Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Gebruikers

- Reviews

Specificaties Socket 775 met Intel P43 chipset - Bekijk alle specificaties
  Vergelijk
Bekijk alle reviews

Gigabyte GA-EP43-DS3L Review

+2
F for Fragging 19 november 2008, 2.112 views

Gigabyte GA-EP43-DS3L

Pluspunten

  • Acceptabele plaatsing ATX connector i.t.t. moederborden van Asus en Asrock

Minpunten

  • Relatief iets duur

Eindoordeel

Score: 3Per criterium
Betrouwbaarheid Score: 3
Compatibiliteit Score: 4
Layout Score: 3
Ondersteuning Score: 4
Featureset Score: 3
Prijs Score: 3
Prestaties Score: 3
De keuze tussen de P43 en de P45 chipset

Toen een paar maanden geleden de 45nm Core 2 Duo CPU's werden geÔntroduceerd wist ik dat ik de E8400 wilde kopen. Deze heeft de beste combinatie van prijs en prestatie, en AMD heeft nog steeds geen concurrerend aanbod. Met de nieuwe processors werd ook de P45 chipset geÔntroduceerd. Er veranderde niet veel in vergelijking met de P35 chipset, en de prijzen verschilden ook maar weinig. Daarom kon ik maar beter een moederbord met de nieuwe chipset kopen, dacht ik.

Naast de P45 werd ook een goedkopere variant geÔntroduceerd, de P43. Het enige verschil met de P45 is dat deze geen twee 8x PCI-Express sloten ondersteund. Ik ben een fanatieke gamer, maar ik wil geen twee videokaarten gebruiken in verband met de hogere kosten, energieverbruik en warmteafgifte. Daarom koos ik voor de goedkopere P43. Niet alleen zou ik betalen voor een overbodige optie als ik een moederbord met een P45 chipset had gekozen, er speelt ook mee dat ik niet overklok. Overigens ben ik niet bereid om meer dan § 100 voor een moederbord te betalen, en veel P45 moederborden worden boven die prijs verkocht.

De keuze van een moederbord met de P43 chipset

Toen rees de vraag welk moederbord met de P43 chipset ik ging kopen. Er is keuze uit de moederborden van Asrock, Asus, MSI en Gigabyte. Wat mij al snel opviel was dat alle moederborden van Asus en Asrock de ATX connector links van de northbridge en de socket hebben liggen. Met een grote tower heatsink op de socket zou het lastig kunnen zijn om de relatief korte en dikke, inflexibele ATX kabel te kunnen verbinden, en de kabel zou de airflow verzieken. Erg jammer, want dit kleine gebrek met grote consequenties deed deze moederborden voor mij afvallen. Ook erg eigenaardig dat Asrock juist op hun goedkoopste moederborden geheugenbanken plaatst voor het peperdure DDR3 geheugen. Gigabyte en MSI hebben op hun moederborden de ATX connector op de juiste plaats rechts van de socket. De MSI moederborden zijn goedkoper dan de DS3L, maar hebben een nutteloze parallelle en seriele poort en vier USB poorten minder. Daarnaast had ik de impressie dat Gigabyte meer een premium merk is dan MSI, en koos ik dus voor Gigabyte.

Gigabyte verkoopt vier P43 moederborden. In volgorde van prijs de EP43-S3L, EP43-DS3L, EP43-DS3 en de EP43C-DS3. Ten opzichte van de DS3L mist de S3L Ultra Durable 2. De DS3 heeft een tweede 4x PCI-Express slot, twee extra PCI sloten, drie 1x PCI-Express sloten minder en FireWire. De EP43C-DS3 ondersteunt DDR3 geheugen. Ik wil geen duur DDR3 geheugen gebruiken en een tweede 4x PCI-Express slot is overbodig omdat ik maar ťťn videokaart gebruik. FireWire heb ik ook niet nodig. Ik betwijfel of het missen van Ultra Durable 2 bij de S3L veel verschil maakt. Uit onderzoek van Hardware.info naar Ultra Durable in P35 moederborden blijkt dat de efficiŽntie hoger is, maar voor de P43 moederborden lijkt dit op basis van benchmarks van Hardware.info niet op te gaan wanneer vergeleken wordt met moederborden die geen Ultra Durable hebben. Waarschijnlijk is Ultra Durable 2 marketingpraat, maar omdat de meerprijs van de DS3L tegenover de S3L niet zo hoog was kocht ik toch de DS3L.

Ontwerp van het GA-EP43-DS3L moederbord

Voor mij speelde bij dit moederbord mee dat het goedkoop is en juist niet te veel mogelijkheden biedt waar ik toch geen gebruik van maak, maar wel voor betaal. Eigenlijk alle moederborden bieden mij te veel overbodige functionaliteit, zoals ook deze DS3L. Het verbaast mij keer op keer dat fabrikanten van moederborden wel veel variaties van moederborden met dezelfde chipset op de markt brengen met beperkte verschillen zoals wel of geen RAID, DDR3, FireWire of WiFi, maar dat er geen enkele versie is die ontdaan is van alle legacy aansluitingen die je toch niet nodig hebt als je een nieuwe PC samenstelt. Daarbij denk ik aan aansluitingen zoals PS/2, PATA, floppy, parallel, serieel en FireWire wat ook op zijn retour is.

Desondanks is de DS3L toch een geschikt budget moederbord. Wat ik mis is een eSATA aansluiting, erg handig voor externe harde schijven die je niet met een trage USB aansluiting wilt aansluiten. Ik heb daarom een eSATA bracket gekocht voor nog geen § 10 om dat op te lossen, en sommige behuizingen hebben een eSATA aansluiting. De enige andere misser bij dit moederbord is de plaatsing van de front panel audio connector. Deze is links van de northbridge geplaatst. Als de kabel daar moet worden aangesloten is deze niet mooi weg te werken, het was beter geweest als de aansluiting aan de rand rechts of aan de boven of onderkant van het moederbord zou zijn geplaatst.

Het BIOS van de DS3L doet wat het moet doen, maar het is betreurenswaardig dat Gigabyte nog niets heeft gedaan met initiatieven om het antieke BIOS te vervangen door iets beters zoals Coreboot of EFI. MSI biedt tenminste al wel de mogelijkheid om EFI te gebruiken. Ook valt tegen dat wanneer bij de DS3L AHCI wordt ingeschakeld het nog langer duurt voordat mijn PC is opgestart.

Het is echt jammer dat AMD op dit moment niet kan concurreren met Intel op het gebied van CPU's. Wanneer we de moederborden voor AMD en Intel gaan vergelijken, vallen de P43 chipset en de DS3L behoorlijk tegen wanneer deze tegenover de 780G chipset en het Gigabyte GA-MA78GM-S2H moederbord worden gezet. Het GA-MA78GM-S2H moederbord is mATX, heeft onboard video, eSATA, FireWire, DVI-D, HDMI. Echt alles wat je maar kunt wensen, en het is ook nog eens meer dan § 10 goedkoper dan de DS3L! Het gebrek aan concurrentie maakt Intel lui.

Geluid

Voor mij is de onboard audio codec belangrijk. Ik game veel en ik bezit een Logitech Z-5500 5.1 speakerset. Mijn oude PC had een Creative Audigy Player geluidskaart waar ik de Z-5500 op aansloot, maar voor mijn nieuwe PC wilde ik niet langer Creative sponsoren. Zeker sinds de AC'97 codec is vervangen door de Azalia HD Audio codec moet onboard audio wel acceptabel zijn dacht ik. Een recente review die de Realtek ALC889 vergelijkt met discrete geluidskaarten van Asus en Creative is te lezen dat de Realtek ondermaats geluid zou produceren, maar ik besloot om zelf te ervaren of ik een verschil kon horen tussen de onboard audio en mijn Audigy Player.

Ik speel veel Counter Strike: Source, zowel op mijn oude PC met de Audigy Player en ook op mijn nieuwe PC met de Realtek ALC888 heb ik ook al aardig wat uren gespeeld, en ik kan geen verschil merken in geluidskwaliteit. Bij het afspelen van muziek van Metallica in Ogg Vorbis formaat op 192 Kbps hoor ik ook geen verschil. Mijn gehoor werkt prima, al is het misschien niet zo verfijnd omdat ik geen verschil kan horen, terwijl anderen dat wel horen. Desondanks is het toch jammer dat de P43-DS3L een ALC888 heeft in plaats van de ALC889 op de duurdere moederborden, of de ALC890.

Een aantal duurdere moederborden hebben audio codecs met ondersteuning voor DTS Interactive of Dolby Digital Live. Ik heb overwogen daarom een dergelijk moederbord te kopen, maar omdat er voor die twee technologieŽn geen ondersteuning is in Linux heb ik daar van afgezien.

Energieverbruik

De P35 chipset werd op een 90nm procedť geproduceerd en had een TDP van 16W. De P45 chipset wordt op een 65nm procedť geproduceerd, maar heeft toch een hogere TDP van 22W. Ook al zegt de TDP niet alles, dit is in tegenstelling tot de nieuwe Core 2 Duo CPU's die op een 45nm procedť worden geproduceerd en zuinigheidswonders zijn, want het doet de efficiŽntiewinst deels teniet.

Eerder linkte ik al naar de benchmarks van Hardware.info van een aantal moederborden waarin het energieverbruik van drie P43 moederborden wordt vergeleken met moederborden die zijn uitgerust met een P35 of P45 chipset. Wat opvalt is dat de DS3L in idle wordt verslagen door moederborden van Gigabyte zelf en andere producenten die zowel de P35, P45 en P43 chipset gebruiken, al is het verschil met het zuinigste moederbord 10W. Wanneer energieverbruik in actieve stand wordt bekeken staat de DS3L op de tweede plaats, 7W hoger dan het P43 moederbord van Asrock dat waarschijnlijk allround het zuinigste is. Ik concludeer dat het energieverbruik van de DS3L acceptabel is, maar dat het beschamend is dat er sinds de P35 chipset geen of nauwelijks vooruitgang is geboekt door Intel en de producenten van moederborden.

Betrouwbaarheid

Dit moederbord is het eerste waar ik serieuze problemen mee heb ervaren. Het hele verhaal is te lang om uit de doeken te doen in deze survey, ik verwijs daarom naar mijn topic op GoT. Het tweede exemplaar van het moederbord, wat ik door Azerty Hardware heb laten inbouwen, werkt probleemloos. Het enige wat opvalt is dat de front panel audio aansluitingen niet goed werken, ook al is de kabel goed verbonden. Deze factoren deden mij besluiten niet meer dan een voldoende te geven voor betrouwbaarheid.

Prestaties

De prestaties laat ik buiten beschouwing, ik heb niet het idee dat die veel zullen verschillen tegemwoordig, en alle moederborden met P43, P45 en P35 chipsets zitten dicht bij elkaar. Zoals ik al zei doe ik niet aan overklokken, sowieso zouden overklokkers waarschijnlijk een duurder moederbord kopen dat beter is te overklokken.

Conclusie

Mijn cynische idee is dat dit moederbord het beste van het slechte is. Het is vooral de beste keuze simpelweg omdat de concurrenten van Gigabyte – Asrock, Asus en MSI – wat stomme fouten hebben gemaakt bij het ontwerp van hun moederborden. En ik kocht dit moederbord niet vanwege de kwaliteiten van het moederbord zelf, maar omdat ik een moederbord nodig had voor mijn E8400. Ondanks mijn negatieve blik is het moederbord wel een solide keuze voor een P43 moederbord dat goedkoop moet zijn en doet wat het moet doen.

Gebruikt in combinatie met:

Bekijk alle afbeeldingen:

Heb jij ook een Gigabyte GA-EP43-DS3L?

Deel je ervaringen en help andere tweakers!

Schrijf review

Reacties


Er zijn nog geen reacties geplaatst


Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn



Nintendo Switch Google Pixel XL 2 LG W7 Samsung Galaxy S8 Google Pixel 2 Sony Bravia A1 OLED Microsoft Xbox One X Apple iPhone 8

© 1998 - 2017 de Persgroep Online Services B.V. Tweakers vormt samen met o.a. Autotrack en Hardware.Info de Persgroep Online Services B.V. Hosting door True

*