Een blik op de iRex Digital Reader 1000s

Het in Eindhoven gevestigde bedrijf iRex, de Philips-spin-off die in 2005 naam wist te maken met zijn iLiad e-readers, kondigde in september 2008 drie nieuwe e-readers in de 1000-serie aan. Hoewel het 1000SW-model met wifi- en bluetooth-functionaliteit nog steeds niet op de markt is verschenen, zijn de Digital Reader 1000 en 1000S inmiddels verkrijgbaar.

De e-readers uit de 1000-serie zijn volgens iRex op de zakelijke markt gericht, en moeten een elektronisch alternatief vormen voor de papierberg die in vrijwel elke kantooromgeving is te vinden. Daarnaast ziet het bedrijf de Digital Reader  als een bijdrage aan een duurzame leefomgeving, omdat het gebruik ervan het kappen van bomen voor de papierproductie zou beperken. Tweakers.net nam een testexemplaar van de 1000S ter hand en bekeek of de e-reader een volwaardig alternatief voor het vertrouwde papier vormt.

Irex is karig met accessoires: bij het openen van de verpakking treffen we naast de 1000S slechts een usb-kabeltje en een quick start guide aan. Een beschermhoes om met name het kwetsbare scherm veilig te stellen, zou geen overbodige luxe zijn geweest. We laden de e-reader op door de 1000S via het meegeleverde kabeltje op een vrije usb-aansluiting van een pc aan te sluiten. Een led aan de bovenzijde geeft keurig aan of de accu van de Digital Reader nog wordt opgeladen, of dat de batterij vol is.

De 1000S is in een behuizing van een stevig kunststof gegoten. Het 10,2"-scherm kan vrijwel een-op-een een A4 tonen. Volgens iRex is voor dit formaat gekozen omdat de zakelijke gebruiker tot nu toe e-readers links liet liggen wegens de beperkte schermoppervlaktes. Deze nieuwe e-reader moet daar een einde aan maken en een waardige opvolger worden van een rijkelijk met paperassen gevulde aktentas, zo hoopt de fabrikant.

De display van de 1000S maakt gebruik van elektronische inkt. Dit heeft als groot voordeel dat er geen backlight nodig is. Het beeldscherm verbruikt alleen energie als het scherm grafisch moet worden opgebouwd; een eenmaal geopende pagina kan wekenlang op het scherm blijven staan, zelfs als de e-reader is uitgeschakeld. Verder is het contrast van het scherm vrij hoog, zodat ook met daglicht de content goed is te lezen.

Karakters worden met 160dpi haarscherp op het scherm getoond. De display heeft een oplossend vermogen van 1024x1280 pixels, terwijl foto's en grafieken in zestien grijstinten kunnen worden getoond. Volgens iRex is dit mogelijk dankzij een in-house ontwikkelde displaycontroller.

De bediening van de 1000S is op twee manieren mogelijk: via de tiptoetsen of met het meegeleverde Stylus-pennetje op het touchscreen. De tiptoetsen zijn links, rechts en onder het scherm te vinden. Irex zegt hiervoor te hebben gekozen om zowel links- als rechtshandige bediening mogelijk te maken, terwijl de plaatsing van de knoppen ook handig zou zijn voor het bekijken van documenten in landscape- of portrait-modus. De leds die in de knoppen zijn verwerkt, moeten de gebruiker feedback geven; een voelbare klik ontbreekt. Het meegeleverde aanwijspennetje, dat rechtsboven in de behuizing is weggestopt, maakt het mogelijk om de interface directer te bedienen en om aantekeningen op documenten te maken. Irex heeft daarbij gekozen voor de touchscreen-invoertechnologie van Wacom.

De 1000S beschikt niet over draadloze netwerkmogelijkheden; content moet via sd-kaartjes worden ingelezen. Standaard levert iRex een kaartje met een karige 1GB aan opslagruimte mee, maar het apparaat slikt ook sdhc-flashkaartjes. Een geheugenkaartje moet aan de onderzijde van het apparaat in een sd-slot worden geplaatst. Een nadeel van de 1000S is dat de accu niet door de gebruiker is te vervangen. Bij 'normaal gebruik' zou een acculading volgens de fabrikant 24 uur mee moeten gaan.

Het apparaatje van iets meer dan een halve kilo neemt de tijd als we het opstarten; het door iRex gebruikte embedded Linux-OS heeft bijna een minuut nodig voordat het startscherm zich laat zien. Eenmaal in de interface kan er met de tiptoetsen genavigeerd worden, maar al snel blijkt dat de bediening met de stylus eenvoudiger gaat. Het OS is geheel Nederlandstalig en de interface, met een eenvoudige mappenstructuur, doet denken aan een uitgeklede Windows Verkenner.

Toch wordt opnieuw al snel duidelijk dat de 1000S traag is. Het duurt soms tien tot twintig seconden voor een document is geopend, terwijl de e-reader bijna zijn tanden stukbijt op pdf's die veel grafisch materiaal bevatten. Mogelijk dat het beperkte werkgeheugen de 1000S parten speelt, maar het kan ook zijn dat de 400MHz-processor niet krachtig genoeg is. De schermopbouw daarentegen is wel rap; het bladeren door documenten verloopt soepeltjes. Daarnaast is het mogelijk om meerdere documenten naast elkaar te openen.

De e-reader kan van huis uit overweg met html- en tekstdocumenten, maar de focus ligt vooral op pdf. Office-documenten slikt het apparaat echter niet. Om dergelijke documenten te kunnen bekijken kan er optioneel een virtuele pdf-printer op de pc geïnstalleerd worden. Verder kan het apparaat plaatjes weergeven die zijn weggeschreven als jpeg, png, gif, tiff of bmp. Irex stelt externe ontwikkelaars in staat om zelf viewers te bouwen, waardoor mogelijk bijvoorbeeld Word-documenten zonder pdf-conversie te bekijken zullen zijn.

De 1000S biedt gebruikers de mogelijkheid om eenvoudig aantekeningen te maken. Zo kunnen er in de kantlijn van documenten opmerkingen worden opgeschreven of bepaalde woorden onderstreept worden. Verder kan het pennetje gebruikt worden om bijvoorbeeld zoekopdrachten in te voeren op een virtueel toetsenbord.

Om de functionaliteit van de 1000S te vergroten heeft iRex met de onlangs uitgebrachte firmwareversie 1.03 ondersteuning voor Pressreader toegevoegd. Deze website verkoopt elektronische versies van een groot aantal dagbladen, waaronder het AD, de Volkskrant en het NRC. Om de krant op de e-reader te krijgen, dient naast het openen van een account ook pc-software van Pressreader geïnstalleerd te worden.

Tijdens het testen bleek het downloaden van enkele gratis kranten traag te verlopen, waarna de bestanden ook nog naar de 1000S geëxporteerd moesten worden. Wanneer de elektronische kranten echter eenmaal op het sd-kaartje stonden, bleek de weergave van de kranten op de display haarscherp. Ook was het eenvoudig om met de stylus door de krant te navigeren.

De mogelijkheid om met de nieuwe firmware kranten op de e-reader te downloaden is een pluspunt, maar de 1000S ontbeert in dit geval overduidelijk wifi-functionaliteit. In zijn huidige vorm staat het apparaat nog ver af van de ideale situatie: dat de gewenste dagbladen draadloos en liefst geheel automatisch dagelijks door het apparaat worden binnengehaald. Een ander gemis is de afwezigheid van een eenvoudige webbrowser. Hiermee zou de eindgebruiker bijvoorbeeld direct gratis e-books van het net kunnen plukken. Het is daarom wachten op het 1000SW-model en op de manier waarop deze functionaliteit uiteindelijk door iRex in het apparaat wordt verwerkt.

De 1000-serie van iRex is een fraai stukje techniek, maar kent ook nog de nodige scherpe randjes. Over het beeldscherm niets dan lof: teksten zien er haarscherp uit en zijn in vrijwel alle lichtcondities prima te lezen zonder dat de ogen moe worden. Met behulp van de stylus is het apparaat bovendien prima te bedienen, en ook de interface steekt goed in elkaar.

Een groot minpunt is echter de traagheid van de 1000S, waardoor minder geduldige types beter de huidige generatie e-readers van iRex kunnen overslaan. Ook toonde het apparaat een aantal crashes, waarna met de stylus de resetknop moest worden ingedrukt. Mogelijk dat toekomstige firmwareversies de stabiliteit kunnen vergroten.

Een ander kritiekpunt is het gebrek aan draadloze connectiviteit: iets dat anno 2009 eigenlijk niet meer zou mogen voorkomen. Dit gemis wordt vooral duidelijk bij het binnenhalen van kranten via Pressreader: het proces is te omslachtig en te traag.

Wie met deze minpunten kan leven, koopt voor een bedrag vanaf 650 euro een apparaat met hypermoderne displaytechniek in een strak jasje. De vooruitgang die iRex en andere bedrijven met hun e-readers tentoonspreiden, laat zien dat elektronische inkt op de langere termijn wel degelijk een serieus alternatief voor papier kan gaan worden. Tot die tijd zal, alle beloftes ten spijt, de jaarlijkse houtkap echter niet afnemen.

Plus:

• teksten zien er haarscherp uit
• scherm ook bij mindere lichtcondities goed leesbaar
• interface duidelijk en goed te bedienen

Min:

• opstarten en inlezen gaat traag
• draadloze connectiviteit ontbreekt
• accu is niet vervangbaar