Geschiedenis
Ontwikkelaar Rockstar heeft Grand Theft Auto flink onder handen genomen. Niet alleen is er van de oude engine afgestapt, ook is het schietsysteem onder handen genomen en moeten vriendschappen onderhouden worden. Bovendien zouden de graphics in de nieuwste editie zonder laadtijden op het scherm getoverd worden.
Rockstar Games nodigde Tweakers.net uit voor een demonstratie van Grand Theft Auto IV, om met eigen ogen te aanschouwen of de beloftes van de ontwikkelaar waargemaakt worden.

GTA geschiedenis
De eerste GTA werd in 1997 uitgegeven op de pc en speelde zich af in drie verschillende fictieve steden: Liberty City, Vice City en San Andreas. Hierbij werd het spelveld van bovenuit getoond. Het tweede deel verscheen in 1999 en voorzag het spel van betere graphics. De wereld van GTA werd voor het eerst in 3d voorgeschoteld in het derde deel, dat dateert uit 2001, waarbij een third-person view werd gehanteerd door middel van de RenderWare-engine. De spelstad genaamd Liberty City was hier gebaseerd op het New York uit 2001. Het spel verscheen exclusief op de Playstation 2, om een jaar later op de pc te verschijnen.

GTA III kende grote populariteit en een jaar later kwam de ontwikkelaar met het vervolg Grand Theft Auto: Vice City. Het fictieve Vice City was gebaseerd op het Miami uit de jaren tachtig. Rockstar kwam in 2004 met de opvolger Grand Theft Auto: San Andreas, waarbij het spelgebied genaamd San Andreas niet een stad, maar een gehele staat omvat. De omgeving is onder andere gebaseerd op Los Angeles, San Francisco en Las Vegas en is met 36 vierkante kilometer zo'n vier keer groter dan het vorige deel.

GTA IV
In oktober 2006 werd GTA IV aangekondigd - exclusief voor de Xbox 360 - maar bleek later toch ook op de Playstation 3 uit te komen. Eindelijk werd de oude RenderWare-engine de deur uit gedaan, na het laatst gebruikt te zijn voor Bully in 2006. Ontwikkelaar Rockstar North en Rockstar San Diego creëerden de nieuwe Rage-engine, welk voor het eerst gehanteerd werd voor het spel 'Rockstar Games presents Table Tennis' op de Xbox 360. Terwijl de ontwikkelaar uit San Diego de engine gebruikt voor het nog te verschijnen racespel Midnight Club: Los Angeles, stortte Rockstar North zich op Grand Theft Auto IV.

New York 2007
Opnieuw wordt Liberty City aangedaan, ditmaal een weergave van het New York uit 2007. De spelgebieden zijn ditmaal gebaseerd op Manhattan, Brooklyn, Queens, de Bronx en New Jersey. Ook Central Park is vertegenwoordigd in het spel. De plattegrond is kleiner dan San Andreas, maar is gedetailleerder uitgewerkt, waarbij je meer gebouwen van binnen kan verkennen. Hiermee moet het daadwerkelijke speelgebied ongeveer even groot zijn als in de vorige editie. Het is niet meer nodig om een bepaalde locatie te bezoeken om je spel op te slaan. Indien een missie gehaald wordt, slaat het spel je voortgang automatisch op.
Je neemt de rol aan van Nikolai 'Niko' Bellic, een Oost-Europeaan rond de dertig jaar. Zijn neef heeft hem misleid om naar Liberty City te komen om de 'American Dream' te beleven. Eenmaal aangekomen in de stad vervalt Niko echter weer in zijn slechte gewoontes.
Veranderingen
Politieauto stelen
In de eerste missie die getoond wordt, moet Niko een persoon vermoorden, maar het is onbekend waar dit figuur zich bevindt. Hier komt een politieauto uitstekend van pas - de auto's zijn immers voorzien van een systeem, waarmee de politiedatabase geraadpleegd kan worden. Het wordt je niet makkelijk gemaakt, want de politieauto staat naast het politiebureau, terwijl er een aantal agenten verderop staan. Kon je vroeger het portier lostrekken van elke geparkeerde auto, nu is dit niet het geval. Je moet eerst een raampje inslaan om daarna aan de contactdraden te prutsen om het ding aan de praat te krijgen. Op het moment dat Niko's elleboog door het glas gaat beginnen de agenten er echter op los te schieten en uiteindelijk zetten ze ook de achtervolging in.

Wanted Stars
Als vanouds krijg je een bepaald aantal sterren voor criminele acties. Met het aantal sterren wordt nog steeds aangegeven hoe gewild je bij de politie bent. De manier waarop de politie naar je zoekt is echter wel aangepast: hoe meer sterren, hoe groter het zoekgebied van de politie. De radius van het zoekgebied is af te lezen op het kleine plattegrondje onderaan in beeld. Het is aan jou de taak om vijftien seconden buiten het zoekgebied te blijven, zodat de politie de achtervolging staakt.

GPS
Eenmaal de politie afgeschud, is er de tijd om rustig in de politiedatabase te neuzen. Het slachtoffer met bijbehorende adresgegevens is al snel gevonden en hier komt de gps goed van pas. Elke auto is voorzien van een soortgelijk navigatiesysteem en luxewagens bevatten een gps met spraak. Je selecteert een locatie op de plattegrond, waarna de gps de route uitstippelt in de vorm van een geel lijntje in de minimap onder in beeld. Indien je afwijkt van de route wordt deze opnieuw berekend. De politieauto is gebaat met een koppeling tussen de gps en politiedatabase, waardoor de opgezochte adresgegevens direct in een gps route omgezet kunnen worden.
Het stelen van een politiewagen heeft nog een aantal voordelen; indien de sirene aangezet wordt gaan andere auto’s aan de kant. Ideaal bij een achtervolging natuurlijk. Bovendien betaalt de politie geen vijf dollar om een brug over te steken, iets wat je als normale bestuurder wel moet. Al kun je natuurlijk ook door de slagboom rijden en je niks aantrekken van de tol. Dit levert je dan wel weer een Wanted Star op.

Mislukte achtervolging
Aangekomen bij de persoon die gedood moet worden, volgt er een cutscene. Hierin is te zien dat hij via het raam er van door gaat om vervolgens in een auto te vluchten. Achtervolgingen in de spelwereld zijn interessanter geworden, doordat Rockstar de wereld levendiger heeft gemaakt. In de demonstratie mislukt de achtervolging doordat een vrachtwagen volgeladen met boomstammen geraakt wordt. De stammen donderen van de wagen af en versperren de gehele weg.
In een tweede poging verloopt de achtervolging succesvol en worden de banden van de achtervolgde lekgeschoten. Het rubber vliegt met stukken van de banden af en even later rijdt de auto op de velgen, waardoor de vonken er vanaf vliegen. Om uit het raam te schieten slaat Niko een raampje in, waarna hij uit het raam kan hangen en met meerdere wapens uit het raam kan schieten. Zo kan er ook met granaten geworpen worden tijdens het rijden. Je kunt nu niet alleen naast je schieten vanuit de auto, maar ook voor je.
Vriendschappen onderhouden
Truck besturen
In het spel is het niet mogelijk om in een vliegtuig te vliegen, het zal wel mogelijk zijn om een helikopter te gebruiken. Naast vele auto's kan je op een motor rijden, in een boot varen of zwemmen. Een nieuw element is het beklimmen van vrachtwagens. In een missie greep Niko een langsrijdende vrachtwagen, waarna hij het gevaarte besteeg via de achterkant. Eenmaal aangekomen op het dak probeerde hij naar de passasierskant te klimmen om uiteindelijk de chauffeur uit de rijdende auto te duwen. Dit wordt bemoeilijkt door de bochten die de chauffeur neemt, waardoor Niko steeds naar een zijkant van de auto glijdt en moet oppassen er niet van af te vallen.

Vriendschappen onderhouden
Nieuw in GTA is het gebruik van de mobiele telefoon. Je zult gedurende het spel telefoontjes ontvangen en zelf ook telefoontjes plegen. Ook kan het mobieltje gebruikt worden om een taxi te bellen en je ergens heen te laten rijden, al is het altijd mogelijk om een taxi op straat aan te houden.
Als de mobiel geraadpleegd wordt, verschijnt het gsm-schermpje rechtsonder in beeld. De gsm speelt een grote rol in een nieuw spelelement: het onderhouden van vriendschappen. Dit kan je uiteindelijk voordelen opleveren in het spel, zoals de hulp van een vriend bij een missie. Verwacht zeker geen The Sims-taferelen, de personen waarmee vriendschappen gesloten kunnen worden zijn ook beperkt tot de figuren die belangrijk zijn voor het verhaal. Naar mensen op straat kan nog altijd een opmerking naar het hoofd geslingerd worden.

Biertje pakken
In de demonstratie werd een situatie getoond waarbij Niko een vriend belt om een biertje te pakken. Er wordt afgesproken om hem van huis op te pikken en daarna naar het café te rijden. Mocht je bepalen om er toch van af te zien of te laat komen dan is het wel zo netjes om dat even telefonisch te laten weten. Ook het wegdrukken van een telefoontje wordt niet op prijs gesteld en kan resulteren in een woeste kameraad.

De demonstratie toonde niet wat er gebeurde in het café, maar er vloeide ongetwijfeld veel alcohol. Niko en zijn maat komen stomdronken het café uitstrompelen, waarbij ze over elkaar struikelen en over de grond rollen. Heb je snel last van motion-sickness, dan is het af te raden om je vol te laten lopen in het spel. De camera schudt alle kanten op en een motion blur maakt de alcoholbeleving nog erger, hierbij zien de animaties van de karakters er goed uit. In GTA kun je gerust de auto pakken als je zat bent, het probleem is alleen veilig thuis komen.

Nieuw schietsysteem
Het oude Target-systeem vond ik niet ideaal en het richten kostte wat oefening. Daarom is het ook goed om te zien dat het schietsysteem onder handen is genomen. Het is enigszins te vergelijken met Gears of War, waarbij het schuilen achter muurtjes en obstakels mogelijk wordt. Ook kun je van schuilplaats naar schuilplaats rennen om dichter bij de tegenstander te komen. Door het drukken op de analoge stick, bukt Niko zich en kan hij achter een auto schuilen. Aan weerszijden kan je om het hoekje kijken en de vijand onder vuur nemen. Ook is het mogelijk om enkel je hand boven de schuilplaats uit te steken en veilig te knallen.
Het vizier bestaat naast een rondje met een stip in het midden, uit een aantal levensbalken rondom de cirkel. Hiermee wordt aangegeven hoe lang een vijand nog te leven heeft als het vizier op hem gericht wordt. Gewonde tegenstanders blijven op de grond liggen en smeken om hulp of dagen je juist uit om de klus af te maken. Het schietsysteem lijkt een flinke verbetering doorgemaakt te hebben, al is het wachten op het moment dat ik het daadwerkelijk zelf kan uitproberen.
Graphics en muziek
Online modus
Helaas was Rockstar nog niet bereid om iets los te laten over de online modus die het spel bevat. Voor het eerst bevat het consolespel de mogelijkheid om met meerdere mensen tegelijk te spelen. In ieder geval moet je geen mmo verwachten, waarbij elk figuurtje in de wereld een medespeler is. Het gerucht gaat dat het spel met maximaal zestien personen te spelen zal zijn, maar de ontwikkelaar wou dit nog niet bevestigen. In Grand Theft Auto 2 op de pc was het al mogelijk om online te spelen, maar de consoleversies moesten het alle zonder deze functie doen. GTA Liberty City Stories op de PSP kon al wel draadloos tegen nabije PSP-spelers gespeeld worden.

Grafisch en geluid
Grand Theft Auto heeft het lang volgehouden op de oude engine en de huidige nieuwe graphics zijn een waar genot voor het oog. In de spelwereld worden schaduwen realtime op het scherm gerenderd en daarnaast is er opnieuw het dag- en nachtsysteem dat bekend is uit vorige delen. Dit levert mooie plaatjes op, al trillen de schaduwen wanneer de camera vluchtig beweegt. In de achtergrond treedt nauwelijks pop-up op, iets wat in vorige demonstraties wel aanwezig was en waardoor gehele gebouwen uit het niets konden springen. Het uitstel van de ontwikkelaar is dus niet voor niets geweest.
Aan Tweakers.net werd bevestigd dat er gedurende de gameplay geen laadschermen zijn. Deze zijn wel aanwezig na een cutscene, maar uit de demonstratie was op te maken dat het geen lange laadtijden zijn.

De karakters zijn voor hun bewegingen voorzien van de physics-engine Euphoria van ontwikkelaar NaturalMotion. De figuren zijn gedetailleerd en hebben veel meer animaties dan voorheen. Zo is te zien hoe Niko zijn wapen weggooit nadat het leeg is. Handelingen hebben niet altijd dezelfde animatie - zo ziet het inslaan van een raampje er niet telkens hetzelfde uit, aldus Rockstar. Het is op dit moment nog onduidelijk of het gaat om twee verschillende animaties of tientallen per handeling. Het valt ook op dat er meer mensen op straat te vinden zijn en de a.i. van de voetgangers moet flink verbeterd zijn. De bevolking schijnt van vele handelingen te zijn voorzien, waardoor het nog meer lijkt alsof ze hun eigen gang gaan in een levendige stad, al werd hier nog niet veel van getoond in de demonstratie.
Over het algemeen zien alle textures er goed uit, maar in enkele gebouwen viel de kwaliteit tegen. Zo waren enkele interieur-textures van lagere kwaliteit en boven op een flatgebouw zagen de ramen er vaag en onduidelijk uit. Het is mogelijk dat deze oneffenheden in de volgende presentatie niet meer aanwezig zijn.

Radiozenders
De auto's zijn weer voorzien van vele radiozenders, maar over de individuele muzieknummers wilde de ontwikkelaar nog niets kwijt. Waarschijnlijk is de licentie op dit moment nog niet voor alle nummers rond. Wel kon er aangegeven worden dat er muziek van deze tijd te horen is, een jazz-zender en oudere muzieknummers. In de demonstratie stond de radio alleen op een praatzender, waarin de GTA-humor weer overduidelijk aanwezig was.
Xbox 360, Playstation 3 of pc?
Al wordt er nog niets gemeld over de pc-versie, deze zal ongetwijfeld volgen, zoals dat met de vorige delen ook het geval was. Rockstar brengt de pc-versie normaalgesproken een klein jaar later uit dan de consolevariant. Dat zou dan gaan om begin 2009, gebaseerd op de releasedatum van 29 april van de Xbox 360- en Playstation 3-versie van het spel.

Of er een verschil in graphics te vinden is tussen de consoleversies is nog niet duidelijk aangezien in de demonstratie enkel gespeeld werd op de Xbox 360. Onze vraag waarom de demonstratie op de console van Microsoft getoond wordt, beantwoordt de ontwikkelaar met de verklaring dat daar geen specifieke reden voor is. 'De ontwikkeling van de Playstation 3-versie loopt gelijk aan die van de 360 en beide zijn ze tegelijk gereed', aldus Rockstar. De ontwikkelaar kon ook niet bevestigen of de PS3-controller gebruik maakt van de bewegingsfunctie.
Microsoft heeft diep in de buidel getast om ervoor te zorgen dat gamers kiezen voor de 360-versie. Rockstar Games gaat via Xbox Live twee exclusieve episodes aanbieden die enkel beschikbaar zijn voor Xbox-gamers. In een financieel rapport van uitgever Take-Two stond dat Microsoft vijfentwintig miljoen dollar neerlegt per episode. Het is nog onbekend hoeveel het gaat kosten om een aflevering te downloaden.
Conclusie