Commodore gaat C64 Ultimate-firmware toch niet vergrendelen na communityklachten

Commodore International gaat de software voor de nieuwe C64 Ultimate toch wel openbaar maken. Het bedrijf liet vorige week weten dat het van plan was niet-officiële fpga-firmware niet meer toe te staan op de Commodore 64, maar het draait die beslissing nu terug. Wel waarschuwt het bedrijf dat het dan geen ondersteuning en retouren meer aanbiedt.

Commodore International heeft een blogpost van eerder deze week bijgewerkt. Het bedrijf, dat vorig jaar werd overgenomen door youtuber Perfractic, bracht vorige week een grote update uit voor de Commodore 64 Ultimate. Die console is de eerste hardware die het bedrijf uitbracht sinds de overname.

De eerdere update bracht veel nieuwe functies naar de console. Die kreeg onder andere ondersteuning voor USB-muizen en een verbeterde Basic-editor. Maar de update had ook een keerzijde: in de releasenotes staat onder andere dat Commodore hardwareverificatie wilde toevoegen om te voorkomen dat gebruikers alternatieve firmware op de console installeren.

Volgens Commodore is dat hard nodig, omdat het bedrijf geen goede ondersteuning kan geven als er iets misgaat bij zulke installaties. Het bedrijf heeft naar eigen zeggen al meerdere van zulke voorbeelden gezien, waarbij gebruikers een niet meer werkende Commodore hebben door alternatieve firmware te installeren. Commodore wil verder ook niet dat zulke firmware leidt tot retouren.

Dat schoot menig Commodore-fan in het verkeerde keelgat, zeker omdat uitgerekend de doorstart van het bedrijf komt van fans en YouTubers en een community van knutselaars. Die willen juist graag met eigen firmware aan de gang kunnen.

Door het stof

Commodore heeft nu zijn originele blogpost aangepast en gaat op sociale media door het stof. "We hebben geluisterd. We zijn het ermee eens. Geen fpga-lockdown." Cto Marc Bilodeau heeft daarnaast ook nog een nieuwe blogpost geschreven waarin hij dat standpunt nog eens bevestigt. Dat betekent in de praktijk dat Commodore geen hardwareverificatie aan de console meer gaat toevoegen.

Commodore waarschuwt gebruikers alsnog voor de mogelijke risico's van het gebruik van alternatieve firmware. Ook is het bedrijf bang dat dat invloed kan hebben op het retour- en vervangbeleid van Commodore. Maar, zegt het bedrijf, 'dat is ons probleem, niet dat van jullie'.

In plaats daarvan gaat Commodore duidelijkere waarschuwingen tonen rondom het installeren van firmware of patches door de community. Ook zegt Commodore dat het daar geen gratis ondersteuning of garantie meer voor biedt en ook dat het geen vervangingen meer gaat doen als consoles stuk gaan of gebrickt worden. "We hopen dat jullie ook inzien dat dat een eerlijke balans is."

Reacties (16)

[vj_slof]

Ik mocht van mijn vader vroeger ook geen Speeddos inbouwen in mijn Commodore 64 omdat de garantie dan volgens hem zou vervallen. Niks veranderd in de afgelopen 45 jaar dus.

[Zoijar]

Final cartridge toch

[karel-jacobse]

Power Cartridge, maar ok

[m_snel]

Je had meerdere mogelijkheden.

C64 cartridge

[dmantione]

En dat is ook exact hoe het moet zijn. Overigens was het zo dat Commodore garantie overliet aan dealers. Die waren voorzien van documentatie en reserveonderdelen en konden een defecte C64 voor je repareren. Veel dealers verdienden zelf een centje bij door hardwaremods als SpeedDOS te installeren en deden dan ook niet moeilijk over garantie als er eentje geïnstalleerd was.

[xp2002]

Ja, precies, dat is toch heel positief. Ze hebben geluisterd naar wat de community wil en hebben daarom hun standpunt aangepast. Ik vind het geweldig dat het bedrijf dit zo doet.

Punt was ook dat mensen de verkeerde firmware gingen installeren zoals die van de Ultimate cartridge, die lijkt natuurlijk heel erg op de C64 Ultimate, maar dat is niet de juiste en kan de C64U dus kapot maken. Mensen gaan dan garantie claimen, maar het waren toch user fouten. Daar kan een bedrijf dan niet verantwoordelijk voor gehouden worden. Ze kunnen het repareren voor je, maar niet onder de garantievoorwaarden, maar wel tegen kosten / uurloon.

Dus al met al: een hele nette oplossing. Je mag ermee experimenteren, maar wel op eigen risico. Top!
Overigens ga ik mijn C64U Starlight edition komende week binnenkrijgen. Ik kijk ernaar uit!

[dmantione]

Wat niet echt voor het standpunt van Commodore pleitte is dat geen van de firmwares die je kunt installeren het apparaat onbruikbaar maken. Zelfs als je die verkeerde firmware installeert kun je gewoon weer de officiële installeren en alles werkt weer zoals het moet. Een zware maatregel als het apparaat op slot gooien lijkt dan enigszins overdreven.

[Devke]

Wat een prachtig stukje nostalgie is dit. Wie is er niet groot mee geworden. De Commodore 64. Wat een geweldige ervaring was dat.

Bestanden opslaan op een cassettebandje en later de floppy disk waar een ruime 600 blocks op konden. Wilde je de andere kant gebruiken, dan draaide je gewoon het bandje of de disk om.

Games als Aztec Challenge, Frogger en Choplifter… wie kent ze niet?

Ik herinner me ook nog een radioprogramma. Hobbyscoop. Aan het eind werd er vaak een programma uitgezonden voor de Commodore 64. Een reeks fluit- en pieptonen die je opnam op een cassette, in de hoop dat de computer ze goed kon lezen.

Zelf programmeren? Geen probleem. Dat ging gewoon in BASIC. Voor die tijd kon deze kleine computer al verrassend veel.

En ja… mijn eerste cloud storage… alleen stond die cloud op cassette.

Downloaden? Dat bestond nog niet… wij hadden gewoon geduld als softwarevereiste.

En dan de matrixprinter… als je een schoolverslag moest printen, moest de televisie maar even een paar tandjes harder.

Gamen kon natuurlijk ook. Soms met een joystick, soms gewoon met het toetsenbord.

Wat een prachtig apparaat, met nog mooiere herinneringen.

[Gover]

Restricties zijn van alle tijden, ik wilde eind jaren 80 begin jaren 90 torx en andere speciale gereedschappen kopen om lekker te hobbyen. Ik werd letterlijk de winkel uit geduwd want dit soort gereedschap was enkel voor professionals. Daarna ging papa even verhaal halen met zijn personeelspas van grote instituties in die tijd en dan ging er opeens een wereld open...
Ik kan prima begrijpen dat een fabrikant niet op alles garantie kan geven, maar vooraf nadenken over mogelijke toepassingen is anno - de afgelopen 20 jaren - niet heel vreemd. Maar ik ervaar als fabrikant ook de spagaat waar je af en toe in terecht komt. Dertig jaar geleden waren een hoop zaken eenvoudiger, waarbij ik alle stommiteiten niet goedpraat; maar het is niet makkelijker geworden. Gelukkig zijn de hackers onder ons nog steeds heerlijk creatief en worden we met zijn allen scherp gehouden.

[chrome moral]

Ik ben juist blij als je zelf ermee mag doen wat je wilt. Ik heb in mijn android tijd, en ook erna voor menig vriend of collega wel eens opzettelijk een Android toestel gebrickt zodat de (nietvermoedende) winkel dacht dat het stuk was en we dan erna op een of andere manier een koopontbinding afgedwongen kregen. Had je het nieuwste toestel ruim een jaar voor niets kunnen gebruiken en de oplader en kabeltjes hield je dan want die was je ‘kwijt’ Dat was ons nooit gelukt met locked bootloaders en firmware dus ik begrijp als de beste waarom die vrijheid zo mooi is en vaak ook noodzakelijk. Met een android televisie kan je in principe hetzelfde doen als je niet tevreden bent; het is aan de winkel om erachter te komen wat er gebeurd is, NIET aan de koper

[The Zep Man]

Volgens Commodore is dat hard nodig, omdat het bedrijf geen goede ondersteuning kan geven als er iets misgaat bij zulke installaties.

Het bedrijf hoeft geen goede ondersteuning te bieden in zulke "niet ondersteunde" situaties. Ze hoeven alleen maar de tooling aan te bieden om weer tot een ondersteunde situatie te komen. Techneuten doen de rest, en de non-techies die het verprutsen hoef je verder geen ondersteuning te geven.

Dit is een apparaat voor enthousiastelingen. Behandel het zo.

[R_Zwart]

Zelfs die tooling zouden ze niet hoeven te leveren. Als een gebruiker zelf ergens aan gaat sleutelen is dat op eigen risico. Net als met andere producten.

[The Zep Man]

Zelfs die tooling zouden ze niet hoeven te leveren.

Zou ik wel doen. Een flashoperatie kan gewoon fout gaan om wat voor reden dan ook, buiten schuld van de gebruiker om. Recovery tooling voorkomt kosten wanneer zo'n apparaat onder garantie gerepareerd/omgewisseld moet worden en veel frustratie aan de kant van de gebruiker.

Dit zie je terug in veel hardware die bedrijven uitgeven. Valve en Nvidia zijn zo twee voorbeelden die ik kan verzinnen. Zij zullen hier wel goed over nagedacht hebben.

[Reactie gewijzigd door The Zep Man op 24 april 2026 20:26]

[grrfield]

Een C64 copieert toch uit een of andere ROM het "OS" gewoon naar regulier RAM (waardoor je effectief maar 32KB ter beschikking hebt om te werken)? Bij iedere restart wordt alles toch gewoon gereset?

[dmantione]

Nee, daar klopt niets van. Bovendien gaat dit niet over de originele C64, maar over de C64 Utlimate en die heeft héél wat meer firmware dan de originele C64.

[Lekkerbek312]

Ik heb de originele nog. Inclusief floppy drive. Collectors item. Geen idee wat de waarde is.