Inleiding
Inleiding
Sinds de introductie van Windows 8 en Windows RT afgelopen oktober hebben we een boel verschillende tablets met deze twee nieuwe besturingssystemen besproken, van vrijwel alle grote fabrikanten. Een ontbrak echter nog in dat rijtje: HP, toch geen kleine speler op de pc-markt. HP kondigde zijn eerste Windows 8-tablet eind augustus al aan, maar het duurde lang voordat hij ook echt in de Nederlandse winkelschappen lag.
De Envy X2 is geen opzienbarende tablet; HP bewandelt dezelfde paden als zijn concurrenten. Zo is de tablet voorzien van dezelfde Intel Atom Z2760-soc als die in bijna alle andere Windows 8-tablets zit. De schermdiagonaal van 11,6" en de bijpassende resolutie van 1366x768 pixels zijn ook niet opzienbarend, en de bijgevoegde toetsenborddock met ingebouwde accu hebben we in de laatste jaren vaker voorbij zien komen.
Dat vinden we niet per se een probleem; we zien liever een goed uitgewerkt bestaand concept dan een gefaald experiment. En toen we de Envy X2 vorig jaar voor de eerste keer zagen, leek het inderdaad de kant van een goed uitgewerkt concept op te gaan. We waren onder de indruk van de behuizing en de algehele bouwkwaliteit. De prestaties van de tablet vielen echter wat tegen, maar HP beloofde ons toen dat de uiteindelijke versie sneller zou zijn.
Die uiteindelijke versie hebben we inmiddels een tijdje op de redactie liggen en we hebben dus kunnen testen of het met de snelheid nu inderdaad beter gesteld is. Daarnaast hebben we de beeldkwaliteit onderzocht en natuurlijk onze gebruikelijke accutests gedraaid.
Behuizing: zwaar en solide
Met een beelddiagonaal van 11,6" is de Envy X2 fors, want de meeste tablets in deze categorie hebben een diagonaal van 10,1". Behalve groot is hij ook aan de zware kant. Hij weegt 712 gram en is daarmee zwaarder dan bijvoorbeeld Microsofts Surface RT, Apples iPad en de VivoTab-serie van Asus. Gecombineerd met de breedbeeldverhouding leidt dat ertoe dat de Envy X2 niet lekker met één hand is vast te houden. Met twee handen heb je nog steeds een flinke tablet vast, maar het gewicht wordt dan een stuk beter verdeeld.
/i/1366189909.jpeg?f=imagenormal)
De Envy X2 mag dan zwaar zijn, hij voelt tenminste ook stevig aan. De tablet is gemaakt van aluminium en zit solide in elkaar. Aan de achterzijde wordt het geborstelde aluminium in het midden onderbroken door een groot glanzend HP-logo en bovenaan zitten in de hoeken twee knoppen: voor het volume en om de tablet aan en uit te zetten. We zijn gewend om deze aan de zijkant van de tablet terug te vinden, maar achterop is helemaal geen gekke plek. In het begin is het zeker wennen en als je de tablet voor de eerste keer oppakt, moet je misschien even zoeken, maar uiteindelijk voelt het logisch en de knoppen zijn goed te bereiken als je de tablet vasthoudt.
Boven het scherm prijkt in de bezel trots het logo van Beats Audio, het audiomerk dat gepromoot wordt door onder andere Dr. Dre. De luidsprekers zelf zijn onder het scherm in een dunne rand weggewerkt. De bijdrage van de Beats Audio-technologie lijkt niet veel meer te behelzen dan de aanwezigheid van het logo, want bijzonder klinken de luidsprekers niet.
Bij 10,1"-tablets met docks hebben we vaak het gevoel dat het toetsenbord aan de krappe kant is. In die gevallen lijkt het gebruik als tablet het primaire doel en het gebruik als kleine notebook secundair. Bij de X2 hebben we dat gevoel niet; de kleine toename in grootte levert in de praktijk een wezenlijk verschil op. Het stevige scharnier draagt ook bij aan het gevoel dat de X2 een volwaardige notebook is. Ook dat hebben we wel eens anders gezien bij tablets met docks; in veel gevallen trilt de tablet na als hij in de dock zit en aangeraakt wordt. Bij de X2 is daar gelukkig geen sprake van. Het scharnier wordt ontgrendeld via een klein schuifknopje, zoals we dat ook kennen van Asus' Transformer-tablets.
Het toetsenbord lijkt als twee druppels water op dat van de MacBook, tot aan het dunne font aan toe. De gelijkenis gaat verder dan enkel het uiterlijk; net als Apples toetsenbord tikt dat op de Envy X2 erg lekker. Er zit genoeg ruimte tussen de toetsen, de toetsen hebben een fijne aanslag en de shift- en enter-knoppen zijn lekker groot uitgevoerd. De rij toetsen boven de numerieke rij wordt nu primair gebruikt voor het snel aanpassen van instellingen, zoals het regelen van het volume en de schermhelderheid. De toetsen kunnen ook als F-toetsen gebruikt worden, maar alleen in combinatie met de fn-toets. De F5-toets is hierop een uitzondering, zodat je makkelijk je browservenster kunt verversen.
/i/1365773410.jpeg?f=imagenormal)
Bij tablets met een optionele toetsenborddock wordt geregeld beknibbeld op de touchpad, maar in het geval van de Envy X2 is dat gelukkig niet gedaan. Die van de X2 is relatief groot en kent veel instelmogelijkheden. Features die op grote laptops gemeengoed zijn, zoals scrollen via multitouch en allerlei gebaren die met twee, drie of vier vingers werken, worden door de touchpad ondersteund.
Omdat de X2 samen met de dock verkocht wordt, gaat HP er waarschijnlijk vanuit dat de twee ook altijd bij elkaar in de buurt zijn, want de tablet zelf heeft nauwelijks aansluitingen. Naast een micro-sd-slot aan de onderzijde en een koptelefoonuitgang zit er enkel een propriëtaire uitgang aan de onderzijde, die voor de verbinding met de dock zorgt. Wil je een usb-apparaat aansluiten of de hdmi-uitgang gebruiken, dan zal de tablet eerst gedockt moeten worden. Een micro-usb-poort op de tablet was geen overbodige luxe geweest.
Hardware en prestaties: bekend verhaal
Het zal nog tot het eind van dit jaar duren voordat we Windows 8-tablets zien met een nieuwe generatie Atom-processor. Deze nieuwe Atoms moeten een grote sprong in prestaties opleveren en het stroomgebruik terugdringen. Tot die tijd moeten we het doen met de Atom Z2760, die door Intel en Microsoft speciaal wordt ingezet voor Windows 8-tablets en dus ook door HP in de Envy X2 gebruikt wordt.
De Z2760 is gebaseerd op het allereerste Atom-ontwerp, dat stamt uit 2008, maar vergeleken met die eerste versie zijn er wat verbeteringen doorgevoerd. Zo is de gpu krachtiger en wordt de Z2760 op een 32nm-procedé gemaakt, wat samen met optimalisaties tot gevolg heeft dat het stroomverbruik laag genoeg is voor gebruik in een tablet.
De chip heeft twee processorkernen met een maximale kloksnelheid van 1,8GHz, die ook nog eens ondersteuning hebben voor hyperthreading. Windows detecteert dus maar liefst vier logische processors. De gpu is gebaseerd op de PowerVR SGX545 van Imagination Technologies, maar Intel duidt dit in licentie gegeven ontwerp aan als een Intel Graphic Media Accelerator, of GMA. Verder bevat de soc nog een 32bits-dualchannel-geheugencontroller op 400MHz, die gekoppeld is aan lpddr2-geheugen, 2GB in het geval van de X2.
Snelheid
Toen we de Envy X2 afgelopen september voor het eerst mochten vasthouden, viel op dat de tablet niet vloeiend werkte. Volgens HP lag dat aan de bèta-drivers voor de Atom Z2760 en het bedrijf beloofde dat hier verbetering in zou komen. Dat horen we wel vaker net voor productintroducties en meestal verandert er niets, maar in dit geval is er inderdaad een groot verschil waar te nemen. De veelvuldige haperingen die de eerste ontmoeting kenmerkten, zijn verdwenen.
De Z2760 is snel genoeg om de Windows 8-interface en de bijbehorende apps vloeiend weer te geven en ook bij lichte Windows-applicaties liepen we niet tegen prestatieproblemen aan. Het blijft echter een netbookprocessor van origine en dat is te merken bij het draaien van zwaardere programma's. Een filmpje editten of foto's bewerken is er niet bij, in ieder geval niet als het enigszins vlotjes moet.
Fabrikanten hebben zelf weinig invloed op de prestaties van de processor, al kunnen ze eventueel de maximale kloksnelheid inperken in ruil voor een betere accuduur. Dat heeft HP echter niet gedaan; dus in de synthetische benchmarks presteert hij gelijkwaardig aan bijvoorbeeld de Asus VivoTab Smart en Acers Iconia Tab W510.
Benchmarks
De Envy X2 start rap, in slechts 18 seconden. Daarmee doet hij het voor een tablet in het algemeen goed, al zijn er drie Windows 8-tablets die het net even beter doen. Opvallend is het grote verschil tussen Windows 8 en Windows RT-tablets. In eerste instantie dachten we dat dit lag aan de ondersteuning voor de sata-interface die de Intel-soc biedt, maar dat blijkt niet zo te zijn. Beide typen tablets maken gebruik van de emmc-standaard. De controller van Intel zal simpelweg beter zijn en waarschijnlijk gebruiken de fabrikanten bij de Windows 8-tablets snellere geheugenchips.
In de webbased benchmarks Peacekeeper en Kraken presteert de Envy X2 in vergelijking met andere Windows-tablets goed. Opnieuw valt hier te zien dat de Intel Z2760 van de Windows 8-tablets meer spierballen heeft dan de ARM-socs van Nvidia en Qualcomm die in de RT-tablets gebruikt worden.
Ook in onze doorvoersnelheidstests doet de Envy X2 het goed. In deze tests meten we hoe lang het duurt om bestanden via usb over te zetten naar de tablet. We testen dat met zowel één groot bestand als een directory met diverse kleine bestanden. Met snelheden van respectievelijk 18,18MB/s en 16,95MB/s scoort de Envy X2 goed.
Beeldkwaliteit: in orde
Het 11,6"-paneel van de Envy X2 heeft een resolutie van 1366x768 pixels, niet bijzonder veel vergeleken met moderne tablets die Android en iOS draaien. Windows 8-tablets zijn vooralsnog echter begrensd door de hardware onder de motorkap en veel modellen, waaronder de X2, draaien op Intels Atom Z2760. De gpu in deze chip is gewoonweg niet snel genoeg om Windows 8 vloeiend in full hd te draaien. Later dit jaar zal een tweede golf Windows-tablets de markt bereiken, waarschijnlijk met hogere schermresoluties.
De relatief lage resolutie zal in de praktijk geen grote problemen opleveren. Wie veel tekst leest zal opmerken dat letters er van dichtbij niet scherp uitzien, maar de nieuwe interface van Windows, en van de bijbehorende applicaties, ziet er nog steeds strak uit.
Kijkhoeken
De Envy X2 is voorzien van een ips-paneel, iets wat anno 2013 eigenlijk standaard is bij tablets in deze prijsklasse. En gelukkig maar, dit type schermen biedt in de regel goede kijkhoeken en een redelijk accurate kleurreproductie.
:fill(white)/i/1365770864.jpeg?f=thumb)
Kijkhoeken horizontaal
:fill(white)/i/1365770868.jpeg?f=thumb)
Kijkhoeken verticaal
De kijkhoekfoto's laten goed zien dat de kleurreproductie intact blijft als er onder een hoek naar het scherm gekeken wordt. Zoals bij alle ips-panelen zien we ook hier dat de waargenomen helderheid iets afneemt als onder een hoek van vijfenveertig graden gekeken wordt, maar in de praktijk is dat niet storend.
Beeldkwaliteit
Zoals altijd hebben we het scherm getest met onze X-Rite i1 Display Pro-colorimeter en Callman-kalibratiesoftware van SpectraCal.
/i/1365756507.png?f=imagenormal)
/i/1365756426.png?f=imagenormal)
Het eerste wat opvalt is de haast perfecte witbalans van het paneel. In de Gamut-grafiek is te zien dat het witte puntje zich precies in het midden bevindt en ook de rgb-grafiek toont duidelijk de goede mix van de primaire kleuren.
De primaire en secundaire kleuren vertonen echter flinke kleurfouten; eigenlijk wordt geen enkel kleurkanaal weergegeven zoals het moet. De gemiddelde kleurfout van meer dan 7 is hoger dan we graag zien. Om deze scores echter in perspectief te plaatsen: van alle Windows-tablets die we onlangs getest hebben, heeft de Envy X2 de beste kleurreproductie. Voor grafici zal het misschien niet volstaan, maar de gemiddelde gebruiker zal het scherm waarschijnlijk als goed ervaren.
Met de backlight op volle kracht weet het scherm een helderheid van 371 nits te noteren, prima voor gebruik binnenshuis en goed genoeg om ook in omstandigheden met feller licht nog redelijk te kunnen werken.
Voor de zwartwaarde- en contrasttests stellen we de helderheid in op 250 nits, een helderheid waarbij het scherm goed afleesbaar is in de meeste situaties. Als we met die instellingen een zwart vlak weergeven en hiervan de helderheid meten, geeft Calman ons een score van 0,29 nits. De contrastwaarde komt daarmee uit op 879:1 en daarmee scoort de Envy X2 gemiddeld.
Accuduur: hekkensluiter
We hebben de Envy X2 onderworpen aan onze gebruikelijke twee accutests. In de eerste kijken we hoe lang de tablet meegaat bij het continu bladeren door webpagina's en bij de tweede draaien we herhaald een video af. Omdat de dock ook een accu bevat, hebben we elke test twee keer gedraaid: één keer met en één keer zonder dock.
De scores die de tablet zonder de dock weet te behalen zijn ronduit teleurstellend; in beide tests eindigt hij onderaan. In de browsetest moet hij met een resultaat van net geen vier uur meer dan twee uur toegeven op de eerstvolgende in de lijst. In de videotest doet hij het met een score van vijf uur absoluut gezien beter, maar ook hier loopt hij flink achter op de rest: bijna twee uur.
Als we de tablet in de toetsenborddock prikken en de tests herhalen, verandert het beeld niet. Hij gaat natuurlijk een stuk langer mee vanwege de extra accu die in de dock zit, maar in vergelijking met andere Windows-tablets die een dock hebben, scoort hij nog steeds niet goed. Hoe dit komt is moeilijk te zeggen; misschien zijn de accu's gewoonweg niet zo krachtig.
Reviews van veel andere websites beschrijven overigens een goede accuduur; daarom hebben we onze testprocedure meer dan eens doorlopen en goed gekeken of alle variabelen klopten. Dat bleek het geval; we hebben de Envy X2 op precies dezelfde manier getest als elke andere tablet, onder precies dezelfde testomstandigheden. Hoe het dan kan dat andere reviews juiste een goede accuduur claimen, weten we niet. Wij staan in ieder geval achter onze testmethode.
Software: weinig extra's
Waar we bij Android-tablets makkelijk een pagina kunnen vullen over de interface en meegeleverde software, is dat bij Windows 8- en RT-tablets niet het geval. Microsoft staat niet toe dat fabrikanten de interface van Windows drastisch wijzigen, zoals bijvoorbeeld HTC en Samsung met Android doen. Fabrikanten kunnen dus niet meer dan een aantal applicaties meeleveren.
HP levert allereerst een app mee die gebruikers wegwijs moet maken in de nieuwe Modern UI-interface van Windows 8. Vergelijkbare apps zagen we bij Dell en Asus, en ze zijn zeker nuttig, aangezien de interface van Windows 8 sterk veranderd is ten opzichte van voorgaande edities.
De mediaspeler sMedia 360 is minder nuttig. Via de app kunnen dlna-shares benaderd worden, en dat is handig, maar de codecondersteuning is mager. SMedia 360 ondersteunt enkel de codecs en containers die Windows 8 ook al ondersteunt, en dat betekent dus dat bestanden in mkv-formaat of met ac3-audio niet zullen werken.
HP levert ook Pagelift mee, een app waarmee een document gefotografeerd kan worden, waarna de app het perspectief corrigeert en voor een mooie rechte afbeelding zorgt. De techniek moet van de camera een alternatieve scanner maken. Het werkt op zich goed, maar we zouden een app als deze veel nuttiger vinden op een smartphone, omdat je daarmee veel eerder een foto maakt dan met een tablet.
Alternatieven
De VivoTab van Asus heeft veel gemeen met de Envy X2. Beide tablets hebben een 11,6"-scherm, een Intel Atom Z2760-soc en een toetsenborddock met een tweede accu. De VivoTab is echter wel iets goedkoper en de accu gaat langer mee.
Ook de Iconia Tab W510 van Acer draait op Intel Atom Z2760, maar in vergelijking met de X2 is het scherm kleiner. Uit onze review bleek dat de W510 nog met flink wat bugs te kampen heeft en de touchpad van de dock haalt het niet bij die van de X2.
Dells XPS 10 draait Windows RT en heeft een kleiner scherm dan de Envy X2. De behuizing is lichter en de accu gaat veel langer mee. Omdat hij Windows RT draait, is het echter niet mogelijk bestaande Windows-software te gebruiken. Net als de Envy X2 heeft hij een toetsenborddock met ingebouwde accu.
Ook Microsofts Surface RT draait de afgeslankte RT-editie van Windows. De accu gaat langer mee dan bij de Envy X2, maar de Surface kan niet met toetsenborddock geleverd worden. Wel levert Microsoft een ingebouwde schermcover met toetsenbord. Deze heeft echter geen extra accu.
De VivoTab RT is de RT-variant van de VivoTab die boven aan deze pagina staat. Hij is net als de XPS 10, Iconia W510 en Surface RT iets kleiner dan de Envy X2 en daarbij ook een stuk lichter. Ook voor dit model is een toetsenborddock met extra accu beschikbaar.
Specificaties en fotogalerij
Merk en uitvoering |
Categorie |
Tablets |
Merk |
HP |
Serie |
Envy |
Uitvoering |
X2 |
Prijs en beoordeling |
Prijs |
€ 984,14 |
Aantal aanbieders |
11 winkels |
Eerste prijsvermelding |
Vrijdag 28 december 2012 |
Besturingssysteem |
Besturingssysteem |
Windows 8 |
Beeld |
Schermdiagonaal |
11,6" |
Schermresolutie |
1366x768 (WXGA Wide) |
Touchscreentechniek |
Capacitief |
Multitouch |
Ja |
Backlight |
Led: Edge-lit |
Videochip |
Intel HD Graphics |
Video uit |
HDMI |
Cameraresolutie |
8M |
Technische specificaties |
CPU Core |
Dual Core |
Geheugengrootte |
2GB |
Geheugentype |
DDR3 |
Opslagcapaciteit |
64GB |
Hardeschijftype |
Solid State Disk |
Geheugenkaart (Mobiel) |
SD |
CPU-type |
Intel Atom Z2760 |
Snelheid |
1,8GHz |
Interfaces |
Verbinding (wlan) |
802.11a, 802.11n, 802.11b, 802.11g |
Verbinding (USB/FW) |
USB 3.0 |
Fysieke specificaties |
Gewicht |
712g |
Hoogte |
19mm |
Breedte |
303mm |
Diepte |
206mm |
Kleuren |
Zilver |
Overige specificaties |
Bijzonderheden |
Met docking station |
Conclusie
Na onze eerste kennismaking met de Envy X2 maakten we ons zorgen over twee dingen: de snelheid en de accuduur. Met dat eerste is het gelukkig goed gekomen; HP heeft met hulp van processorfabrikant Intel de snelheid van de tablet weten op te krikken, al blijft de Atom-serie natuurlijk niet voor zware taken bedoeld. Webbrowsen gaat echter prima, de nieuwe Modern UI-apps draaien ook vlot en als je het niet te gek maakt, heb je aan de Envy X2 een leuke machine voor huis-tuin-en-keukengebruik, net zoals vroeger met een netbook.
De accuduur blijkt echter ondermaats. Zowel los als met de dock blijft de Envy X2 ver achter bij vergelijkbare tablets. En juist bij een apparaat als dit is dat jammer. Bij een desktopvervanger zouden we het nog wel door de vingers zien, maar de Envy X2 is zowel in tablet als netbookmodus bedoeld om mobiel gebruikt te worden en een goede accuduur is daarom belangrijk.
Afgezien van die matige accuduur is het echter grotendeels goed nieuws. De behuizing is zeer stevig, het toetsenbord is van een prima formaat en typt fijn, en zelfs de touchpad, toch vaak een ondergeschoven kindje bij dit soort docks, bevalt. Daarnaast is de verbinding met de dock stevig en met twee usb-poorten, een kaartlezer, een micro-sd-slot en een hdmi-uitgang is de Envy X2 goed voorzien van aansluitingen.
De tablet is met meer dan 700 gram wel aan de zware kant, een consequentie van de stevige aluminium behuizing. Het is daarom geen pretje om hem lang met één hand vast te houden. Daardoor komt de Envy X2 meer over als een compacte notebook waarvan het scherm losgehaald kan worden, dan als een tablet die optioneel op een toetsenbord aangesloten kan worden.
De prijs is waarschijnlijk voor velen een struikelblok. We hebben ons in de laatste maanden verbaasd over de hoge prijzen die fabrikanten voor hun Windows 8-tablets vragen en HP spant op dit vlak de kroon. De Envy X2 kost namelijk bijna 1000 euro, duizend euro voor wat in feite een luxe netbook met een touchscreen is. Voor hetzelfde geld koop je al een ultrabook met een snellere cpu en grotere ssd, of een losse, kleine notebook en een aparte tablet.
Het zijn vooral de prijs en de accuduur die een schaduw werpen over de Envy X2. En dat is zonde, want HP laat zien dat het op het gebied van behuizing, toetsenbord, beeldscherm en bouwkwaliteit een indrukwekkend product kan afleveren.
Pluspunten
-
Komt goed uit de verf als notebook
-
Mooie, stevige behuizing
-
Fijn toetsenbord
Minpunten
-
Zwaar
-
Slechte accuduur
-
Duur
Eindoordeel