In het eerste artikel van dit drieluik las je hoe vehicle-to-grid-techniek werkt en wat daarbij in de auto en het laadstation gebeurt. In dit vervolgartikel bespreken we wat de techniek in de praktijk oplevert. Er rijden inmiddels honderden bidirectionele Renaults rond die niet alleen laden, maar ook actief terugleveren en zo het elektriciteitsnet ondersteunen.
Die ontwikkeling komt op een moment waarop de druk op het net snel toeneemt. Netcongestie speelt inmiddels in grote delen van Nederland en zorgt ervoor dat bedrijven, nieuwbouwwijken en soms zelfs complete woongebieden moeten wachten op extra netcapaciteit. In sommige regio’s leidt dat inmiddels tot concrete beperkingen en in de regio Utrecht werd onlangs zelfs een aansluitpauze aangekondigd. Volgens zowel We Drive Solar als netbeheerder Stedin ontstaat daardoor steeds meer behoefte aan flexibiliteit op lokaal niveau.
Volgens Robin Berg, directeur van We Drive Solar, is dit precies waar bidirectionele voertuigen een rol kunnen spelen. “Een elektrische auto staat gemiddeld meer dan 90 procent van de tijd stil. Daarmee heb je dus een enorme hoeveelheid opslagcapaciteit die nu grotendeels ongebruikt blijft. Met V2G kun je die capaciteit inzetten op momenten dat het net ondersteuning nodig heeft. De elektrische auto verandert daarmee van belasting voor het net in een actief onderdeel van het energiesysteem.”
Van experiment naar schaalbare infrastructuur
We Drive Solar werkt al bijna tien jaar aan bidirectioneel laden. De eerste experimenten begonnen met speciaal aangepaste Renault ZOE-deelauto’s in pilotprojecten. Technisch werkte het, maar grootschalige uitrol richting consumenten was daarmee nog niet mogelijk.
Volgens Berg verandert dat nu fundamenteel. “Het grote verschil is dat de techniek nu echt geïntegreerd wordt in productiemodellen. Renault maakt V2G voor het eerst breed beschikbaar voor consumenten in Nederland. Daardoor verschuift het van een experimenteel project naar iets dat mensen daadwerkelijk thuis kunnen gebruiken.”
Dat is ook in technisch opzicht relevant. De eerste V2G-systemen werkten vaak met grote en dure DC-laders, maar de Renault-opzet werkt via AC-laden met een bidirectionele boordlader. Daardoor kunnen betaalbare en compacte laadstations worden gebruikt, en dat maakt de stap naar grootschalige toepassing veel kleiner.”
Honderden auto’s als virtuele energiecentrale
In Utrecht rijden inmiddels zo’n 300 bidirectionele Renault-deelauto’s rond. Samen vertegenwoordigen ze ongeveer 15 MWh aan batterijcapaciteit. Volgens We Drive Solar laat het systeem inmiddels ook aantoonbaar effect zien op lokale piekbelasting.
Met de huidige actieve voertuigen werd al een piekreductie van circa 1 MW gerealiseerd. Dat lijkt op nationale schaal misschien beperkt, maar lokaal kan zo’n verschil groot genoeg zijn om overbelasting van een wijk of transformatorstation tegen te gaan.
“Netcongestie is vaak een lokaal probleem”, legt Berg uit. “Het gaat regelmatig om specifieke wijken of bepaalde uren waarop het net overbelast raakt. Dan hoef je niet meteen gigantische hoeveelheden vermogen te verschuiven om effect te hebben. Alles wat je lokaal kunt afvlakken, helpt direct.”
Volgens netbeheerder Stedin wordt V2G daarom steeds serieuzer bekeken als onderdeel van de oplossing. “Wij verwachten dat V2G-functionaliteit de komende jaren zowel commercieel als voor congestiediensten zal worden ingezet”, zegt Baerte de Brey, V2G-manager bij Stedin. “Meer flexibiliteit is een essentieel onderdeel van de oplossing voor de huidige congestieproblemen, naast investeringen in het net. Maar ook op de langere termijn wordt dit waarschijnlijk een blijvend onderdeel van het energiesysteem.”
Slim laden versus actieve opslag
Slim laden wordt al langer toegepast bij laadstations en energiecontracten. Daarbij wordt vooral gestuurd op wanneer een auto laadt: bijvoorbeeld buiten piekmomenten of juist wanneer duurzame energie beschikbaar is. Vehicle-to-grid gaat een flinke stap verder. Daarbij verschuift niet alleen het laadmoment, maar verandert de auto zelf tijdelijk in een actieve energiebron die stroom kan terugleveren wanneer het net daarom vraagt.
“Met slim laden verplaats je vooral het moment van verbruik”, zegt De Brey. “Met V2G voeg je ook actieve opslag toe aan het systeem. Daardoor kun je energie terugleveren tijdens piekmomenten, bijvoorbeeld op koude winterochtenden wanneer warmtepompen massaal aanslaan, of tijdens drukke avonduren.”
Volgens Berg is juist dat herhaalbare karakter belangrijk. “Het gaat niet alleen om opslagcapaciteit, maar vooral om flexibiliteit. Een slim geladen auto die vervolgens twee dagen vol stilstaat, doet daarna weinig meer voor het net. Met V2G blijft die capaciteit actief inzetbaar.”
Van honderden naar duizenden voertuigen
Er ontstaat nu voor het eerst een schaal waardoor V2G lokaal zichtbaar effect begint te krijgen. De eerste honderden voertuigen leveren al meetbare flexibiliteit op, terwijl de particuliere markt pas net is gestart.
“Met ongeveer 500 voertuigen ontstaat nu al een flexibiliteitspotentie van circa 3 tot 5 MW”, zegt De Brey van Stedin. “Als dat doorgroeit naar enkele duizenden auto’s praat je over substantiële vermogens. Technisch kan dat. De uitdaging zit nu vooral in beschikbaarheid en gelijktijdigheid van laden en ontladen.”
Volgens Berg wordt vooral de groei bij particuliere gebruikers interessant. “De deelauto’s hebben de potentie aangetoond; met particuliere aansluitingen kan je grote vermogens voor netcongestie beschikbaar maken. We hopen richting het einde van het jaar al naar ruim 1000 particuliere V2G-auto’s te groeien.”
Voor de provincie Utrecht zouden uiteindelijk ongeveer 10.000 tot 20.000 bidirectionele voertuigen voldoende kunnen zijn om een groot deel van de huidige congestieproblematiek op te vangen. Dat klinkt fors, maar volgens Berg is het op langere termijn realistisch. Alleen al in de provincie Utrecht zijn er 75.000 woningen met een eigen laadstation.
“Ook buiten de zwaarste congestiegebieden heeft flexibiliteit waarde”, zegt Berg. “Lokale opslag en slim sturen helpen eigenlijk overal, alleen is de urgentie in sommige regio’s groter dan in andere.”
:strip_exif()/i/2008201882.jpeg?f=imagearticlefull)
Niet alleen netverzwaring
Volgens Stedin betekent dat niet dat traditionele netuitbreiding overbodig wordt. “Het is geen kwestie van of/of, maar van en/en”, aldus De Brey. “Stedin investeert de komende jaren fors in uitbreiding van het elektriciteitsnet, maar flexibiliteit wordt daarnaast steeds belangrijker om de huidige congestieproblemen beheersbaar te houden. V2G helpt vooral op plekken waar veel voertuigen langere tijd geparkeerd staan.”
Daarnaast ontstaat ook een economisch voordeel voor gebruikers zelf. “Een bidirectionele auto kan niet alleen het net ondersteunen, maar ook financieel voordeel opleveren voor de eigenaar”, zegt De Brey. “Daardoor ontstaat een situatie waarin zowel het energiesysteem als de gebruiker voordeel heeft.”
Die economische component speelt een belangrijke rol bij de verdere uitrol. Door dynamische energieprijzen en de afbouw van salderen wordt slim opslaan en terugleveren steeds interessanter. Volgens We Drive Solar begint daardoor nu ook de particuliere markt snel te groeien. De eerste huishoudens zijn inmiddels aangesloten en het aantal neemt volgens Berg snel toe. “De deelauto’s hebben bewezen dat het technisch werkt en dat het geen probleem oplevert voor dagelijks gebruik. Daardoor ontstaat vertrouwen om het ook thuis toe te passen.”
Renault zet in op brede uitrol
Volgens Berg is vooral relevant dat V2G niet langer beperkt blijft tot nichemodellen of dure voertuigen. Renault brengt de techniek juist naar volumemodellen in verschillende prijsklassen. Naast de Renault 5 E-Tech en Renault 4 E-Tech volgen later ook de Scenic, Megane en bedrijfswagens. Zelfs de kleine elektrische Twingo heeft ondersteuning voor bidirectioneel laden.
“Dat is uiteindelijk cruciaal voor schaal”, aldus Berg. “Als bidirectioneel laden alleen beschikbaar blijft bij dure premium auto’s, ga je nooit voldoende volume krijgen. Juist doordat Renault dit breder uitrolt, ontstaat de mogelijkheid om echt impact te maken op het energiesysteem.”
De grootste uitdaging ligt vooral in snelheid van opschalen, maar daarnaast spelen ook praktische randvoorwaarden mee. Volgens De Brey zijn verdere standaardisatie en duidelijke regelgeving belangrijk, net als aandacht voor cyberveiligheid en netkwaliteit. “Denk aan zaken als anti-islanding, goede cybersecurity en het voorkomen van harmonische vervuiling. Daarnaast kunnen duidelijke regelgeving en financiële prikkels helpen om V2G sneller op te schalen. En het zou ook helpen als Den Haag snel iets doet aan dubbele energiebelasting.”
Volgens Berg staat de ontwikkeling ondanks die uitdagingen inmiddels wel op een fundamenteel ander punt dan enkele jaren geleden. “Tien jaar geleden was dit nog een experiment met aangepaste voertuigen. Nu staat de techniek gewoon bij mensen op de oprit. Dat is echt een omslagpunt.”
Meer informatie over de werking van vehicle-to-grid, compatibele Renault-modellen en de technische opzet van het systeem is te vinden via de website van Renault. Renault biedt tijdelijk 50 procent korting op het V2G-laadstation.
Dit artikel is geen redactioneel artikel, maar gesponsord en tot stand gekomen dankzij Renault en Tweakers Partners. Tweakers Partners is de afdeling binnen Tweakers die verantwoordelijk is voor commerciële samenwerkingen, winacties en Tweakers events zoals meet-ups, Developers Summit, Testfest en meer. Bekijk hier het overzicht van alle acties en events. Mocht je ideeën met ons willen delen over deze vorm van adverteren, dan horen wij dat graag. Hierover kun je met ons in gesprek via [Discussie] Reclame algemeen].
/i/2004875422.png?f=fpa)
:strip_icc():strip_exif()/u/109144/IMG_2440.jpg?f=community)
Dus, als je als eigenaar van een V2G auto een vergoeding zou krijgen voor het meehelpen de netcongestie op te lossen, gaat het pas echt lopen. /u/34200/crop6554f56fe2075_cropped.png?f=community)
/u/152864/crop59af8ee117886_cropped.png?f=community)
:strip_exif()/u/19853/Goku1.gif?f=community)
/u/75699/crop589c831f323d7_cropped.png?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/349830/crop6161c0d097b64_cropped.jpg?f=community)