Inleiding
Mensen met een Nexus-telefoon of -tablet kunnen al sinds afgelopen november met Android Lollipop aan de slag. Het overgrote deel van de Android-gebruikers moet echter langer wachten, omdat de fabrikanten van hun telefoons de software nog moeten aanpassen. Dit keer gaat dat in de meeste gevallen tamelijk vlot; nog voor het eind van het jaar verschenen al de eerste testversies van onder andere Motorola, Samsung, HTC en LG, en inmiddels zijn er voor een aantal telefoons ook al officiële firmwareversies beschikbaar.
/i/2000580334.jpeg?f=imagenormal)
Google deed een hoop beloften bij de introductie van Lollipop, niet alleen over het uiterlijk, maar ook over de prestaties. Voor ons is dat reden genoeg om een aantal recente telefoons, de HTC One M8, de Galaxy S5 en de LG G3, van hun Lollipop-update te voorzien en aan het testen te slaan. Wat hebben de fabrikanten overgelaten van Googles Material Design, in hoeverre heeft de nieuwe ART-runtime tot gevolg dat de toestellen sneller zijn en wat zijn de gevolgen voor de accuduur? De antwoorden op die vragen vind je op de volgende pagina's.
HTC One M8
HTC deed kort na de introductie van Lollipop de belofte dat de HTC One M7 en M8 binnen negentig dagen na het vrijgeven van de broncode door Google een update zouden krijgen. In Nederland heeft de fabrikant dat in ieder geval gehaald, want op 28 januari kwamen de eerste berichten binnen van mensen die een ota-update aangeboden kregen.
De nieuwe firmware is gebaseerd op Android 5.0.1 en heeft daarbovenop versie 6.0 van HTC's eigen Sense-software draaien. HTC heeft deze kans dus niet aangegrepen om zijn eigen platform ook van een update te voorzien, dat zal pas gebeuren bij de opvolger van de M8, die op 1 maart wordt aangekondigd. Dat betekent niet dat HTC niets aangepast heeft; her en der is het uiterlijk van Sense bijgeschaafd om het beter aan te laten sluiten bij het nieuwe uiterlijk van Android Lollipop.
Dat begint bij de notificaties. Lollipop introduceert ondersteuning voor notificaties op het lockscreen en notificaties die als pop-up aan de bovenrand van het scherm verschijnen. HTC heeft die functionaliteit vrij integraal overgenomen. Dat heeft het niet gedaan met Googles eigen 'priority notifications', de naam die het aan zijn implementatie van een 'do not disturb'-modus heeft gegeven. HTC had die al ingebouwd in Sense, en houdt grotendeels zijn eigen implementatie aan. Dat betekent dat je de modus activeert vanuit het notificatiemenu en niet via de volumeregelaar. Duik je het optiemenu in, dan vind je daar wel instellingen die Google Lollipop heeft geïntroduceerd.
Het notificatiemenu met quick toggles is nu ook meer in lijn met dat van stock Android. Dat betekent dat je door één keer van boven naar beneden te vegen alleen de notificaties ziet en door nog een keer te vegen het menu met toggles. HTC houdt daarbij wel vast aan zijn eigen grid van drie kolommen en het is nog steeds mogelijk om zelf te bepalen welke opties hier getoond worden. Dat kan bij Googles versie van Android helaas niet. Een quick toggle om de led-flitser in te zetten als zaklamp heeft HTC niet overgenomen van stock Lollipop en dat vinden we jammer.
Wat evenmin overgenomen is, is de mogelijkheid om verschillende gebruikersaccounts en een gastaccount toe te voegen. We denken dat dit een feature is die niet enorm veel gebruikt wordt, maar voor mensen met kinderen kan het handig zijn om een los account te maken met een paar spelletjes. Gelukkig heeft HTC hier de Kids Mode voor. Tot slot heeft HTC wel het idee van 'Trust agents' overgenomen. Dat betekent dat je het lockscreen kunt omzeilen als je op een bepaalde locatie bent (Trusted Places), als je met een bepaald bluetoothapparaat verbonden bent (Trusted Devices) of als je gezicht herkend wordt (Trusted Face).
Het mooie aan Sense 6 is dat veel van de designprincipes goed aansluiten bij het Material Design dat Google met Lollipop introduceerde. De apps die HTC zelf meelevert, vallen daardoor niet uit te toon, al zijn er heus nog wel wat verschillen in stijl te ontdekken. Dat zal met Sense 7 waarschijnlijk verder naar elkaar toe groeien.
Prestaties en bugs
Het lijkt erop dat HTC hard heeft moeten doorwerken om de update snel de deur uit te krijgen, misschien wel iets te hard. Er zijn namelijk nog wel wat kleine probleempjes te ontdekken in de update. Dat loopt van slechte vertalingen - 'gratis ram' als vertaling van 'free ram' - tot bugs die storender zijn. Zo klagen mensen in het HTC One M8-topic op GoT over problemen met de wifi-snelheid, accuduur en notificaties op het lockscreen die niet te verwijderen zijn.
Wij hebben die problemen op de redactie niet kunnen reproduceren. Dat kan ermee te maken hebben dat we geen ota-update gedaan hebben, maar de firmware in zijn geheel geflashed hebben en daarna een factory reset hebben gedaan. Gekke bugs zijn we vervolgens niet tegengekomen, maar de berichten over verminderde accuduur kunnen we voor een deel onderschrijven. Meer daarover later in dit artikel.
Over de snelheid van de interface en software kunnen we kort zijn; die lijkt niet veranderd ten opzichte van de HTC One M8 en in onze ogen was dat ook niet nodig. Dankzij de nieuwe ART-runtime moeten apps wel wat sneller werken en starten.
Samsung Galaxy S5
Waar Samsung vroeger bekendstond als een bedrijf dat niet veel gaf om software-updates van zijn telefoons, is dat tegenwoordig niet meer van toepassing. De updates verschijnen relatief snel nadat Google nieuwe versies van Android vrijgeeft en de ondersteuning loopt tamelijk lang door. Zo krijgt de Galaxy S4, een telefoon van bijna twee jaar oud, ook gewoon een Lollipop-update.
Wat bij de Lollipop-update voor de Galaxy S5 eerst opvalt, is dat Samsung de interface een stuk lichter gemaakt heeft, net als Google deed bij de standaardversie van Lollipop. Dat betekent vooral dat bijna elk scherm of bijna elke app met een zwarte achtergrond nu een lichte achtergrond heeft. Wij vinden het een verbetering; het heeft tot gevolg dat de interface frisser en moderner oogt. Al dat zwart had echter wel een reden; het moest het amoled-scherm minder belasten en zo de accuduur verbeteren. Hoewel de S5 bij intensief gebruik volgens onze tests nu wat langer meegaat, zou het goed kunnen dat als je voorheen veel van die apps met een zwarte achtergrond gebruikte, de accu het nu net wat zwaarder krijgt.
Samsung heeft een deel van de belangrijke wijzingen uit Lollipop overgenomen, zoals notificaties op het lockscreen en notificaties die als pop-up aan de bovenrand van het scherm verschijnen. De fabrikant houdt vast aan zijn eigen indeling van het notificatiemenu, met een horizontaal scrollende balk met quick toggles, en dus niet Googles nieuwe ontwerp met verschillende rijen van die toggles onder elkaar. Ook Samsung heeft de toggle om de led-flitser als zaklamp in te zetten helaas niet overgenomen.
Bij Googles nieuwe priority-modus heeft Samsung een deel van de mogelijkheden overgeheveld naar de update van de Galaxy S5. Zo is het nu net als op stock Android mogelijk om te kiezen tussen geen notificaties, alleen priority-notificaties of alle notificaties. De regeling daarvoor zit echter niet onder de volumeknop, maar werkt via de quick toggles in het notificatiemenu. Deze manier om notificaties te beheren wijkt flink af van hoe het werkte op KitKat en uit het forumtopic over de S5 blijkt dat lang niet iedereen het een verbetering vindt.
Op het gebied van beveiliging is Samsung evengoed selectief geweest met het overnemen van nieuwe features. Zo is Smart Lock aanwezig, waarmee je het lockscreen kunt omzeilen als je op een bepaalde locatie bent of verbonden bent met een vooraf goedgekeurd bluetooth-apparaat. De mogelijkheid om het lockscreen te omzeilen als je gezicht herkend wordt op de frontcamera is er dan weer niet. Evenmin is het mogelijk om apps te 'pinnen', zodat ze altijd op de voorgrond blijven en niet afgesloten kunnen worden. De mogelijkheid om verschillende accounts in te stellen ontbreekt eveneens.
Prestaties en bugs
Net als bij de HTC One M8 zien we bij de Galaxy S5 dat niet alle gebruikers even tevreden zijn met de update. Er zouden problemen zijn met de snelheid en de stabiliteit. Hoewel dat niet mag voorkomen, denken we dat het ligt aan het feit dat de meeste mensen de update over-the-air installeren en al hun gegevens en apps behouden. Wij hebben de update op diezelfde manier geïnstalleerd en vervolgens een factory reset gedaan, en zijn verder geen gekke bugs tegengekomen.
Wat we wel opmerkten is dat de software een stukje vlotter en vloeiender lijkt te werken dan KitKat. Dat zou het gevolg kunnen zijn van de verbeterde runtime in Android Lollipop, ART. Daar wijzen de benchmarks verderop in dit artikel ook op.
LG G3
LG was er als de kippen bij met zijn update naar Android Lollipop. Al op 9 november kwam het bericht naar buiten dat de Zuid-Koreaanse fabrikant begon met de uitrol van de update naar zijn G3-telefoon. Dat was aanvankelijk alleen in Polen, maar andere landen volgden spoedig.
Als we naar de interface kijken is wel duidelijk waardoor LG zo snel met de update kon komen; er is namelijk niet bijster veel aangepast ten opzichte van de KitKat-software waarmee de G3 uitgeleverd werd. Visueel is bijna alles bij het oude gebleven; we zien dus geen vernieuwd notificatiemenu, zoals bij HTC, en geen nieuwe kleurstellingen, zoals bij Samsung. Wel is er nu wat transparantie toegepast op het notificatiescherm.
Functioneel gezien heeft LG echter bijna alle grote features uit de stock-versie van Lollipop overgenomen. Zo is er op beveiligingsvlak ondersteuning voor Screen Pinning en Trusted Faces, Places en Devices. Daarnaast is LG de enige van de drie fabrikanten die Googles Priority-modus helemaal heeft overgenomen, inclusief het nieuwe menu dat je oproept met de volumeknoppen. Verder is er natuurlijk ondersteuning voor de nieuwe heads-up-notificaties boven aan het scherm en de weergave van notificaties op het lockscreen.
Ook het multitaskingmenu is nu in de stijl van Googles Lollipop-versie, met een carrousel van thumbnails waar doorheen gescrolld kan worden. De G3 heeft met Lollipop in dat overzicht een extra knop om via het Dual Window-systeem apps naast elkaar te draaien. De mogelijkheid om een Gast-account toe te voegen was er al op de G3, maar met deze update is de functionaliteit gebaseerd op Googles useraccount-systeem. Daardoor kun je niet enkel een Gast-account toevoegen, maar ook volwaardige extra gebruikersaccounts.
Prestaties en bugs
Toen we de G3 in de afgelopen zomer reviewden, viel op dat de prestaties achterbleven bij die van andere topmodellen. Dat kwam natuurlijk door het feit dat de G3 als enige een quad-hd-scherm had en geen full-hd-scherm. Dat betekent dat er meer pixels berekend moeten worden bij het opbouwen van het beeld en dat trekt een zware wissel op de processor.
Hoewel we de G3 in het dagelijks gebruik nog steeds niet zo rap vinden als de Galaxy S5 of One M8, lijkt de update naar Lollipop goed geweest te zijn voor de prestaties. Het navigeren door de interface lijkt wat soepeler te gaan, met minder haperingen. Zaken als het openen van het notificatiemenu of het app-overzicht, dingen die voorheen wel eens gepaard gingen met wat gestotter, gaan nu vloeiender.
Ook bij de G3 raden we aan om een factoryreset te doen na de update. Veel problemen die mensen ondervinden lijken daarna opgelost te zijn.
Benchmarks
Onder de motorkap is Android Lollipop een forse update. Met Lollipop zegt Google de Dalvik Virtual Machine vaarwel. Deze werd vanaf de eerste Android-versie gebruikt voor het draaien van Android-apps, waarvan het overgrote deel in Java geschreven is. Deze just in time compiler heeft plaats gemaakt voor Android Runtime, of ART, dat gebruikmaakt van ahead of time compiling. In de praktijk betekent het dat de Java-code bij het installeren van apps gecompileerd wordt en niet als de app gestart wordt, waardoor apps sneller moeten werken.
Daarnaast is de garbage collection volgens Google sterk verbeterd. Niet alleen wordt er efficiënter met geheugen omgesprongen, maar als ongebruikt geheugen verzameld en vrijgegeven wordt, heeft dit volgens Google minder invloed op de algehele prestaties van de telefoon of tablet. Minder plotselinge haperingen dus.
Om de effecten hiervan te bekijken hebben we enkele benchmarks gedraaid die de soc van de verschillende telefoons belast. Overigens is het goed om te weten dat al deze telefoons dezelfde soc gebruiken, de Snapdragon 801, maar omdat ze anders met de warmteontwikkeling omspringen, zal deze chip niet bij elk toestel precies hetzelfde presteren.
Cpu-tests
Met AndEBench kunnen we de processorkernen in de telefoons op twee manieren belasten: door het draaien van native code en door het uitvoeren van Java-code. In het eerste geval zien we niet veel grote verschillen tussen de softwareversies. De LG G3 en Galaxy S5 maken wellicht een sprong, maar de onderlinge verschillen zijn klein.
Dat kunnen we niet zeggen van de Java-tests en dat komt natuurlijk door de nieuwe ART-runtime. Deze zorgt ervoor dat Java-code veel sneller uitgevoerd kan worden en dat is heel duidelijk terug te zien in de scores. Weet wel dat dit een synthetische test is, puur gericht op het doen van berekeningen. Hoewel apps profiteren van ART, zullen de verbeteringen waarschijnlijk niet zo groot zijn als in deze test. Dat komt doordat de snelheid van apps ook afhankelijk is van bijvoorbeeld geheugenprestaties, de snelheid van het opslaggeheugen en de netwerkverbinding.
In GeekBench, waarin behalve naar pure rekenkracht ook naar de prestaties van de geheugenbus en specifieke rekentaken als encryptie wordt gekeken, zien we eveneens dat de Lollipop-update bij alle toestellen een verbetering in de prestaties oplevert.
Grafische tests
Als we naar de grafische prestaties kijken, is het een gemengd verhaal. Bij pure gpu-tests zien we geen verbeteringen en de G3 toont de grootste dip. Het gaat echter om verschillen van maximaal 1 frame per seconde, waar je in de praktijk niets van zult merken. In de benchmark 3DMark, die niet alleen naar de gpu kijkt maar ook cpu-prestaties meeneemt, weten alle toestellen het beter te doen.
Accutests
De voornaamste klacht over de updates, afgaande op de discussies op GoT, ging over de accuduur. Over elk toestel lazen we berichten van sommige gebruikers dat de accuduur na de update significant minder bleek. Zoals we eerder al aanstipten ligt dit in de meeste gevallen aan een bug als gevolg van de ota-update en zou dit na een factory reset niet meer mogen voorkomen. Uit onze accutests blijkt echter dat de update bij één toestel echt tot een terugloop in accuduur heeft geleid.
Dat toestel is de HTC One M8. We hebben onze webbrowsetest meer dan eens gedraaid, maar telkens eindigde de M8 met de Lollipop-update een halfuur achter de score die met de vorige firmware was gezet. Waar dat aan ligt kunnen we niet met zekerheid zeggen. Wellicht is de processor wat agressiever afgesteld, waardoor de kloksnelheid gemiddeld gezien wat hoger ligt.
Ook interessant is dat zowel de LG G3 als de Galaxy S5 juist langer meegaat nadat hij van een update naar Android 5 is voorzien. Het verschil bij de S5 is zelfs een uur.
Op de accuduur bij videokijken heeft de Android 5-update niet veel invloed. De LG G3 gaat er relatief gezien nog het meest op vooruit, maar de scores van de HTC One M8 en de Galaxy S5 blijven vrijwel hetzelfde.
Tot slot
HTC, Samsung en LG waren er alle drie behoorlijk vlot bij met hun updates, en daar worden we blij van. Googles inspanningen om het upgraden naar nieuwe Android-versies makkelijk te maken voor fabrikanten werpt duidelijk zijn vruchten af. Daar moeten we wel bij opmerken dat niet elke fabrikant hetzelfde aantal features overneemt van de stock versie van Android en ook de mate waarin visueel wijzigingen worden overgenomen verschilt. Zo doet LG's update weinig met het uiterlijk, terwijl die van Samsung daar veel meer mee doet. Onder de motorkap is het echter omgekeerd; daar lijkt LG het meeste werk verzet te hebben.
In onze accutests laat zowel LG als Samsung verbeteringen zien, en dat is voor gebruikers van de G3 en S5 mooi meegenomen. In hoeverre je daar in de praktijk iets van merkt, hangt natuurlijk sterk af van het gebruiksscenario. De terugloop in de score van de M8 in onze browsetest is teleurstellend, hoewel hij desondanks nog steeds de scorelijsten aanvoert.
Hoewel dit soort updates over-the-air verspreid worden en het dus mogelijk moet zijn om een bestaand toestel zonder dataverlies te updaten, lijkt het erop dat die methode in sommige gevallen tot problemen leidt. Daarop wijzen in ieder geval de gebruikservaringen van forumgebruikers. Wie zeker wil zijn van een goed werkende telefoon doet er dus goed aan om een reset te doen, hoewel we het jammer vinden dat dat nodig is.
Wie tot slot had gehoopt op grotere wijzigingen in de verschillende skins, zoals Sense en TouchWiz, hoeft niet lang meer te wachten. Deze worden vaak samen met nieuwe topmodellen geïntroduceerd, en in het geval van Samsung en HTC verwachten we die over iets meer dan twee weken op het Mobile World Congress in Barcelona.