De Dienst Justitiële Inrichtingen, de Nederlandse gevangeniskoepel, heeft sinds begin dit jaar 321 gesprekken tussen gevangenen en hun advocaten opgenomen. Dat mag niet, omdat gesprekken met advocaten als vertrouwelijk gelden. De dienst zegt dat het gaat om een fout.
De Dienst Justitiële Inrichtingen zegt tegen 1Limburg dat de fout op 16 september werd ontdekt in de gevangenis bij Schiphol. Volgens de dienst gaat het om een landelijk probleem en is niet uit te sluiten dat er ook in andere inrichtingen gesprekken onverhoopt zijn opgenomen. "Deze gesprekken zijn niet afgeluisterd door DJI. Er vindt namelijk logging plaats van het voeren, meeluisteren, opnemen en terugluisteren van gesprekken. De gesprekken zijn ook verwijderd uit het systeem van Telefonie voor Justitiabelen", zegt een DJI-woordvoeder.
Gedetineerden mogen via het Telefonie voor Justitiabelen-systeem bellen met de buitenwereld. Die gesprekken worden standaard opgenomen om te voorkomen dat criminele handelingen kunnen doorgaan. Normaal gesproken zorgt nummerherkenning ervoor dat het nummer van de advocaat wordt herkend en het gesprek zodoende eruit wordt gefilterd. In dit geval werd de nummerherkenning omzeild als een gevangene dertien in plaats van tien cijfers draaide. "DJI en de Nederlandse Orde van Advocaten waren niet op de hoogte van deze mogelijkheid om een gesprek tot stand te brengen", zegt de DJI-woordvoerder.
De Nederlandse Orde van Advocaten is direct na het ontdekken van de fout op de hoogte gebracht. De Orde noemt de situatie 'onwenselijk', maar bevestigt ook dat de gesprekken niet zijn afgeluisterd en dat ze inmiddels zijn gewist. Ook de betrokken advocaten zijn op de hoogte gesteld.
Meerdere betrokken advocaten reageren sceptisch en cynisch. Zo zeggen ze dat het gaat om een 'terugkerend verschijnsel' en dat er 'telkens een andere smoes' wordt gebruikt. De strafrechtadvocaat Sjoerd van Berge Henegouwen is het stelligst in zijn oordeel. "Keer op keer blijkt dat Justitie het niet laten kan om gesprekken tussen advocaten en hun cliënten af te luisteren."
De advocaten wijzen op eerdere, vergelijkbare gevallen. Zo bleek in november 2018 dat de DJI drieduizend gesprekken van advocaten had opgenomen door een softwarefout. En eind vorig jaar bleek op basis van een onderzoeksrapport dat er sinds 2013 waarschijnlijk zo'n 25.000 gesprekken tussen gevangenen en advocaten zijn opgenomen. Als oorzaak daarvan werden twee programmeerfouten aangewezen waardoor de opnames bij het herkennen van de nummers van advocaten toch niet werden geblokkeerd.