Dev Summit 2026: zo bouwt Europa digitaal vertrouwen met de EUDI-wallet

Een paspoort, rijbewijs of diploma bewaren in een app klinkt eenvoudig. Onder de motorkap ontstaat echter een complex netwerk van wallets, uitgevers, verifiers, certificaten en cryptografische handtekeningen. Tijdens de Tweakers Developers Summit laat cto en medeoprichter van Ver.iD Sten Reijers zien hoe Europa die vertrouwensinfrastructuur probeert te bouwen. Ook legt hij uit waarom developers daar nu al over moeten nadenken.

Van nanolithografie naar digitale identiteit

Reijers is gepromoveerd natuurkundige. Na zijn studie aan de Technische Universiteit Eindhoven deed hij aan de Universiteit Twente promotieonderzoek naar druppelinslagen in nanolithografie. Zijn onderzoek, dat mede werd gefinancierd door ASML, draaide onder meer om de manier waarop zeer kleine druppels na een laserinslag vervormen. Zulke processen spelen een rol bij het opwekken van euv-licht voor de nieuwste generatie lithografiemachines.

Hoewel hij de techniek interessant vond, trok het werken in kleinere teams hem meer dan een loopbaan binnen een grote organisatie. "In een klein team heb je misschien wat minder slagkracht, maar wel meer autonomie."

Ver.iD ontstond in 2021 vanuit een praktisch probleem. Organisaties vragen klanten en inwoners nog altijd om documenten op te sturen, die vervolgens grotendeels met de hand worden gecontroleerd. Dat gebeurt bij banken, maar net zo goed bij gemeenten, verzekeraars en in de zorg. Reijers en zijn medeoprichters zagen dat Europa werkte aan een fundamenteel nieuwe oplossing: de digitale identiteitswallet. Daarmee kunnen mensen betrouwbare gegevens delen. Ze wilden organisaties helpen daarop aan te sluiten.

Ver.iD bouwt een platform waarmee organisaties digitale verklaringen kunnen uitgeven, controleren en beheren. Daarnaast begeleidt het bedrijf organisaties zoals gemeenten, accountants en verzekeraars van de eerste verkenning tot de ingebruikname. Als cto houdt Reijers zich bezig met de technische visie en ontwikkeling van het Ver.iD-platform.

Een paspoort in je telefoon

De directe aanleiding voor zijn talk is de herziene Europese verordening voor elektronische identificatie en vertrouwensdiensten (eIDAS), meestal eIDAS 2.0 genoemd. Die vormt de basis voor de European Digital Identity Wallet, oftewel de EUDI-wallet. Daarmee moeten burgers digitale identiteitsbewijzen en andere verklaringen kunnen bewaren en delen.

Naast een paspoort of rijbewijs kan het gaan om een diploma, vergunning, verzekeringsbewijs of bewijs van bevoegdheid. Voor gebruikers voelt dat als een logische ontwikkeling. "Waarom zit dat niet in je telefoon?" vraagt Reijers zich af over de documenten die mensen nu nog fysiek of als pdf met zich meedragen.

Nederland werkt aan een publieke, open source NL Wallet. Reijers is met Ver.iD betrokken bij het testen daarvan en wil tijdens zijn sessie een werkende versie demonstrerenEr komt niet één centrale Europese wallet waarin de EU alle gegevens bewaart. Iedere lidstaat moet minstens één wallet beschikbaar stellen die aan gemeenschappelijke Europese specificaties voldoet. Die wallets moeten onderling kunnen samenwerken, zodat een Nederlandse verklaring ook in een andere lidstaat kan worden gecontroleerd. De Europese regelgeving trad in mei 2024 in werking en verplicht lidstaten om uiterlijk eind 2026 een wallet aan te bieden.

Nederland werkt aan een publieke, open source NL Wallet. Reijers is met Ver.iD betrokken bij het testen daarvan en wil tijdens zijn sessie een werkende versie demonstreren. "Ik laat gewoon daadwerkelijk live zien hoe dat werkt." De publieke Nederlandse wallet wordt volgens de huidige projectdocumentatie naar verwachting in 2027 beschikbaar. De broncode en technische documentatie zijn al openbaar.

Digitale soevereiniteit

Voor Reijers gaat de komst van die wallets over veel meer dan gemak. Europa bepaalt hiermee ook wie de infrastructuur voor belangrijke persoonlijke gegevens beheert. ZonderHet is goed dat Europa hier een eigen infrastructuur voor bouwt, waarin onze eigen normen en waarden centraal staan Europees alternatief ligt het voor de hand dat Apple, Google en andere grote technologiebedrijven dit domein verder naar zich toetrekken.

Bij betaalkaarten, tickets en klantenpassen is dat misschien nog te overzien. Bij identiteitsbewijzen, diploma's en officiële bevoegdheden ligt dat gevoeliger. "Dat wil je gewoon niet hebben in Amerikaanse tech", zegt Reijers. Hij zet het bewust scherp aan: "Het is goed dat Europa hier een eigen infrastructuur voor bouwt, waarin onze eigen normen en waarden centraal staan: privacy, eigen regie over je gegevens en onafhankelijkheid van grote Amerikaanse techbedrijven."

Zonder een Europees alternatief dreigen grote technologiebedrijven ook dit domein over te nemen. Wie de identiteitsinfrastructuur beheert, krijgt immers invloed op de technische regels en gegevensstromen. De Europese aanpak moet gebruikers zelf laten bepalen welke informatie zij delen, terwijl ontvangende partijen de herkomst ervan kunnen controleren.

Issuer, wallet en verifier

De vertrouwensketen kent grofweg drie rollen: een issuer geeft een digitale verklaring uit, de gebruiker bewaart die in een wallet en een verifier controleert de verklaring wanneer de gebruiker haar deelt.

Een gemeente kan bijvoorbeeld een vergunning uitgeven, een onderwijsinstelling een diploma en de overheid een identiteitsbewijs. De issuer ondertekent de verklaring digitaal en stuurt haar naar de wallet. Wanneer een gebruiker haar later deelt, kan de verifier aan de hand van de handtekening en bijbehorende certificaten controleren wie haar heeft uitgegeven en of de inhoud na uitgifte is gewijzigd.

Een supermarkt hoeft bij de verkoop van alcohol niet iemands naam, geboortedatum en volledige identiteitsbewijs te ontvangen. Het kassasysteem hoeft alleen betrouwbaar vast te stellen dat de klant achttien jaar of ouder is. De wallet kan via een QR-code het benodigde bewijs delen, waarna het systeem de digitale handtekening controleert. De Nederlandse wallet gebruikt dit ook als voorbeeld: iemand kan aantonen ouder dan achttien te zijn zonder de volledige geboortedatum prijs te geven.

Achter zo'n handeling zit een uitgebreid vertrouwensstelsel. Een verifier moet weten of de issuer bevoegd is om een bepaalde verklaring af te geven, of het gebruikte certificaat nog geldig is en of de verklaring inmiddels is ingetrokken. Een vergunning kan verlopen, een arbeidsrelatie eindigen en een beroepsbevoegdheid worden ingetrokken.

Cryptografie kan aantonen wie een verklaring heeft ondertekend en dat de inhoud niet is aangepast. Ze bepaalt niet of iemand toegang krijgt tot een dienst. Die beslissing blijft bij de ontvangende organisatie.

Minder ruimte voor identiteitsfraude

De opkomst van generatieve AI geeft die controle extra urgentie. Criminelen kunnen er overtuigende documentvervalsingen mee maken, terwijl datalekken hun echte persoonsgegevens leveren. Een paspoortkopie die er betrouwbaar uitziet, biedt daardoor steeds minder zekerheid over de persoon die haar aanlevert.

Bij identificatie via de EUDI-wallet controleert een organisatie een digitaal ondertekende verklaring van de uitgevende bron. AI kan het uiterlijk van een document nabootsen, maar zonder de geheime cryptografische sleutel geen geldige handtekening van die bron maken.

Daarnaast wordt gecontroleerd of de verklaring bij de wallet hoort en moet de gebruiker zich authenticeren om de beveiligde sleutel te gebruiken. Een gestolen bsn of paspoortscan is dan op zichzelf onvoldoende om via deze route namens het slachtoffer te handelen. Uitgelekte gegevens blijven wel bruikbaar voor bijvoorbeeld phishing.

Niet meer gegevens dan nodig

Privacy wordt ingewikkelder zodra wallets daadwerkelijk worden gebruikt. Kan een issuer volgen waar iemand een verklaring laat zien? Hoe voorkomt een wallet dat een verifier te veel informatie opvraagt? En hoe voorkom je dat organisaties alsnog complete documenten opslaan?

Hoe voorkomt een wallet dat een verifier te veel informatie opvraagt?Dat zijn vragen die Reijers tijdens zijn talk behandelt. Gericht gegevens delen verkleint de hoeveelheid persoonlijke informatie die wordt rondgestuurd en opgeslagen. Daarvoor zijn wel afspraken nodig: wie mag welke verklaring uitgeven, hoelang blijft ze geldig en welke gegevens mag een verifier opvragen?

Zorg als complexe praktijktest

De zorg laat goed zien waarom identiteit alleen niet voldoende is. Een ziekenhuis moet niet alleen weten wie iemand is, maar ook in welke rol diegene handelt. Is iemand patiënt, zorgprofessional, mantelzorger of wettelijk vertegenwoordiger? En namens wie mag iemand gegevens bekijken of een handeling uitvoeren?

Met digitale verklaringen kan een patiënt zich bij een portaal identificeren, terwijl een vertegenwoordiger daarnaast kan aantonen namens wie en binnen welke grenzen diegene mag handelen. Een zorgprofessional kan een verklaring over een arbeidsrelatie of rol delen. De zorginstelling controleert vervolgens zelf een actuele registratie in het register Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg (BIG-register) en bepaalt welke systemen en gegevens toegankelijk worden.

De wallet vervangt dus niet het autorisatiemodel van een ziekenhuis. Ze levert controleerbare informatie waarmee de organisatie zelf beslist over bevoegdheden en toegang. "Bijvoorbeeld om de papieren rompslomp te verminderen waardoor in de praktijk veel tijd bespaard kan worden."

Bij verzekeringen kan dezelfde infrastructuur bevestigde klantgegevens, digitaal ondertekende schadebevindingen of een bewijs van dekking overdraagbaar maken. De verzekeraar blijft verantwoordelijk voor acceptatie, dekking en schadebeoordeling.

Minder vaak hetzelfde verhaal vertellen bij schuldhulpverlening

Reijers ziet daarnaast kansen bij overheidsdiensten die nog sterk op documenten en formulieren leunen. Vooral in het sociale domein moeten mensen bij verschillende instanties opnieuw aantonen wie ze zijn, welke hulp ze ontvangen en hoe hun situatie eruitziet.

Bij schuldhulpverlening kan dat extra hard aankomen. Mensen beschikken daar regelmatig over dikke dossiers en moeten bij ieder loket opnieuw gevoelige informatie verzamelen. "Die mensen moeten van het ene kastje naar het andere en telkens opnieuw uitleggen wie ze zijn."

Digitale verklaringen kunnen zo'n proces verkorten, mits de betrokken organisaties dezelfde bronnen en afspraken accepteren. Een inwoner kan dan bevestigde gegevens uit de ene procedure meenemen naar de volgende, zonder steeds nieuwe kopieën en formulieren aan te leveren.

Developers gezocht!

Reijers begint zijn sessie met de basis van eIDAS 2.0 en de verschillende soorten digitale verklaringen. Daarna demonstreert hij de Nederlandse wallet. Vervolgens duikt hij in de vertrouwensarchitectuur, digitale handtekeningen, certificaten en commerciële vertrouwensdiensten die het stelsel moeten laten functioneren.

Hij hoopt nadrukkelijk developers te bereiken die voor de overheid of aan publieke dienstverlening werken. "Ik hoop dat er developers van de overheid in de zaal zitten." Juist zij kunnen bij nieuwe diensten al rekening houden met wallets, digitale verklaringen en selectieve gegevensdeling.

Wie de zaal uitloopt, moet vooral begrijpen welke digitale identiteitsinfrastructuur Europa probeert te bouwen. Reijers vat de inzet samen in één vraag: "Hoe ziet de toekomst van jouw data op het internet eruit?"

Dev Summit 2026: koop nu je kaartje voor de Tweakers Dev Summit 2026 en verdiep je in het complete programma!

Werk je voor de overheid en spreekt juist dit onderwerp je enorm aan? Of ben je gewoon retebenieuwd naar het hele verhaal van Reijers? Koop dan hier een kaartje. De kaartverkoop gaat als een speer, dus wacht niet te lang als je erbij wilt zijn. Meer informatie over het programma, workshops en de andere sprekers vind je op de aparte Dev Summit-website. We zien je heel graag eind oktober!

Reacties (11)

[Caelorum]

Voor Reijers gaat de komst van die wallets over veel meer dan gemak. Europa bepaalt hiermee ook wie de infrastructuur voor belangrijke persoonlijke gegevens beheert. Zonder Europees alternatief ligt het voor de hand dat Apple, Google en andere grote technologiebedrijven dit domein verder naar zich toetrekken.

Bij betaalkaarten, tickets en klantenpassen is dat misschien nog te overzien. Bij identiteitsbewijzen, diploma's en officiële bevoegdheden ligt dat gevoeliger. "Dat wil je gewoon niet hebben in Amerikaanse tech", zegt Reijers. Hij zet het bewust scherp aan: "Het is goed dat Europa hier een eigen infrastructuur voor bouwt, waarin onze eigen normen en waarden centraal staan: privacy, eigen regie over je gegevens en onafhankelijkheid van grote Amerikaanse techbedrijven."

Was dit niet het project dat vereist dat je een google play device en app integrity hebt draaien op android?

[Zoijar]

Met een goed, crypto-secure systeem heb je toch helemaal geen app integrity nodig? Dat zou op elk geroot device gewoon alsnog volstrekt veilig en betrouwbaar moeten zijn. Zo niet... tsja, dan wordt het heel snel terug rennen naar de tekentafel

[Reactie gewijzigd door Zoijar op 15 oktober 2026 08:56]

[Ascathon]

Ik ken de ins en outs niet van de Play functionaliteiten en de app uit het artikel. Maar vaak is het gewoon de handigheid om te leunen op een framework en dan is het voor veel makers (en vooral hun opdrachtgevers) daar uit snelheid maar op door te bouwen?

[Sietse1990]

Waarom terug naar de tekentafel?

Play Integrity is ook te gebruiken om te communicatie tussen server en device veilig te houden. Beetje kort door de bocht, maar door het implementeren hiervan en meesturen naar de server, kan de server controleren of de app ook daadwerkelijk gesigned en gepubliceerd is in de Play Store en niet aangepast is. Hierdoor kun je alle requests vanuit de server blokkeren indien dit niet het geval is.

Dat je hiermee een aantal devices (relatief gezien een vrij laag aantal) die rooted zijn is een afweging met valide punten van beide kanten. Maar uiteindelijk dus gewoon een afweging die gemaakt moet worden.

[Ascathon]

Ik snap de afweging. Maar ik vind het ook ergens krom als je kiest voor vrijheid met een geroot toestel of iets anders dan regulier Android, je over zoveel jaar niet meer mee mag in de maatschappij. Bank-apps gebruiken word je dan ook onmogelijk gemaakt.

Natuurlijk heb je als identificatie nog wel je fysieke pas, dat scheelt. Maar bankzaken doen wordt dan weer gedoe.

[Zoijar]

Je mist mn punt: het moet niet uitmaken of de client app is aangepast, die kan niks doen of veranderen

[GurbieV]

Het bepalen van systeemvereisten is toch wat anders dan identiteitsgegevens in de handen van Amerikanen leggen?

[LootersV]

Ouch, dit is een tamelijk harde reality check.

[Stetsed]

Ik was de persoon die hier toen een comment op had gelaten in de thread een tijdje en er misschien wat verder ingeduikt dan eigenlijk nodig was. Fundamenteel op dit moment is het antwoord ja, en de laatste keer dat ik de issue checkte is dit nog steeds de situatie.

Het probleem en de vraag is echter: Is het well nodig. Want je hebt op Android play integrity, dit komt van Google en dan Ben je inderdaad locked bij hun. Maar je hebt ook de Android integrity API, dit wordt bijvoorbeeld gebruikt door grapheneOS. Hierbij kan je de keys toevoegen in een lijst die jij wilt vertrouwen, en zou dus heel wat meer open moeten zijn.

Maar de vraag is natuurlijk of dit wordt gebruikt, het is nog steeds naar mijn mate niet duidelijk of het gebruik van dit soort API’s verplicht is, en hier wordt nog steeds geargumenteerd over want je kan zeggen de requirement is “when available”, je kan zeggen dat als hij dus niet available is dat hij niet hoeft te worden gebruikt. Maar er wordt ook beargumenteerd dat het well nodig is door eerdere dingen in de eis.

Het is natuurlijk ook de vraag: Hoef je de telephone nou well te vertrouwen, laten we er even vanuit gaan dat je de telephone niet kan vertrouwen, waarom gebruik je dan niet de ID kaart die je all hebt. Die heeft gewoon NFC capabilities, daar kan je op bouwen om het eigenlijk een soort security key te maken. Dit gaat heel kort door de bocht en is natuurlijk een veel langer verhaal, maar het is well mogelijk. En zou ook toestaan dat je op alle devices waar je een NFC scanner op kan zetten het kan laten werken.

[Reactie gewijzigd door Stetsed op 15 oktober 2026 11:42]

[Zoijar]

Alles lijkt op zich simpel RSA, maar voor dit

Achter zo'n handeling zit een uitgebreid vertrouwensstelsel. Een verifier moet weten of de issuer bevoegd is om een bepaalde verklaring af te geven, of het gebruikte certificaat nog geldig is en of de verklaring inmiddels is ingetrokken. Een vergunning kan verlopen, een arbeidsrelatie eindigen en een beroepsbevoegdheid worden ingetrokken.

vraag ik me toch wel af hoe dat gedaan wordt zonder dat de issuer kan zien welke verifiers het bewijs opvragen. Een statische expiration date is simpel, maar dynamisch? Het is absoluut ongewenst als een issuer zelfs maar meta data krijgt van verifiers. Als dat zo is zou ik het niet (willen) gebruiken.

[Stetsed]

Dit is inderdaad een probleem, en hebben we ook gezien in TLS certificaten. Voor een tijdje bestond hier OSCP stapling, dit was een mechanism om aan de certificate authority te vragen of een certificate geldig en volledig was. Echter is dit door de meeste en ook een tijdje terug door Lets encrypt(https://letsencrypt.org/2024/12/05/ending-ocsp) weggehaald door de mogelijke security risico’s.

Echter kan je well een model volgen zoals de certificate revocation list, hierbij inplaats van dat jij het elke keer moet opvragen, krijg jij gewoon een lijst met certs(vaak puur de hash signatures), die ongeldig zijn verklaart. Hierbij doe jij dan de checks locaal voor de cert die je hebt, en daardoor wordt de privacy tot op een hoger niveau waarborgt. Echter kan het probleem zijn dat dit systeem niet goed schaalt en dat is maar de vraag voor dit soort systemen waar revocations misschien veel voorkomder zijn.

Maar het is dus well mogelijk om te doen, en bijna allemaal komt het neer op “Inplaats van een check of een cert revoked is, vraag ik voor een lijst, en check ik het zelf”. Er zijn ook andere wat slimmere manieren, zoals wat haveibeenpwned doet, waar jij alleen een cut off hash doorstuurt, en daar dan een lijst van krijgt. Dit lost de schaalbaarheid op maar betekent dat de server waarvan het gevraagd wordt nog steeds niet weet voor wie je het vraagt. Maar natuurlijk is het altijd afwegingen en zijn er bij dit model ook mogelijke problemen.

[Reactie gewijzigd door Stetsed op 15 oktober 2026 11:38]