Uitvinders van quantumcryptografie krijgen Turing Award en 1 miljoen dollar

De uitvinding midden jaren '80 van quantumcryptografie, dat toen 'onpraktisch' was, krijgt nu de Turing Award. Deze onderscheiding van de Association for Computing Machinery gaat naar Charles Bennett en Gilles Brassard voor hun wetenschappelijke werk op quantumgebied.

De twee wetenschappers krijgen de Turing Award 2025 voor hun fundamentele werk dat quantummechanica toepaste op informatica. Dat leverde onder meer theoretisch onkraakbare quantumencryptie op: het BB84-protocol. Zij beschreven in hun wetenschappelijke paper het opzetten van een quantumbeveiligde verbinding voor communicatie tussen gebruikers 'Alice' en 'Bob'.

Deze uitvinding werd toen als fascinerend maar ook onpraktisch gezien, schrijft The New York Times. Tegenwoordig is dataversleuteling op basis van quantummechanica essentieel vanwege doorbraken die quantumcomputers dichterbij brengen. Encryptie op basis van reguliere technieken dreigt daardoor achterhaald te raken. Quantumcomputers zouden zelfs de krachtigste versleuteling kunnen kraken. Beveiligingsexperts waarschuwen hiervoor al jaren.

Steun van Google

De 82-jarige Bennett en de 70-jarige Brassard ontvangen ook een geldbedrag bij deze prestigieuze prijs, die wel de Nobelprijs van de informatica wordt genoemd. De financiële beloning van 1 miljoen dollar is mogelijk gemaakt door techreus Google. De twee wetenschappers, die werken bij respectievelijk IBM en de Universiteit van Montréal, delen dit bedrag.

De TU Delft biedt een uitleg van het BB84-protocol voor quantumencryptie:

Reacties (17)

[deathz0rz]

Deze uitvinding werd toen als fascinerend maar ook onpraktisch gezien, schrijft The New York Times. Tegenwoordig is dataversleuteling op basis van quantummechanica essentieel vanwege doorbraken die quantumcomputers dichterbij brengen.

Nee hoor, dataversleuteling op basis van quantummechanica (quantumcryptografie) is nog steeds vrijwel zo onpraktisch als bij de uitvinding. Klassieke cryptografie zou inderdaad waarschijnlijk ontcijferd kunnen worden door quantumcomputers. De oplossing daarvoor die iedereen aan het implementeren is is post-quantumcryptografie, en dat heeft helemaal niks met quantummechanica te maken.

[Noxious]

Goed punt ja. Overheen gelezen anders had ik er ook wel wat over gezegd.

[uiltje]

Blij dat iemand anders het ook zag, ik heb er hieronder nog een flinke uitbreiding op gegeven. Jammer dat de misinformatie ondertussen al is verspreid.

[uiltje]

BB84 wordt normaal gezegd niet eens onder quantum cryptografie gezien. Het is een QKD, eeen quantum-based key distribution protocol. Net als met one-time-pads kan je het gebruiken om iets geheim te houden voor een enkele verbinding, maar het wordt al snel onpraktisch. Het wordt dus gebruikt voor de distributie van symmetrische sleutels, e.g. voor AES.

Nadeel is ook QKD het geen entity- of message authentication biedt. Dat moet er bovenop worden geïmplementeerd. Het wordt nog steeds gebruikt voor ultra-veilige verbindingen, maar het probleem is dat het echt end-to-end draadjes (glasvezel) nodig heeft. Nou kunnen die ondertussen veel beter aan elkaar gefused worden, maar dat neemt het huren van een directe lijn niet weg.

Door dit soort problemen wordt QKD dan ook bijna nooit ingezet. Zie ook bijvoorbeeld hoe de NSA er naar kijkt:

https://www.nsa.gov/Cybersecurity/Quantum-Key-Distribution-QKD-and-Quantum-Cryptography-QC

of hoe de meeste andere cryptografen er naar kijken:

https://medium.com/@jnebos/qkd-quantum-kapital-drain-74d9be8c65cf

Zoals gezegd in de link: QKD is niet praktisch. We gebruiken Post Quantum Cryptografie - ML-KEM en ML-DSA - het liefst samen met 256 bit sleutels. Chrome gebruikt nu al een ML-KEM als je naar Google gaat om de sessie sleutels uit te rekenen.

Ik verbaasde me dan ook over dit artikel en vooral de titel. Maar toen in de bron las werd het me al snel duidelijk:

ACM, the Association for Computing Machinery, today named Charles H. Bennett and Gilles Brassard as the recipients of the 2025 ACM A.M. Turing Award for their essential role in establishing the foundations of quantum information science and transforming secure communication and computing.

Oftewel dit gaat vooral over de bredere inzet van quantum in de informatica en fysica.

Blijft over de informatie op Tweakers, startend met de titel: Uitvinders van quantumcryptografie . Tja, dit is geen quantumcryptografie en de Turingprijs is voor het gebruik van quantum in de informatica, bijvoorbeeld voor het QKD BB84-protocol.

Zoals hierboven is uitgelegd, slaat ook dit stukje (van de NY times overgenomen?) helemaal nergens op:

Tegenwoordig is dataversleuteling op basis van quantummechanica essentieel vanwege doorbraken die quantumcomputers dichterbij brengen. Encryptie op basis van reguliere technieken dreigt daardoor achterhaald te raken.

Dit is de reinste flauwekul. Ik zou me echt schamen om het op te schrijven. Maar goed, ik geef ook cursussen over PQC (hoewel ik het liever Quantum-Safe Cryptografie, i.e. QSC noem) en bij verschillende evenementen hierover in NL geweest.

NB als Tweakers dit te sterk geformuleerd vindt: ik kom graag een keer langs om er een presentatie over te geven.

[bashendriks123]

Medium link geeft 404

[uiltje]

Dank je, ik heb de link aangepast naar de blog post die het plaatje had opgenomen. Ik kan het origineel even niet vinden. Ik denk dat ik een link kreeg die alleen voor mij persoonlijk werkte. Nou ja, zo hebben we tenminste iets van een contributie.

[Reactie gewijzigd door uiltje op 20 maart 2026 15:35]

[Pietopdeheuvel]

Ik denk dat er maar eens een Nobelprijs voor IT moet komen, hoewel dit natuurlijk ook Natuurkunde is.

[vanaalten]

Volgens Wikipedia:

It is generally recognized as the highest distinction in the field of computer science and is often referred to as the "Nobel Prize of Computing".

Ik vermoed dat iedereen die een beetje in dat wereldje zit al wel weet dat de Turing award best wel een Groot Ding is, dus hernoemen naar Nobel prijs gaat dus niet echt verschil maken.

[MadMarky]

Waarom zou je een award genoemd naar Alan Turing, een belangrijke naam in de geschiedenis van de informatica, hernoemen naar een meer generieke prijs genoemd naar de uitvinder van het dynamiet (die met deze prijzen zijn naam wilde oppoetsen)?

Alleen maar omdat het voor de leek prestigieuzer klinkt?

[FiberSam]

De nobelprijs voor de economie bestaat ook niet. Wordt ook hoog tijd dat die er gaat komen.

[Sebas1979]

potaato poteeto:

Wikipedia: Prijs van de Zweedse Rijksbank voor economie

[FiberSam]

Nee dus. Dat is GEEN nobelprijs, net zoals de Turning prijs geen nobelprijs is. Maar de Prijs van de Zweedse Rijksbank wordt informeel wel zo gezien. Het is dus maar net wat je wilt zien. Je snapt de ironie duidelijk niet!

[Sebas1979]

zoals ik al schreef: potaato poteeto.

Er is al een heel belangrijke prijs voor economie, die nota bene tijdens de Nobelprijs ceremonie wordt uitgereikt.

Dus waarom zou het tijd zijn voor een Nobelprijs voor economie, als je deze al hebt?

Wie begrijpt wie hier niet, denk je?

[Bux666]

De 82-jarige Bennett en de 70-jarige Brassard ontvangen ook een geldbedrag bij deze prestigieuze prijs, die wel de Nobelprijs van de informatica wordt genoemd. [...] De twee wetenschappers, die werken bij respectievelijk IBM en de Universiteit van Montréal, delen dit bedrag.

Serieus? Ik mag hopen dat dat uit interesse, motivatie en liefde voor het vak is. Als ze moeten werken omdat ze anders niet kunnen rondkomen zou wel heel sneu zijn. Dan is de helft van die prijs gelijk het pensioen voor beiden.

[wardr]

Vrij normaal in de wetenschap om na "pensionering" als emeritus aan te blijven. Vooral de echt groten zijn en enorme bron van inspiratie, kennis, kunde, en - niet onbelangrijk - netwerk.

Overigens publiceren ze allebei nog steeds in wetenschappelijke tijdschriften.

[Besty]

Dit zijn wel de betere bedragen, wel een beetje laat en leuk dat ze beiden nog werken

[Noxious]

Wat tof. BB84 is een protocol wat vandaag de dag daadwerkelijk praktisch in gebruik is (voornamelijk tussen banken, overheid/militair, en voor onderzoek). Als quantum repeaters ooit het lab uit komen dan wordt dit misschien nog wel breder ingezet - of als de Chinese route met Micius een daadwerkelijke constellatie zou worden.