Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie
Advertorial

Door Tweakers Partners

De uitrol van 1g tot 5g: “De ontwikkelingsmogelijkheden zijn eindeloos”

08-09-2020 • 08:00

39 Linkedin

Van 1g naar 5g: wát een rit is het geweest! De verschillende generaties mobiele technologie hebben elkaar snel opgevolgd en elke stap bracht zijn eigen revolutie met zich mee. Hoe heeft T-Mobile dit steeds aangepakt? En wat betekent de uitrol van de vijfde generatie van het mobiele netwerk, bijvoorbeeld als het gaat om Internet of Things en robottechnologie?

Onlangs zette T-Mobile via 5g met een robotarm op afstand een tatoeage bij actrice Stijn Fransen. Kunnen we dit als technologisch hoogtepunt bestempelen? T-Mobile, in Nederland een van de voorlopers op het gebied van 5g, kan over technologische hoogtepunten zeker meepraten. Het is nog maar iets meer dan een mensengeneratie geleden dat we de invoering zagen van ‘1g’ in Nederland. Ewout Karel, Innovation Manager bij T-Mobile - of, in zijn eigen woorden, “professioneel prutser” - neemt ons mee op een rit langs de ontwikkeling van 1g tot 5g en de invloed van deze stappen op ons dagelijks leven. “Met elke generatie worden er weer nieuwe deuren geopend.” Maar volgens Karel gaan we met 5g nu pas écht beginnen.

Vier generaties gedurende veertig jaar
Het eerste netwerk voor mobiele telefonie werd begin jaren tachtig uitgerold. “Signalen werden niet langer via de lijn, maar via radiosignalen verzonden. Wel was het netwerk nog analoog en dus enkel geschikt om te bellen. Toch bracht deze eerste stap een epische verandering teweeg binnen de mobiele telefonie. De eerste draadloze mobiele telefoon was weliswaar formaatje koelkast, maar je kon nu bijvoorbeeld draadloos vanuit je auto met collega’s bellen.”

Met de komst van 2g werd ook digitale en visuele communicatie mogelijk. “Dit netwerk was digitaal. Nu konden we via het gsm-netwerk ook tekstberichten sturen. Ook communicatie met sommige andere apparaten werd mogelijk.” De eerste mobiele internetdiensten waren een feit, al hadden ze wel de nodige beperkingen. De komst van de gprs (general packet radio service) - geen vervanging van, maar uitbreiding op de bestaande gsm-techniek - maakte hogere datasnelheden mogelijk, en daarmee mms’en en wap - mobiel internet. Tot slot kwam de edge-variant (enhanced data rates for gsm evolution) op de markt, ook wel 2.75g genoemd. “Eigenlijk een opgevoerde versie van gsm: minder duur, sneller en het voldeed al aan de specificaties van de derde generatie die eraan zat te komen.”

Inmiddels was in 2001 het reguliere ‘http’-internet goed op gang gekomen. “Mensen gingen e-mailen, de eerste sociale netwerken waren in opkomst en onder meer via Nupedia, de voorloper van Wikipedia, gingen mensen steeds vaker online informatie zoeken. Telecomoperatoren beseften dat zij in actie moesten komen om deze datavolumes aan te kunnen.” Daarom werd de derde generatie mobiele verbinding uitgerold, waarin aanvankelijk het universal mobile telecommunications system (umts) de standaard was. Het latere hspa en de nog snellere variant hspa+ waren evoluties van het 3g-netwerk. Dit netwerk kon een grotere hoeveelheid data verwerken en ze versturen met een hogere snelheid. Met edge werd een maximumsnelheid van 384Kbps bereikt, terwijl hspa in Nederland in theorie een topsnelheid van 28,8Mbps kon bereiken. “Een gigantische stap binnen de mobiele telefonie. Smartphones waren in opkomst en maakten het reguliere internet toegankelijk en makkelijk in gebruik. In 2008 introduceerden T-Mobile als eerste exclusief de iPhone in Nederland.”

Vanaf 2010 wordt het internet pas echt mobiel, met de invoering van de 4g-technologie lte (long term evolution) die met downstreamsnelheden van 100Mbps en upstreamsnelheden van 50Mbps mobiel breedband mogelijk maakt. “Daardoor konden we nóg meer data verstouwen. Nu kunnen we opeens applicaties als Netflix, YouTube, Uber en Instagram zonder problemen op onze telefoon draaien. Uiteraard heeft de komst van touch-technologie weer een heel nieuw landschap aan mogelijkheden ontsloten.” Het zou nog tot eind 2012 duren voordat 4g ook in Nederland zijn intrede zou doen, toen het ''Nu we de snelheid en quality of service van het netwerk steeds beter kunnen garanderen, zou het straks in theorie bijvoorbeeld mogelijk zijn om op afstand te opereren.''bijhorende spectrum werd geveild.

De laatste revolutie
En nu, weer tien jaar later, is het tijd voor de uitrol van het 5g-netwerk. “Naast het feit dat dit netwerk wéér sneller gaat worden, wordt het ook een stuk flexibeler. Als we iot willen ondersteunen, zal dat ook wel nodig zijn.” Binnen deze vijfde generatie is het mogelijk het mobiele netwerk in aparte ‘slices’ op te delen. Een slice van een netwerk zorgt voor een op maat gemaakte connectie voor een bepaalde groep van toepassingen. Voor de ene toepassing is betrouwbaarheid en toegang tot het netwerk het allerbelangrijkste, terwijl een andere slice zich aanpast om bijvoorbeeld laag energieverbruik mogelijk te maken voor wearables of iot- of m2m-toepassingen met een batterij. “Je kunt dit netwerk dus afstemmen op je eigen wensen en behoeften en voor elke groep van toepassingen andere netwerkinstellingen gebruiken. Een dijksensor heeft natuurlijk minder datavolume en een langere responstijd nodig dan de sensoren van een zelfrijdende auto.” Doordat het 5g-netwerk flexibel omgaat met het aantal connecties, kan de connectiedichtheid toenemen. “Daardoor wordt tot wel een miljoen connected devices per vierkante kilometer mogelijk.”

Ook de responstijd van het 5g-netwerk kan en wordt aanzienlijk sneller: waar de reactietijd bij 4g zo’n tien milliseconden bedraagt, kan dit voor specifieke toepassingen met 5g worden teruggedrongen tot slechts een enkele milliseconde. De grotere gegevensdoorvoer en lagere latency van dit netwerk openen de deur naar nieuwe toepassingen. “Nu we de snelheid en quality of service van het netwerk steeds beter kunnen garanderen, zou het straks in theorie bijvoorbeeld mogelijk zijn om op afstand te opereren.” Een klein voorproefje daarvan gaf T-Mobile door op afstand een tatoeage te laten zetten bij actrice Stijn Fransen. “Tatoeëren is precisiewerk, waarbij de robotarm exact volgens de aansturing moet reageren. De timing, afstand, haptic feedback en besturing, alles moet kloppen en mag niet haperen. Via het live 5g-netwerk konden we dankzij network slicing, oftewel het creëren van een netwerk binnen het 5g-netwerk, de latency-variaties en throughput garanderen tussen de verschillende, drukke locaties in Amsterdam. Zo konden we de hoge datavolumes en snelle responstijd leveren die zo’n robotarm vergt. Dat is met enkel 4g niet zo goed mogelijk.”

Gezamenlijk de mogelijkheden verkennen
De vijfde generatie is meer nog dan vorige generaties gericht op het ontwikkelen van nieuwe toepassingen. In de drie onderzoekslocaties van het Futurelab van T-Mobile is het telecombedrijf op zoek naar innovatieve en waardevolle ideeën die 5g-ondersteuning nodig hebben. “In samenwerking met allerlei ondernemers experimenteren we met de mogelijke toepassingen van het nieuwe netwerk.” T-Mobile is een van drie providers die in de veiling van de Rijksoverheid dit jaar de nieuwe frequentieruimte heeft verworven waarmee 5g kan worden aangeboden.

Op het testnetwerk van T-Mobile zijn via de samenwerking met ondernemers al enkele interessante projecten ontstaan. “Zo is project MARCH bezig met het ontwikkelen van een exoskelet voor mensen met een dwarslaesie, Project.BB wil een robot maken die het strand opruimt en weer een andere groep is bezig met een vr-systeem waardoor bijvoorbeeld ouderen in deze tijd alsnog bij vrienden en familie kunnen zijn. Het zijn allemaal projecten waarmee we uiteindelijk een positieve impact op de maatschappij kunnen hebben. Via het Futurelab maken we nu pas echt kennis met de potentie van het netwerk. Het aantal toepassingen dat nu gaat ontstaan en de connectiviteit die we krijgen, is bijna onvoorstelbaar. De rem is nu wel los als het gaat om 5g.”

Dit artikel is geen redactioneel artikel, maar een advertorial en tot stand gekomen dankzij T-Mobile en Tweakers Partners. Dit is de afdeling binnen Tweakers die verantwoordelijk is voor commerciële samenwerkingen, winacties en Tweakers-events zoals Meet-ups, Developers Summit, Testfest en meer. Kijk hier voor een overzicht van alle acties en events. Mocht je ideeën met ons willen delen over deze vorm van adverteren, dan horen wij dat graag. Hierover kun je met ons in gesprek via [Discussie] Reclame algemeen].

Reacties (39)

Wijzig sortering
Okee, dus 5G heeft allemaal "IOT" toepassingen. Prima, geloof ik dat het daarvoor beter schaalbaar is. Het internet aspect van IOT kun je uiteraard overal vandaan halen, maar een goede draadloze verbinding heeft dan voor bepaalde toepassingen absoluut zo zijn voordelen. Snap ik.

Wat ik verder niet zo heel goed snap is waarom 5G een marketing ding is richting consumenten. De extra snelheid is irrelevant ten opzichte van ons 4G netwerk. De ping is misschien interessant voor gaming, maar dat zou dan weer thuis-internet zijn en geen mobiel internet, en zelfs dan zijn de games die met de 8 a 9ms van 4G echt een nadeel ondervinden ook nog op een hand te tellen. Dat je je netwerk continue upgrade lijkt mij logisch, doe ik thuis ook als ik van Wifi AC naar AX upgrade, bijvoorbeeld. Maar om dat in de markt te zetten als must-have nieuw product tegen een meerprijs? Dan moet je toch echt de noodzaak eerst aantonen en niet komen met dat mijn YouTube filmpjes dan beter laden (als je 4G al 100Mbit aantikt is die claim sowieso al vreemd).

Deze advertentie is dan ook echt zo'n voorbeeld van "kijk 5G is heel cool" wat slechts aantoont dat 5G leuk is als zakelijke toepassing. Misschien als het netwerk zover is als vervangend thuis-internet (mits geen data caps) voor waar een kabel lastig is, maar op dit moment is de meerwaarde voor de consument nihil. Het is geen stap zoals 3G naar 4G waar je echt op je mobiel een merkbaar verschil had.
Maar jij wilt toch ook buiten rondlopen met een 8K VR Fully Immersive Reality Experience?? En als jij niet weet dat jij dat wilt, is dat alleen maar omdat je nog niet weet dat het mogelijk is. De eerste stap is weten dat het mogelijk is, vervolgens creëren de marketeers de wens waardoor de vraag ontstaat om die vervolgens te vullen met nieuwe producten (uiteraard in een abonnementsvorm).
Over consumenten gesproken: waarom geen innovaties als "onbeperkt whatsapp chats voor 10 euro per jaar" ofzo (1). Of "onbeperkt internet 256kbps voor 4 euro per maand" zonder cap / sms na elke X gigabyte. Ik denk dat T-Mobile daar flink winst mee kan maken.

(1) Als willekeurig voorbeeld in een ander land: https://travelchat.com/
Tmobile heeft met prepaid zo een soort bundel, alleen is het 7,50 per maand en de snelheid is slechts 128kbps.

jammer genoeg willen ze die snelheid niet verhogen naar 256kbps... heb het tijden terug al is gevraagd of dat mogelijk zou zijn

[Reactie gewijzigd door fl2001 op 8 september 2020 13:12]

Heeft te maken met de netneutraliteit. Anders was dit allang aan de orde om bepaalde verkeer in verschillende bundels te verkopen
Degelijke 5g kan concureren met vast internet. Ik heb glasvezel van kpn en de snelheid en betrouwbaarheid staat gelijk aan 4g. ( Niet 4g+/ lte)
Met een onbeperkt 5g abbo ben ik goedkoper uit dan met een glasvezel abbo.
Niet om flauw te doen, ik weet dat het een advertentie is. ik ben meer onder de indruk van de prestaties van de robot arm en de gevoeligheid van de tattoo naald.

Ik ken de hype nog van het uitrollen van 3G en 4G. Als ik zie wat ik in de praktijk aan snelheid haal is dat voldoende voor mijn behoeftes, maar niet het "beloofde land" wat toen gesuggereerd werd.
Snelheid allemaal leuk en aardig, maar het bereik van al die nieuwe netwerken is nog steeds een punt. Zondag in Friesland in de halve provincie zeer slecht bereik (KPN).
Daar kan 5G in helpen, door lagere frequenties (700 Mhz) wordt het bereik beter (signaal kan verder gaan vanaf een zendmast).
Overigens kan er nog steeds ergens storing optreden, dat beperk je alleen met meerdere netwerken, dus jij bij KPN en je partner bij Vodafone bijvoorbeeld. Of werk en privé telefoon hebben waarbij je zorgt dat Privé een andere aanbieder is dan die je werkgever gebruikt.
De actrice waar een tatoeage bij is gezet is Stijn Fransen niet Jansen.

Voor de rest heel erg interessant dat dit mogelijk is
Ja aangepast naar "Stijn Fansen" :+

Edit: Nu klopt het wel weer :)

[Reactie gewijzigd door roestje op 8 september 2020 09:38]

Toch fijn dat tatoo artists op deze manier ook vanuit huis kunnen werken. Hoeft de klant alleen nog maar zo'n robotarm te hebben.
Inderdaad, snel nog even een robot-arm kopen om een tattoo te laten zetten. Is vast niet duurder dan de tattoo zelf.
Toch fijn dat tatoo artists op deze manier ook vanuit huis kunnen werken. Hoeft de klant alleen nog maar zo'n robotarm te hebben.
Ik zie TPG al aan de deur staan "pakketje voor U"

Maar het technische aspect is wel degelijk interessant, het zou dan een soort pasfoto-hokje idee kunnen zijn.
En handig als je een groep hebt die allemaal dezelfde tattoo willen.

Daarop voortbordurend; denk aan restaurants waar de kok meerdere borden tegelijk kan opdienen.
Naaiateliers - die door 20 robotarmen hun allerbeste naaister (ja dat kan ook een man zijn, maar ik wilde geen naaier schrijven :)) 20x zoveel productie kan laten doen.

Of het allerbeste, de barman die een beter bier in één keer tapt!
Of het allerbeste, de barman die een beter bier in één keer tapt!
Die bestaan al langer, daar heb je geen 5G voor nodig.
De machines spugen 48 glazen bier in één tapbeurt eruit, op dezelfde manier als dat glazen de spoelmachine weer ingaan.
Elk glas dezelfde hoeveelheid bier en schuimkraag, binnen 30 seconden uitgeserveerd.

Voor vrijwel elk type (massa)werk is al een robot inzetbaar, we hebben alleen de drempel 'menselijke factor' nog
Ik kijk liever naar een schilderij wat door een echte kunstenaar is gemaakt ( of bordje eten ) dan het plaatsjesboek wat je bij IKEA/Action aan de muur hebt hangen
Dit is een oplossing voor een niet-bestaand probleem... Een technische PoC, het praktisch nut nadert het nulpunt. De voorbereidingen nemen meer tijd dan het overvliegen van de tattoo-artist waar ter wereld hij zich ook bevindt naar degene die de tattoo wil hebben. Zelfs voor levensreddende operaties is het overvliegen waarschijnlijk een betere optie.

99,999% van de mensheid is beter af met 4G (of zelfs 3G) dat overal werkt, met andere woorden: telco's, werk eerst die witte vlekken eens weg!
Het is maar een voorbeeld hè
Dit is niet de enige reden waarom 5G bestaat
En als dit nu kan met een tatoeage, bedenk dan eens wat er in de toekomst kan met operaties.
Dan kan de specialist uit de VS gewoon op afstand iemand behandelen in een veldhospitaal in een oorlogsgebied.
In een ziekenhuis kan natuurlijk ook, maar aangezien ze daar gewoon internet via de kabel hebben voegt 5G daar niks aan toe.
Maar in een situatie waar er geen fysieke infrastructuur is, is dit natuurlijk ideaal.
Wel jammer dat 2G + edge nog steeds het meest accu vriendelijk is. Accu gaat aanmerkelijk langer mee op 2G ipv 3G of 4G.
Dit soort voorbeelden voor 5G blijven vaag. Op afstand tatoeëren lukt prima met vaste netwerken. Geen 5G voor nodig. En op afstand opereren met 5G: zet er dan bij dat dit vooral interessant is voor gebieden waar geen fatsoenlijke vaste netwerk verbindingen zijn. In ziekenhuizen in de westerse wereld wil je helemaal niet via 5G geopereerd worden. Dekking van 5G netwerk in een gemiddeld betonnen ziekenhuis zal knap beroerd zijn. Als je dan toch draadloos wil, dan zal dat eerder via intern wifi netwerk lopen.

Voordelen van 5G zijn met name de toename van de beschikbare netwerk capaciteit. Veel meer mensen die tegelijkertijd grote hoeveelheden data kunnen uitwisselen. Zeker bij evenementen waar veel mensen bij elkaar komen zoals bij voetbal stadions en openbaar vervoer als bussen en treinen.

Ander voordeel is de mogelijkheid van 5G om met nog minder energie te kunnen communiceren. Maakt weer hele nieuwe technieken mogelijk voor bijvoorbeeld monitoring. Een simpele sensor kan veel langer blijven werken met een netwerkverbinding dan bij vorige versies. Voor situaties waar je nu nog een 220V aansluiting nodig hebt om voor lange tijd te monitoren, kan het zomaar zijn dat je nu kan volstaan met een simpel zonnepaneeltje.
Heel leuk em aardig allemaal 5G , maar ik merk nog steeds niks in de vorm van fors grotere databundels.

In denemarken voor 13 euro 100GB data , bij tmobile 10 euro voor 1GB data....
Hier Nextel, 101 Gb voor 18,15 voor zakelijk gebruik wel enkel beschikbaar..
Tja, ik krijg bij Lebara al 5gb voor een tientje. Het kan dus al 5x beter voor minder geld.
Maar welke snelheid krijg je?
Want 5G zegt alleen iets over het netwerk, maar niks over de daadwerkelijke snelheid.
Budget Mobiel adverteert ook met 4G, maar levert maar 5 Mbps down en 1 Mbps up, terwijl Vodafone 130 Mbps down en 50 Mbps up levert.
Allebei op 4G...
Nauja, het is niet zo dat je door 5G 5x zoveel Youtube in de trein gaat kijken toch?
Nee zeker niet, maar het is wel zo dat een filmpje op youtube in hoger kwaliteit gaat bufferen, dus sneller door je data heen


Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn


Apple iPhone SE (2020) Microsoft Xbox Series X LG CX Google Pixel 4a CES 2020 Samsung Galaxy S20 4G Sony PlayStation 5 Nintendo Switch Lite

'14 '15 '16 '17 2018

Tweakers vormt samen met Hardware Info, AutoTrack, Gaspedaal.nl, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer DPG Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2020 Hosting door True