Cookies op Tweakers

Tweakers is onderdeel van DPG Media en maakt gebruik van cookies, JavaScript en vergelijkbare technologie om je onder andere een optimale gebruikerservaring te bieden. Ook kan Tweakers hierdoor het gedrag van bezoekers vastleggen en analyseren. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Cookies accepteren' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt? Bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Door Sim Kranenburg

Redacteur televisies

Sony AF9 Review

De ideale oled voor je thuistheater

Inleiding

Samengevat

Sony's AF9 biedt alles wat je maar van een high-end oled-tv zou willen: een strak design, een nauwkeurige kleurweergave en een uniek audiosysteem, waarbij het geluid daadwerkelijk uit het scherm komt. Bovendien kan de AF9 worden ingezet als centerspeaker in een surroundopstelling. De tv draait op Android TV van Google en hoewel er nog altijd een relatief goedkope soc wordt gebruikt, werkt de interface vlot en soepel. Helaas is al dat moois allesbehalve goedkoop.

Begin augustus waren we in New York bij de introductie van twee nieuwe high-end Sony-televisies. De nieuwe modellen, een oled en een lcdtv, vormen de top in de line-up van de Japanse fabrikant en vormen samen de Master Series. Hiermee wil Sony aangeven dat kosten noch moeite zijn gespaard om de beste beeld- en geluidskwaliteit te realiseren. Het nieuwe lcd-topmodel, de ZF9, zullen we later aan de tand voelen, want in deze review zullen we zien of de nieuwe oled, de AF9, de hooggespannen verwachtingen weet waar te maken.

Wij bekeken de 55"-versie van de AF9, die op het moment van schrijven voor zo'n 3000 euro in de Pricewatch te vinden is. Er is ook een 65"-versie, die 4200 euro moet opbrengen. Stevige prijzen dus, maar daar staan dan ook unieke eigenschappen tegenover. Zo is de AF9 voorzien van een nieuwe versie van Acoustic Surface, een audiosysteem waarbij het geluid daadwerkelijk uit het scherm komt. Bij de oude versie die we kennen van de eerdere A1- en AF8-modellen, waren er twee schermkanalen beschikbaar, maar daar is nu een derde schermkanaal bijgekomen, dat bovendien dienst kan doen als centerspeaker in een surroundopstelling en gebruikt kan worden met een losse av-receiver.

Het oledpaneel, dat van LG Display afkomstig is, kan nu nog nauwkeuriger worden afgesteld dankzij een color management system waarmee de primaire en secundaire kleuren kunnen worden aangepast: een primeur voor Sony-televisies. Doordat de fabrikant, net als zo'n beetje alle grote tv-merken, de samenwerking is aangegaan met Portrait Displays, is nu ook een automatische kalibratie mogelijk. Als je tenminste beschikt over de juiste meetapparatuur en CalMAN-software. Ook als je niet van plan bent om de tv te (laten) kalibreren, belooft Sony, in ieder geval bij het kijken naar Netflix, een perfect afgesteld beeld dankzij de nieuwe Netflix Calibrated Mode.

Uiterlijk en aansluitingen

Wat design betreft heeft de AF9 veel weg van de A1. Er is aan de voorkant van de tv geen voet te zien. Je ziet dus bijna alleen maar beeldscherm en dat levert een zeer strak uiterlijk op. Om te voorkomen dat de tv voorover valt, helt het scherm, net als bij de A1, enigszins achterover: zo'n zes graden. Hiermee is het ontwerp wat minder geschikt om op een wat hoger tv-meubel te worden geplaatst. Er is opnieuw gekozen voor een inklapbare standaard aan de achterkant, waarin de aansluitingen en de basluidsprekers zijn aangebracht.

In de standaard zijn vesa-bevestigingsgaten gemaakt, waarmee de AF9 aan de muur kan worden opgehangen. Hierdoor is de afstand tot de muur, net als bij de A1, relatief groot bij wandbevestiging. Doordat de woofers opzij zijn gericht, heeft het geluid er in ieder geval niet onder te lijden als je hem ophangt. Ook blijven de aansluitingen relatief goed bereikbaar doordat het onderste gedeelte van de steun aan de achterkant te verwijderen is.

Rondom het 7mm dunne scherm is een geborstelde, zwarte metalen rand aangebracht. Voor het oledpaneel zit een glasplaat die helemaal tot de rand doorloopt, waardoor het, als het toestel uitstaat, lijkt dat de tv geen bezels heeft. Nadat je de tv hebt ingeschakeld, zie je dat het actieve beeld zo'n 7mm van de rand begint aan de boven- en zijkanten en 10mm van de rand aan de onderkant. Onder het scherm zit een 11mm brede, zwarte strip met daarop, aan de linkerkant, een onopvallend Sony-logo. In het midden zit er een led-indicator op met daarnaast aan weerskanten twee kleine gaatjes waarachter microfoons zijn gemonteerd.

Aansluitingen

De achterkant is voorzien van twee afneembare panelen die met zwarte stof zijn bekleed. Als je de onderste verwijdert, krijg je de aansluitingen te zien. Aan de linkerzijkant zitten de knoppen waarmee de tv zonder afstandsbediening te gebruiken is. Daaronder zit een usb-aansluiting die alleen te bereiken is nadat je een klepje hebt verwijderd. De meeste aansluitingen zitten onderaan. Helemaal links zit de aansluiting voor het afneembare netsnoer. Het meegeleverde exemplaar is bijna twee meter lang, maar doordat er een C18-connector op de tv is gebruikt, is een langer snoer zo gevonden.

Daarnaast zitten twee connectoren waarmee de AF9 te gebruiken is als centerspeaker in combinatie met een av-receiver. De aansluitingen zijn geschikt voor gestripte kabel, spades en, als je de twee plastic dopjes verwijdert, banaanstekkers. De impedantie van de luidsprekeraansluiting is hoog, doordat de versterkers in de tv zelf worden gebruikt. Hierdoor hoeft de aangesloten versterker geen vermogen te leveren, waardoor elke willekeurige av-receiver kan worden gebruikt.

Daarnaast zitten twee aansluitingen voor satelliet, en een antenneconnector die geschikt is voor Digitenne en kabel. Er zijn een rj45-netwerkaansluiting, een 3,5mm-connector voor composietvideo met stereoaudio en een toslink- digitale audio-uitgang. Rechts daarvan zitten drie van de vier hdmi-ingangen, waarvan de middelste van een audio return channel is voorzien. Hoewel er geen hdmi 2.1 op de AF9 zit, is er ondersteuning voor earc, waarmee ook lossless audioformaten naar een aangesloten av-receiver of soundbar kunnen worden gestuurd.

Er is een usb3-aansluiting, die bedoeld is voor een harde schijf voor tv-opnamen. Daarnaast zit nog een usb2-aansluiting, waarmee het totaal aan usb-connectoren op drie komt. De 3,5mm-aansluiting daarnaast is bedoeld voor een koptelefoon, maar kan ook als analoge audio-uitgang worden ingezet. Aan de rechterkant, achter een klepje, zitten de vierde hdmi-aansluiting en het CI+-slot. Helaas is het klepje niet terug te plaatsen als je de ca-module gebruikt, doordat deze een beetje uitsteekt.

Android TV en afstandsbediening

De AF9 draait op Android TV 8 Oreo van Google. In vergelijking met eerdere Android-tv's draait de interface een stuk soepeler. Het zou kunnen dat de snelheidswinst hem zit in de nieuwere Android-versie, maar het helpt zeker mee dat nu een wat snellere soc is toegepast. Waar de eerdere oleds van Sony gebruikmaken van een MediaTek MT5891, is deze keer gekozen voor een MT5893, die is voorzien van vier Cortex-A73 rekenkernen die draaien op een kloksnelheid van tussen de 1 en 1,5GHz. Nog altijd geen high-end soc dus, maar in ieder geval snel genoeg om de tv snel op commando's te laten reageren.

Het homescreen is vernieuwd en is nu beter naar eigen inzicht aan te passen. Zaken als apps, tv-zenders, YouTube-filmpjes en Netflix-aanbevelingen worden als horizontale balken gepresenteerd. Je kunt zelf kiezen welke van deze 'kanalen' je op je homescreen wil hebben en ook is de volgorde vrij aan te passen. Alleen het appskanaal is niet te verwijderen en staat altijd bovenaan. Daar weer boven vind je de zoekfunctie, de externe ingangen en het instellingenmenu.

Net als bij eerdere Sony-televisies is er weer een 'action menu': een snelmenu met daarin de meestgebruikte beeld- en geluidsinstellingen. De elektronische programmagids is erg overzichtelijk en wordt over het lopende programma heen getoond, waarbij het geluid doorloopt. We hadden liever gehad dat het beeld in een hoek te zien was, maar de epg werkt in ieder geval vlot. Ten opzichte van eerdere Sony-tv's is de snelheid veel beter voor elkaar. Alleen het schakelen tussen tv-kanalen en externe ingangen had van ons nog wat sneller gemogen, maar verder valt er nu goed mee te leven.

Hoewel er al een half decennium uhd-tv's beschikbaar zijn met een resolutie van 3840x2160 pixels, is er nog geen enkele tv te vinden waarvan de interface ook daadwerkelijk op deze resolutie wordt gerenderd. Ook bij de AF9 draait de interface nog altijd op 1920x1080 pixels, waardoor vooral tekst er rafelig uitziet. De twee microfoons onder het beeldscherm zijn bedoeld om te worden gebruikt met de Google Assistant, maar deze functie werkt nu nog niet. Wanneer de assistent beschikbaar zal zijn, is op dit moment nog niet bekend.

Afstandsbediening

De meegeleverde afstandsbediening is ongewijzigd ten opzichte van voorgaande jaren en dat vinden we een prima keuze van Sony, want hij werkt fijn. Hij is twintig centimeter lang en weegt zo'n 135 gram inclusief twee AAA-batterijen. Dankzij de afgeronde hoeken ligt hij prettig in de hand en doordat de bovenkant uit één geheel is gemaakt, kan er geen vocht of vuil tussen de toetsen komen. Ook is hij hierdoor eenvoudig schoon te maken met een vochtig doekje, een eigenschap die we graag ook bij andere merken zouden willen zien.

De lay-out is duidelijk, waardoor je er snel mee overweg zult kunnen. De ingebouwde microfoon voor spraakzoekopdrachten werkt via bluetooth en doordat de spraakherkenning op de servers van Google plaatsvindt, werkt deze erg goed. Helaas, zoals op bijna alle afstandsbedieningen tegenwoordig zijn er twee gesponsorde knoppen aanwezig, voor Google Play en Netflix. Deze kunnen handig zijn als je deze diensten gebruikt, maar programmeerbare toetsen hebben onze voorkeur.

Inputlag en chroma subsampling

Als je je tv gebruikt om op te gamen, heb je belang bij een zo laag mogelijke inputlag. Hoe langer een tv erover doet om de gamebeelden die via hdmi binnenkomen, daadwerkelijk weer te geven, hoe moeilijker actiegames zijn te spelen. Hoe belangrijker de timing van bepaalde acties in het spel zijn, hoe meer je last hebt van inputlag. We hebben de inputlag van de AF9 gemeten met een Leo Bodnar-lagtester. Deze genereert een 1080p60-beeldsignaal en meet vervolgens, door middel van een optische sensor, hoe hoog de inputlag is. Gemeten met de tv in de spelmodus kwamen we tot 28ms; dat is iets minder dan twee beeldjes vertraging bij 60fps. Een redelijke score, maar de snelste televisies van dit moment hebben minder dan één beeldje vertraging.

Om de inputlag te kunnen testen bij het weergeven van uhd-4k-beelden, hebben we een HDFury Linker gebruikt, die het signaal opschaalt naar 2160p60. Dit had geen significant effect op de inputlag. Om te kunnen testen bij het weergeven van hdr-beelden, hebben we een HDFury Integral, die een hdr10-flag aan het hdmi-signaal toevoegt, ingezet. Dit had evenmin een significant effect op de inputlag die, in de spelmodus, op de AF9 dus 28ms bedraagt.

Chroma subsampling

Veel moderne televisies maken intern gebruik van chroma subsampling om bandbreedte te besparen bij de verwerking van 2160p60-beelden. Daar merk je bij het kijken naar video niets van, doordat zo'n beetje alle codecs die voor videodistributie worden gebruikt, dit ook doen. Als je echter games speelt in 4k of als je de televisie gebruikt als scherm bij een pc, kun je het wel zien. Vooral kleine letters op een witte achtergrond vertonen duidelijk kleurartefacten als er chroma subsampling wordt gebruikt.

Bij de AF9 heb je ook te maken met chroma subsampling als je 2160p60-beelden bekijkt, maar daar is wat aan te doen. In het instellingenmenu moet je navigeren naar 'Externe ingangen' > 'Indeling HDMI-signaal'. Hier kun je bij alle vier de hdmi-ingangen kiezen voor 'Verbeterde indeling'. Dan ben je er nog niet, want in het 'Action menu' moet je onder 'beeld' ook nog kiezen voor de beeldmodus 'Spel' of 'Grafisch'. Als je dat allemaal hebt gedaan, krijg je 2160p60-beelden op de volledige kleurresolutie te zien. We vinden het nogal jammer dat deze extra stappen nodig zijn. Het was veel duidelijker geweest als chroma subsampling niet afhankelijk was van de gebruikte beeldmodus.

Energiegebruik en geluid

Televisies met een oledscherm behoren over het algemeen niet tot de zuinigste modellen van het moment. Hoewel de individuele pixels geheel uitgeschakeld worden bij het weergeven van zwart, zijn de efficiëntste televisies voorzien van een lcd, waarbij de backlight meestal blijft branden. Ook de AF9 heeft energielabel B gekregen, net als de meeste andere oleds. Ernstig is het verbruik niet; bij een helderheid van 120cd/m² maten we een verbruik van 104W. Als we de helderheid maximaal opschroeven bij het weergeven van sdr-beeld, komen we tot een gemiddelde helderheid van 290cd/m² en een verbruik van 181W.

Met de helderheid op de laagste stand produceert de AF9 zo'n 49cd/m² aan licht. Dat is genoeg voor een redelijk beeld in een compleet verduisterde ruimte, maar het houdt niet over. Als je de tv niet onnodig energie wil laten gebruiken, kun je gebruikmaken van de ingebouwde lichtsensor, die de helderheid van het beeld aanpast aan de hoeveelheid omgevingslicht.

Geluid

De oledtelevisies van Sony onderscheiden zich van die van andere merken door het Acoustic Surface-audiosysteem. Dit systeem, dat op de A1 werd geïntroduceerd, gebruikt het oledpaneel zelf om geluid op te wekken. De werking is vergelijkbaar met die van conventionele luidsprekers, namelijk door middel van spreekspoelen die in een magnetisch veld bewegen. Ze zijn echter niet gemonteerd op een papieren of kunststoffen luidsprekerconus, maar gelijmd achter op het oledpaneel, dat hierdoor in trilling wordt gebracht. Om te voorkomen dat je het paneel ziet trillen, worden de lage tonen door conventionele woofers aan de achterkant van de tv opgewekt.

Het audiosysteem is voor de AF9 verbeterd door grotere spreekspoelen met zwaardere magneten te gebruiken. Bovendien is het lijmoppervlak vergroot, waardoor het vermogen kon worden vergroot. De eerdere versies hadden vier spoelen die werden ingezet in twee groepen, aan de linker- en rechterkant van het paneel, waardoor er twee schermkanalen waren. Bij de AF9 is hieraan een centerkanaal toegevoegd, waardoor nu in totaal zes spreekspoelen zijn gebruikt. Ze kunnen allemaal 13W aan vermogen aan en doordat de twee woofers aan de achterkant 10W per stuk zijn, komt het totale vermogen nu uit op 98W.

Doordat er nu een centerkanaal is, klinken stemmen beter en is de geluidskwaliteit minder afhankelijk van je positie ten opzichte van de tv, al klinkt het geluid nog altijd wat harder als je recht voor de tv zit. De geluidskwaliteit is prima, maar de lage tonen, die worden opgewekt door twee ovale woofers van ongeveer 5x8cm, zijn alles behalve indrukwekkend. De maximale geluidssterkte is prima in orde, hoewel de geluidskwaliteit op hogere volumes iets terugloopt.

Het mooie van het audiosysteem van de AF9 is de unieke mogelijkheid om de tv te laten fungeren als centerspeaker in een surroundopstelling die gebruikmaakt van een av-receiver. Je sluit hiervoor de luidsprekerkabel eenvoudigweg aan op de rode en zwarte aansluitingen aan de achterkant. Het resultaat is overtuigend; het feit dat stemmen daadwerkelijk uit het scherm komen, voegt veel toe voor de beleving.

We hebben de AF9 getest in combinatie met een Onkyo-receiver en nadat we het volume van het centerkanaal hadden afgestemd op de andere kanalen, klonk het gelijk zeer goed. Het volume aanpassen moet overigens op de av-receiver gebeuren, want nadat we op de tv hadden gekozen voor Audiosysteem, viel er niets meer aan het geluid aan te passen. In de centerspeakerstand doen alle kanalen van de tv mee, maar uiteraard ligt de nadruk op het centerkanaal van het scherm. Hierdoor kan de tv tot op flinke volumes goed meekomen met de andere kanalen. Dankzij het basmanagement van de receiver, die de lage tonen beneden een bepaalde frequentie naar de frontspeakers of een subwoofer stuurt, klinkt ook het laag van het centerkanaal erg goed.

Al met al zijn we erg te spreken over de mogelijkheid om de AF9 als centerspeaker in te zetten. Dure, audiofiele centerspeakers klinken absoluut beter dan deze oplossing, maar er is ook veel te zeggen voor geluid dat, net als in de bioscoop, uit het scherm komt. Of je deze oplossing goed vindt, hangt vooral af van wat je gewend bent. Voor audiopuristen die vele duizenden euro's in hun thuistheateraudiosysteem steken, is de geluidskwaliteit wellicht niet goed genoeg, maar de meesten zullen heel tevreden zijn met de centerspeakeroplossing die de AF9 biedt.

Beeldverwerking

Televisiefabrikanten proberen zich van de concurrentie te onderscheiden door het toepassen van allerlei 'beeldverbeteraars'. Dit doen ze omdat de gemiddelde consument bij een directe vergelijking tussen televisies in een winkel vaak zal kiezen voor de tv met het helderste, kleurrijkste, scherpste of contrastrijkste beeld. Helaas hebben deze aanpassingen juist tot gevolg dat het beeld niet wordt weergegeven zoals het bedoeld was. Je doet er dan ook goed aan om na aanschaf van een tv het menu in te duiken en al deze algoritmes uit te schakelen.

Als je bij de AF9 alles uitzet, krijg je een redelijk donker beeld te zien. Dat komt door de instelling Piekverlichting. Als deze uitstaat en je kijkt naar sdr-beelden, krijg je slechts 100cd/m² aan helderheid te zien. Dat is de exacte waarde waarop professionele schermen die bij het graden van beelden worden gebruikt, moeten worden afgesteld, maar dit soort monitoren worden bekeken in een volledig verduisterde ruimte. Afhankelijk van het omgevingslicht bij je thuis heb je flink meer helderheid nodig voor een mooi beeld en moet je Piekverlichting dus op Laag, Midden of Hoog zetten.

Door Piekverlichting te gebruiken ben je strikt genomen sdr-beelden aan het aanpassen richting hdr, doordat je het dynamisch bereik groter maakt, maar dit is iets wat elke tv die meer dan 100cd/m² kan weergeven, altijd al deed. Het beeld ziet er dan ook doodnormaal uit als je het aanzet. Ook als je naar hdr-beelden kijkt met Piekverlichting uit, krijg je een gereduceerde maximale helderheid te zien. We weten niet waarom Sony ervoor heeft gekozen om het dynamisch bereik op deze manier in stappen te regelen. Als je het eenmaal weet, werkt het prima, maar erg duidelijk voor de gebruiker vinden we het in ieder geval niet.

De functie 'Vloeiende gradatie' zit alleen op Sony-televisies. Je kunt hiermee colourbanding in het beeld tegengaan. Het is zeer effectief en als je slecht beeldmateriaal bekijkt, komt het goed van pas. Als je het toepast op goed beeldmateriaal, gaan er echter subtiele details in het beeld verloren. Dit geldt ook voor de twee ruisonderdrukkers: 'Digitaal ruis verminderen' en 'Willekeurige ruis verminderen'. Ze werken allebei goed, maar hebben moeite met het onderscheid tussen ruis en subtiele details.

Je kunt beweging in beeld er soepeler en scherper uit laten zien door middel van beeldinterpolatie. Bij Sony heet deze functie Motionflow en als je het gebruikt bij filmbeelden, die zijn gemaakt op een lage framerate, kun je last krijgen van het soap-opera-effect. Daar is niet iedereen even gevoelig voor, maar los daarvan veroorzaken interpolatiealgoritmen altijd fouten in het beeld. Vooral bij complexe scènes waarbij objecten in beeld achter andere vandaan komen, is perfect interpoleren zo goed als onmogelijk. Toch kan Motionflow van pas komen bij het bekijken van snelle actiebeelden, zoals bij sport. In de stand Gebruiker kun je namelijk de beeldinterpolatie uitzetten door Soepelheid op de laagste stand te zetten. Vervolgens kun je met Helderheid op Hoog 'black frame insertion' aanzetten, waarna snel bewegende beelden duidelijk scherper worden weergegeven ten koste van wat helderheid. Helaas is in deze stand ook goed te zien dat het beeld knippert, waardoor het duidelijk minder ontspannen kijkt.

Beeldeigenschappen

De lcd-techniek heeft het mogelijk gemaakt dat televisies steeds platter zijn geworden, dat de resolutie kon worden verhoogd en dat de productiekosten afnamen, waardoor de gemiddelde schermmaat kon toenemen zonder dat daar een hogere prijs tegenover stond. Helaas zitten er ook een paar belangrijke nadelen aan de lcd-techniek, zoals beperkte kijkhoeken, problemen met de uniformiteit van de backlight en een matige zwartweergave, waardoor het contrast aan de lage kant is. De oledtechniek lost deze problemen zo goed als volledig op.

Zo zijn de kijkhoeken van de AF9 erg goed. Dit is goed te zien op bovenstaande foto's, die zijn gemaakt met identieke belichting, waarbij de rechter onder een hoek van vijfenveertig graden genomen is. Bij een lcd-tv nemen de helderheid en de kleurverzadiging onder een hoek flink af, maar daar heeft het oledpaneel van de AF9 geen last van. Wel zien we dat de kleuren een tikje koeler zijn als je onder een hoek kijkt, maar dat is zo weinig dat het met het blote oog nauwelijks opvalt.

Een belangrijke uitdaging bij het maken van een groot scherm op basis van lcd-techniek zit hem in het uniform maken van de backlight. Oledschermen maken geen gebruik van een backlight, waardoor het beeld een veel gelijkmatigere helderheid heeft. De foto's zijn belicht voor middengrijs om eventuele helderheidsverschillen te benadrukken. Het beeld is zeer uniform wat helderheid betreft en ook onder een hoek ziet het er zeer uniform uit. Wel is opnieuw op de foto's te zien dat de kleurtemperatuur een tikje hoger uitvalt als je niet recht voor het scherm zit.

Doordat de individuele leds in een oledpaneel volledig uitgeschakeld kunnen worden, is zwartweergave simpelweg perfect. Bij een lcd blijft altijd wat licht zichtbaar bij het weergeven van zwart; aan een oled-tv kun je, afgezien van een eventuele powerled, niet eens zien dat hij aanstaat. En in een verduisterde ruimte kun je ook absoluut niet zien waar de randen van het scherm zijn. Het resultaat is een enorm contrast in het beeld, waardoor het veel meer indruk maakt en soms haast diepte lijkt te bevatten, hoewel er gewoon 2d-beelden worden vertoond.

Metingen en hdr

Omdat bij een oled de individuele pixels geheel worden uitgeschakeld bij het weergeven van zwart en er dan dus totaal geen licht uit het scherm komt, is het meten van het contrast zinloos. De contrastverhouding komt altijd uit op 1:∞, oftewel perfect. Dit perfecte contrast wordt in de praktijk alleen gehaald in een totaal verduisterde ruimte, doordat reflecties in beeld de zwartweergave negatief beïnvloeden. Dat geldt overigens niet alleen voor oledtelevisies. Het scherm van de AF9 is voorzien van een antireflectielaag die redelijk goed werkt, maar sterke lichtbronnen in de kijkruimte veroorzaken wel degelijk reflecties in beeld.

We hebben de prestaties van de AF9 gemeten met onze SpectraCal C6-colorimeter, die we in CalMAN 5 hebben voorzien van een meterprofiel door middel van een X-Rite i1Pro 2-spectrometer. Van alle beeldpresets levert Bioscoop de nauwkeurigste weergave op.

Het scherm is een tikkeltje te blauw, maar de afwijking is klein. De gemiddelde ΔΕ2000 komt uit op 1,6. Dat is erg goed en betekent dat de te blauwe weergave met het blote oog niet is te zien. Het gammaverloop is zo goed als perfect, waardoor er geen details in beeld verloren gaan. Een zeer goed resultaat dus.

Ook de meting van de primaire en secundaire kleuren levert een zeer goed resultaat op. De gemiddelde ΔΕ2000 komt hier zelf uit op slechts 1,1. We zijn onder de indruk van deze minieme afwijkingen. Een kalibratie is dan ook overbodig, omdat je het resultaat daarvan met het blote oog toch niet zult kunnen waarnemen.

Hdr

De AF9 kan hdr weergeven in de formaten hdr10, hlg en Dolby Vision, waarmee de belangrijkste formaten van dit moment allemaal worden ondersteund. Er is geen ondersteuning voor hdr10+, een formaat dat net als Dolby Vision voorziet in dynamische metadata, maar er is op dit moment geen enkele hdr-tv die zowel hdr10+ als Dolby Vision kan weergeven. We denken dat dit komt doordat een van de voorwaarden voor het gebruik van hdr10+ is dat er geen ondersteuning voor Dolby Vision op de tv mag zitten of andersom. Zeker weten we dit niet, maar het is jammer dat er sprake is van een hdr-formatenoorlog, want daar is de consument de dupe van.

Het kijken naar hdr-beelden op de AF9 is een waar genot dankzij het enorme eigen contrast van het oledscherm. Voor het beste hdr-effect moet je wel in een zo donker mogelijke kamer kijken. Als je ogen eenmaal aan het donker gewend zijn, zien de heldere delen van het scherm er fel uit, maar dit effect neemt, door de relatief lage maximale helderheid van de oledtechniek, sterk af bij meer omgevingslicht.

De hoogste piek die we hebben gemeten, bedroeg 785cd/m², waarbij we een wit vlak dat twee procent van het scherm besloeg, op een zwarte achtergrond weergaven. De hoogste helderheid wordt overigens niet direct gehaald, maar loopt langzaam op en zwakt na een tijdje weer langzaam af. Als er grotere witte vlakken worden weergegeven, schroeft de tv de helderheid steeds verder terug. Deze automatic brightness limiter voorkomt dat de oleds meer stroom verbruiken dan waar de voeding en de 'bekabeling' in het paneel op berekend zijn.

Hierboven zie je hoe de helderheid steeds verder afneemt als er een groter wit vlak moet worden weergegeven. Bij een vlak van 10 procent komt er 622cd/m² uit het scherm, bij 25 procent nog maar 454cd/m² en bij een volledig wit scherm daalt de helderheid tot rond de 183cd/m², waardoor het beeld er een beetje grijs uit begint te zien. Doordat de abl z'n werk zeer snel doet, merk je er over het algemeen niets van als je naar normale beelden kijkt.

Ook bij het weergeven van hdr-beelden levert de beeldmodus Bioscoop de beste resultaten op. De afwijkingen drukken we bij het meten niet meer uit in ΔΕ2000, maar in plaats daarvan gebruiken we voor hdr ΔΕICtCp. Dit is omdat ΔΕ2000 nooit ontworpen was om afwijkingen van, licht uitstralende, beeldschermen uit te drukken en er bij de hogere helderheden grote afwijkingen optreden. Meer over dit onderwerp lees je hier en hier.

Bij het weergeven moeten hdr-beeldschermen helderheidspieken die boven het maximaal mogelijke liggen, afkappen en weergeven met de piekhelderheid van het scherm zelf. Daarbij gaan dus details in de hooglichten verloren. Om wat meer detail in de helderste delen van het scherm te behouden, passen de televisiefabrikanten een bepaalde mate van roll-off toe bij het knikpunt in de electro-optical transfer function. Dat is de functie, vergelijkbaar met gamma bij sdr-beelden, die bepaalt hoe fel een bepaalde signaalwaarde daadwerkelijk moet worden weergegeven.

Door deze roll-off van de helderheid ontstaan er wat grotere afwijkingen rond het kantelpunt. Dit zie je terug in de middelste grafiek. Met een gemiddelde ΔΕICtCp van 2,8 zijn de afwijkingen met het blote oog net niet zichtbaar. In de bovenste grafiek zie je de afwijkingen waarbij de helderheidsfout buiten beschouwing is gelaten. Door de schaal van de grafiek lijken deze afwijkingen flink, maar het tegendeel is waar; er is een zeer kleine kleurafwijking, wat resulteert in een gemiddelde ΔΕICtCp van slechts 1,5. Al met al is de AF9 in de fabriek dus heel nauwkeurig afgesteld en is een kalibratie niet nodig voor een perfecte weergave.

Netflix-modus en automatische kalibratie

Doordat Sony de samenwerking is aangegaan met Netflix en Portrait Displays, beschikt de AF9 over een 'Gekalibreerd voor Netflix'-preset en kun je de tv automatisch kalibreren als je over de juiste meetapparatuur en CalMAN-software beschikt. We hebben de Netflix-stand niet kunnen nameten, doordat deze alleen in te schakelen is als je de Netflix-app gebruikt. We konden onze patroongenerator, waarmee we testbeelden genereren, zo dus niet gebruiken. Op het oog levert deze stand in ieder geval een beeld op dat sterk lijkt op dat van de Bioscoop-modus; prima dus.

Na het draaien van een automatische kalibratie, die ongeveer een kwartiertje in beslag nam, kregen we het bovenstaande resultaat. De kleurbalans is, zonder dat de helderheid daarbij is meegenomen, duidelijk nog wat verbeterd, maar helaas is de helderheid juist wat onnauwkeuriger geworden. Dit komt doordat de automatische kalibratie geen speciale hdr-metingen verricht. Hierdoor is het resultaat erg goed voor het kijken naar sdr, maar voor kijken naar hdr heb je er dus niet zoveel aan. Wellicht dat hierin in de toekomst nog verbetering komt, maar voor nu is het nut van deze mogelijkheid beperkt.

Conclusie

Nog voordat je Sony's AF9 hebt aangezet, maakt deze oledtelevisie al indruk door het strakke ontwerp. Doordat het scherm enigszins achterover helt, kan de voet aan de voorkant achterwege blijven. Dit design leent zich wat minder voor wat hogere televisiemeubels en bij ophangen is de afstand tot de muur relatief groot, maar daar staat tegenover dat, van voren gezien, er niets is wat van het beeld afleidt. Ook de achterkant van de tv is prachtig afgewerkt en kabels zijn bovendien netjes uit het zicht weg te werken achter een afneembaar paneel.

De AF9 vertegenwoordigt de beste beeldkwaliteit die Sony op dit moment in huis heeft. Doordat alle oledtelevisies die op dit moment te koop zijn, gebruikmaken van beeldpanelen die zijn ingekocht bij LG Display, zijn de onderlinge verschillen niet groot, maar de AF9 is af fabriek ook nog eens zeer nauwkeurig afgesteld. Hierdoor is een kalibratie na aanschaf overbodig, maar mocht je hem ergens in de toekomst alsnog willen (laten) afstellen, dan is daarvoor nu een prima color management system beschikbaar. Bovendien kun je de AF9 automatisch kalibreren, mits je over de juiste meetapparatuur en CalMAN-software beschikt.

Ook het luidsprekersysteem van deze tv is bijzonder doordat het beeldpaneel wordt ingezet om geluid voort te brengen. Hierdoor komen stemmen daadwerkelijk uit het scherm, waardoor ze heel natuurlijk overkomen. Sony paste dit audiosysteem al eerder toe op de A1 en de AF8, maar voor de AF9 is het duidelijk verbeterd door de toepassing van grotere spreekspoelen. Bovendien is nu een centrumkanaal toegevoegd, wat vooral de verstaanbaarheid van stemmen heeft verbeterd. De laagweergave is nog altijd niet wereldschokkend, maar voor veel mensen goed genoeg. Wie het beste van het beste wil wat geluid betreft, heeft een goeie aan de AF9, doordat hij is in te zetten als centerspeaker in een surround-luidsprekeropstelling die wordt aangestuurd door een av-receiver.

Eerdere Sony-televisies maakten gebruik van een slome soc, waardoor Android TV alles behalve soepel draaide. De soc in de AF9 is nog altijd geen snelheidsmonster, maar snel genoeg voor een redelijk soepele interface en soepele bediening. De menu's worden nog altijd niet op de volledige uhd-resolutie gerenderd, maar dat doet nog geen enkele televisie. De, voor gamers belangrijke, inputlag behoort niet tot de laagste van dit moment, maar is zeker niet slecht.

Er valt veel positiefs te melden over de A9 en bovendien zijn er geen grote minpunten. Behalve dan de hoge prijs die voor al dat moois betaald moet worden. Nu zijn alle oledtelevisies flink duurder dan de gemiddelde lcd-tv, maar de AF9 is op zijn beurt een heel stuk prijziger dan de gemiddelde oled. Hierdoor is de prijs-prestatieverhouding niet zo goed als bij de concurrentie, maar als je de ideale televisie zoekt voor in je thuistheater, moet je bij de AF9 zijn.

Wat vind je van dit artikel?

Geef je mening in het Geachte Redactie-forum.

Reacties (131)

Wijzig sortering
Dank voor de review. Ik vind het erg jammer dat er weinig directe vergelijkingen worden gemaakt met andere OLEDs, terwijl dit mij juist interesseert. In hoeverre verschilt de beeldkwaliteit van deze OLED tov andere; hoe ga ik dit merken en wat rechtvaardigt op dat vlak het prijsverschil met bijv. de LG serie? Reviews van Tv's lijken vaak op zich te staan op Tweakers, terwijl de vergelijking met de concurrentie de kenner juist interesseert.
Mocht je opzoek zijn naar uitgebreide TV recensies (geen idee of je dat bent of dat je post puur als feedback voor Tweakers is bedoeld) adviseer ik je naar Rtings te kijken. Zij maken zeer uitgebreide geschreven recensies waarbij de vergelijking met andere TVs eenvoudig te maken is dankzij de structuur die ze hanteren en de aangeboden vergelijkingstool. Het grote voordeel van Rtings, naast de structuur en details, is dat de TVs die ze testen zelf aanschaffen en je er dus zeker van bent dat ze geen cherrypicked model vanuit de fabrikant gebruiken om te testen. Daarnaast komen ze regelmatig terug op bestaande recensies als er bijvoorbeeld een ingrijpende firmware update is geweest.

Mocht je meer van de video zijn dan is het Youtube kaneel HDTVTest zeker een aanrader.

[Reactie gewijzigd door Caayn op 12 oktober 2018 08:28]

Dank je, ik ken HDTVTest absoluut :) was inderdaad vooral als feedback bedoeld naar Tweakers. Al het werk dat er nu wordt gestopt in bijv. de metingen, zou meer opleveren als de vergelijking gemaakt wordt; zoals Vincent Teoh wél doet. Alle OLEDs hebben "true black levels", maar er in de processing verschilt het soms enorm. Sim K. heeft absoluut de kennis en kunde, dus daar ligt het niet aan - enkel de presentatie van de feiten.
Software is een ander punt; nogal een verschil tussen WebOS (LG) en Android TV - maar laat dat verschil dan zien, bijv. in een filmpje. Dan kan de snelheid enz beoordeeld worden ipv een eenzijdig verhaal.
Let wel op dat Rtings de USA typeaanduidingen gebruikt en dat die nog wel eens verschillen van de Europese aanduidingen.
En het nadeel van Rtings is dat bepaalde zaken die juist bij OLED's het verschil maken enkel zwart-wit beoordeeld worden en je er alsnog niks aan hebt. Smooth Gradation op Sony tv's wordt totaal niet meegenomen in de Gradient beoordeling net als de kwaliteit van motion interpolatie. Bij rtings wordt er enkel beoordeeld op het wel of niet aanwezig zijn van interpolatie mogelijkheden.
Het geluid van deze AF9 scoort op Rtings zelfs nog lager dan een C8 en als je elke andere geschreven review mag geloven is dat toch echt niet zo.

[Reactie gewijzigd door apis29 op 12 oktober 2018 19:01]

Elke OLED TV gebruikt hetzelfde paneel van LG. Veel verschil is er dus niet.
Behalve dan dat de verschillen (lees kwaliteit in componenten) toch nog wel erg veel verbeteringen met zich mee kunnen brengen.
De OLED panelen zijn allemaal hetzelfde. De aansturing niet. De aansturing wordt niet alleen door software gedaan, maar ook door hardware. En daar zit wel degelijk een verschil in.
Waarom herhaal je wat ik zeg?
Ik voeg wat toe. Hardware is wel degelijk verschillend.
Niet alleen de software zoals jij zegt.
Ik doel dan op hardware zoals upschaling processor, motionflow processor, enz enz.

[Reactie gewijzigd door tilburgs82 op 15 oktober 2018 17:08]

Wat begrijp je niet aan het feit dat de OLED panelen allemaal identiek zijn dus
Als je iets als feit stelt, mag je wel wat zekerder van je zaak zijn.

Jij start met het statement/suggedtie dat er weinig verschil is omdat OLED TVs dezelfde panelen hebben. Dus jouw uitgangspunt is TV. Vervolgens is het ineens dat er weinig verschil is tussen de panelen. Wat is het nou?

Het gaat in ieder geval om de TV als totaal (no shit) en dus alle componenten, niet alleen die van het paneel.

Lezen is geen kunst. Eigenlijk best makkelijk. Elkaar willen begrijpen blijkt de echte uitdaging.
Jammer dat Sony hun AF9 (en andere OLED's) behoorlijk uit de markt prijst door de hoge prijzen die ze vragen. Kijk je naar LG, dan kun je de 55" C8 al voor €1450-1500 krijgen (incl. €250 cashback) en de 65 inch voor €2250-2300 krijgen (incl. €500 cashback).

Het enige waar de Sony echt zichtbaar beter in is betreft de motion interpolatie. Of dit echter de zeer hoge meerprijs waard is...
De LG 55" C8 is geen concurrentie van de AF9. Door het geluid zou je hem eerder moeten vergelijken met de E8.
https://tweakers.net/pric...lg-oled55e8pla-zwart.html
Dit toestel is beschikbaar vanaf 2.089 euro voor een niet NL/BE variant en 2.699 euro voor een toestel voor deze markt. Het verschil zit'm in de apps die meegeleverd worden in het smart gedeelte. Wel jammer van de prijs. Persoonlijk vond ik dat het geluid van deze E8 niet kon tippen aan de toenmalige Sony AF8. Het geluid van de E7 was eigenlijk beter.

De Sony AF8 zag ik ook niet zitten omdat je enkel stereo hebt wanneer je recht voor het scherm zit. Dit zou opgelost zijn met de AF9. Zelf ben ik voor de Panasonic 55FZ950 gegaan, beschikbaar vanaf 2.500 euro nu. Zelf heb ik toen 2.700 betaald. Dit model heeft een Technics sound bar waar ik heel tevreden mee ben.
https://tweakers.net/pric...ic-tx-55fz950e-zwart.html

De LG C8 is te vergelijken met de Panasonic 55FZW804, beschikbaar vanaf 1.999 euro. Dit is hetzelfde toestel als mijn 950, maar zonder de sound bar.
https://tweakers.net/pric...ic-tx-55fzw804-zwart.html

Een ander alternatief voor de AF9 is de Philips met B&W sound bar, maar deze waren toen niet beschikbaar toen ik een vervangtoestel zocht.
https://tweakers.net/pric...lips-55oled903-zwart.html

edit: by the way, de LG toestellen zijn al vanaf het begin van het jaar op de markt. Ze hebben natuurlijk wel een voordeel bij introductie, omdat zij als eerste hun nieuwe generatie panelen kunnen brengen.

[Reactie gewijzigd door bbc op 12 oktober 2018 12:14]

De LG 55E8 is al te kopen voor 1900 - 300 euro cashback = 1600 euro.

Meer info is te vinden op:
https://gathering.tweaker.../list_messages/1832627/96

[Reactie gewijzigd door KoffieAnanas op 12 oktober 2018 17:20]

Sterker nog, de LG 55C8 is al te krijgen voor 1300 euro (1599 - 300 euro cashback).
De cashback is niet bij alle retailers mogelijk, dus je kan niet uitgaan van de pricewatch prijs -300.
Ik ga ook niet uit van pricewatch, ik heb zelfs geen flauw idee welke prijzen daar vermeld staan. Er is een speciaal topic voor lg oled prijzen, zie reactie van @Ruud2001 .
Nee maar elke gebruiker kan er wel voor kiezen om de cashback te gebruiken. Geldige prijs dus.
Voor de volledigheid mensen ook weer even wijzen op het prijzen topic voor LG OLED tvs. Heeft mij destijds een boel duiten bespaard :)
Lg heeft express een wat hogere prijs gezet op de Olde panelen en zullen hierdoor (bijna) altijd de goedkoopste oled tv's zijn. Daarnaast is Sony te onderscheiden door een wat duurder design, geluid en extra opties. Je kan eigenlijk al verwachten dat de Sony wat slomer in prijs zal dalen omdat lg wel wegen weet te vinden om hun oled panelen wat goedkoper te maken, maar dat gaan ze niet zo snel tegen hun kopers zeggen. Hierdoor zal lg sneller in prijs kunnen dalen.
Philips is te onderscheiden met hun ambilight, maar die gebruikt ook oled panelen van lg en zal hierdoor niet goedkoper zijn.

Zelf heb ik 2 lg oled tv's hier staan maar me broer Sony oled tv heeft toch net een wat betere kleur weergaven, ondanks dat ze in hetzelfde jaar zijn uitgekomen.
Gebruik eens de callibratie gids van Rtings. Ik ben benieuwd of je dan nog steeds de kleuren van de sony beter vind. Het blijft wel smaak natuurlijk, maar die kan ik iedereen aanraden.
Al gedaan bij aankoop. Eerste ding wat ik had gedaan, ja Sony is nog beter maar die was volgens mijn broer ook gekalibreerd.
Er is al een tijdje de vraag om een oled tv, zonder geluid en smart functies. Soort van een als tv uitziende monitor.

Dat Sony nu met een oplossing komt waarbij je de speakers als nog nuttig kan gebruiken, vind ik mooie tussen stap.
Je hoeft het smart gedeelte niet te gebruiken hè? Dat doe ik ook niet. Een versie zonder smarttv is waarschijnlijk duurder ook
Dat is toch onzin. Een tv met minder opties zou niet duurder moeten zijn. Ik wil geen smart tv niet alleen niet vanwege het smart gedeelte, maar ook omdat de hele interface dan draait op een brakke soc die geen 10 jaar meegaat. Nog steeds met alle 2018 modellen die ik nu zie en probeer voelt Android-tv stroperig. Dan bedoel ik niet als je Netflix aanzwengelt, maar ook gewoon als je de brightness omhoog wilt zetten. Dat is een probleem wat al 30 jaar niet meer bestond en nu hebben we ineens door smart tv weer lagere gebruikerservarigen met de interface.
De overgrote meerderheid wil gewoon het complete plaatje en geen monitor. Voor zo'n kleine groep een aparte versie maken is duur. Met mijn lg c7 werkt het menu prima overigens. Maar dat stel ik 1x in en dan is het klaar
Non smart tvs zijn alleen populair bij tweakers. Een te kleine markt voor de sonys in de wereld. Dus duur.

Zelf wil ik overigens wel graag een smart tv maar dan 1 met een high end SOC. Ik heb een hekel aan losse kastjes rond mijn tv.
valt allemaal wel mee ze, zelf op mijn 55" lg tv van 550 euro (dus echt low-end model) loopt het smart gedeelte nog redelijk vlot zeker in combinatie met de netflix knop op de afstandbediening nog handiger als gedacht en ja ik heb ook een chromecast, maar voor netflix gebruik ik eigelijk altijd de ingebouwde app
Dat is juist geen onzin, maar volstrekt logisch. De smart modellen worden op een veel grotere schaal geproduceerd, waardoor de kosten vanzelfsprekend lager liggen. Een niet smart model moet op een kleine schaal geproduceerd, verpakt en gedistribueerd worden en dat is simpelweg duurder.

Dat gezegd hebbende is het OS van LG echt een revelatie in vergelijking met de Androids.
Toch wel, net op het werk een groot presentatiescherm neergezet met touch, zonder touch was hetzelfde scherm aanmerkelijk duurder! Raar maar waar!
Je wilt eigenlijk een OLED monitor, wat nooit gaat gebeuren.
Statische content uren op je beeld is vragen om problemen bij oled (inbranden/image retention). Daarnaast nog slijtage van de pixels, wat als monitor een stuk sneller gaat.
En onrustige transities tussen verschillende frames lijkt me niet prettig, hoewel dat bij de nieuwe generaties al een stuk minder is. Een 'panning shot' toont dit probleem nog wel duidelijk aan.

[Reactie gewijzigd door Batauwer op 12 oktober 2018 10:26]

Dat zeg ik "Soort van een als tv uitziende monitor". Ik wil het niet als monitor gebruiken, maar als TV.
Neen, bezoekers van tweakers dénken dat er vraag naar is. Enkel is dat een enorm klein percentage van de markt en daar gaan ze bij LG (of eender ander merk) geen nieuwe tv voor uitbrengen.
Geluid uit het scherm? De laatste thuisopstelling waarbij ik het geluid uit de tv kwam liet komen ipv de hifi installatie moet ca. 1987 zijn geweest. Zet 2 goede speakers (aan een goede hifi installatie) aan weerszijde en het geluid lijkt ook uit het midden te komen. De geluidskwaliteit is potentieel vele malen hoger dan wat een tv ooit te bieden zal hebben.
Precies, heb een volledig Sonos systeem en geluid uit tv zal hier niet worden gebruikt. Het is ronduit waardeloos om hiervoor geld te betalen wat niet wordt gebruikt. En is anno 2018 blijkbaar moeilijk een tv in de markt te zetten zonder opsmuk. Een goed scherm, zonder poespas.
Oh die optie gaat nooit komen. Kijk, het liefste zou ik gewoon een goed OLED scherm kopen. Zonder geluid, zonder smart tv, ambilight, etc. Er hoeft zelfs geen tv tuner in te zitten. Gewoon een goed scherm met 2 goede HDMI 2.1 aansluitingen en liefst ook nog een DisplayPort of USB-c ernaast. Een dergelijk scherm onder de 1000 euro zou het prima doen verwacht ik, maar dat durven ze niet, er zit dan ook geen vendor lockin in.
Dus eigenlijk wil je een oled monitor?
Een 55-60" OLED monitor? Graag!
Erg afhankelijk waarvoor je hem inzet. Volgens mij is OLED nog niet zo goed met het langdurig weergeven van vaste interface elementen. Deze pixels slijten dan harder waardoor je een soort inbranden krijgt.

Maar goed, als je de monitor enkel met een Chromecast of Mediabox gebruikt dan zou het best prima kunnen werken.
Wauw, pixel slijtage heeft niets met inrbanden te maken.
Klauwen vol met geld en na een half jaartje beginnen de pixels te slijten, weet je zeker dat je dat wilt?
Die onzin over pixel slijtage. Misleid de consumenten niet. Bij normaal gebruik merk je daar niets van.
Ik zie op telefoon een gigantische verschil in pixel kleuren na een jaar of 2 al. In vergelijking met lcd schermen....

Misschien zie jij het niet.
De techniek van OLED schermen voor telefoons is helemaal anders dan voor TVs. Niet te vergelijken naar slijtage toe.
Je haalt slijtage door de war met inbranden/image retention.

Dit zullen de meeste mensen niet echt merken met af en toe een film en voornamelijk tv voor een paar uurtjes. Maar ik begrijp dan überhaupt niet waarom je een OLED tv koopt.

Mocht je een pc aan de tv hangen, en met regelmaat sport/CNN/statische games aan hebben staan, dan OLED vermijden.

[Reactie gewijzigd door Batauwer op 12 oktober 2018 09:51]

af en to een film en paar uurtjes per dag bedoel je? Dat is bij ons toch wel normaal. Ik werk en 's avonds half 7 voor de kinderen ff wat TV en vanaf half 8 gaan we zelf wat buizen. Dat is toch prima qua tijd?
Dit zullen de meeste mensen niet echt merken met af en toe een film en voornamelijk tv voor een paar uurtjes. Maar ik begrijp dan überhaupt niet waarom je een OLED tv koopt.

Juist wel toch? Die ene keer dat ik een film of serie kijk, moet het ook zo perfect mogelijk zijn.

CNN, RTL etc die content hoef ik niet te zien. En daar zou je zeker geen OLED of dure TV voor hoeven kopen.
Als je dan een OLED in huis haalt, dan ook meerdere keren in de week film/serie kijken toch :Y)
image retention is wat anders dan inbranden. Image retention verdwijnt vanzelf. Inbranden is ook geen goed woord. Het is namelijk ongelijke slijtage van de oled's. Vooral rood/oranje lijkt oleds harder doen slijten dan andere kleuren. En dan verschilt dat ook nog eens per scherm. Eigenlijk is geen enkele oled hetzelfde.

Ik heb zelf een jaar een LG Oled C7. Die behandel ik echt niet met een fluwelen handschoen. Wordt redelijk wat op gegamed en tv op gekeken. Statisch materiaal allover. Totaal geen last van slijtage.

Tuurlijk zijn er voorbeelden, maar dat is eerder pech hebben.
LG Displays gebruikt toch alleen maar Witte OLEDS met een kleurenfilter. Juist om de onregelmatige slijtage van de verschillende kleuren tegen te gaan.
Je hebt gelijk wat betreft witte OLEDs (volgens mij :P ). Dat is dacht ik ook de reden dat Samsung geen OLED tv's meer produceert, omdat blauwe oleds sneller sleten dan de groen en rode. Hierdoor zouden Samsung OLED tv's 2 blauwe, 1 groene en 1 rode oled per pixel moeten hebben. Dat was te duur, waarna LG met witte OLEDs kwam en daar patent op kreeg. Wat weer de reden is dat alle fabrikanten LG OLED panelen gebruiken.

Edit: zie hier een artikel van tweakers hierover: https://tweakers.net/revi...ek-nu-en-straks-oled.html

Geen idee hoe een witte OLED + kleurenfilter zich qua slijtage verhoudt tov gekleurde OLEDs. Rtings.com toont aan dat rood/oranje statisch materiaal bij witte OLEDs kan zorgen voor onregelmatige slijtage. Dat doet zicheigenlijk alleen voor als je de OLED tv's echt verkracht met 24/7 felrode/oranje statische materiaal te laten zien.

[Reactie gewijzigd door Hulleman op 12 oktober 2018 12:25]

Kleuren oleds kennen verschillende slijtage percentages. Zo slijten de blauwe oleds 50% sneller dan de rode en de groene. Sony en Samsung hadden daarom 2 blauwe, 1 rode en 1 groene oled gebruikt maar deze productiemethode bleek veel te duur te zijn. LG heft de licentie voor witte oleds met een kleurenfilter van Kodak gekocht. Kodak zat in zwaar vaarwater en heeft een heleboel patenten verkocht om meer cash te genereren, waaronder dus dit patent.
Wauw, je weet helemaal niet hoe OLEDs werken.
Ga hier niet zo arrogant lopen doen, maar draag wat bij aan de inhoud. Prima om mij te corrigeren, maar niet met zo’n droevige reactie.

[Reactie gewijzigd door Hulleman op 14 oktober 2018 16:11]

Zoals een postje eerder duidelijk was, ik begrijp wat bi/ir inhoud.

Ik had het over de slijtage van de pixels, niet inbranden of vast houden van beelden.

Een jaar in bezit zegt nog niets, maar je hebt helemaal gelijk dat de geluksfactor ook mee speelt.
In de volksmond noemt men het inbranden/burn-in, maar het is ongelijke slijtage van de pixels.
Inbranden is een specifieke vorm van slijtage bij statische content.

Ik heb het over betrouwbaarheid op de lange duur. Dat laat je zien door te testen, niet met de onderbuik die een aankoop rechtvaardigd.
Ik haal niets door de war. Het is echt niet zo dat rood groen of blauw ineens ver wegvalt. Dat is gewoon onzin. Tenzij je exclusief naar rood, groen of blauw beeld gaat zitten kijken.
Ook burn in gebeurt nauwelijks. Zelfs niet als je veel gamed. Ja als je dag in dag uit alleen hetzelfde speelt wel. Maar dat kan zelfs bij lcd displays.

[Reactie gewijzigd door Sjaak2k op 12 oktober 2018 10:00]

Helderheid genoeg in een oled. Ik heb oled's geherkalibreerd met duizenden uren op de teller. Dus ja ik heb wel een idee hoe het effect is voor de gemiddelde consument, niet te merken. Nu zijn ze er nog geen tien jaar en ik kan niet in de toekomst kijken. Maar ik ga er sowieso niet van uit dat die tv's het 10-15 jaar blijven doen.
Ook theoretisch zou een oled goed 30-50k uur meegaan. Dan is je tv al lang overleden.
Jij begon met je gelijk over het giet dat pixels na een half jaar gaan slijten. Dat is gewoon onzin. Metingen laten zien dat dat niet klopt.
Uitzonderlijk idd, je moet wel echt een CNN junkie zijn om het voor mekaar te krijgen.

Ik heb nog steeds geen vertrouwen in de lange termijn, maar we gaan het zien.

Voor mij persoonlijk is de motion handeling een afknapper, maar dat is echt persoonlijk.
Black crush en banding is al opgelost bij nieuwe modellen begreep ik. En met een beeldexpert zoals jezelf is dat vast ook op te lossen bij oudere modellen.

Je reageer wel ietwat heftig met de nodige aannames.
Mocht je een pc aan de tv hangen, en met regelmaat sport/CNN/statische games aan hebben staan, dan OLED vermijden.
Valt wel mee toch?
Black crush en banding zijn vaak wel setting gerelateerd. Echter is het gebied net boven zwart wel wat lastig. Nu met de introductie van 3dluts in de recente toestellen zou dat beter te kalibreren zijn. Maar het staat nog wel in de beginschoenen.
Ik ken zat eigenaren die ook veel gamen of zelfs de oleds als monitor gebruiken. Zolang je niet te lang dezelfde statische content gebruikt is er geen probleem.
Ik reageer heftig omdat je consumenten afschrikt als je beweert dat na een half jaar de pixels beginnen te slijten, terwijl dit voor 99,9% van de consumenten geen probleem is. Helderheid en kleur blijven gewoon prima. Er is wel drift maar vaak niet eens waarneembaar.
Motion zonder interpolatie is knudde op oled en lcd. Plus het is inherent aan 24fps film. Ik neem aan dat motion met 60 of 120 hz toch geen probleem is.
Een random quote die zegt oled te vermijden vanwege burn-in terwijl de praktijk het tegendeel bewijst doet me niet veel.
Die quote was van mezelf, bedoelde aan te geven dat ik me wel realiseer dat een half jaartje heel erg kort door de bocht is.

Dan zou je pertinent een half jaar CNN op volle brightness voor 4 x 4 uur per dag aan moeten hebben staan.

[Reactie gewijzigd door Batauwer op 12 oktober 2018 12:47]

Je hebt monitoren en monitoren. Hoe goed moeten de scaler en motion interpolator zijn? Moeten er andere features opzitten die er een TV-monitor van maken (in tegenstelling tot een computermonitor)? TV's en computermonitoren zijn echt aparte takken van sport, zelfs als je de tuner uit de TV haalt.
Dan koop je een grote monitor?
Je besef toch wel dat je uiteindelijk meer zal betalen voor een TV _zonder_ geluidsvoorzieningen dan voor één met?

Je comment is nogal kort door de bocht en toont weinig kennis van economie/productieprocessen.
Slap om persoonlijk te worden, toont weinig respect.
De markt maakt en vernieuwd producten wat niemand nodig heeft maar nodig denkt te hebben na langdurig marketing. Dit is geen economie maar psychologie. Je wordt genaaid waar je bij staat.
Productieprocessen, me reet. Een fabrikant (Samsung bijvoorbeeld) maakt tig tv modellen die vrijwel identiek zijn en verkoopt via diverse kanalen die dan kunnen zeggen de goedkoopste te zijn (ja, van dat submodel). Hetzelfde verkopen met een module minder kan blijkbaar niet of gaat duurder zijn.
Conclusie, het kan maar er wordt niet genoeg verdient en er zijn blijkbaar hoopjes mensen die vinden dat dat economie/productieprocessen betreft. 8)7
Hetzelfde verkopen met een module minder kan inderdaad niet zomaar in 99 % van alle gevallen. Dergelijke opties voorzien vereist een vanaf de grond daarvoor ontwikkelt product/productieproces.

Vergelijk het eens met bijvoorbeeld een Windows, sommige mensen hebben ook geen GUI nodig. En toch bestaat er geen win10 versie zonder GUI. Wel een server versie.

Waarom is dat dan denk je?

PS: wijzen op een ondoordacht comment is nooit persoonlijk , "je moeder is" is persoonlijk. Mij persoonlijk mag men ten aller tijde wijzen op een gebrek aan kennis omtrent iets , dat is de manier waarop je zaken bijleert.
Tsja, de formulering is feitelijk juist en daar let ik meestal op dezelfde manier op, maar om een of andere reden leest het op het eerste gezicht net iets te persoonlijk - na 3 keer herlezen weet ik hoe het komt. Ondoordacht is een kwalificatie die iets zegt over de schrijver, niet over de inhoud. Van de inhoud weet je immers alleen dat jij het er niet mee eens bent, en niet hoe hij tot stand gekomen is! Als je gokt dat dat op ondoordachte wijze is, dan zeg je daarmee wat over de schrijver.

Hoe dan ook, de inhoud dus. Inhoudelijk is er op jouw commentaar ook wel wat af te dingen. Ga je lomp overkomen, zorg dan op zijn minst dat je gelijk hebt.

Het probleem zit hem niet in het weglaten van hardware. Je kunt simpel zonder major redesign een tuner en een geluidseindtrap weglaten van een mainboard. Dat heet in de assemblage een no-stuff en scheelt toch een paar euro. Optiebitjes omzetten in de software is min of meer gratis. De woofertjes weglaten scheelt nog een paar euro. Zeg dat je al op een tientje zit. De grootste besparing zal zitten in het weglaten van de paneelspeakers. Ook dat is technisch allemaal simpel. Laat ik zeggen dat je het toestel in principe 50 a 100 euro goedkoper kunt verkopen. Dan ga je kijken naar de logistiek. Om te renderen moet je 10.000 van zulke toestellen per bestemmingsmarkt kunnen wegzetten, of welk ander getal Samsung daar tegenwoordig voor hanteert. Het moet lonen om een extra SKU neer te zetten, en omdat je met je eigen modellen concurreert moeten de verdiensten liefst minstens zo groot zijn als van de uitgebleven verkopen van het uitgebreidere model. Op die twee economische punten kan het idee blijven hangen. Niet op wat technische details. Zelfs niet op de gaten die nu voor niets in de achterwand zitten, daar gaat een andere legenda-sticker overheen.

P.S. Als je de verdrietfunctionaliteit ook weg wilt laten, wordt het wel een redesign met meer impact. Qua hardware niet eens, daar stop je gewoon een goedkopere SoC in, maar qua software krijg je wel weer een aparte lijn ernaast. Ik weet niet hoe makkelijk het is om extra functionaliteit in de ouderwetse firmwarelijn toe te voegen of dat het simpeler is om gewoon een groot stuk uit de verdrietsoftware te slopen. Bij Windows weet ik dat dan toevallig weer wel. Daar is het echt simpel om een consumentenversie zonder GUI uit te brengen, maar daar zit geen hond op te wachten dus loont het alleen al qua onderhoud niet. Elke versie die extra onderhouden moet worden, al verschilt hij nog zo weinig, drukt op het budget. Daar is Sony juist weer in het voordeel; die software loopt altijd op volledig bekende hardware.

[Reactie gewijzigd door mae-t.net op 15 oktober 2018 12:43]

Als ik 'gewoon' TV kijk, dan heb ik geen zin om allerlei andere apparatuur aan te moeten zetten. Het geluid is voor veel situaties meer dan genoeg. Ik ben juist blij dat ze nog dit soort innovaties doen om het geluid uit de TV zo goed mogelijk te maken.

Voor alle andere situaties heb ik een fatsoenlijke surround set die aan gaat bij Netflix, films etc.
Tegenwoordig hebben alle audio- en videoapparaten (receivers, soundbars, TV's, consoles) HDMI-CEC waardoor apparaten met elkaar kunnen communiceren. Kortom je zet je TV aan, je receiver springt automatisch aan. TV uit? Receiver gaat ook uit. Verder heb je ook geen extra afstandsbediendingen nodig; volume bedien je gewoon met die van je TV. Het heeft nog veel meer voordelen, zie daarvoor deze pagina.

[Reactie gewijzigd door stin00 op 12 oktober 2018 11:12]

Gaat dat niet vanzelf? Ik gebruik de TV eigenlijk alleen als scherm icm een Apple TV. Maar als ik de Apple TV aanzet gaan de versterker en TV ook automatisch aan.
Je hoeft ook geen andere apparatuur zelf aan te zetten toch. Mijn hifi gaat zelf aan als de tv aangezet wordt.
En veel beter geluid bij films e.d
Ik heb al sinds jaar en dag een slimme ab (logitech harmony ult.) waar ik het icoontje “tv kijken” of “film op beamer” aanraak. De rest gaat vanzelf.
Heb zelf de A8 en er is voor mij geen enkele reden om bij sport of een praatprogramma mijn soundbar nog aan te zetten. Enkel bij Nerflix gaat de HEOS nog aan, het geluid uit de tv voldoet erg goed.
En als je helemaal geen speakers zichtbaar wilt hebben kan jouw optie niet natuurlijk.
Ja het geluid kan beter met externe speakers en het stereo beeld kan breder gemaakt worden. Ik ben (als audiofiel) toch blij verrast door het heldere geluid en voldoende bas dat deze TV kan weergeven. Dat er geen externe speakers of soundbar zichtbaar zijn kan er voor zorgen dat het een groot voordeel is t.o.v. de "standsaard platte tv speakers" concurrentie. De prijs vind ik aan de hoge kant voor een 55".
Ik mis helaas wel, de optie om een externe sub aan te sluiten en de x-over te regelen via het menu op de tv.

Dat had de af8 wel via de headphone aansluiting.

Voor de rest mooie tv, maar voor de prijs in priceatch voor deze tv kan ik bijv ook een Panasonic 65 inch 804 kopen en een Sonos sub met playbar en als ik er iets bijleg nog 2x sonos one surround speakers. En dan heb ik het nog geeneens over goedkopere bedrade oplossingen.

Maar mooie tv.
Je hebt dan wel weer twee speakers in het zicht staan. Het voordeel van dit scherm is dat er helemaal geen speakers zichtbaar zijn. Dan lever ik graag wat geluidskwaliteit in.
Ik heb zelf ook een Bravia met Android TV. Ideaal multi media apparaat. Zeker als je apps als file manager. VLC, Kodi e.d. Erop hebt geïnstalleerd. Ik snap alleen niet waarom ze geen betere processor erin gooien. Desnoods nemen ze een oude high end processor van 2 generaties geleden. Voor nu loopt het vast goed. Maar over een jaar gaat het al haperen.
De goedkope chip is inderdaad altijd jammer geweest. Echter, de nieuwe modellen draaien op de nieuwste android en dat draait minstens zo vlot als webos van lg op een C8. Blijft natuurlijk nog steeds ‘gewoon’ een pijltjestoets gebaseerd OS en dat wint voor mij niet van lg’s gyro muis systeem!
Waar zijn de video reviews van de tv gebleven?

De technische kant lees ik wel later op de dag. Maar een video is wel welkom.

Vindt het jammer van het design voor het ophangen. Want wij hebben de tv aan de wand hangen. Nu een Samsung en die heeft ook een bolling waardoor het dus beertje verdraaid en verder van de muur staat. Zonde.

[Reactie gewijzigd door theduke1989 op 12 oktober 2018 06:07]

Wauw die centerspeaker optie vind ik echt heel tof! Ik vind het eigenlijk gek dat dit niet vakere een optie is, ook soundbars ondersteunen dit eigenlijk nooit (tenminste heb er nog nooit een gevonden die dat kan). Gewone centerspeakers zijn vaak erg lomp en staan niet zo mooi, als het dan in de TV zit verwerkt is dat voor mij echt een enorm pluspunt :) Nouja, eerst wachten tot mn huidige TV op is, en dan nog mn wederhelft overtuigen dat een nieuwe TV heus wel 3000 euro mag kosten...
Meestal ga je speakers niet mixen omwille van de "geluidskleur" die elk merk en/of reeks wel heeft. Satellite speakers zijn soms wel eens van een ander merk, maar zelfs dat wordt niet echt aangeraden.

Als er iets van de ene naar de andere kant van het beeld gaat veranderen de karakteristieken van het geluid twee maal. Dan moet je al goed op zoek gaan naar speakers die erbij passen.
Zit in Dubio 75" inch OLED of een Laser beamer. Maar de native 4K laser beamers zijn van Sony iets wat te prijzig.... (20K +). Opzoek naar een goed alternatief, maar zelf projectorcentral heeft niet veel info.
Als 20+K slechts "ietwat te prijzig" is dan zou ik gewoon voor die 75 inch OLED gaan. Kan je ook nog wat leuks met de vrouw doen van het geld wat overblijft :P
Ik snap niet dat er iemand positief is over hdr en dolby vision? Dit is nog steeds veel te donker! Ik heb een LG c7 gehad dat was niet om aan te zien, nu heb ik de Sony a1 65 inch welke iets beter is maar nog steeds veel te donker. Bijvoorbeeld Duitse satelliet zenders op 720p zien er zo veel beter uit. Ik kijk al het hdr en dolby vision met de 1080p chromecast zo is het redelijk. Kan dolby vision niet uitschakelen.
Oke in een donkere kamer en niet als schilderij gebruiken om van dat zwarte gat af te zijn, want dan brandt het scherm in. Het zal best een toptoestel zijn.
Ik was van de week in de Mediamarkt, veel licht, en eerlijk gezegd zag ik weinig verschil in kwaliteit, zelfs de goedkopere (795,-) tv's vond ik indrukwekkend.
Dure tv aanschaffen, dan dure blu-ray speler aanschaffen, dan dure schijfjes aanschaffen.
En over 8 jaar is alles weer anders. Zo gaat het al 50 jaar met huiskamer elektronica.

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.


Nintendo Switch (OLED model) Apple iPhone 13 LG G1 Google Pixel 6 Call of Duty: Vanguard Samsung Galaxy S21 5G Apple iPad Pro (2021) 11" Wi-Fi, 8GB ram Nintendo Switch Lite

Tweakers vormt samen met Hardware Info, AutoTrack, Gaspedaal.nl, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer DPG Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2021 Hosting door True