'Eerste computer' geeft nieuwe geheimen prijs

De eerste analoge computer, ook wel bekend als het Antikythera-mechanisme, heeft een nieuwe functie prijsgegeven. Het ruim twee millennia oude apparaat zou gebruikt zijn om kalenderdata van de klassieke Olympische Spelen bij te houden.

Een team van Britse, Griekse en Amerikaanse onderzoekers ontdekten de 'nieuwe' functie van de Griekse rekenmachine. Zij ontdekten het woord 'Olympia' op één van de bronzen wijzerplaten die onderdeel van het mechanisme vormen. Ook de namen van Olympische sporten werden op de bronzen schijf aangetroffen. De ontdekking dat behalve astronomische berekeningen ook sociale gebeurtenissen op het mechanisme zijn vastgelegd, werd door de onderzoekers als 'opmerkelijk' omschreven. Eerder was al bekend geworden dat het mechanisme gebruikt kon worden om astronomische data te berekenen. De nieuwe onderzoeksresultaten wijzen op een Korinthische oorsprong, wat een relatie met Archimedes zou kunnen betekenen. Deze bekende Griekse filosoof, wiskundige, uitvinder en astronoom leefde op het Korinthische eiland Sicilië in Syracuse, ongeveer honderd jaar voordat het Antikythera-mechanisme gemaakt moet zijn.

De connectie met Archimedes wordt aannemelijk geacht omdat de namen voor de maanden die op het Antikythera-mechanisme werden ontdekt, ook in de Korinthische kolonie Sicilië werden gebruikt. Archimedes overleed echter zo'n honderd jaar voor het artefact werd gemaakt. Het mechanisme, dat wel als 's werelds eerste analoge computer wordt bestempeld, zou echter mogelijk op basis van aantekeningen van Archimedes gemaakt zijn. De constructie van de 'rekenmachine' wordt gedateerd op omstreeks 150 tot 100 jaar voor Christus. In 1902 werd het apparaat in een gezonken schip nabij het eiland Antikythera gevonden. De ongeveer dertig bronzen platen en tandwielen waren in roest en sediment gehuld, maar met behulp van computertomografie weten onderzoekers steeds meer details bloot te leggen. De wetenschappers zullen hun resultaten in de Nature-editie van augustus publiceren.