Brussels Airport bouwt eigen 3,5GHz-netwerk

Het Belgische vliegveld Brussels Airport gaat samen met Nokia en Citymesh zijn eigen mobiele netwerk opzetten dat gebruikmaakt van de 3,5GHz-frequentieband. Het vliegveld gaat het netwerk onder andere voor track & trace en beveiligingssystemen inzetten.

Volgens Brussels Airport is zo'n eigen netwerk efficiënter, betrouwbaarder en sneller dan wifi of publieke 4g. Naast track & trace en mobiele beveiligingssystemen moet het netwerk gebruikt worden voor geautomatiseerde voertuigen en internet-of-things-toepassingen.

Brussels Airport spreekt van een 5g-ready-netwerk, maar in feite gaat het in eerste instantie nog om 4g-technologie. Dankzij de samenwerking met Citymesh kan het 3,5GHz-frequentieblok daarvoor ingezet worden. Citymesh beschikt in Brussel en Vlaanderen sinds 2015 over 2x20Mhz-spectrum in dat blok.

Die frequentieruimte is door Europa wel aangeduid als het primaire spectrum om 5g op aan te bieden. In Nederland vindt de veiling van de 3,5GHz-frequenties in 2022 plaats.

Reacties (31)

[Raindeer]

Dit is dezelfde band/technologie die in Nederland onder andere in de Rotterdamse haven wordt ingezet. In steeds meer landen in de wereld naar aanleiding van het Nederlandse voorbeeld ongeveer 100MHz beschikbaar gesteld voor vergunningsvrij (of lichte vergunning) toepassingen. In Nederland heeft Surfnet al opgeroepen deze band beschikbaar te stellen voor vergunningvrij indoor gebruik. De techniek die wordt ingezet is vooral LTE, maar in de toekomst kan er ook 5G NR in.

Het grote voordeel van deze techniek tov Wifi is dat roaming niet vanuit de client maar vanuit het netwerk wordt geinitieerd. Daardoor is de handover veel beter, wat vooral in industriële toepassingen veel beter werkt. Daarbij heb je veel minder last van interferentie van andere apparatuur. (@michaelkamen)

https://www.agentschaptel...rnetverbinding-verbeteren en https://fhi.nl/app/upload...anelsessie-FHI-260919.pdf (presentatie ECT Terminal) geven een mooi beeld van de mogelijkheden ook in combinatie met de 1800 band.

[Reactie gewijzigd door Raindeer op 23 juli 2024 01:12]

[Gyzome]

Zou wel leuk zijn om thuis mee te prutsen. De handover tussen mijn wifi APs laat veel te wensen over

[Cartman!]

Dat ga je met een andere frequentie toch niet oplossen? Klinkt eerder alsof je de radio's van je APs beter moet tunen.

[Gyzome]

Klopt, het helpt ook helemaal niet dat het verschillende SSIDs zijn en uberhaupt geen handover ingebouwd hebben. Ik wou gewoon een slecht excuus om voor wat goed speelgoed te wensen. Heb altijd al eens een eigen mini-provider willen zijn.

[i-chat]

misschien moet je dan om te beginnen eens een degelijk wifi (leren) opzetten. Hand-overs zijn in wifi prima te doen. meet heel degelijke continuïteit.

[F-I-X]

Er wordt zelfs patient bewaking over Wifi gedaan en daar is vertraging en gaten in de data ook onwenselijk en toch roamen de zenders zonder problemen.
Wel eens kort met de ontwikkelaar gesproken over dit tijdens testen maar dan merk je pas hoeveel verschillende mechanismen er aan het werk zijn zonder dat je dat merkt.

Uiteraard buffering en dedicated hardware ontwikkeling is ook een voordeel maar ook voor consumenten zal zeker een deel zover zijn dat ook voor die situaties roaming geen hoofdbreker moet zijn.

[Erasmo]

Kijk eens naar een mesh netwerk voor thuis.

[justin2005]

Jep heb in en rondom de woning Ubiquiti Unifi.. werkt perfect

[j1b2c3]

Het is een beetje duur voor effe klooien.. Je moet wel diepe zakken hebben en een vergunning krijg je niet zo maar. Wij hebben 2 test opstellingen hier in het bedrijf gehad om ons oude mesh wifi netwerk te vervangen. De test opstellingen koste het bedrijf ongeveer een ton...
Een project met eigen masten iets van een dikke miljoen.

Tweede probleem is hardware voor 3,5 ghz het is gewoon schaars kwa wat je kunt kopen.

Uiteindelijk hadden we een plan gewoon public lte. Een Router met 2 simkaarten van 2 verschillende providers en een mesh WiFi netwerk als backup.... Voor 4g lte kun je van alles krijgen en ook ontzettend mooi spul routers met dual sim en WiFi dat actief doet roamen en opafstand te managen via een tirth party app off site. En je betaalt niet de hoofdprijs mits je vakkundig personeel hebt.... (ik werk bij een bedrijf aan het water met een Disney IT afdeling, waar zelfs de ict van belastingdienst heilig bij is (zucht)

Je begrijpt wel dat ik dus liever achteraf de 3,5Ghz oplossing had gezien...

[j1b2c3]

Dat kan veel redenen hebben, misschien je basis stations staan gewoon te hard uit te zenden, daar door ontvangen vaak je clients een tegoed signaal, maar hebben niet de power om terug te praten, Hier door willen ze niet roamen naar een andere ap. ( sticky clients noemen we dat in vak term), Ik weet niet of jij de roaming threshold kunt instellen bij je clients.. Of het zend vermogen van je ap omlaag kunt zetten... Beter antennes doen op cliënts ook wonderen. Soms kan het helpen de datarate vast zetten dan op auto... En dan liever op een lagere snelheid.. hierdoor is het trager maar stabieler heb je geen last van "een Klapper de lijn" snelheid die steeds maar wisselt en daar door instabiel wordt .
5Ghz band is geweldig zo lang er geen obstakels zijn . Maar binnen erg zwak.
2. 4 draagt gewoon veel stabieler.. Ja minder snel.. Maar stabiel netwerk is beter dan af en toe geen netwerk.

[fre0n]

Fan haal je een F licentie en kun je als zendamateur als primaire gebruiker op de SHF je experimenten doen. Als je 5g stoort kan niemand je wat maken want primaire gebruiker

[Gyzome]

Mag dat? Ik heb altijd al gehoord dat je als radioamateur enkel audio (en video?) mag broadcasten, geen datastreams

[fre0n]

datastreams zijn HET grote onderwerp momenteel. Veel van de technieken die we hedendaags gebruiken zijn door radio amateurs uitgevonden. Ook communicatie met satellieten gebeurd grotendeels met datastreams.

Zo is FT8 momenteel een groot ding, dat is een data systeem wat over zeer grote afstanden werkt, bij een hoog ruisniveau en laag signaal niveau. Dat is juist nu in de jaren van het zonneminimum erg in trek en wordt daardoor dus heel actief ontwikkeld.

Verder is er nog winlink, email via radioverbindingen over grote afstanden , handig voor op zee of in ramp gebieden : https://winlink.org/

Ook habhub missies (https://tracker.habhub.org/) dit zijn high altitude balloon missies, waarbij een RTTY of LORA datastream gebruikt wordt om de beelden en telemetrie door te zenden, zijn behoorlijk in trek, ook allemaal data.

Teletype en fax is overigens ook iets wat geen video of spraak is. evenals CW. Kortom, er wordt juist VEEL data verzonden en ontvangen door radio amateurs

edit: interessant is ook hoe radio amateurs met de radio telescoop in dwingelo een satelliet hebben weten te recoveren. https://amsat-uk.org/2013...-of-pi9cam-25-meter-dish/

[Reactie gewijzigd door fre0n op 23 juli 2024 01:12]

[flaskk]

Vraag is of roamen überhaupt nodig is, ik heb een tijdje voor festivals mogen werken en internet verbinden mogen realiseren voor pin verkeerd en ticketing, vaak was enkele antenne van 20w genoeg om de hele ArenA volledig dekkend te krijgen.

[Reactie gewijzigd door flaskk op 23 juli 2024 01:12]

[Jaco69]

20W is best veel, pin verkeer vergt niet zo veel capaciteit en het zal geen WiFi geweest zijn.

[flaskk]

Nee, dit was dus alleen voor pin verkeer, de feq die we gebruikte was in de 1800mhz range, de feq is wel bij AT aangevraagd maar het vermogen was toen niet legaal(nu is dat trouwens wel netjes geregeld en draaien ze op de 2300 band)

Het was eigenlijk een cow maar dan in flightcases, beetje hobby bob dat wel

En dan eigen sims die alleen geprovisioned waren op ons eigen LTE netwerk, die gingen in Mifi's en konden we een heel terrein voorzien van langzaam internet.

En ja, we konden iedereen bereiken, het "zingt" lekker rond, we hebben trouwens een keertje gehad dat we op een andere indoor locatie met meerdere cellen hadden geprobeerd, en dat werkte niet lekker want LTE is behoorlijk gevoelig voor interferentie (muren en (zonwerende)ramen bouncen heel erg) en daardoor kregen we een hele beroerde sinr.

[Reactie gewijzigd door flaskk op 23 juli 2024 01:12]

[Raindeer]

Oh wait, ik begreep je helemaal verkeerd. Ik dacht dat je dit met Wifi had gedaan. Je hebt Private LTE in de DECT Guard Band gedaan dat is waar ik ook naar verwijs. Maar je moet je voorstellen dat de Brusselse luchthaven iets groter is dan de Arena. Dan nog heb je in de 3.5GHz beperkt bereik en je moet een veel groter gebied hebben en dus heb je roaming nodig.

[michaelkamen]

Uit bronartikel:

Een privaat 5G-ready netwerk biedt een efficiëntere, meer betrouwbare en snellere connectiviteit dan WiFi of publieke 4G over het hele luchthaventerrein
...
De toegevoegde waarde van het private 5G-ready netwerk voor Brussels Airport toont het belang aan van deze private-connectiviteitsbubbels. Het opent een hele waaier aan toepassingen die onmogelijk zouden zijn met WiFi of met publieke netwerken.

Ze vertellen alleen nergens wat er dan specifiek niet mogelijk zou zijn met WiFi..
Qua snelheid zouden 5G en Wifi 6 elkaar niet moeten ontlopen. (en de vraag is of er echt zoveel toepassingen zijn die 10Gbit draadloos internet nodig hebben)

[Matszs]

Ik verwacht eerder vanwege energiegebruik, dat spul langer op een batterij kan werken dan het met wifi kan

[frank87]

Het klinkt inderdaad als een hoop niks zeggende marketing. De leverancier zal wel flinke korting geven met dit soort lovende persberichten.
Ik weet het niet, maar ik denk dat het belangrijkste verschil zal zitten in het aantal steunpunten. Ik neem aan dat 5G, dat voor publieke netwerken bedoeld is, veel minder palen nodig heeft dan WiFi voor in huis.
Op zo'n groot vliegveld kan dat wel eens schelen.
(Gokje: nu gebruiken ze 27mc?)

[Reactie gewijzigd door frank87 op 23 juli 2024 01:12]

[Jaco69]

Ze vertellen alleen nergens wat er dan specifiek niet mogelijk zou zijn met WiFi.

Alles waar ze het netwerk voor gaan gebruiken: Track & trace, mobiele beveiligingssystemen, geautomatiseerde voertuigen en internet-of-things-toepassingen. Zijn allemaal praktisch niet mogelijk over WiFi.
Bovendien is er geen WiFi op de 3,5 GHz band en zijn de WiFi banden al in gebruik door allerlij WiFi hotspots.

[Reactie gewijzigd door Jaco69 op 23 juli 2024 01:12]

[neh]

Wifi heeft beperkingen op een aantal gebieden die hier misschien van toepassing kunnen zijn:
- Maximale toegestane zendkracht in het wifi spectrum is laag vergeleken met 4G/5G spectrum waarvoor een licentie nodig is, dus zal het lastiger zijn om overal dekking te hebben
- Wifi protocollen zijn niet efficient genoeg voor sensors/appararen op batterijen. Een sensor op 4G Nbiot kan (theoretisch) jaren op een enkele batterijlading werken. Het verschil zit hem oa in hoeveel moeite het kost om vanuit diepe slaap terug op het netwerk te komen om een update te versturen.
- Mobiliteit op wifi netwerken is veel slechter geregeld dan op 4G/5G netwerken

[Reactie gewijzigd door neh op 23 juli 2024 01:12]

[BluePress]

Uit bronartikel:

[...]


Qua snelheid zouden 5G en Wifi 6 elkaar niet moeten ontlopen. (en de vraag is of er echt zoveel toepassingen zijn die 10Gbit draadloos internet nodig hebben)

Ik stel me zo voor dat je dan een relatief licht apparaat mobiel kan maken, voor IoT of sensoring, waarbij alle rekencapaciteit vanuit een server komt, lokaal gehost of via een cloud.
denk daarbij aan zelfrijdende trolleys met bijvoorbeeld baggage erop. er zit dan alleen een camera op die beelden stuurt naar een server die daar worden geïnterpreteerd en de beslissingen die daar genomen worden, rem/stuur/revolt, doorgestuurd worden naar die trolley.

dit is maar 1 voorbeeld, maar daarmee kan je dus veel machines voorzien van eenvoudige electronica voor automatisering die geregeld wordt vanuit 1 centrale server.
als je 50 van zulke wagens hebt is die bandbreedte misschien nog echt nodig ook.

4G (en ook 5G zover ik weet) zijn ook echt gemaakt voor niet-stationaire apparatuur, in tegenstelling tot wifi waar de handoff altijd een probleem is.

edit: handoff toegevoegd

[Reactie gewijzigd door BluePress op 23 juli 2024 01:12]

[BluePress]

Nu lach je er misschien om, maar dit soort technieken brengen deze "waanideeën" rap naar de realiteit toe.

[Roberto1962]

"Naast track & trace en mobiele beveiligingssystemen moet het netwerk gebruikt worden voor geautomatiseerde voertuigen en internet-of-things-toepassingen...............”

Nou nou wat een ge-bla-bla is dat weer over 5G. Het DOEL is om een 3.5Ghz netwerk te bouwen, de toepassingen zijn niet eens concreet uitgewerkt
- Track & trace, also of dat niet met 4G, Wifi 6 / Wif 5 of bedraad kan? Lijkt me dat track en trace op een stationaire plaats (bijvoorbeeld een transport band in de terminal) gedaan wordt. De hoeveelheid data van doe barcodes lijkt me ook zeer beperkt. Als of track en trace vandaag niet werkt op een terminal.
- Mobiele beveiliging systemen, geen idee wat ik me daar bij voor moet stellen. Realtime camera beelden van inbraak van een vliegveld autootje??
- Geautomatiseerde voertuigen, daar heb je geen 5G voor nodig, hoogstens wat camera’s op het voortuig zelf, het voertuig houd zijn eigen omgeving in de gaten en rijd van punt A naad B met GPS / 4G volgens een eigen locale digitale navigatie kaart. en die kaart veranderd echt niet zo vaak en daarom ook niet realtime ge-update te worden,
- IoT is weer zo’n vanzelfsprekende toepassing voor 5G, niemand weet wat dat concreet inhoud, (toekomst zeker is hier het argument, vanzelfsprekend, etc ,etc) concrete IoT met business case toepassingen worden niet benoemd en als ze al benoemd worden kunnen ze vaak gewoon met wired, 4G, Wifi 5 of Wifi 6 gerealiseerd worden en blijkt er helemaal geen 5G technologie of 3.5 GHz netwerk noodzakelijk te zijn.

Typisch weer zo’n lobby groepje dat langs de luchthaven geweest is on deze te overtuigen om eens een (test) netwerk op te tuigen voor de toekomst, wat meer is het niet.

[Jaco69]

Nou nou wat een ge-bla-bla is dat weer over 5G. Het DOEL is om een 3.5Ghz netwerk te bouwen

Inderdaad een privé netwerk op 3,5GHz voor een luchthaven. Waar staat geblabla over 5G?

Mobiele beveiligingssystemen zijn ook wat de beveiliging aan hun riem heeft hangen om te communiceren. Dat kan ook over een specialistisch 2G systeem maar die systemen zijn nu net zo gangbaar als Windows 8, hebben geen nieuwe features zoals video en het wordt lastig een onderhoudscontract te nemen.

4G (5G ready) is gewoon wat gangbaar is. WiFi is ook gangbaar maar dat is niet gemaakt voor kritische toepassingen en ook niet geschikt voor gebruik op deze schaal. Een 4G netwerk voor een paar vierkante kilometer (buiten) past in een grote rugzak (google 'Ultra Compact Network'), voor een WiFi netwerk zou het een vrachtwagen vol apparatuur en kabels zijn.

[Reactie gewijzigd door Jaco69 op 23 juli 2024 01:12]

[Soldaatje]

Ben benieuwd of hier een aanbesteding achter heeft gezeten en of er Chinese leveranciers meegedaan hebben, al hebben ze daar wel slechte ervaringen mee gehad: https://m.nieuwsblad.be/c...3015547?utm_source=google

[rene_fb]

Aanbesteding geen idee.
In het artikel staat wel: "Het Belgische vliegveld Brussels Airport gaat samen met Nokia en Citymesh zijn eigen mobiele netwerk opzetten". Waar laatste een Belgisch bedrijf is (geen idee wie daar verder achter zit).

[justmike]

https://citymesh.com/nl/bedrijf/geschiedenis