Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Door Olaf van Miltenburg

Nieuwscoördinator

'Rekenautomaat' Electrologica X8

Computerglorie van de Lage Landen

Van programmeercode naar machine-instructies

Tijdens de ontwikkeling van het eerste systeem van Electrologica, de X1, raakte Edsger Dijkstra in de ban van de programmeertaal Algol, wat staat voor Algorithmic Language. De hoop was dat Algol zou uitgroeien tot een universele en eenvoudige programmeertaal, die op alle computers kan draaien. Samen met collega Jaap Zonneveld ging Dijkstra de uitdaging aan binnen een half jaar tijd een Algol 60-compiler te schrijven voor de X1 en zich tot die tijd niet te scheren. Een compiler maakt de vertaalslag van programmeercode naar de elementaire machine-instructies van een computer. Dijkstra en Zonneveld bereikten hun doel en Dijkstra heeft zich ook nadien niet meer geschoren. De X1 werd de eerste computer met een werkende Algol 60-compiler. Dijkstra’s ontwerp van deze software was een doorbraak in de compilerbouw. Het bezorgde hem wereldfaam.

Console van de Electrologica X1 (bron)

De X1 maakte alleen nog maar gebruik van seleniumdiodes en germaniumtransistors, en niet meer van elektronenbuizen, waardoor het verbruik nog maar een paar honderd watt bedroeg en koeling niet meer nodig was. De X1 was de eerste computer wereldwijd die gebruikmaakte van een realtime-interruptmechanisme, opnieuw een vinding van Dijkstra, die het ‘ingreep’ noemde. De interrupt werd gemeengoed. Het zorgde ervoor dat computers hun rekenwerk kort onderbraken als randapparatuur om aandacht vroeg, wat de input-outputprestaties flink ten goede kwam.

De introductie van de X1 verliep succesvol en Electrologica verkocht er zo’n dertig stuks van. Het aantal medewerkers groeide van twintig naar zestig eind 1958. Er leek in de Lage Landen een computerfabrikant te ontstaan die warempel de concurrentie met het grote IBM aankon. De populariteit van het systeem was mede te danken aan de prijs. De X1 was verkrijgbaar in een eenvoudige basisopstelling, met een minimale hoeveelheid geheugen van 4096 woorden van 28bit, voor slechts 175.000 gulden. Voor uitbreiding met 512 woorden moest telkens 32.000 gulden worden neergeteld en voor de geheugenkasten en randapparatuur moesten ook honderden tot duizenden guldens worden betaald, zodat het totaalbedrag alsnog flink kon oplopen.

Lees meer


Apple iPhone XS Red Dead Redemption 2 LG W7 Google Pixel 3 XL OnePlus 6T (6GB ram) FIFA 19 Samsung Galaxy S10 Google Pixel 3

Tweakers vormt samen met Tweakers Elect, Hardware.Info, Autotrack, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer de Persgroep Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2019 Hosting door True