Redactieblog #25: Power Unlimited wordt door AI gevulde reclamezuil voor gokken

Power Unlimited wordt verkocht aan een bedrijf dat de bekendheid van de site wil gebruiken om reclame te maken voor goksites. Ik kan een heel algemene inleiding schrijven over 'de opkomst van igaming' en hoe de gokwereld de grenzen tussen gokken en gaming steeds meer probeert te vervagen, maar dat is wel waarom dit artikel hier nu staat.

Power Unlimited is met afstand de grootste, meest iconische naam in de wereld van games in de Benelux. Het blad is al sinds de jaren negentig toonaangevend en de site is daarmee inmiddels ook al decennia onlosmakelijk verbonden. 'PU' kende moeilijke tijden, verhuisde meermaals van eigenaar, maar overleefde altijd en bleef doen waar het goed in was: met een mooie mix van entertainment en informatie zijn lezers, kijkers en luisteraars bedienen met content over primair games en later ook meer hardware en popcultuur.

Redacties verder onder andere naam, PU magazine blijft

Dat een platform overgenomen wordt door een andere partij, is niet nieuw. Zoals Martin Verschoor, tot gisteren hoofdredacteur van de site, in de aankondiging ook schrijft: dat is een kwestie van je laptop weer openklappen op een ander kantoor, maar verder toch ook 'business as usual'. In zo'n situatie blijft Power Unlimited als platform gewoon bestaan. Dat is niet wat er hier gebeurt. De koper neemt de websites Power Unlimited en Gamer over, maar zonder de mensen, zonder de socialemediakanalen en zonder het blad. Het blad blijft voortbestaan onder leiding van Simon Zijlemans en blijft mogelijk zelfs gewoon zo heten. In de laatste Power Unlimited Podcast geeft hij wel aan dat het magazine wellicht 'Power Unlimited Magazine' gaat heten, om duidelijker te maken dat het blad helemaal los staat van wat Power Unlimited online vanaf nu zal zijn. De mensen die voorheen pu.nl en gamer.nl vulden, zetten hun werk voort onder een andere label, als onderdeel van id.nl, waarbij er een aparte tak 'id-gaming' zal komen.

Dan is de volgende vraag: wat gaat er dan met de sites gebeuren? Waarom betaalt een buitenlands bedrijf geld voor twee Nederlandstalige websites en neemt het die sites over zonder de redacties die het hart en de ziel van die sites zijn? Het antwoord gaf ik in de intro natuurlijk al wel weg: igaming. Wie wil weten hoe de routekaart er er vanaf hier uitziet voor PU en Gamer, hoeft alleen maar te kijken naar PlaySense. Die site werd overgenomen en al snel werd duidelijk dat de gehele redactie niet mee was gegaan, als gevolg van een verschil van inzicht over hoe de site er nu uit zou komen te zien. Enige tijd later weten we wat er gebeurd is: de site wordt gevuld met door AI gegenereerde berichten en heeft er een segment over online gokken bij gekregen.

Wat is igaming?

PlaySense gaf bij de doorstart aan dat er een duidelijke grens gehanteerd wordt tussen content over gaming en content over igaming. Dat gebeurt in de praktijk ook wel. Wie de frontpage van die site bekijkt, ziet boven een blokje dat leidt naar gokken, maar verder een website die 'normale games' in de spotlights heeft staan. De naamgeving van de andere categorie zegt echter al genoeg. Gokken is duidelijk, 'igaming' is dat niet. Het is een woord dat opzettelijk de lijn vervaagt tussen wat gaming is en wat gokken is. Igaming omvat alles dat onlinegokken is. Er is geen verschil, anders dan dat de naam 'gaming' bevat. En dat woord is een stuk minder omstreden en beladen dan het woord 'gokken'.

"Aan het woord gokken, of gambling in het Engels, kleeft een negatieve lading, aan gaming niet", weet ook Jimmy Driessen van casinonieuws.nl. Driessen houdt voor dat platform ontwikkelingen in de gokwereld in de gaten. De term igaming is voor hem dan ook niets nieuws. "Het bestaat al sinds de jaren negentig, maar het heeft zijn weg naar Nederland gevonden sinds online gokken hier is gereguleerd. Igaming is de naam die in vakjargon wordt gebruikt."

Gokken zonder Cruks?

Wat Driessen betreft zit de problematiek van wat er nu gebeurt niet per se in de naam die eraan gegeven wordt. Een groter probleem is dat platforms als PlaySense een bedreiging vormen voor kwetsbare mensen. "Zoek op Google eens op 'gokken zonder Cruks' en kijk welke sites dan omhoogkomen." Het antwoord is: diverse sites, met PlaySense als vierde hit. "Cruks is het Centraal Register Uitsluiting Kansspelen. Daar kunnen mensen zich registreren als ze zichzelf voor alle vormen van online gokken willen uitsluiten. Maar: genoeg mensen die daar geregistreerd staan, willen tóch gokken en zoeken dus naar onlineaanbieders die Cruks negeren."

Volgens Driessen mikken platformen als PlaySense op die mensen. De voorpagina is niet meer dan een letterlijk front; de door AI gegenereerde berichten over games dienen om goed vindbaar te blijven in Google. De werkelijke winst zit hem in de links naar de diverse goksites. Legale goksites, welteverstaan. Of toch niet? Driessen: "Nou, als je nu op je laptop erop klikt, zie je waarschijnlijk alleen legale aanbieders. Wij hebben echter in het verleden gezien dat er 's nachts soms ineens ook illegale aanbieders op verschijnen. Het kan ook zijn dat je op dezelfde pagina ook andere aanbieders ziet als je daar op je mobiel naartoe gaat."

Twee screenshots van dezelfde pagina op PlaySense. Links worden twee in Nederland legale aanbieders aangeboden. Rechts worden illegale aanbieders getoond. Bron: CasinoNieuws.nl

Dan de koper: wie is dat eigenlijk? Dat werd bij de overname van PlaySense angstvallig geheim gehouden en datzelfde zien we nu bij de overname van PU en Gamer. Journalist Bastiaan Vroegop schrijft op Villamedia, op basis van gesprekken met betrokkenen, dat het zou gaan om een Maltees bedrijf. "Dat verbaast me helemaal niets", merkt Driessen daarover op. "Als je leest 'Maltees bedrijf' dan kun je eigenlijk lezen 'gokbedrijf'. Malta is het Las Vegas van Europa. Door hoe zij omgaan met vergunningen, is het makkelijk voor gokbedrijven om daarvandaan te opereren. Een heel groot deel van de mensen die werkzaam zijn op Malta, werkt ook in de gokindustrie."

Het Maltese bedrijf zou volgens diezelfde betrokkenen al hebben aangegeven dat de PlaySense-tactiek ook hier gehanteerd zal worden. Hoewel dat waarschijnlijk betekent dat de scheidslijn tussen content over gaming en content over gokken op de nieuwe sites van Power Unlimited en Gamer duidelijk zal zijn, valt aan een andere conclusie nauwelijks te ontkomen: het betekent de doodsteek voor de platforms zoals je ze nu kent. Open de frontpage van PlaySense en je zult zien dat op geen van de artikelen ook maar één reactie te zien is. De namen bij de artikelen zijn van mensen die verder niet vindbaar zijn op internet. De nieuwe site is geen schim van wat die site ooit was. PU en Gamer zijn groter en bekender dan PlaySense en zullen om die reden wellicht nog wat bezoekers trekken, maar de kans dat hen uiteindelijk hetzelfde lot wacht, is levensgroot. Daarmee worden twee van de grootste en bekendste gamesites van de Benelux op pijnlijke wijze de nek omgedraaid.

Gokken in games

Natuurlijk hebben games en gameaanbieders zelf ook een verantwoordelijkheid te nemen, die in sommige gevallen ver te zoeken is. De term lootboxes is bekend. Daar zijn inmiddels rechterlijke uitspraken over, met diverse gevolgen voor games. Dat EA pakjes moest aanbieden in Ultimate Team waarbij gamers vooraf te zien kregen waar ze kans op maken met zo'n pakje, is daarvan een voorbeeld. Toch illustreert het ook een deel van het probleem. Het is zeker niet zo dat game-uitgevers zeggen: "Ah, we zien onze fout in en zullen hiermee stoppen." Nee: er wordt meestribbelend gehoor gegeven aan wat via de rechter wordt afgedwongen. Het absolute minimum dat nodig is, wordt gedaan. Het is een spel waarbij de grenzen voortdurend opgezocht worden en waarbij steeds weer andere games de grenzen ook weer overschrijden. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de zogeheten 'gachagames' die de laatste jaren aan populariteit winnen. In die spellen is het doen van 'gachapulls' een basisonderdeel. Lootboxes zijn daar dus niet iets dat erbij zit, maar een fundamenteel onderdeel van de hele game.

Dat als 'onverantwoordelijk' bestempelen is een understatement. We weten al langer dat gokken in games het voorportaal kan zijn tot gokken bij goksites, casino's en dergelijke. We weten welke problemen dat met zich meebrengt. Hoe meer de grens vervaagt tussen wat games spelen is en wat gokken is, hoe schadelijker dat is. Dat is zeker zo als een aantal van de grootste gamesites van de Benelux veranderen in platforms die graag gevonden willen worden door mensen die toch proberen online te gokken, ondanks hun registratie bij Cruks.

_{Redactie: Jurian Ubachs • Eindredactie: Marger Verschuur}