.

Reacties (19)

[MneoreJ]

Ik zie dit geen enkele kans maken als desktopomgeving behalve natuurlijk voor het hardcore groepje Rust-liefhebbers dat gewoon wil kunnen zeggen "mijn OS is in Rust geschreven" of op z'n minst "ik gebruik het dan wel niet, maar dit OS is in Rust geschreven". Het heeft een stuk meer levensvatbaarheid als guest OS voor een VM, als er lagen geschreven worden die het goed compatibel maken met de Linux userspace, want daar kan het nog een voordeel zijn dat het transparant veiliger is. (Even onder de aanname dat dat ook echt zo is natuurlijk; ook in Rust kun je immers onveilige dingen doen, je moet alleen wat explicieter zijn.)

[Reactie gewijzigd door MneoreJ op 5 december 2025 18:10]

[kuurtjes]

Het hoeft natuurlijk niet morgen perfect te werken.

[MneoreJ]

Dat is het punt ook niet. Al werkte het morgen wel perfect, dan was de doelgroep nog steeds verwaarloosbaar klein. Linux als desktop OS is al niche (en dat zeg ik als gebruiker ervan), dit is een niche van een niche. Het OS kunnen inzetten op de desktop is nuttig in de zin dat je dan letterlijk wat kunt "laten zien", maar dat was het dan ook wel.

[TheVivaldi]

Waarom zou het per se groot moeten groeien? Niet iedereen heeft doorgroeiambitities. Soms kun je ook gewoon wat maken omdat je het leuk vindt en hoopt dat er anderen zijn die net zo enthousiast zijn als jij.

[MneoreJ]

Ja, dat lijkt me dan ook precies de gedachte hierachter. Ik bedoel het ook niet als kritiek, maar als constatering.

Had ik nu een dikke rant gepost over prioriteiten en hoe mensen het DURVEN om hier tijd in te steken, dan had je zeker een punt.

[RobinJ1995]

Irrelevant. De meeste programmeurs doen deze dingen gewoon omdat ze het enorm leuk vinden. Als een paar honderd mensen het gebruiken, misschien niet eens als daily driver, is het het hun waarschijnlijk al waard.

[84hannes]

Waarschijnlijk maak het geen enkele kans. Je weet vast wel dat in 1991 een hobbyist op usenet een berichtje verstuurde met de tekst

I'm doing a (free) operating system (just a hobby, won't be big and
professional like gnu)

Mocht je hier niet mee bekend zijn, een samenloop van omstandigheden heeft er voor gezorgd dat dit het meestgebruikte besturingssysteem te wereld werd. Of misschien niet. Er was in 1987 een voorloper gepubliceerd

for use in classrooms by computer science students at universities.

Er zijn redenen om aan te nemen dat dit het meest gebruikte besturingssysteem te wereld is.

Dus je mag denken dat het niets wordt en waarschijnlijk heb je gelijk. Maar zonder dit soort projecten is innovatie kansloos, dus ik juich het toe!

[MneoreJ]

Ja, en hadden we Rust in 1991 en een enthousiaste Linus die dat koos als de taal om zijn OS in te kloppen, dan had de wereld er nu vast heel anders uit gezien.

Maar Redox komt in een wereld waarin er dus al wel een "big and professional" OS bestaat (meerdere) die gratis (en free as in freedom) zijn.

Stond Linux er nu om bekend om zo lek als een mandje te zijn en van onveiligheid uit elkaar te vallen, dan had Redox misschien net zo'n gat in de markt als Linux destijds had toen er geen gratis Unix was. Edoch...

[Reactie gewijzigd door MneoreJ op 5 december 2025 19:28]

[84hannes]

Stond Linux er nu om bekend om zo lek als een mandje te zijn en van onveiligheid uit elkaar te vallen

Goed punt. Anderzijds, men zat ook niet te wachten op een OS/2 alternatief, maar het werd een succes. Ik ben zelf om vergelijkbare reden heel sceptisch over ladybird, omdat het op een enkele manier duidelijk maakt waarom ze denken beter te zijn dan Firefox, maar we zullen zien.


Daarnaast is dit ook een mooie PoC voor Rust. Toen Java uitgebracht werd heeft Sun ook meteen een browser gebouwd die Java ondersteunde, gebouwd in Java. Daarmee hebben ze aangetoond dat Java geschikt was voor complexe applicaties en geïntegreerd kon worden in complexe applicaties. Redox laat zien dat je met Rust een complex en stabiel OS kan bouwen. Als morgen iemand een revolutionair nieuw idee heeft voor een OS dan is rust een goede optie om het in te bouwen. Of een oud idee: de discussie tussen microkernel en monolithische kernel is vooral op basis van performance gewonnen door de monolithische kernel. Maar hoeveel % van de resources neemt een modern OS nog in? Hoe relevant is de bottleneck die een microkernel vormt over tien jaar nog?

Vergeet niet dat de meeste relevante operating systems van vandaag in C/C++ zijn gebouwd. Microsoft heeft Singularity met .Net gebouwd, maar dat was nooit een commercieel levensvatbaar OS. Voor Servo waren alle relevante browsers ook in C/C++ gebrouwd, maar nu weten we dat Rust ook daar een optie is.

[Reactie gewijzigd door 84hannes op 5 december 2025 19:55]

[MneoreJ]

Anderzijds, men zat ook niet te wachten op een OS/2 alternatief, maar het werd een succes.

Um, aan welk alternatief refereer je nu? Ik kan namelijk alleen Windows bedenken, en hoewel dat zeker een daverend succes is geworden waar IBM niet op zat te wachten had dat natuurlijk wel wat meer (en onfrissere) redenen dan dat Windows het op de merites gewonnen heeft... Of, om aardiger te blijven, het logge IBM kon of wilde de ontwikkelingen gewoon niet bijbenen. Ook iets waarvan we Linux niet echt kunnen beschuldigen -- nota bene is Rust in de kernel best een thema.

[Reactie gewijzigd door MneoreJ op 5 december 2025 19:51]

[84hannes]

had dat natuurlijk wel wat meer (en onfrissere) redenen dan dat Windows het op de merites gewonnen heeft...

Ik denk dat we hetzelfde zeggen. Of en waarom een technologie een succes wordt is lastig vooraf te voorspellen.

[TheVivaldi]

Precies, en zo werkt dat met alles. Er zijn bijvoorbeeld ook genoeg mensen die uitspraken doen, gewoon terloops, en die dan ineens heel populair worden (al dan niet in memevorm). Je weet nooit van tevoren wat er wel of niet populair wordt, en al wordt het het niet, wie is er dan mee geschaadt? Niet alles hoeft groot te worden.

[beerse]

In 1991 hadden we modula-2, een opvolger van pascal. Dat had vergelijkbare beloftes als rust nu. In die tijd was security op welk vlak dan ook nog niet zo'n probleem. Het grote publiek draaide in de microsoft wereld toen allemaal nog single-user msdos-gebaseerde systemen.

Ondertussen begrijp ik dat er dus een unix-achtig operating systeem in ontwikkeling is (in rust) en al zo ver is dat er een grafische interface op wordt gezet. Zo ver is het volgens mij met modula2 nooit gekomen.

[Reactie gewijzigd door beerse op 6 december 2025 13:33]

[satya]

Cosmic daarintegen is een hele fijne DE inmiddels.

[justinkb]

Project is tien jaar oud en is nog altijd niet self hosted. Dat lijkt me een van de belangrijkste early targets, als dat na tien jaar nog niet is bereikt, zegt dat wel genoeg

[SuperDre]

Het probleem is, Rust is geen wondermiddel, dus ja het kan wat veiliger zijn, maar hoeft zekers niet.

[et36s]

Wat is zo speciaal aan ‘Rust’ het algoritme schotelt het me de laatste tijd overal voor maar nergens wordt uitgelegd waarom zo veel beter is.

Edit

Rust uitleg

[Reactie gewijzigd door et36s op 6 december 2025 13:15]

[Opvolger]

De bedenker van Redox is overdag een van de COSMIC ontwikkelaars. Ze proberen compatibel te zijn met de Linux kernel calls. Dit houdt dus in dat alles wat op Linux kan werken, hier ook kan compileren. Ik denk dat dit nog wel eens groot kan worden. Moderne taal waar je sneller drivers in kan ontwikkelen. Ik zeg niet met een jaar, maar vlot kan het nog wel lopen.

Als je wat meer wil weten, zou ik deze even kijken: YouTube: Jeremy Soller: "10 Years of Redox OS and Rust" | RustConf 2025

[cdwave]

Moderne taal waar je sneller drivers in kan ontwikkelen.

Je mag tegenwoordig ook gewoon Linux kernel drivers in Rust schrijven.

Ik schrijf ze nog gewoon in C. Meestal duurt 't een dag ofzo om een driver te maken voor een chippie, een paar dagen als het een complex chipje is. Een DRM (GPU) driver voor FPGA gebaseerde 4xHDMI output was wat meer uitzoekwerk, omdat er zoveel componenten bij betrokken zijn. En saillant detail, die driver werkt inderdaad met Wayland