Ssd Best Buy Guide

Bij ssd's kun je kiezen uit een paar variabelen: snelheid, capaciteit en aansluiting. Ssd's met de inmiddels wat achterhaalde SATA-aansluiting herken je aan hun gelijkenis met een 2,5"-harde schijf. Bij die ssd's gebeurt weinig spannends meer en testen we daarom niet langer. Een grote vergelijkende test kun je hier nog teruglezen.

De meeste ssd's verschijnen in een kleiner formaat: het M.2-formaat. Dat zijn over het algemeen PCI Express-drives met NVMe-interface. Dat zijn ook het type M.2-ssd's die we testen.

De eerste keuze die je zult moeten maken, is die tussen een SATA- en een NVMe-drive. Een SATA-drive is de oudste variant van de twee en sluit je op dezelfde manier aan als een harde schijf: met kabeltjes of als externe schijf. Daarmee zijn de drives geschikt voor oudere pc's of laptops. Die hebben vaak nog zo'n aansluiting, waardoor een upgrade eenvoudig is.

Het nadeel van SATA-ssd's is dat de prestatiewinst beperkt blijft. De snelheid wordt beperkt door de SATA-interface, waardoor vrijwel alle SATA‑drives tegen een harde limiet van ongeveer 500 MB/s aanlopen voor hun lees‑ en schrijfsnelheden. Het advies voor een SATA‑drive luidt dan ook: koop de grootste drive voor het minste geld. Voor een klein beetje prestatiewinst hoef je geen duurdere drive te kopen. Wij testen SATA‑ssd's inmiddels niet meer, juist omdat ze allemaal tegen dezelfde bottleneck aanlopen en de prestatieverschillen marginaal zijn.

Bij NVMe‑drives heb je veel meer keuze en variatie in prestaties. Een NVMe‑drive wordt via PCI Express‑lanes aangesloten, dezelfde lanes die je videokaart gebruikt. Van die PCIe‑lanes bestaan meerdere generaties, die elke keer de bandbreedte verdubbelen. Een NVMe‑drive van een nieuwere generatie is daarmee in potentie twee keer zo snel als een model van een oudere generatie.

De meeste NVMe‑drives die momenteel worden verkocht, zijn PCIe Gen4‑drives, maar er zijn ook snellere Gen5‑drives beschikbaar. Tragere PCIe Gen3‑drives zijn grotendeels verdwenen en worden vooral nog gebruikt in de goedkoopste ssd's. Ongeacht de generatie maken de meeste ssd's gebruik van vier PCIe‑lanes, wat leidt tot aanduidingen als '[Naam ssd] [Capaciteit] PCIe 4.0 x4'.

Alle NVMe‑drives voor consumenten worden verkocht in het M.2‑formaat, waarbij de lengte kan verschillen. Verreweg de meeste zijn 22mm breed en 80mm lang, wat in de Pricewatch wordt aangeduid als M.2 80mm. Sommige ssd’s zijn korter, zodat ze in bijvoorbeeld een Stream Deck of een compacte laptop passen. Die zijn nog steeds 22mm breed, maar 30 of 42mm lang en worden aangeduid als M.2 42mm.

Bij Tweakers testen we vrijwel uitsluitend M.2‑ssd’s met PCIe Gen4‑ en Gen5‑interfaces. Dat zijn momenteel de interessantste opties voor een zelfbouw‑pc of laptop. Omdat de vraag naar opslag blijft groeien en snelle ssd's steeds vaker worden gebruikt in game‑pc’s, kijken we met onze huidige testmethode vooral naar ssd's van 1 en 2TB. Kleinere ssd's zijn relatief duur per gigabyte, waardoor je voor een kleine meerprijs vaak beter een grotere ssd kunt kopen.

Of je een Gen4‑ of Gen5‑ssd moet kopen, hangt van meerdere factoren af. Het prestatieverschil in de praktijk is voorlopig beperkt, waardoor een Gen5‑drive vooral interessant is voor wie echt het maximale uit zijn systeem wil halen. Daarvoor heb je bovendien een systeem nodig dat Gen5 ondersteunt, of op korte termijn geüpgraded wordt.

De keuze aan Gen4‑drives is aanzienlijk groter. Ze zijn doorgaans zuiniger, worden minder heet en zijn bovendien goedkoper. Voor het overgrote deel van de gebruiksscenario's is het daarom verstandiger om voor een Gen4‑ssd te kiezen en het budget te besteden aan extra capaciteit. Let tot slot op de garantie van de fabrikant en controleer of de ssd fysiek in je pc of laptop past. Zo heeft het weinig zin een model met heatsink te kopen als je van plan bent die onder de heatsink van je moederbord te monteren.

Ssd's zijn verkrijgbaar in uiteenlopende capaciteiten. Vrijwel elke fabrikant levert meerdere opslagvarianten binnen één productserie, waarbij 1TB en 2TB het gangbaarst zijn. Kleinere capaciteiten zijn relatief duur en daarom moeilijk aan te raden. Grotere drives zijn verkrijgbaar in 4TB en tegenwoordig zelfs 8TB.

Voor een mainstream‑pc is 1TB voldoende. 2TB‑ssd's zijn voor de meeste gamers ruim voldoende. Grotere capaciteiten raden we vooral aan voor wie diepe zakken heeft, veel games in meerdere library's bewaart of werkt met zeer grote mediabestanden.

De ssd's zijn getest op ons ASRock Z790 Taichi‑platform met een Intel Core i7‑13700K en 128GB werkgeheugen. Als besturingssysteem gebruiken we Windows 11, waarop we een combinatie draaien van synthetische benchmarks (zoals AS SSD, ATTO en CMD) en praktijktests, waaronder de traces van PCMark 10.

Een uitgebreide omschrijving van deze testmethode kun je hier teruglezen.