Nokia N900: Linux-bak op zakformaat

Maemo 5 is de doorontwikkelde versie van het OS dat eerder al op de internettablets van Nokia stond. Er zijn echter grotere verschillen tussen Maemo 4 en 5 dan het bescheiden cijfersprongetje doet vermoeden. Niet alleen is er een telefoonfunctie toegevoegd, de hele interface is op de schop gegaan. De iconen doen nu denken aan die van Symbian S60 en de interface moest worden aangepast aan het scherm: de N900 heeft een 3,5"-scherm, een stuk minder groot dan de schermen van de internettablets.

Maemo is ontwikkeld voor internettablets en is nog niet dusdanig uitontwikkeld om het een volwassen smartphone-OS te mogen noemen. De meest hinderlijke beperking is dat vrijwel alle software uitsluitend werkt in landscape-modus: alleen de telefoon-applicatie kan in portrait worden bediend. Nokia heeft beloofd om dat met een firmware-update eind dit jaar aan te gaan passen. Ook bleek het niet meer mogelijk om na de installatie van bepaalde bestanden door het menu te scrollen.

De N900 die we ontvingen voor deze review, was voorzien van een voorlopige  versie van de firmware, en dat bleek ook wel. Tijdens de intensieve testperiode liep het toestel enkele keren vast, ook als standaardapplicaties als Ovi Maps werden opgestart.

Homescreens

Centraal op de N900 staan vier homescreens. Daarop kunnen snelkoppelingen worden geplaatst naar programma's, browserfavorieten of widgets, zoals op het homescreen van de N97. De widgets die ervoor beschikbaar zijn, zijn vooralsnog beperkt. Er zijn in totaal vier homescreens; wisselen kan door een veegbeweging te maken. Informatie over de tijd, accustatus en een aantal andere belangrijke zaken, staan linksboven altijd in beeld.

De gebruiker kan zaken aan het homescreen toevoegen door op een widget te drukken en vast te houden. Vervolgens kunnen items verplaatst worden. Toevoegen kan door midden bovenin het scherm op een knop te drukken; dat opent een menu met de keuze uit de diverse zaken die op de homescreens geplaatst kunnen worden.

Het toevoegen, weghalen en ordenen van widgets gaat relatief eenvoudig, maar niet zo makkelijk als bijvoorbeeld op de HTC Hero. Wel doet de N900 het hier een stuk beter dan de N97, waar het aantal widgets beperkt was en de layout vast lag. Widgets kunnen elkaar overlappen en zijn transparant, wat meer vrijheid geeft bij het indelen van de homescreens. Die widgets kunnen ook gedownload worden. Op het moment van de review waren bijvoorbeeld al een weer-widget en een kalenderwidget te downloaden.

Structuur

De knop die altijd links bovenin staat, geeft rechtstreeks toegang tot het dashboard, waarop live previews staan van alle open vensters. Het dashboard heeft als bijzonderheid dat het geen thumbnails zijn, maar verkleinde versies van de vensters. Een flash-animatie op een website blijft dus gewoon doorlopen wanneer het venster is verkleind. Als een filmpje wordt afgespeeld, stopt dat wel in het dashboard.

Pas door nog een keer op de knop linksboven te drukken, komt de gebruiker in het hoofdmenu terecht. Dat wil zeggen: bij een zestiental snelkoppelingen. Voor de rest van de programma's moet dan nog op 'Meer' worden gedrukt, de laatste snelkoppeling rechtsonder in het menu.

Nokia zal hiervoor gekozen hebben om gebruiker ertoe aan te zetten om de mogelijkheden van het toestel beter te gebruiken: door het vele klikken zullen gebruikers snel geneigd zijn snelkoppelingen op het homescreen te plaatsen en dingen open te laten staan, omdat dashboard makkelijker te bereiken is.

Toch is de methodiek niet handig: het vereist simpelweg te veel stappen om even iets te starten. Een rechtstreekste snelkoppeling van het bureaublad naar het hoofdmenu zou hier de oplossing zijn geweest, maar die is niet aanwezig.

Wel valt op dat de performance van de interface vele malen beter is dan die van Symbian-toestellen. Wachten hoeft zelden tot nooit en de interface ziet er vrij vloeiend uit. Desondanks zijn er zo veel grafische effecten ingebouwd, dat de krachtige chipset wel eens moeite heeft om het bij te houden, vooral bij het wisselen van homescreens. Dat was iets waar ook de HTC Hero in de eerste firmware moeite mee had.

In alle applicaties is een standaardinterface te zien. Linksboven staat de knop die toegang geeft tot het dashboard. Daarnaast staat info over de status van het toestel, zoals netwerkverbinding en accu. Centraal bovenin zit een brede knop met de applicatienaam. Daarop klikken geeft een menu met opties.

Maemo kent geen Terug-knoppen. In plaats daarvan moeten gebruikers tikken op een deel van het scherm waar het menu zich niet bevindt. Dat klinkt in eerste instantie ingewikkeld, maar is na een paar minuten gewend.

Gemiste gesprekken en nieuwe berichten of e-mails worden weergegeven in het multitaskvenster. De bijbehorende applicatie, bijvoorbeeld de mailclient, wordt bij het binnenkomen van een nieuwe e-mail geactiveerd. Omdat een previewvenster met nieuwe melding geel is, valt die op tussen normale vensters.

Applicaties

Applicaties voor Maemo kun je op twee manieren verkrijgen. De eerste is de Ovi Store, die ook Maemo-applicaties zal gaan opnemen. De Ovi Store was er al sinds dit voorjaar voor Symbian-applicaties en is op dit moment nog niet open.

Ook staan er enkele standaardapplicaties op, zoals een kalender. Die werkt goed en de interface is overzichtelijk. Het invoeren van een nieuwe gebeurtenis wijst zich vanzelf. De kalender zou, net als de contactpersonen en e-mail, gesynchroniseerd moeten kunnen worden met Exchange, maar dat is tijdens het reviewen niet gelukt.

Er zijn meer standaardapplicaties aanwezig: zo vinden we een pdf-lezer, en office-viewer en een rss-applicatie, die als widgets op een homescreen kunnen  staan. Uiteraard is Ovi Maps ook present.