Door Tweakers Partners

Dev Summit 2026 met Cyd Stumpel: 'Nieuwe CSS zonder oude browsers te breken'

12-10-2026 • 08:00

0

Cyd Stumpel maakt websites voor organisaties als WeTransfer, Talpa en Amnesty International, geeft gastlessen aan een nieuwe generatie frontenddevelopers en staat geregeld op conferentiepodia.

Tijdens de Tweakers Developers Summit laat ze zien hoe developers nieuwe animatietechnieken kunnen gebruiken zonder bezoekers met oudere browsers, tragere apparaten of bepaalde systeemvoorkeuren buiten te sluiten. Haar talk Prefers enhanced motion gaat daarom niet alleen over fraaie CSS, maar vooral over progressive enhancement, toegankelijkheid en vakmanschap in een tijd waarin AI steeds meer code produceert.

"O, ik wist niet dat je dat kon met CSS."Het mooiste compliment dat Cyd Stumpel na een presentatie kan krijgen, is tegelijk een kleine bekentenis van een developer: "O, ik wist niet dat je dat kon met CSS." Browsers krijgen in hoog tempo nieuwe mogelijkheden, van scroll-driven animaties en view transitions tot vloeiendere veranderingen van zichtbaarheid en formaat. Veel developers durven ze niet te gebruiken, omdat een website ook moet blijven werken in browsers waarin zo'n feature ontbreekt.

Voor Stumpel is dat precies waar progressive enhancement om draait: beginnen met een basis die overal werkt en alleen extra's toevoegen als browser, apparaat en gebruikersvoorkeuren dat toelaten.

Van communicatie en design naar code

Stumpel kwam niet via een klassieke informaticaopleiding in de frontendwereld terecht. Ze studeerde Communicatie en Multimedia Design aan de Hogeschool van Amsterdam. De Rietveld Academie vond ze te kunstzinnig en niet commercieel genoeg: ze wilde creatief werk maken, maar er ook haar brood mee verdienen.

Tijdens haar studie ontdekte ze vooral hoe leuk ze programmeren vond. De vaardigheid kwam later. "Ik was er niet meteen goed in, dat kwam later, gelukkig. Maar ik vond het leuke aan developen eigenlijk puzzels oplossen." Tijdens een stage bij een Amsterdams bureau viel alles op zijn plek. Een ontwerper kon met motion sterke verhalen vertellen, maar ze niet zelf in code tot leven brengen. Stumpel kon dat wel. Daar vond ze haar terrein: interactie en animatie combineren met code die betrouwbaar werkt in de browser.

Rond 2021 begon ze als freelancer. Inmiddels werkt ze volledig zelfstandig, onder meer voor Collectief Kapitaal. Eerder werkte ze aan projecten voor WeTransfer, Talpa Studios en Amnesty International. Daarnaast gaf Stumpel jarenlang les aan de Associate degree Frontend Design & Development van de HvA. Door bezuinigingen stopte dat afgelopen zomer, al keert ze nog geregeld terug voor gastlessen. "Nu moet ik dus vooral mijn liefde voor lesgeven halen uit blogschrijven en op conferenties staan." Die behoefte om kennis te delen vormt ook de basis van haar talk op de Developers Summit.

Motion als uitbreiding, niet als voorwaarde

De titel Prefers enhanced motion is een knipoog naar prefers-reduced-motion, de media query waarmee websites rekening kunnen houden met mensen die minder beweging op hun scherm willen. Stumpel draait dat perspectief speels om: zelf houdt ze juist van meer motion op het web. Animatie mag een ervaring wat haar betreft flink verrijken, zolang die niet bepaalt of iemand de website überhaupt kan gebruiken.

Haar talk begint daarom met een hardnekkig misverstand over progressive enhancement. De aanpak wordt vaak gelijkgesteld aan websites die zonder JavaScript blijven werken, maar dat is volgens haar slechts één toepassing. "Het is het ondersteunen van bijvoorbeeld nieuwe browsertechnologieën zonder dat het breekt in browsers die dat nog niet aankunnen, of voor gebruikers die voorkeuren hebben ingesteld om dat niet te zien." Dat kan gaan om minder beweging, maar ook om dataverbruik of de omstandigheden waaronder iemand een apparaat gebruikt.

In de praktijk ontwerpen creative developers ondertussen nogal eens voor zichzelf. Voor hen is het web een experimentele speeltuin; bezoekers willen meestal gewoon iets gedaan krijgen. Een technisch indrukwekkende animatie kan een website vertragen, voor verwarring zorgen of zelfs fysieke klachten veroorzaken. De mogelijkheden van de browser zijn daarom niet het enige uitgangspunt. Minstens zo belangrijk is de vraag wat een bezoeker nodig heeft.

Niet overal hetzelfde is niet hetzelfde als kapot

Stumpel houdt haar verhaal niet abstract, maar gaat live coderen. Ze laat zien hoe een eenvoudige, bruikbare basis kan worden uitgebreid met view transitions en scroll-driven animations. Bij die laatste techniek wordt het verloop van een animatie gekoppeld aan de scrollpositie van de bezoeker in plaats van aan een vaste tijdlijn.

Ondersteunt een browser zo'n animatie niet, dan hoeft de pagina niet stuk te gaan. De ervaring kan terugvallen op een eenvoudiger effect, een position: sticky-oplossing of helemaal geen animatie. Content en interactie blijven intact. Voor Stumpel is zo'n fallback geen uitgeklede versie, maar gewoon goed frontendwerk.

Developers accepteren al jaren dat een responsive website er op een telefoon anders uitziet dan op een groot beeldscherm. Bij animatie en interactie leeft toch nog vaak het idee dat alles overal identiek moet zijn. "Dat vinden we oké met responsive design, daar zijn we aan gewend. Ik vind dat het met progressive enhancement hetzelfde zou moeten zijn."

Die houding maakt het mogelijk om recente CSS-features eerder in productie te gebruiken. Stumpel behandelt onder meer transition-behavior, waarmee bepaalde discrete veranderingen onderdeel van een transition kunnen worden. Met interpolate-size zijn animaties mogelijk tussen een vaste maat en intrinsieke waarden zoals auto. Voor zulke effecten waren eerder JavaScript, ingewikkelde workarounds of externe animatiebibliotheken nodig. Een oudere browser toont misschien geen spectaculaire overgang, maar wel een werkende interface.

In commerciële projecten vraagt dat soms uitleg. Opdrachtgevers leggen ontwerpen naast"Als je maar lacht om mijn slechte grapjes, dan ben ik al lang blij." elkaar en zien verschillen al snel als fout. Stumpel maakt dan duidelijk dat consistentie niet hetzelfde is als pixelgelijkheid. De kern moet herkenbaar en bruikbaar blijven, maar de presentatie mag reageren op het scherm, de browser, prestaties en gebruikersvoorkeuren. Het weglaten van een parallaxeffect kan een interface juist sneller of rustiger maken.

Haar ideale publiek tijdens haar Dev Summit-talk bestaat dan ook niet uit animatiespecialisten. Stumpel spreekt juist developers aan die motion ingewikkeld vinden of er weinig mee doen. Niet ieder voorbeeld past direct in een zakelijk platform of een autoconfigurator, maar het kan wel uitnodigen om te experimenteren in een portfolio of hobbyproject. Veel eisen stelt ze verder niet: "Als je maar lacht om mijn slechte grapjes, dan ben ik al lang blij."

De basis wordt belangrijker door AI

Haar verhaal raakt ook aan een vraag die boven de hele sector hangt: wat blijft de rol van developers nu AI steeds meer code schrijft? Stumpel gebruikt zelf AI en is nieuwsgierig naar de andere talks over het onderwerp, maar ziet context als een belangrijk verschil tussen een model en een goede developer.

Een developer weet niet alleen hoe een effect wordt gebouwd, maar ook voor wie en met welk doel. Die kan beoordelen of gegenereerde code semantisch klopt, toegankelijk blijft, goed presteert en verstandig terugvalt als een moderne feature ontbreekt. Wie HTML, CSS, JavaScript en browsergedrag werkelijk begrijpt, herkent ook overtuigend klinkende maar slechte AI-code.

"Hoe denk je dat er mediors komen? Dat die aan de bomen groeien?"Stumpel maakt zich daarom zorgen over de afnemende kansen voor beginnende developers. Sommige bedrijven vragen zich af waarom ze nog juniors zouden aannemen als AI eenvoudige programmeertaken kan uitvoeren. Daarmee dreigt de sector zijn eigen leerlijn af te breken. Haar reactie is even kort als raak: "Hoe denk je dat er mediors komen? Dat die aan de bomen groeien?" Juist door AI wordt een goede beheersing van de basis volgens haar belangrijker.

Creatiever zonder gebruikers uit te sluiten

Bezoekers van Prefers enhanced motion krijgen live coding, concrete CSS-technieken en ongetwijfeld een paar slechte grappen. Belangrijker is de houding die Stumpel wil meegeven. Het web hoeft niet op elk apparaat identiek te bewegen en een effect hoeft niet door honderd procent van de browsers te worden ondersteund voordat een developer ermee mag experimenteren. Zolang de basis maar bruikbaar blijft.

Creativiteit en toegankelijkheid hoeven elkaar volgens Stumpel dus niet in de weg te zitten. Wie rekening houdt met de context van de gebruiker, kan juist eerder met nieuwe technieken aan de slag. De essentie van haar talk vat ze zelf het beste samen: "Dan leer je hoe je creatief gebruik kan maken van nieuwe features op het web zonder dat je mensen uitsluit."

Dev Summit 2026: Koop nu je kaartje voor de Tweakers Dev Summit 2026 en verdiep je in het complete programma!

Zit de talk van Cyd helemaal in jouw straatje? Koop dan hier een kaartje. We zijn nog niet uitverkocht maar het scheelt niet veel, dus wacht niet heel lang meer als je er bij wilt zijn. Meer informatie over het programma, workshops en de andere sprekers vind je op de aparte Dev Summit-website. We zien je heel graag eind oktober!

Reacties

Sorteer op:

Weergave:

Er zijn nog geen reacties geplaatst


Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn