Na bijna zestig jaar is de Papendrechtsebrug toe aan modernisering. Naast groot onderhoud aan het vaste deel wordt het beweegbare deel van de brug compleet vervangen. Dat zorgt voor de nodige technische uitdagingen: hoe zorg je ervoor dat een nieuwe brugklep van 1450 ton, die op een andere locatie wordt gebouwd, straks op de millimeter nauwkeurig past?
Doorgaans rijden er dagelijks ruim 70.000 automobilisten en zo'n 5000 fietsers en bromfietsers over de Papendrechtsebrug (N3), die Papendrecht en Dordrecht met elkaar verbindt. Sinds medio juli is de brug ruim negen maanden lang afgesloten voor al het wegverkeer, zodat het beweegbare deel van de brug volledig kan worden vervangen.
In die tijd vervangen Combinatie Mobilis en Croonwolter&dros Papendrechtsebrug (CMCP) en zijn partners Hollandia Infra en Machinefabriek Rusthoven in opdracht van Rijkswaterstaat niet alleen de brugklep in zijn geheel, maar ook het bewegingswerk en de systemen om de brug te bedienen, besturen en bewaken. De renovatie zorgt ervoor dat de Papendrechtsebrug weer honderd jaar meekan.
De technische uitdagingen van de Papendrechtsebrug
De hedendaagse techniek is de brugkelder uit 1967 ontgroeid. Het oude brugwachtershuis stak boven de brug uit. Deze nieuwe ruimte komt aan de bestaande kelder te hangen. Het wordt een nieuw bruggebouw van twee verdiepingen met daarin alle technische installaties. Het gaat hier niet om een simpele uitbouw: het gebouw van 20 bij 10 bij 4 meter is door Gebroeders De Koning in de Papendrechtse Kooyhaven gebouwd en moet straks precies aansluiten op de kelder.
De hedendaagse techniek is de brugkelder uit 1967 ontgroeid.
Het ruim 400 ton wegende bruggebouw wordt op een ponton compleet, dus inclusief alle al ingebouwde en geteste installaties, naar de Papendrechtsebrug gevaren. Drijvende kranen tillen het gebouw op nieuw aangebrachte ondersteuningsblokken aan de zijkant van de brug. Eenmaal op zijn plek wordt de zijgevel van de bestaande kelder verwijderd, zodat de gebouwen in elkaar doorlopen. Dan moeten alleen de verbindingen met de systemen op de brug en in de kelder nog worden gelegd. Plug & play in het groot.
Ook bij de brugklep wordt zoveel mogelijk vooraf in de hal gedaan, zodat op de bouwplaats zo min mogelijk hoeft te gebeuren. De nieuwe klep van de Papendrechtsebrug is gebouwd door Hollandia in Krimpen aan den IJssel. Alle onderdelen, zoals de ballastkist (het contragewicht dat de klep in balans brengt), de staartstukken en de hoofd- en dwarsliggers, zijn daar aan het rijdek vastgelast. Omdat het meeste laswerk aan de onderkant zit, lag de klep hierbij op zijn kop.
Om hem in de juiste positie te krijgen, is de 700 ton wegende constructie op spmt's (multiplatformwagens) uit de hal gereden. Vervolgens heeft de Matador 3, een drijvende bok met een hijscapaciteit tot 1800 ton, hem met een hijshaak opgepakt, gekanteld en gecontroleerd teruggezet. Inclusief gevulde ballastkist weegt de gehele brugklep straks 1450 ton.
Het ruim 33 meter lange rijdek, waar straks weer tienduizenden voertuigen per dag overheen rijden, is slechts 26 millimeter dik. Stalen troggen aan de onderkant zorgen voor stevigheid. Doordat het oude, houten rijdek wordt vervangen door een stalen rijdek, wordt de nieuwe klep 500 ton zwaarder dan de oude klep. Een zwaardere klep vraagt immers ook meer van de brugkelder en fundering. Daarom worden de betonnen keldermuren en de pijler waar het brugdek op rust versterkt. Daarvoor moest de kelder eerst helemaal leeg, inclusief de oude tandbaan die er in zijn geheel uit werd getild.
Na het kantelen is de brugklep voorzien van verschillende beschermlagen. Zodra alle voorbereidingen bij de brugkelder zijn getroffen, wordt de klep via het water vervoerd. Vanaf een groot ponton van 80 bij 50 meter wordt hij kant-en-klaar in de brugkelder geplaatst. Daarna volgt het fijnere werk: de klep van bijna 1500 ton moet binnen tienden van een millimeter worden afgesteld op de tandbaan in de brugkelder. Dit duurt ongeveer drie weken.
Alle onderdelen van de Papendrechtsebrug, van brugklep tot bruggebouw, moeten in één keer passen. Of dat lukt, wil je als projectteam niet pas op de bouwplaats ontdekken. Digitalisering is hier de sleutel: wat buiten op de brug moet passen, wordt eerst in de computer gesimuleerd.
/i/2008478670.png?f=imagenormal)
Plug & play begint in 3D
Toen de Papendrechtsebrug in de jaren zestig werd ontworpen, werden de bouwtekeningen nog met de hand gemaakt. Dit keer ligt er een digitale kopie van de brug: Rijkswaterstaat heeft de geometrie van de brug in kaart laten brengen met behulp van laserscanning en 360-gradenfoto's. Op basis daarvan is een 3D BIM-model (bouwwerkinformatiemodel) gemaakt. Door de inmetingen van maatvoerders op de bouwplaats vervolgens aan het model te koppelen, wordt in beeld gebracht waar de bestaande en nieuwe bouw elkaar raken.
Rijkswaterstaat heeft de geometrie van de brug in kaart laten brengen met behulp van laserscanning en 360-gradenfoto's.
Eerder werd 3D BIM al ingezet bij de werkzaamheden aan het bewegende deel van de Haringvlietbrug, waarbij 126 deelmodellen van in totaal veertien leveranciers werden samengevoegd tot één model. Dit maakte het mogelijk om alle onderdelen van diverse partijen vooraf digitaal op elkaar af te stemmen, voordat er ook maar iets buiten werd geplaatst. Diezelfde werkwijze wordt toegepast voor de renovatie van de Papendrechtsebrug. In een video van De bouw maakt het laten werkvoorbereiders en coördinators zien hoe dit er in de praktijk uitziet.
Zo'n BIM-model is meer dan een 3D-tekening. Het helpt om nauwkeuriger in te schatten welke materialen nodig zijn en het voorkomt onnodig en onverwacht werk op de bouwplaats. Bovendien stelt het BIM-model het projectteam in staat om simulaties te maken. Zo kan het projectteam vooraf simuleren hoe de nieuwe brugklep opent en sluit, en eventuele problemen vroegtijdig oplossen. Wat digitaal klopt, kan in de praktijk zoveel mogelijk plug & play worden geplaatst.
TBI-onderneming Soltegro gebruikte het BIM-model van de brug om het cameraplan te valideren. Omdat goed zicht essentieel is om de Papendrechtsebrug straks veilig te bedienen en te bewaken, worden de camera's in een virtuele omgeving gesimuleerd, zodat duidelijk wordt wat de camera's straks registreren. Uit de validatie bleek onder meer dat het zicht op de afsluitbomen en het fietspad belemmerd werd door de verkeerslichten en spanlijnen op de brug. Nog voordat er daadwerkelijk een camera hangt, konden deze knelpunten al worden verholpen.
Het projectteam controleert met visualisaties en simulaties of het bruggebouw na de bouw precies aansluit op de brug, nog voordat het gebouw in november over het water wordt vervoerd. In februari 2027 volgt de brugklep. Dan komt het moment waarop alle digitale voorbereidingen samenkomen. Alles moet in één keer op zijn plaats vallen, zodat de Papendrechtsebrug op 21 april 2027 weer open kan voor verkeer. Voor de komende honderd jaar.
Dit is geen redactioneel artikel, maar een gesponsord artikel dat dankzij Bouwend Nederland en Tweakers Partners tot stand is gekomen. Tweakers Partners is de afdeling binnen Tweakers die verantwoordelijk is voor commerciële samenwerkingen, winacties en Tweakers-events zoals meet-ups, Developers Summit, Testfest en meer. Bekijk hier het overzicht van alle acties en events. Wil je ideeën met ons delen over deze vorm van adverteren, dan horen wij dat graag. Hierover kun je met ons in gesprek gaan via [Discussie] Reclame algemeen.
:strip_icc():strip_exif()/u/2022920/crop657c1f79360c1_cropped.jpg?f=community)
/u/57387/claimedavatar-70.png?f=community){kind=avatar}
:strip_icc():strip_exif()/u/295699/crop609bc9a510a14_cropped.jpg?f=community)