Advertorial

Door Tweakers Partners

Windows 11-laptops en AI: dit voegen Copilot en Copilot+ PC's in de praktijk toe

19-08-2026 • 08:00

68

Een nieuwe laptop voor studie, werk of dagelijks gebruik draait niet meer alleen om processor, geheugen, scherm en accuduur. Met Windows 11 spelen ook AI-functies een grotere rol, vooral via Copilot en bij sommige modellen via Copilot+ PC-functies. Tijdens Back to School is dat extra relevant: studenten gebruiken hun laptop voor verslagen, colleges, research, planning, videobellen en multitasken. Hieronder lees je hoe slimme functies daarbij kunnen helpen en kun je meedoen aan een prijsvraag waarbij je een Logitech MX Master 4 of Microsoft 365-abonnement kunt winnen. Of bekijk de favoriete modellen van MediaMarkt.

Een losse muis? De Logitech MX Master 4

Een touchpad is handig onderweg, maar bij langer achtereen werken is een losse muis vaak prettiger. Zeker bij het werken met verslagen, spreadsheets, veel browsertabs of beeldbewerking geeft hij meer controle. De Logitech MX Master 4 is gericht op productiviteit, met een ergonomische vorm, nauwkeurige bediening, snel scrolwiel en instelbare knoppen. Vooral voor studenten en thuiswerkers met een vaste werkplek kan dat praktisch zijn.
De MX Master 4 is de eerste productiviteitsmuis waarbij haptische feedback is geïntegreerd in Windows 11. De nieuwe integratie brengt hardware en software dichter bij elkaar en geeft gebruikers subtiele, duidelijke trillingsfeedback tijdens specifieke acties in Windows 11.

AI is in korte tijd een vast onderdeel geworden van de manier waarop laptops worden gepositioneerd. Waar de keuze voor een nieuwe laptop eerder vooral draaide om processor, geheugen, scherm, accuduur en prijs, komt daar nu een extra vraag bij: welke AI-functies zitten er in het systeem en wat merkt de gebruiker daar dagelijks van? Bij moderne Windows 11-laptops speelt Microsoft Copilot daarin een centrale rol, maar niet iedere laptop met Copilot is automatisch een Copilot+ PC.
Dat onderscheid is belangrijk. Een gewone Windows 11-laptop kan toegang bieden tot Copilot als AI-assistent, bijvoorbeeld voor schrijven, samenvatten, ideeën uitwerken of hulp bij vragen. Een Copilot+ PC gaat een stap verder. Dat is een aparte categorie laptops met specifieke hardware voor lokale AI-taken, vooral dankzij een krachtige npu. Daarmee kunnen bepaalde functies sneller en energiezuiniger op het apparaat zelf draaien.

De Windows 11-laptop als allround apparaat

De basis van de propositie blijft dat Windows 11-laptops breed inzetbaar zijn. Er is keuze uit veel merken, formaten, prijsklassen en configuraties: van lichte ultraportables tot krachtige creator- en gaminglaptops, en van betaalbare studielaptops tot zakelijke modellen met extra beveiligingsopties. Die variatie is een belangrijk verschil met platformen waarbij hardware en software sterker aan één fabrikant of een beperkter aanbod zijn gekoppeld.

Windows11

Voor de gebruiker betekent dat vooral flexibiliteit. Een student zoekt misschien een lichte laptop met lange accuduur en voldoende opslagruimte. Een hybride werker wil een goede webcam, degelijk toetsenbord, stil koelsysteem en sterke integratie met Teams, Outlook en OneDrive. Een creatieve gebruiker let op schermkwaliteit, geheugen en gpu-prestaties. Een zakelijke gebruiker kijkt weer naar beheer, beveiliging en compatibiliteit met bestaande software.

Windows 11 sluit daarbij aan met functies voor multitasking en dagelijkse workflows. Snap Layouts, virtuele bureaubladen, vensterbeheer, integratie met Microsoft 365, OneDrive-synchronisatie en Phone Link maken het systeem vooral praktisch voor gebruikers die veel schakelen tussen apps, documenten, browservensters, chat, mail en videogesprekken. AI komt daar bovenop, maar vervangt die basis niet.

Wat Copilot op een Windows 11-laptop doet

Copilot is de AI-assistent binnen het Microsoft-ecosysteem. Op een moderne Windows 11-laptop kan hij helpen met tekstvoorstellen, herschrijven, informatie ordenen, ideeën uitwerken en stappenplannen maken.

In het dagelijks gebruik kan dat handig zijn voor mails, presentaties, samenvattingen of uitleg over Windows-instellingen. Voor studenten helpt Copilot bijvoorbeeld bij brainstormen, aantekeningen structureren en studieplanning. Zakelijke gebruikers kunnen hem gebruiken om overleg voor te bereiden of sneller te formuleren.

Wel draaien veel Copilot-functies via de cloud. Een laptop met Copilot is dus niet automatisch een Copilot+ PC met lokale AI-functies.

Voor studenten kan Copilot vooral praktisch zijn bij taken die veel tijd kosten, maar niet per se ingewikkeld zijn. Denk aan het maken van een eerste opzet voor een verslag, het samenvatten van studiestof in eenvoudigere taal, het omzetten van losse aantekeningen in een overzichtelijke structuur of het bedenken van vragen voor een presentatie. Ook bij planning kan AI helpen, bijvoorbeeld door een studieplanning te maken op basis van deadlines, colleges en tentamens.

Daarnaast kan Copilot ondersteuning bieden bij taal en formulering. Een student kan bijvoorbeeld een Engelse alinea laten controleren op toon, een samenvatting korter maken of een formele mail aan een docent netter formuleren. Dat vervangt het eigen denkwerk niet, maar kan wel helpen om sneller van losse ideeën naar een bruikbare tekst of planning te komen.

Wat een Copilot+ PC anders maakt

Een Copilot+ PC is een specifieke hardwarecategorie binnen Windows 11. Het belangrijkste verschil is de aanwezigheid van een krachtige npu, oftewel neural processing unit. Dat is een chiponderdeel dat is ontworpen om AI-berekeningen efficiënter uit te voeren dan een gewone cpu of gpu. Denk aan taken zoals beeldherkenning, ruisonderdrukking, realtimevertaling, slimme zoekfuncties en lokale AI-modellen.

Microsoft hanteert voor Copilot+ PC's een minimale npu-prestatie van 40 Tops. Daarnaast horen bij deze categorie moderne systeemeisen zoals voldoende werkgeheugen en opslagruimte. In gewone taal: een Copilot+ PC is gebouwd om bepaalde AI-functies op het apparaat zelf te kunnen uitvoeren, dus zonder dat elke taak volledig via de cloud hoeft te lopen.

Dat maakt vooral verschil bij functies die dicht op het systeem zitten. Denk aan verbeterde zoekfuncties in Windows, live ondertiteling en vertaling, AI-effecten voor de camera en microfoon, beeldfuncties in apps als Paint en Photos, en contextacties op basis van wat er op het scherm staat. Zulke functies zijn niet alleen een chatbot in een venster, maar onderdeel van hoe het besturingssysteem met tekst, beeld, geluid en apps omgaat.

Copilot-laptop versus Copilot+ PC

De termen lijken op elkaar, maar betekenen niet hetzelfde. 'Copilot-laptop' wordt vaak gebruikt voor een Windows 11-laptop met toegang tot Copilot of een fysieke Copilot-toets. Daarmee krijgt de gebruiker snel toegang tot de AI-assistent, maar de hardware hoeft niet per se geschikt te zijn voor de volledige Copilot+ PC-set aan lokale AI-functies.

Een Copilot+ PC is specifieker. Die voldoet aan de hardware-eisen voor lokale AI-verwerking en krijgt functies die afhankelijk zijn van die npu. Het verschil zit dus niet alleen in branding, maar in wat het apparaat technisch aankan.

Voor lichte gebruikers kan een gewone Windows 11-laptop met Copilot al voldoende zijn. Wie vooral mailt, browst, documenten maakt, videovergadert en af en toe AI gebruikt voor tekst of ideeën, heeft niet altijd een Copilot+ PC nodig. Voor gebruikers die langer met hun laptop willen doen en verwachten dat AI-functies dieper in Windows en apps terechtkomen, kan een Copilot+ PC interessanter zijn. Hetzelfde geldt voor mensen die veel onderweg werken en baat hebben bij energiezuinige lokale AI, betere videogesprekken, slimme zoekfuncties of realtime taalhulp.

Voor wie zijn de AI-functies handig?

De praktische meerwaarde verschilt per doelgroep. Voor hybride werkers kunnen AI-functies vooral helpen bij videovergaderen, ruisonderdrukking, camera-effecten, notities, samenvattingen en sneller schakelen tussen informatie. Voor studenten ligt de waarde eerder in onderzoek, structuur, uitleg, taalhulp en het terugvinden van bestanden of aantekeningen.

Microsoft

Creatieve gebruikers kunnen profiteren van laagdrempelige beeldfuncties, zoals schetsen omzetten in beeldconcepten of foto's aanpassen met AI-effecten. Dat vervangt geen professionele creatieve software, maar verlaagt wel de drempel om snel iets te visualiseren. Voor reizigers en internationale gebruikers zijn functies als live captions en vertaling interessant, vooral bij video's, colleges of online meetings in een andere taal.

Ook voor dagelijks gebruik kan AI nuttig zijn. Niet omdat elke taak ineens volledig automatisch gaat, maar omdat kleine handelingen sneller worden: iets zoeken zonder exacte bestandsnaam, een tekst herschrijven, een instelling vinden, een afbeelding aanpassen of een gesprek beter verstaan.

Waarom de npu relevant wordt

Tot nu toe draaiden veel AI-taken vooral in de cloud of op de cpu/gpu. Dat werkt, maar heeft nadelen. Cloudverwerking vraagt om verbinding en kan vertraging geven. Een gpu kan veel rekenkracht leveren, maar is niet altijd efficiënt voor kleinere AI-taken op een laptop. Een npu is juist bedoeld om dat soort taken met minder energiegebruik uit te voeren.

Voor laptops is dat relevant. Accuduur, warmteontwikkeling en ventilatorgeluid blijven belangrijke factoren. Als AI-functies vaker onderdeel worden van alledaags gebruik, moet een laptop die taken kunnen uitvoeren zonder voortdurend zwaar op de accu of koeling te leunen. Copilot+ PC's spelen precies op die ontwikkeling in.

Tegelijk is een npu geen garantie dat elke gebruiker direct een groot verschil merkt. De waarde hangt af van de software die de npu benut. Naarmate meer Windows-functies en apps lokale AI ondersteunen, kan het voordeel zichtbaarder worden. Voorlopig is een Copilot+ PC daarom vooral interessant voor gebruikers die een laptop kopen die meerdere jaren meegaat en rekening willen houden met toekomstige AI-workflows.

AI is niet voor iedereen de hoofdreden

Bij de keuze voor een laptop blijven klassieke punten belangrijk: scherm, toetsenbord, accuduur, gewicht, aansluitingen, opslag, geheugen, geluidsproductie en prijs. AI-functies kunnen daar waarde aan toevoegen, maar maken een matige laptop niet automatisch goed. Een sterke Windows 11-laptop begint nog steeds bij goede hardware en een configuratie die past bij het gebruik.

Ook zijn niet alle AI-functies voor iedereen even relevant. Sommige gebruikers zullen Copilot dagelijks gebruiken; anderen nauwelijks. Sommige Copilot+ PC-functies zijn praktisch, andere zijn nog in ontwikkeling of afhankelijk van taal, regio en app-ondersteuning. Daarnaast vragen functies die veel persoonlijke context gebruiken om bewuste privacykeuzes. Zeker bij AI die helpt zoeken, onthouden of interpreteren wat op een apparaat gebeurt, blijft transparantie belangrijk.

Daarom is het verstandig om bij de aanschaf niet alleen te kijken naar het label 'AI PC' of 'Copilot+ PC', maar naar het totaalplaatje. Welke processor zit erin? Hoeveel werkgeheugen en opslagruimte heeft de laptop? Is het een x86- of Arm-systeem? Welke software moet erop draaien? Is accuduur belangrijker dan maximale prestaties? En welke AI-functies gaat de gebruiker echt gebruiken?

Windows 11-laptops als toekomstbestendige keuze

De opkomst van Copilot en Copilot+ PC verandert de Windows-laptop niet van de ene op de andere dag in een volledig nieuw apparaat. De verandering zit eerder in de richting waarin laptops zich ontwikkelen. AI wordt minder een losse tool in de browser en meer een onderdeel van het besturingssysteem, de zoekfunctie, videovergaderingen, creatieve apps en dagelijkse productiviteit.

Daarmee worden moderne Windows 11-laptops breder inzetbaar. Ze combineren vertrouwde pc-functionaliteit met nieuwe AI-mogelijkheden, terwijl de gebruiker kan kiezen uit veel modellen, prijsklassen en chipplatformen. Voor wie vooral een degelijke laptop zoekt voor dagelijks gebruik, blijft een gewone Windows 11-laptop met Copilot al relevant. Voor wie meer lokale AI-functies wil en een apparaat zoekt dat beter is voorbereid op komende Windows-ontwikkelingen, is een Copilot+ PC de interessantere categorie.

Niet elke gebruiker heeft onmiddellijk een AI-laptop nodig. Wel wordt AI steeds meer onderdeel van wat een moderne laptop kan. Windows 11-laptops bieden daarin een breed vertrekpunt: van betaalbare allrounders tot Copilot+ PC's met lokale AI-hardware. De juiste keuze hangt uiteindelijk af van het gebruik: schrijven, werken, studeren, creëren, vergaderen, reizen of vooral jarenlang soepel kunnen blijven multitasken. En tijdens een Back to School-periode draait de keuze voor een laptop om de vraag hoe goed het apparaat past bij een dagelijkse mix van colleges, documenten, videogesprekken, research, ontspanning en onderweg werken.

Windows 11-laptops met Copilot bij MediaMarkt

MediaMarkt zet momenteel een aantal Windows 11-laptops met AI-mogelijkheden in de schijnwerpers voor een divers publiek. Dat zijn de volgende:

Samsung Galaxy Book4

Samsung Galaxy Book4 Edge 15,6 inch

De Samsung Galaxy Book4 Edge is een 15,6-inch Windows-laptop met een Snapdragon X Plus, 16GB ram en 512GB opslagruimte. Als Copilot+ PC is hij geschikt voor AI-functies in Windows, mobiel werken, studie, kantoorwerk, browsen en videobellen. Dankzij USB 4.0, HDMI, microSD en Wi-Fi 7 is hij redelijk compleet uitgerust. Voor zware games of specifieke x86-software is het verstandig om vooraf de compatibiliteit te controleren.

Lenovo

Lenovo IdeaPad Slim 3 15AMN8

De Lenovo IdeaPad Slim 3 15AMN8 is een allround Windows-laptop met een AMD Ryzen 5 7520U, 8GB ram, 512GB grote ssd en Radeon 610M-graphics. Hij past vooral bij dagelijkse taken zoals tekstverwerking, internet, streaming, schoolwerk en administratie. Het is geen Copilot+ PC, en ook geen model voor zware creatieve software of gaming.

Microsoft Surface ProMicrosoft Surface Pro 11

De Surface Pro 11 is een 13-inch Windows-apparaat met een Snapdragon X Plus, 16GB ram en 512GB opslagruimte. Door het tabletontwerp met standaard is hij flexibel inzetbaar voor typen, presenteren, lezen, tekenen en mobiel werken. Als Copilot+ PC ondersteunt hij nieuwe Windows-AI-functies. Gebruik van toetsenbord en pen zijn wel belangrijk voor de laptopervaring.

HP OmnibookHP OmniBook 5 OLED 14-he0001nd

De HP OmniBook 5 OLED combineert een 14 inch groot oledscherm met een Snapdragon X X1-26-100, 16GB ram en 512GB opslagruimte. Hij is geschikt voor mobiel werken, lezen, streamen, foto's bekijken, Office, videobellen en multitasking. De nou ondersteunt lokale AI-functies binnen Windows. Bij specialistische software of randapparatuur blijft compatibiliteit een aandachtspunt.

Samsung Galaxy book4Samsung Galaxy Book4 15,6 inch Intel Core i7

De Samsung Galaxy Book4 met een Intel Core i7, 16GB ram en 512GB grote ssd is een klassieke Windows-laptop voor studie, kantoorwerk, browsen, videobellen, lichte fotobewerking en multitasken. Het x86-platform maakt compatibiliteit met bestaande Windows-software doorgaans eenvoudiger dan bij Arm-modellen. Voor zware 3d-toepassingen of gaming zijn de geïntegreerde graphics beperkt.


Zo maak je kans op een Microsoft 365-abonnement of een Logitech MX Master 4

In samenwerking met MediaMarkt, Microsoft en Logitech mag Tweakers Partners twee Microsoft 365-jaarabonnementen en één Logitech MX Master 4 weggeven. Hoe maak je kans? Simpel, door onderstaande poll in te vullen. We wensen je succes.

MediaMarkt give-away

Poll


De opties zijn uitgeschakeld omdat de deelname gesloten is

Actievoorwaarden

  • Je Tweakers-account moet voor 14 augustus 2026 actief zijn.
  • Meedoen kan tot en met 23 augustus 2026, 23:59, alleen via de poll.
  • Alleen ingelogde bezoekers kunnen deelnemen.
  • De deelnemers zijn woonachtig in Nederland of België.
  • Minderjarigen mogen pas meedoen na voorafgaande toestemming van hun ouders of verzorgers.
  • De winnaars krijgen uiterlijk 30 augustus 2026 bericht via het e-mailadres dat bij ons bekend is. Niet-winnaars ontvangen geen bericht.
  • De winnaars worden at random geselecteerd. Over de uitslag wordt niet gecorrespondeerd.
  • Medewerkers van DPG Media, MediaMarkt en Microsoft zijn uitgesloten van deelname.
  • Klachten kunnen via klachten@tweakers.net ingediend worden.

Dit artikel is geen redactioneel artikel, maar gesponsord en tot stand gekomen dankzij MediaMarkt, Microsoft en Tweakers Partners. Tweakers Partners is de afdeling binnen Tweakers die verantwoordelijk is voor commerciële samenwerkingen, winacties en Tweakers-evenementen zoals meet-ups, Developers Summit, Testfest en meer. Bekijk hier het overzicht van alle acties en events. Mocht je ideeën met ons willen delen over deze vorm van adverteren, dan horen wij dat graag. Hierover kun je met ons in gesprek via [Discussie] Reclame algemeen].

Lees meer

Reacties (68)

Sorteer op:

Weergave:

Ik ben docent aan een Nederlandse universiteit, bij de studies Informatica en de middelbareschool-docentopleiding Informatica. Als je student bent, of op het punt staat te worden, doe dan alsjeblieft niet de dingen waarvan deze advertorial beweert dat ze handig voor je zijn. Over het algemeen is dit samen te vatten als "het verslag is niet het product van studeren, jij en jouw denkprocessen zijn het product van studeren", maar ik ga er toch even puntsgewijs langs:
Voor studenten kan Copilot vooral praktisch zijn bij taken die veel tijd kosten, maar niet per se ingewikkeld zijn.
Dat een taak niet ingewikkeld is, betekent niet dat het geen meerwaarde heeft hem zelf te doen. Je betaalt collegegeld en steekt jezelf in de schulden om te studeren, haal er dan ook uit wat er uit te halen valt.
Denk aan het maken van een eerste opzet voor een verslag,
Zelf nadenken over de opzet van een verslag dwingt je om na te denken over welke informatie je naar de lezer wil communiceren. Dit niet zelf doen maakt dat je vanaf het begin zélf niet echt overzicht houdt op wat er in het verslag moet komen, wat op zijn beurt heel snel leidt tot zowel onder- en overcompleetheid.
het samenvatten van studiestof
Samenvattingen maken doen we niet alleen om "later" tekst te hebben om terug te lezen, je dwingt jezelf ook de bronstof tot je te nemen en te destilleren tot de kernpunten. Dat maakt dat je het makkelijker terughaalt als je de samenvatting later weer leest, en vaak de samenvatting niet eens meer nodig hebt.
in eenvoudigere taal,
Als je eenvoudigere uitleg nodig hebt, vraagt dat alsjeblieft in eerste instantie aan je docenten, student-assistenten, ouderejaars-medestudenten, of studenten uit hetzelfde jaar. Het sociale aspect van studeren beperkt zich niet tot de introductieweek en constitutieborrels, we tillen elkaar naar een hoger niveau.
het omzetten van losse aantekeningen in een overzichtelijke structuur
Ook hier geldt weer, het omzetten in een overzichtelijke structuur dwingt je om na te denken over wat die structuur zou moeten zijn en waarom die overzichtelijk is. Zeker wanneer die overzichtelijke structuur uiteindelijk een hoofdstuk in een verslag wordt of iets dergelijks is dat gewoon een essentieel onderdeel van je gedachten ordenen.
of het bedenken van vragen voor een presentatie.
Voor een presentatie die iemand anders geeft: we zien toch hopelijk allemaal in dat je geen AI nodig hebt om je te vertellen wat je je afvraagt tijdens een presentatie? Maak gewoon korte notities met pen en papier en kras die weer door als ze later in de presentatie weer verhelderd worden, en je houdt bij de meeste presentaties echt wel een vraag of twee over.

Voor een presentatie die je zélf geeft, en je wil voorbereid zijn op welke vragen er wel eens zouden kunnen komen: hier heb ik oprecht nog nooit tijd aan besteed, en ik moedig jou aan dat ook niet te doen. Je presenteert over een onderwerp, dat beheers je tot op zekere hoogte. Na moeten denken over het antwoord op een vraag is inherent aan het concept van een "vraag". Als je vragen en mogelijke antwoorden gaat instuderen, dan sta je een toneelstukje op te voeren, niet een presentatie te houden. Mogelijk moeten zeggen "dat is niet in mijn analyse langs gekomen dus daar heb ik hier en nu geen goed antwoord op", of "goed punt, daar hadden we nog niet over nagedacht, ", of "ik begrijp de vraag niet, kun je hem in wat meer detail uitleggen?" is ook inherent aan het concept van een presentatie, en wordt over het algemeen een stuk beter ontvangen dan onzin als antwoord geven.
Ook bij planning kan AI helpen, bijvoorbeeld door een studieplanning te maken op basis van deadlines, colleges en tentamens.
Dat doen we al generaties lang zelf en ook vóór de AI-hype lukte het mensen om af te studeren, dus of AI hier nou zo voor nodig is... Maar dit gaat niet over de inhoud van de studie, en mensen gebruiken ook al generaties lang persoonlijke assistenten die hun agenda vóór hun beheren, dus als dat voor je werkt, besteed het lekker uit.
Daarnaast kan Copilot ondersteuning bieden bij taal en formulering.
Zoek op wat "regression to the mean" inhoudt en besef dat, zeker in de wetenschap, het belangrijk is om na te denken over of een woord of fomulering exact overbrengt wat je bedoelt te zeggen. AI-gegenereerde teksten zijn geestdodende proza en ik heb nog geen enkele student gehad waar ik liever de door de AI opgepoetste tekst las dan het origineel.
Een student kan bijvoorbeeld een Engelse alinea laten controleren op toon,
Dat kunnen je begeleiders en medestudenten ook, en die zijn er over het algemeen een stuk beter in.
een samenvatting korter maken
Zie mijn eerdere punt over samenvattingen.
of een formele mail aan een docent netter formuleren.
Als docent zal ik dit even zo netjes als het verdient formuleren: echt, Microsoft, krijg de tering. We krijgen al zoveel mail, ik heb ze liever kort en bondig dan vol met onnodige formalismen. Laten we vooral niet naar een wereld gaan waar LLM-geschreven e-mails een manier worden om drie bulletpoints te communiceren. Laat een student mailen wat ze schrijven, we tillen echt niet zo zwaar aan of we wel met de exacte formele aanhef worden aangesproken.
Dat vervangt het eigen denkwerk niet,
Alle punten die daar stonden vervangen het eigen denkwerk dus wel degelijk. Weersta de verleiding om te denken dat iets dat "simpel" aanvoelt, dan ook maar uitbesteed kan worden aan een AI zonder dat je er iets door verliest.
maar kan wel helpen om sneller van losse ideeën naar een bruikbare tekst of planning te komen.
Bruikbaar is niet goed genoeg. Ik wil niet de zoveelste "bruikbare tekst" lezen. Ik wil niet de zoveelste "bruikbare" implementatie van QuickSort of zo. Ik wil dat jij, ja jij, als persoon, aan de andere kant van dit hele proces dat "studeren" heet, in staat bent om zélf na te denken over wat een goede tekst is, een goed idee is, een goede presentatie is, een goede samenvatting is, een goed software-ontwerp is, etc. Ik wil dat jij er als mens beter uit komt dan hoe je er in ging. Microsoft wil je geld.
edit:
"zondat dat" moest natuurlijk "zonder dat" zijn.

[Reactie gewijzigd door MacGyverNL op 19 augustus 2026 13:25]

En nu vanuit het perspectief van iemand met dyslexie:

Niet al het studiemateriaal en alle informatie in je toekomstige werk is gemaakt door mensen die goed zijn in taal en toegankelijk kunnen schrijven.
Je zult daardoor zinnen verkeerd lezen, ook bij opnieuw lezen, en nog een keer doornemen.

Je leest ondanks dat ongeveer 6x langzamer dan je docent en je mede studenten. Het kost jouw dus veel meer inspanning om de rode draad uit zo'n tekst te halen.

Een taalmodel helpt mij om veel sneller de rode draad uit teksten te halen en beter leesbare versies van teksten te krijgen.

Een tool als NotebookLM (.google.com) helpt mij om mezelf te toetsen (door de quiz functie en de podcast functie waar ik de podcast kan onderbreken met een vraag) en uitleg te krijgen over de informatie die ik wil leren.

Op het werk haal ik daarmee op certificeringen vaak veel hogere toets resultaten ( nul tot 3 fouten in certificeringsexamens waar mensen meestal 15% of minder vragen goed hebben).
En in de praktijk weer ik de lesstof ook beter tot te passen dan anderen, juist doordat ik door kon vragen tijdens het leren en kon vragen naar toepassingen binnen verschillende contexten en kon vragen naar verschillen met andere dingen.

Heb je zelfstandig een oefen examen gemaakt?
Vraag AI dan voor alle fout beantwoordde vragen waarom jouw antwoord minder goed was (geef de AI de hele vraag, jouw antwoord - en bij ABC ook de overige antwoorden) en indien nodig ook je lesmateriaal.
Hierdoor leer je je eigen redenatie fouten ontdekken, docenten hebben vaak wel de wil, maar niet de tijd om elke student omdat detailniveau te begeleiden.


Sommige docenten nemen aan dat leerlingen leren zonder externe input, zoals bijvoorbeeld structuur geven aan je verhaal.
Als je super slim bent werkt dat niet zo. Dingen die voor jou triviaal en een stap zijn, dingen die in 1x als verband in jou beeld komen, zijn voor veel andere mensen complex en hebben veel tussen stappen nodig, stappen die jij niet hoeft te maken omdat je, door jou dyslexie, in 1x en tegelijk alle correlaties overziet en dus ook wat niet past, en die dus ik een fractie van een seconde al hebt verwerkt en afgewogen tegen het geheel.

Een taalmodel helpt jou om te leren wat een docent je niet kan leren: weten waar je tussen stappen moet aanbrengen voor 'normale' slimme mensen.

Aangezien jij alles in 1x ziet niet in taal maar in beeld, en niet lineair zoals in tekst maar multidimensionaal en inzoom / uitzoembaar in een fractie van een seconde, waar tekst vast staat en het detail niveau ook, is die vertaling naar woorden extreem traag en vereist extreem lange focus voor een onderwerp dat je in een paar seconden hebt overzien.

De tekst is een vertaling om het te communiceren met anderen die niet dyslectisch zijn, het grootste deel van de mensen in je omgeving. Niet perse een handvat voor jezelf. Het zit immers al in je hoofd en je kunt er al mee werken.

In je werk zul je steeds meer zien dan de dyecten elkaar opzoeken en samen floreren.
Het belangrijkste is echter dat je de rest van de organisatie ook mee krijgt, organisatie structuren hebben vaak ook mensen zonder dyslexie die lineair (als in volgorde, tekst, structuur) denken, mensen die helpen dingen geordend te laten verlopen.
Deze mensen kunnen soms ook extreem snel denken en hebben dan aan een paar worden genoeg, deze mensen zijn vaak CEO of CFO, de overige management lagen die heel belangrijk zijn voor de structuur van een organisatie kunnen dat niet
Deze mensen moet jij ook mee kunnen nemen.

En daarom gebruik jij taalmodellen en extra colloquia om te leren wat deze mensen nodig hebben aan structuur en stappen om jou te kunnen volgen en te begrijpen wat jij denkt, wat je van hen verwacht, in welke tijdslijnen en welke impact dat heeft, en hoe dat voor hen veranderd en waarom dit noodzakelijk is.

Zelf nadenken over die structuur is goed maar de leercurve is te langzaam op de manier waarop traditioneel onderwijs dat embed in het systeem. Voor lijn denkers gaat het prima, voor mensen met dyslexie zit er een veel grotere dimensie achter die vaak geen aandacht krijgt, wat logisch is, omdat niet alle docenten dyslexie hebben en het zich dus ook niet kunnen inbeelden hoe het werkt in jou brein.

Net als dat jij je moeilijk kunt indenken dat je niet in 1x alle relaties en verbanden tegelijk ziet, maar dat het met slechts enkele dingen tegelijk en stap voor stap gaat bij sommige anderen. Het weten dat dat zo is, betekent nog niet dat je je het goed kunt voorstellen.

Zie het als deze uiting: YouTube: EDF Diversité


En presentaties? Dat doe ik echt niet met pen en papier. Mijn handschrift is vaak onleesbaar, en wat ik wil vertellen hangt af van de reactie van het publiek en de laatste ontwikkelingen afgelopen week/dag.
Dus heb ik vaak een paar foto's van totaal andere onderwerpen die mensen direct relateren aan een persoonlijke situatie, vaak een karikatuur er van. Hoog uit een versterkend stake woord dat op mijn aangeven verschijnt.

Het verhaal komt ter plekke. Of ik nu een keynote heeft voor duizenden mensen of een sessie van een directie of een groep juniors of een groep experts.
Mijn brein heeft de informatie, hoe ik inzoem is afhankelijk van de behoefte van de anderen in de zaal. Welke kennis en inzichten zijn hebben en welke anknopingspunten op dat moment het beste aanslaan.

Het idee dat je in 10 seconde voor hen uitwerkte in je hoofd kan uiteindelijk meerdere uren of zelfs dagen nodig hebben om mensen in mee te nemen. En soms een paar jaar, ook als je het in een weekend hebt omgezet naar een tastbaar eindproduct dat naadloos aansluit en productie klaar is. Het belangrijkste bij transformatie is dat de ander het gevoel heeft het zelf bedacht te hebben en er enthousiast over is. De soepelste transformatie waarbij gedrag zo veranderd is dat niemand meer weet hoe het een half jaar geleden ging, kan ook, maar zijn de moeilijkste om credit voor te krijgen.


Deze tekst schrijven zonder AI, feedbackloop of andere hulp kostte me ruim een uur. En hij zal niet goed gestructureerd genoeg zijn voor veel mensen. De inhoud was bedacht in enkele seconden, incl. de bewoording. Maar door de tijd die het kost om het lineair te vertalen, verliest het de structuur. Daarom zijn taalmodellen juist nuttig. Het gaat niet om iets dat te leren is voor iemand met dyslexie. Het gaat om een dimensie mapping met verlies van perspectief. Die vele factoren meer tijd kost dan de verwerking. Zonder dat de ontvanger feedback kan geven over wat wel en niet noodzakelijk is voor zijn of haar of hem begrip.

[Reactie gewijzigd door djwice op 20 augustus 2026 08:04]

Ik ben het helemaal met je eens, kinderen horen juist te leren hoe of wat en niet maar hersenloos klikken en vragen aan AI.
Het maakt het wel makkelijker het kaf van het koren te scheiden. De echt uitzonderlijke studenten van de rest.
Alleen kan je die rest niet als het kaf laten verwaaien en moet die rest ook maatschappelijk nuttig zijn. Dat krijg je door AI op deze manier te gebruiken niet echt voor elkaar.

Wat je voor elkaar krijgt is dat je opdrachten veel makkelijker kunt maken, maar dat een toets/ tentamen/ examen verhoudingsgewijs veel zwaarder wordt en dat studenten die het toch lukt om af te studeren minder goed in staat zijn om hun vak uit te oefenen.
Met als "bijvangst" dat de examen normering bijgesteld gaat worden omdat het percentage uitvallers anders te hoog wordt waardoor de ranking van de onderwijsinstelling een knauw krijgt... :+
Dit is niet echt beperkt tot een bepaalde school, maar overal een probleem. De ranking zou dus niet echt veranderen, we hebben straks (nu al?) gewoon de eerste generatie die ‘dommer’ is dan hun ouders.
Hulde voor je post.

Laten we stoppen met dommer worden.
Dat een taak niet ingewikkeld is, betekent niet dat het geen meerwaarde heeft hem zelf te doen. Je betaalt collegegeld en steekt jezelf in de schulden om te studeren, haal er dan ook uit wat er uit te halen valt.
Ja en ook voor gewoon werk en voor privegebruik geldt dat wel.

Ik studeer allang niet meer maar gebruik AI vaak als een soort collaborateur. Het helpt me dingen uitzoeken en een opzetje maken maar ik zorg wel dat ik altijd wel begrijp wat het precies aan het doen is. Daar leer ik ook van omdat het vaak een andere aanpak begint die ik zou doen omdat ik een oudere aanpak gewend ben (met docker bijvoorbeeld de oude manier ipv via compose). Maar het zwaardere werk van ergens mee beginnen (dat opstapje houdt me vaak tegen om ergens mee te beginnen) maakt het een stuk makkelijker. Anders gezegd: Het maakt de leercurve platter en dat maakt het geheel toegankelijker. Aangezien ik nogal ADHD heb, is dat heel fijn om dingen ook daadwerkelijk te doen.

Ik zie echter ook wel dat er veel verleiding is om gewoon alles door de AI in elkaar te prutsen. Soms ben ik een beetje gehaast en dan merk ik dat ik de AI vraag om zelfs simpele dingen te doen als 'verander het aantal dagen van 7 naar 14' terwijl dat gewoon een variabele in een config file is. Daar gaat het natuurlijk scheef. En dan ben ik alleen maar dure tokens aan het verbranden.
Als docent zal ik dit even zo netjes als het verdient formuleren: echt, Microsoft, krijg de tering. We krijgen al zoveel mail, ik heb ze liever kort en bondig dan vol met onnodige formalismen. Laten we vooral niet naar een wereld gaan waar LLM-geschreven e-mails een manier worden om drie bulletpoints te communiceren. Laat een student mailen wat ze schrijven, we tillen echt niet zo zwaar aan of we wel met de exacte formele aanhef worden aangesproken.
Eens, van collega's en hier op tweakers vind ik het ook stompzinnig als mensen dat doen. Je herkent het meteen aan de vele bullet points, rare alternatieven waar de discussie helemaal niet over ging, en dat ziekelijke aanmoedigende toontje. Ugh. Als je het niet zelf wil schrijven, doe het dan gewoon niet.

Ik snap ook niet dat mensen hun naam willen zetten onder iets wat ze niet gemaakt hebben. Dan betekent het toch helemaal niks meer? Dan hebben we hier straks alleen nog maar discussies tussen ChatGPT en Gemini.

[Reactie gewijzigd door Llopigat op 19 augustus 2026 21:58]

Dat leerkrachten tegelijk ook weer meer aandacht aan de student kunnen geven zou ook fijn zijn. Je zit op de universiteit, maar de hele rit daarvoor van lagere- naar middelbare school is juist waar je deze zaken moet aanleren en daar schort heel veel aan in Nederland. Dat ligt zowel bij de veel te strakke manier van leren, als de bekwaamheid van leerkrachten en het onderwijssysteem. Ik denk dat door al het gestress, leerlingen veel makkelijker grijpen naar een LLM, de stof moet zelf ook aantrekkelijk zijn.
TLDR: doe gewoon. je school zonder AI en ontwikkel je kennis de kant op die je wilt. Promptmaster kan je altijd nog worden na je studie.
Het is tijd dat het schooljaar weer begint! :-))

Nee hoor, een plus drie van mij, en laat MS inderdaad vooral de t. krijgen.

For what it's worth : Je zou je als docent kunnen aanbemoeien evt tegen het laptopkeuzebeleid. Alles is cloud only tot zover bij 1gym van mijn dochter, en toch zegt ict van school:ofwel windows, ofwel apple. Er is geen reden voor.
Dit mag een front page tweakers artikel worden!
Ik denk dat je het gebruik van AI kan vergelijken met het gebruik van een rekenmachine. Op de basisschool is een rekenmachine niet toegestaan, leerlingen moet het eerst allemaal zelf leren. Later op de middelbare school is een rekenmachine wel toegestaan, zelfs verplicht.

Ik denk ook dat op een zelfde manier AI verboden moet worden op voortgezet onderwijs, en misschien zelfs ook op MBO/HBO/Universiteit. Leerlingen moeten alles eerst zelf leren.

Daarna in de werkende wereld kun je denk ik niet om AI heen (voor sommige beroepen). Als je met AI 5x so productief bent, dan kun je het eigenlijk niet maken om het niet te gebruiken.

Als software engineer zie ik AI ook als een programmeer-machine, analoog aan een reken-machine.

[Reactie gewijzigd door Willem_D op 20 augustus 2026 07:34]

Dit geld ook voor het bedrijfsleven.

Dingen aan AI over laten leer je niks van.

AI moet de simpele taken in het bedrijfsleven gaan doen? Dus we hebben straks alleen nog met 'seniors' nodig om de AI te controleren.

Waar komen die 'seniors' dan vandaan? Als er geen opleidingstraject meer is binnen een organisatie omdat alle leerplekken ingevuld zijn door AI?
Als prof aan de Universiteit Gent die zich binnen de universiteit het meest inzet voor goed onderwijs over en met AI, kan ik zeggen dat ik hier vrijwel helemaal akkoord mee ben en dat dit echt het eerste hoofdpunt is. Gebruik geen AI voor het uitbesteden van oefeningen of taken waarbij het punt is om te leren hoe je dat moet doen. Dan ben je het namelijk niet aan het leren.

Echter, productief gebruik van AI is wel degelijk een nieuwe vaardigheid en zal ook bestaande vaardigheden die je tijdens je studie aangeleerd krijgt veranderen, die in de toekomst met AI samen uitgevoerd worden. Het is niet zo dat het vanzelf wel duidelijk is hoe je iets met AI doet, als je het zonder AI kan. Wat iedereen in het hoger onderwijs moet leren: hoe kun je AI goed inzetten.

Daarvoor moet je de beginselen van computationeel en systeemdenken leren, zoals we dat in de informatica al heel lang doceren. Die kennis en vaardigheid wordt nu vrijwel universeel nodig, want de grote AI bedrijven kunnen wel net doen of zij alle gebruik zo makkelijk mogelijk maken, dat zal slechts langzaam vooruit gaan. Om AI te ontsleutelen moet je snappen wat zo'n systeem wel en niet kan, anders kun je het niet creatief gaan inzetten.

Die vaardigheid ontwikkelen vereist wel degelijk ook toegang tot state-of-the-art AI; instellingen en opleidingen zullen keuzes moeten maken of ze studenten een abonnement gaan geven, inzetten op eigen hardware of private cloud, of dat ze studenten lokale AI willen laten gebruiken. Niets doen betekent het creëeren van ongelijkheid en slecht onderwijs. Ik onderschrijf deze advertorial geenszins, maar heb zelf wel net een performantere laptop gekocht om met lokale AI te kunnen experimenteren. Een slecht idee om zo'n laptop te hebben is het dus zeker niet.
Ik snap die kritiek toch niet. Je krijgt allemaal nieuws zonder een betaalmuur geschreven door medewerkers die betaald moeten worden.

We willen de beste tests met mooie proefopstellingen, maar een advertorial die je links kan liggen als het je niet interesseert gaat te ver.

Er is de afgelopen jaar een gigantische inflatie geweest en ik ben niet genoeg bekend met de adverteerders markt om te weten of de inkomsten daarin gelijk zijn mee gestegen.

Als af een toe een artikel die duidelijk als advertentie wordt gecommuniceerd ervoor zorgt dat wij gratis kwalitatieve content blijven krijgen is daar toch niks mis mee ?
Ik wil niet lullig doen hoor.

Maar dat DPG Media Tweakers heeft gekocht boeit mij geen fuck. De eigenaar heeft vast veel geld daarvoor gekregen.

Maar voordat DPG Media Tweakers gekocht heeft. Waren ze ook gewoon onafhankelijk. Zelf managen van servers, website etc. het is nu alleen een openbare website geworden wat meer dan vroeger was. Dus met alle extra strenge regels etc die er nu zijn!?
Volgens tweakers zijn zij in hun doen en laten nog altijd onafhankelijk.
Sinds 2006 hebben we alleen nog maar servers aangeschaft van serverfabrikanten in plaats van zelf een systeem in elkaar te schroeven met daarin hardware waarvan we van tevoren niet zeker wisten of die goed met elkaar ging samenwerken. Tweakers 21 jaar - Achtergrond - Tweakers
Volgens mij managen ze nu nog altijd hun eigen servers en website en hebben ze dit niet opgeheven en naar DPG overgebracht. (?)
Tweakers.net was altijd al openbaar...
Forum moderatie was er al voor DPG. Welke extra strenge regels?
En denk je dat dat allemaal gratis was voordat Tweakers door DPG werd overgenomen?
Niet gratis, was toen met donaties etc. en was het niet zo popie joopie. Nu hebben ze vM elk soort afdeling er wel een paar. Dan is het een ander verhaal dan voorheen.
Niet gratis, was toen met donaties etc. en was het niet zo popie joopie.
Een heleboel andere tech sites, ook internationale, hebben het loodje gelegd..
En waardoor? De graaicultuur en inflatiecultuur van de grote jongens en de lage prijzen in China?
Geen idee hoe tweakers draaide voordat het gekocht werd door DPG. Wellicht stond het water al aan de lippen, of misschien ging het hartstikke goed. Sowieso geen idee of het dan nu uberhaupt nog had bestaan.

Wat ik wel weet is dat de hele maatschappij hartstikke is veranderd qua informatieconsumptie. Minder via betrouwbare websites en veel meer via youtube, instagram en andere social media.

Ik betwijfel ten zeerste dat de tweakers van voor DPG in diezelfde vorm nog bestaansrecht zou hebben in de huidige maatschappij. Ze moeten toch mee met bijvoorbeeld veel meer video producties (duur en niet voor iedereen) om relevant te blijven
Even er van uitgaande dat 1989 je geboortejaar is, want dat hoeft uiteraard niet, dan was je zelf "slechts" 17 jaar toen Tweakers werd verkocht aan VNU. Dat is ondertussen ook alweer 20 jaar geleden. Dus nu nog terug verwijzen naar "de goede oude tijd" is echt onmogelijk.

En wanneer ik eens door het archief ga en kijk wat er in 2005 gepost werd op een dag en dat vergelijk met vandaag, dan zie je inderdaad een groot verschil in kwaliteit, maar net in het voordeel van wat we vandaag hebben.

Ik vind het al bijna een wonder dat deze site na bijna 30 jaar nog altijd bestaat en gezond is.
Mee eens, ben blij dat ze gewoon dit doen, ipv allemaal bias semi reclame in normale artikelen te proppen. Ze moeten ergens wat op verdienen, pricewatch is hoofdbron denk ik zo, maar verder vind ik de reclame en dit soort artikelen reuze meevallen.
Het is wel randje dubieus dat dit wel erg pamfletterig is geschreven, en gericht is op jongeren. Er wordt een wereld geschetst waarin AI standaard is in een OS en alsof dit de enige optie is. Het is manipulatief en framend, alsof je er voor je opleiding juist heel erg goed aan doet.

Dit is marketing gericht op oa 16 en 17 jarige kinderen. Dat vind ik er niet okee aan.

Als ouder moet je tegenwoordig meer doen dan opvoeden, je moet een deel opvoeding door big tech ongedaan maken, voor zijn, etc.
Je hoeft er niet op te klikken he.. er staat toch duidelijk dat dit een advertorial is?
Ik vind het eigenlijk wel cool en gedurfd van adverteerders. Je hebt toch een zeer kritisch publiek wat wel commentaar geeft op je advertentie. Dit wordt ook niet weggemoffeld. Vergelijk dat met andere DPG sites....
Het word steeds moeilijker om laptops te vinden zonder copilot knop. Dat ding is raar en geen echte knop, maar stuurt Shift + Win + F23 naar je systeem.
Ik begrijp dat je met PowerToys er een andere toets aan zou moeten kunnen toewijzen. Ik heb net een nieuwe laptop met zo'n copilotknop, maar nog niet de kans gehad om er zelf naar te kijken.
Ja en die combo die het stuurt is ook nogal raar geimplementeerd waardoor je hem niet terug kan mappen naar een AltGr of Ctrl ofzo.
Waarom staat er onderaan dat dit een .plan is, terwijl het gewoon weer een mediamarkt/microsoft advertentie is?

[Reactie gewijzigd door Tommy-D op 19 augustus 2026 08:37]

Dat doen ze al tijden zodat je deze reclames niet makkelijk kan blokkeren in je adblocker, dan blokkeer je ook de .plans waarin ze aankondigen wat er verandert op Tweakers.
Doen ze zelf ;) Heb ik er iets mee?

Nee en toch kijk ik soms zodat ik info krijg en ook de comment over een artikel waarover geschreven wordt.
zodat je deze reclames niet makkelijk kan blokkeren in je adblocker,
Kan Copilot je hier misschien mee helpen?
AI misschien maar copilot gebruik ik niet, dat werkt altijd slechter dan de echte AI's (Copilot is niet meer dan een wrapper om ChatGPT en Claude heen).

Ik moet het op het werk helaas wel gebruiken want idiote Microsoft lobby, maar prive gebruik ik alleen perplexity (ook een wrapper maar wel een goede) en claude.

[Reactie gewijzigd door Llopigat op 19 augustus 2026 22:02]

Er is toch tot de dag van vandaag praktische geen enkele toepassing die die AI chipsets op laptops gebruikt?
In de tekst werden voorbeelden genoemd, maar ik word er inderdaad niet echt warm van. Veruit de meeste casual AI users die ik hoor gebruiken cloud-based LLM's, degenen die er serieus offline mee werken hebben er een zware rig voor staan.

Mogelijk dat het wat meer aanslaat wanneer de cloud AI boeren abbo's gaan afdwingen en de huis/tuin/keuken users lokaal willen draaien, maar dan vraag ik me nog steeds af of een NPU voor hun doeleinden daadwerkelijk iets toevoegt t.o.v. lokaal Copilot op de CPU draaien
NPU vs CPU geeft wel een voordeel. Maar NPU vs GPU valt weer tegen.
Reclame.. het blijft een probleem. Copilot voegt niets toe. En dat weet Tweakers ook wel, jammer dat Tweakers uit financiële overwegingen toch ervoor kiest om die rotzooi te pushen, alsof Microsoft dat nog niet genoeg doet
Ik vindt het eigenlijk altijd juist wel leuk en interessant om te lezen. Zelfs onderwerpen die me weinig interesseren. Maar niet zozeer het artikel maar vooral de reacties waar weerlegd wordt of iets deugd of niet.

Zo ook hier de reactie van een docent aan een Nederlandse universiteit. En laatst werd een advertentie over een NAS even doorgezaagd.

Wat ik dan vervelender vindt is het gezeik over het feit dat het reclame is en of het hier wel of niet op Tweakers zou thuis horen. Daar is genoeg over gezegd en je reactie is een herhaling van vele...
Zegt iemand die een BMW logo gebruikt :+
Kijk een advertorial met een gratis muis die je kan winnen, dan is het nog eens leuk :)

Prima dat er wat variatie komt in de advertorials. Over accu’s weten we nu wel wat de voordelen zijn 🤣

En met de kans op een gratis product kijk je toch elke keer weer even.

[Reactie gewijzigd door mjl op 19 augustus 2026 11:44]

Een k*tmuis die trilt, nee dank je. En bij de voorbeelden die MediaMarkt hier geeft hoor ik niet, dus lekker nee geklikt.
Een k*tmuis die trilt, nee dank je.
Zo'n muis lijkt me leuk voor een poes. }>
Ze zoeken altijd een gaatje O-)
Dat mag ook natuurlijk :)
Ik heb copilot juist van mijn computer laten verwijderen omdat ik van al die bloatware af wou. Windows zou gewoon lekker licht moeten werken zonder alle AI toepassingen.
Helemaal juist. Ik zal zelf wel kiezen of ik iets wil installeren/toevoegen.
Je kan met zo'n copilot+ PC ook modellen lokaal draaien op de NPU met Microsoft foundry: https://learn.microsoft.com/en-us/windows/ai/overview

Maar het is niet echt snel vergeleken met een goede gpu.
dit voegen Copilot en Copilot+ PC's in de praktijk toe
Oh ik weet het! Helemaal niks!
Ik schreef iets vergelijkbaars, hahahahaah

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn