Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Door , , 94 reacties

De Cyber Security Raad adviseert een digitaal vaardigheidsbewijs voor scholieren. Om leerlingen meer inhoudelijke bagage te geven op het gebied van ict en digitale veiligheid moeten leraren worden bijgeschoold door ict'ers.

Het advies van de CSR aan de staatssecretarissen van Veiligheid en Justitie en Onderwijs, Cultuur en Wetenschap is maandag verschenen. Volgens het rapport moet de digitale toekomst van Nederland worden veiliggesteld. Dat zou moeten gebeuren door te zorgen voor voldoende digitalebeveiligingsprofessionals en door de jeugd voor te bereiden op de 'digitale toekomst'. Om dat te bewerkstelligen stelt de Raad voor dat leerlingen in het primaire onderwijs een digitaal vaardigheidsbewijs moeten halen. Dit zou ze in staat stellen om zich veilig in het digitale domein te bewegen. Het 'internetdiploma' zou ook aandacht moeten schenken aan wettelijke en morele grenzen op internet, zodat kinderen leren hoe ver ze mogen gaan en wat de risico's zijn van het overtreden van deze regels.

Volgens de CSR is het belangrijk dat leerkrachten in primair en hoger onderwijs in staat worden gesteld om zelf te begrijpen waar het om gaat. Leerkrachten moeten worden geprofessionaliseerd op het gebied van 'digitale geletterdheid en cybersecurity'. Ict'ers zouden daarbij kunnen helpen door docenten te 'coachen'. Met digitale geletterdheid doelt de CSR op de combinatie van ict-basisvaardigheden, computational thinking, informatievaardigheden en mediawijsheid. De aanpakken van de bestaande initiatieven op het gebied van digitale geletterdheid zouden onvoldoende op elkaar zijn afgestemd en digitalebeveiligingsaspecten worden vaak onderbelicht, een nalatigheid die Nederland zich niet kan veroorloven, stelt de CSR.

In het advies wordt ook gewezen op een tekort aan goed opgeleide jongeren die invulling moeten geven aan de sterk groeiende vraag naar digitalebeveiligingsexperts. Momenteel is dat vooral een kwalitatief tekort, maar op langere termijn is ook een kwantitatief tekort te verwachten. De CSR adviseert meer transparantie in het aanbod van opleidingen, vacatures en loopbaanmogelijkheden. Studenten zouden momenteel vaak niet weten welke studie hen specifiek voorbereidt op de functies die worden aangeboden.

De CSR is een onafhankelijk adviesorgaan, dat gevraagd en ongevraagd adviezen geeft aan het kabinet met betrekking tot digitale veiligheid. Het voorzitterschap is in handen van Dick Schoof, nationaal coördinator terrorismebestrijding en veiligheid, en KPN-ceo Eelco Blok.

Moderatie-faq Wijzig weergave

Reacties (94)

Zou eigenlijk voor elke internetgebruiker een vereiste zijn, vooral degene die ook financiŽle zaken wilt regelen. Zo van, geen diploma, geen internet bankieren.
Een 'diploma' vind ik overdreven, maar onderdeel maken van het lesprogramma kan best, als onderdeel bij maatschappijleer bijvoorbeeld. Mensen zijn zich er totaal niet bewust van waar ze mee bezig zijn op internet, hebben geen flauw benul van waar ze hun foto's nou eigenlijk opslaan (zie ik bij ma bijvoorbeeld...) en wie ze dan kan zien en dergelijke.

Toch heb ik liever dat kinderen leren zwemmen en leren hoe ze zich op de fiets door het verkeer moeten bewegen. Als ik moet kiezen, dan liever dat. Ik heb al herhaaldelijk berichten gezien dat zwemdiploma en fiets-/verkeersdiploma maar afgeschaft moeten worden...
(niet specifiiek op jouw gericht Ramoncito)

Ik wil een diploma begrijpend lezen voor journalisten en mensen die reageren op nieuwsartikelen. Uit de inmiddels 43 geplaatste reacties lijkt het erop alsof niemand het originele stuk van CSR heeft gelezen, zelfs de redactie niet.

De CSR heeft twee doelen benoemd. 1) We hebben (in de toekomst) voldoende security-professionals om onze status van Nederland ICT-land te behouden en 2) Nederlandse jongeren zijn voldoende onderlegd in digitale geletterheid en cybersecurity.

Aanbeveling 4 stelt dat:
Er komt een geÔntegreerde aanpak in het onderwijs die ervoor zorgt dat digitale geletterdheid
en cybersecurity onderdeel worden van het curriculum om jongeren de vaardigheden van de
toekomst aan te leren.
Met andere worden, de digitale informatievoorziening wordt onderdeel van het curriculum, net zoals gym, tekenen, verkeersles (fiets) en zwemmen dat ook is. En dat is toch niets raars. Ik heb bijvoorbeeld op school (ik ben inmiddels 32) geleerd hoe ik in een bibliotheek informatie kon vinden.

De vijfde aanbeveling stelt dat
Leerlingen in het primair onderwijs halen een digitaal vaardigheidsbewijs.
Dit vaardigheidsbewijs stelt kinderen in staat zich veilig in het digitale domein te begeven. (12)
Ook is er aandacht voor wettelijke en morele grenzen op het internet, zodat kinderen leren
hoe ver ze mogen gaan en wat de risico’s zijn van het overtreden van deze regels.
Er wordt nergens over 'verplicht', laat staan wettelijke kaders van het diploma gesproken. Ik heb in de kleuterschool ook 'examen' moeten doen om een veterstrikdiploma te halen. Overigens ben ik daarvoor gezakt, maar dat terzijde.

De voetnoot 12 verwijst naar een programma van Academie voor Media en maatschappij
die dit jaar op basisscholen is gelanceerd (vrijwillige deelname) onder de naam Nationale Media Paspoort, waarin 7 thema's worden behandeld. Elke klas (vanaf groep 1) besteed er 7 lessen per jaar aan: https://www.nationaalmedi...al%20Media%20Paspoort.pdf

De Academie voor Media en maatschappij laat in haar (algemeen) programma overigens duidelijk zien wat er nog meer speelt: omgangsvormen in social media, digitaal pesten, hoe om te gaan met dreigementen etc. En dat zijn zaken die zeker thuis horen op het primair onderwijs.

[Reactie gewijzigd door Skyaero op 2 november 2015 13:09]

Ik ben het hier volledig mee eens. ICT en veilig internetten zou onderdeel moeten zijn van het les programma op de basis school. Echter zijn verkeers veiligheid en zwemles veel belangrijker.
Meestal kunnen de kinderen nu al beter internetten dan de ouders. Maar verkeersveiligheid en zwemmen dat zijn fundamentele basis vaardigheden zoals fietsen en lopen. Deze leer je niet tijdens het youtube kijken op de iPad.
Ik vind dat alle twee belangrijk zijn. Het is niet omdat je snel iets op bijv. Facebook kunt vinden, dat je je ook bewust bent van de gevaren die achter zulke sites schuil gaan. Mensen denken te snel dat ze weten wat er allemaal speelt gewoon omdat ze er vlot mee overweg kunnen, maar dat is helemaal niet zo. De grootste nachtmerries op de baan zijn ook die mensen die zichzelf overschatten.
Een diploma is een manier om kinderen te stimuleren iets goed onder de knie te krijgen.
Aangezien leren navigeren in cyberspace net zo reeel en belangrijk is als navigeren door de fysieke wereld (verkeer, zwemmen) aan gezien fouten maken in beide pijnlijke situaties op kan leveren (de een emotioneel, de ander fysiek) lijkt me een diploma een goede insteek.
Dergelijke toetsen zijn vaak een wassen neus om zogeheet een issue te adresseren en op te lossen,
terwijl een oplossing veel breder moet worden behandeld.

Dat begint thuis,
als je kinderen hebt vroeg confronteren dat op internet veel meer te vinden is dan leuke filmpjes. Een ander issue is dat je je moet gedragen op internet alsof je thuis bent, en niet onbeschoft mee moet laat trekken door iedere idioot dat een product is van onveilige seks.


Door niet op inhoud in te gaan maar het algemeen te houden en leren wat het juiste antwoord is creŽer je op zeer vroege leeftijd een veel groter probleem, een probleem wat eigenlijk nog te veel wordt onderbelicht in didactiek,
https://en.wikipedia.org/wiki/Social_desirability_bias

Basisschool is nog te vroeg om een dergelijk delicaat onderwerp aan te snijden om het als vakje in een bepaald jaar weg te zetten.
Helemaal goed maar ik zou gelijk doorpakken en iedere internet gebruiker centraal registreren. Geen registratie geen internettoegang. Dit moet toch mogelijk zijn.
Ik vraag me oprecht af wat je daarmee denkt te bereiken. Cybercrime stop je er niet mee - het is vandaag de dag al zo dat een beetje internetcrimineel ervoor zorgt dat z'n sporen niet zomaar te volgen zijn.
Dat niet alleen, je hebt ook al het ECDL voor de vaardigheden die gewoon een update nodig heeft en wel in europees verband is. Daarnaast is het idd nog maar zien welke effecten dit heeft op de digitale criminaliteit.
Dus je wil dat IEDERE internetgebruiker ergens in een database geregistreerd moet worden voordat ze internettoegang krijgen?

Dat is dus het slechtste idee ooit. Internet is iets wat er voor iedereen zou moeten zijn, het kan een uitlaatklep zijn. Voor vele is anonimiteit op het internet juist een must. Via die database zouden ze mensen dus monddood kunnen maken. Ook zouden ze waarschijnlijk meer opslaan in die database dan nodig, het zou dus ook een privacy-probleem kunnen zijn.
Maar dat gebeurt toch al lang?
Bijna iedere internetgebruiker staat in de database van zijn ISP geregistreerd.
Nee. Een groot deel van de Nederlandse huishoudens is bij een ISP geregistreerd op naam van de abonnementshouder. Wie er allemaal achter die aansluiting zit daar heeft de ISP geen inzicht in, ik kan makkelijk mijn buurman ook toegang geven tot mijn internetverbinding.

Hoe dan ook, het is een slecht idee. Ten eerste is de registratie an sich al niet te doen als je het voor 16 miljoen Nederlanders moet onderhouden. Ten tweede, waarom in godsnaam en wat voor een consequenties wil je eraan verbinden?
Naar mijn menig dit wordt veel belangrijker dan een rijbewijs.(in de toekomst)

Ik vind dat tegenwoordig mensen zijn steeds dommer qua technologie/internet/computer gebruik.(met een denk wijze van "als het niet werkt, het is niet mijn schuld")
Wat ik zie dat 90s en 00s kids technologie erg passief gebruiken/consumeren.
Ook door gebrek aan basis kennis lopen bedrijven veel geld mis omdat mensen niet eens een bijlages kunnen opsturen of werken door dingen uitprinten en over typen dit soort van analoog gebruik van hedendaagse technologie "makes me cringe". Ook technische inzicht bij managers ontbreekt.

Je zou denken dat dit soort gedraag alleen bij oude mensen voorkomt, maar ik zie dit steeds vaker bij jonge mensen die niet eens een print screen kunnen maken, nemen ze een foto met hun telefoon, of niet eens weten dat zo iets als een OCR bestaat.

Idee is prima

Wat ik vrees dat het een verplichte Office cursus word ergens in het laatste school jaar.
Wat nodig is een een inzicht creŽren, logica en programmeren bij eerste wiskunde lessen toepassen. Dat leert kinderen anders denken, problemen oplossen etc. Eigenlijk als je mensen leert programmeren heb je al die ingewikkelde wiskunde lessen niet meer nodig.

[Reactie gewijzigd door iyanic op 2 november 2015 14:18]

Onzin, niet iedereen heeft de kunde nodig om een printscreen te kunnen maken. Ook is het een beetje kunnen programmeren niet zaligmakend. Zelf heb ik in de jaren 90 een klein beetje les gehad in het programmeren in basic. Daar heb ik dus 0 nut van gehad ondanks dat ik een technische baan heb. (Instrumentatie technicus). Niet de hele wereld bestaat uit bitjes en bytjes.


En buiten dat, daar gaat het ook niet over. Dit gaat over het herkennen van spammails, niet zo stom zijn om als 16 jarige naaktfoto`s te versturen etc. Mensen verantwoordelijk met digitale media leren omgaan ben ik helemaal voor.

De volgende stap die ze willen doen is gewoon een brug te ver. Omdat je die mailtjes kunt instellen en poorten kunt forwarden op een router maakt je nog geen beveiligingsexpert.
Zelf heb ik daar ook geen problemen mee en houd mijn computer voor zover mogelijk potdicht.
MAAR dat maakt me nog geen beveiligingsexpert / proffessional. Daar is gewoon een gedegen opleiding voor nodig en niet een vrijdagmiddagcursus.
Zonder rijbewijs een auto besturen leid tot doden.

Zonder IT certificaatje leid tot informatie-lekken en andere digitale schade.

De rest is prima, echte de eerste zin in nogal kortzichtig.
Het ene sluit het andere niet uit. Het ene lijd tot directe doden. Je rijd iemand aan of niet. Informatie lekken kunnen veel meer doden veroorzaken, alleen op een langere termijn. Een lek van nu kan er over 3 jaar voor zorgen dat een hele groep mensen om wat voor reden dan ook worden vermoord, of familie leden daarvan.
Of doormiddel van identiteitsfraude en publiek berokkende schade (denk aan het lekken van privť foto's of Łberhaupt vertrouwelijke info) kan ook leiden tot zeer zware (bijv psychische of imago-) schade.
Rijden gebeurd straks door de auto zelf, dus het rijbewijs wordt minder belangrijk.

De rest vind ik ook nogal kortzichtig. Er wordt steeds meer gedaan aan oa programmeren op het onderwijs, kortgeleden werd er nog opgeroepen de basisprincipes ook in het basisonderwijs te gaan onderwijzen. En dat is logisch want het wordt steeds belangrijker om dat te kunnen. Dus nee, ik denk niet dat het gaat om een Office cursus, ik heb er vertrouwen in dat men daadwerkelijk verder gaat dan dat.

Tussen de kinderen van de jaren 90 en jaren 0, zitten net als bij andere periodes, mensen die passief zijn en mensen die creatief zijn. Die mensen zijn niet passiever dan anderen. Het creatieve is de laatste decennia veel toegankelijker geworden. Wanneer je mensen van de jaren 90 en 0 vergelijkt met mensen die daarvoor geboren zijn, zal je daardoor waarschijnlijk zelfs een toename van creativiteit zien.
Mits het goed wordt aangepakt, dan is het een prima idee. Echter er komen direct een paar vragen bij mij naar boven.

Wie moet kinderen onderwijzen? Leraren? Als ik naar mijn eigen ervaringen met leraren kijk, dan zijn deze mensen het grootste probleem in lesgeven. Kinderen en jongeren willen graag digitaal (en weten er al veel van), echter het zijn vaak de docenten die weinig tot geen kennis hebben op dit gebied.

Dan kan je natuurlijk een IT' er voor de klas zetten. Dan begint de mislukking pas. Met alle respect voor IT ' ers. Maar de denkwijze is over het algemeen heel systematisch en logisch, iets wat mensen en kinderen juist niet zijn. Daarom denk ik niet dat IT ' ers moeten onderwijzen. Wel moeten ze deel uitmaken van een team die bepalen wat relevante en belangrijke kennis is.

Vooral op het gebied van online veiligheid en ook de veiligheid van social media is nog heel veel winst te halen. Echter niet alleen bij kinderen, maar bij alle leeftijden. Als je de kinderen gaat onderwijzen, zorg dan ook dat andere leeftijden (vooral 40+) onderwezen worden in online veiligheid. Ouders zijn de mensen die namelijk het goede voorbeeld moeten geven, maar hoe kunnen ze dit, als ze zelf niet eens weten wat goed/slecht is?
Dan kan je natuurlijk een IT' er voor de klas zetten. Dan begint de mislukking pas. Met alle respect voor IT ' ers. Maar de denkwijze is over het algemeen heel systematisch en logisch, iets wat mensen en kinderen juist niet zijn. Daarom denk ik niet dat IT ' ers moeten onderwijzen. Wel moeten ze deel uitmaken van een team die bepalen wat relevante en belangrijke kennis is.
Systematisch en logisch nadenken is een (de) belangrijkste vaardigheid binnen de IT. Scholieren moeten dat nu juist leren.

Een pure wiskundige of taalkundige wil je ook niet voor de klas, die hebben het net zo moeilijk. Leraar zijn is een vak en een goede leraar kan het materiaal overbrengen op een manier die bij de leerlingen past.

Niet systematisch en logisch over problemen na denken is de grootste bron van fouten en frustraties in de IT. Mensen doen een paar kunstjes die ze van buiten hebben geleerd zonder te snappen wat er gebeurt. Als er iets mis gaat kunnen ze daar niet zelf uit komen omdat ze het niet begrijpen. Je moet de leerlingen dus juist leren om systematisch en logisch na te denken. Daarmee maak je het vak ook groter dan "lekker facebooken" en leer je vaardigheden aan die algemeen nuttig zijn, of je nu verder gaat in de IT of niet, logisch denken is altijd mooi meegenomen. Dat is ook de reden dat iedereen wiskunde krijgt, logisch denken moet je leren.

[Reactie gewijzigd door CAPSLOCK2000 op 2 november 2015 16:18]

Ik ben het helemaal met je eens dat kinderen/volwassenen moet leren om logisch te redeneren. Echter de discussie is niet wat er over moet worden gebracht (in dit geval dus online veiligheid), maar wie dit moet doen.

Mijn argument daarvoor is dus, dat het juist geen IT' er moet zijn. Eigenlijk precies de reden die jij noemt. Namelijk dat niet logisch redeneren een grote frustratie is binnen de IT.

Daarom moet er ook iemand voor de klas staan, die niet alleen exact denkt. Zodra ' de mens' ergens bij betrokken is, dan geldt logisch redeneren niet meer. Dan zijn er andere factoren, die belangrijker zijn dan logisch redeneren. Namelijk emoties, en allemaal andere factoren die niet objectief te bepalen zijn.

Daarom zeg ik ook. Zet iemand voor de klas die weet wat logisch redeneren inhoudt, maar iemand die wel de klas aanvoelt en die ook het sociale gebeuren kan vertalen. Dit kan een IT' er zijn met uitstekende sociale vaardigheden.

Eigenlijk de discussie die je nu op gang brengt is heel interresant. Binnen mijn opleiding (bedrijfskunde) is er heel (lees: heeeeeeeeel) veel aandacht voor IT en vooral de mislukte projecten ervan. Vaak horen we: de perfecte mislukking. Het IT systeem werkt perfect, echter mensen willen/kunnen het niet gebruiken. Waar ligt dan de fout? In mijn ogen moeten IT' ers (exacte mensen) meer onderwijs krijgen in subjectieve vakken waarin menselijke aspecten zoals: normen en waarden, ethiek, omgangsvormen, menselijk gedrag, etc naar voren komen. Andersom: bedrijfskundigen en niet-exacten, moeten meer te weten komen over logisch redeneren. Je hebt elkaar namelijk nodig, en er is niet 1 manier van denken (dus of exact of niet-exact) beter/slechter.
Mijn argument daarvoor is dus, dat het juist geen IT' er moet zijn. Eigenlijk precies de reden die jij noemt. Namelijk dat niet logisch redeneren een grote frustratie is binnen de IT.
Het is geloof ik vooral een kwestie van hoe je naar een leraar kijkt. Is een leraar in de eerste plaats een leraar en in de tweede plaats een IT'er, scheikundige of Neerlandicus? Of is een leraar op de eerste plaats een professional in zijn vakgebied en op de tweede plaats leraar?

:)

Hoe dan ook, de stof zo brengen dat de leerlingen het snappen is de primaire taak van iedere docent, wat z'n achtergrond ook is.

Falende softwaresystemen zijn zeker gerelateerd aan dit probleem maar volgens mij is het groter. Mensen zijn nu eenmaal geen 100% logische wezens maar emotioneel, gemakzuchtig en snel afgeleid. Zo zijn we nu eenmaal dus onze wereld is daar op aangepast (zo hebben we bv een AOW omdat we weten dat de meeste mensen anders niet genoeg sparen voor hun pensioen). Op school leren we daar mee om te gaan en stimuleren we zelfstandig denken, met name in de beta-vakken. Wiskunde is wat dat betreft de moelijkste, het is dan ook geen wonder dat dit vak niet erg populair is. De meeste mensen doen na de middelbare school nooit meer iets met wiskunde. Toch geven we iedereen wiskunde omdat we het zo belangrijk vinden om te leren om helder en logisch te redeneren en problemen stukje bij beetje op te lossen met algemene methodes.

Informatica is een directe afstammeling van de wiskunde. In tegenstelling tot wiskunde wordt IT wel door de hele bevolking gebruikt en het liefst de hele dag door. Dezelfde vermogens die nodig zijn om een wiskundeprobleem op te lossen heb je nodig om goed met computers om te gaan. Daarom denk ik dat Informatica (en niet "IT") een belangrijk vak is dat veel breder is dan leren omgaan met computers. Informatica is net als wiskunde in de eerste plaats een manier van denken en problemen stukje voor stukje op te lossen (het vak heet dan ook informatica en niet computerca).
Waarom alleen voor scholieren? Ik zie dit liever worden ingevoerd voor een ieder die bezig is met privacygevoelige informatie door het CBP bepaald en standaard voor alle ambtenaren. Scholieren krijgen juist nu al computerles op school, waarschijnlijk tegenwoordig vanaf de basisschool al.
nee! ict/automatisering is -geen- les!!!

er zijn scholen waarbij dit aangeboden wordt, eigen initatief, meestal door docent die wel handig is met klikken in windows. werk nu aantal jaar in onderwijsland en kan niets anders concluderen dat dit ver ver onder de maat is. zowel bij docent(!!) als bij leerling.
men verlangt vanalles van de leerling, maar daar is nooit goed, serieus en gestructureerd gewerkt om vaardigheden te ontwikkeling.

Twijfel zelfs of dit wel taak is van onderwijs; ouders dumpen hun kroost rustig een tablet/telefoon in de handen, nog voor ze kunnen lopen

[Reactie gewijzigd door himlims_ op 2 november 2015 11:51]

Twijfel zelfs of dit wel taak is van onderwijs; ouders dumpen hun kroost rustig een tablet/telefoon in de handen, nog voor ze kunnen lopen
Daar geef ik je helemaal gelijk in! kinderen leren alleen om hun apps te installeren en vooral te chatten met anderen maar weten vrijwel niks van de techniek erachter, laat staan over de data die verzameld wordt.

Nu juist wat er door Snapchat wordt gezegt schrikt ze niet af en blijven ze Snapchat gebruiken.

Het is de taak van de ouders om bij te brengen wat er gebeurd met de data en de rest. Vaak weten de ouders dat ook niet eens !

Ik erger mij vooral dat iedereen denkt dat ze kennis hebben over de ICT, zodra je wat vraagt kijken ze je vreemd aan. Ik denk dat vrijwel iedereen les moet volgen qua ICT, wat is het, wat doet het en wat gebeurd er met mijn data / privacy?

Anno 2015/2016 worden de mensen dommer en degene die al die apps maken steeds rijker
Daar geef ik je helemaal gelijk in! kinderen leren alleen om hun apps te installeren en vooral te chatten met anderen maar weten vrijwel niks van de techniek erachter, laat staan over de data die verzameld wordt.
Het probleem is dat er niemand is om van te leren. De oudere generatie docenten snapt niet eens waar het om gaat. De jongere generatie snapt wel wat de bedoeling is maar mist zelf inzicht. Wie een beetje verstand van IT heeft komt niet snel in het onderwijs terecht.
De oudere generatie docenten snapt niet eens waar het om gaat.
Daar ga je juist de fout in, ik heb docenten die nog de tijd kennen van de mainframe. Inloggen vanaf een speciale computer die is verbonden met het interne netwerk. Computers die net zo groot zijn als een woonkamer of soms nog groter !
En de oudere docenten hebben wel degelijk verstand van de technologie van nu. Netwerken, servers, hardware en security kennen ze allemaal. Of ze alles volgen is weer iets anders maar ze hebben verstand van waarin zij lesgeven.

Het ligt grotendeels aan de jeugd, de interesses daarvoor zijn niet heel hoog, laat staan de kennis en vaardigheden die ze nu hebben. Uitgaan, drinken en in een groep horen is veel belangrijker dan weten wat facebook/Google/Microsoft enz doet met je data.

Ikzelf vind de IT/ICT richting heel interessant, met name de security gedeelte. Mensen snappen niet als je ze uitlegt dat ze kwetsbaar zijn voor identiteitsdiefstal dan zeggen ze allemaal ja maar ze bedoelen nee. Velen weten niet dat DIgID een flop is qua security. Ook maakt het voor velen niet uit of ze een AV hebben.
Pas als iemand het zelf heeft meegemaakt dan gaan ze wel kijken wat er kan worden verbeterd.

Zie de luchtvaart, precies hetzelfde ! Er wordt gewaarschuuwd of geadviseerd om bepaalde dingen te doen zodat het veiliger wordt, ze weigeren het te doen ==> er gebeurd iets en dan pas worden er maatregelen genomen.
Daar ga je juist de fout in, ik heb docenten die nog de tijd kennen van de mainframe. Inloggen vanaf een speciale computer die is verbonden met het interne netwerk. Computers die net zo groot zijn als een woonkamer of soms nog groter !
En de oudere docenten hebben wel degelijk verstand van de technologie van nu. Netwerken, servers, hardware en security kennen ze allemaal. Of ze alles volgen is weer iets anders maar ze hebben verstand van waarin zij lesgeven.
Op een middelbare school? Heb je het niet over een informatica opleiding of op z'n minst een aparte informaticadocent? De meeste 40+'ers die ik ken hebben niet meer dan een vaag begrip van techniek. Ze weten echt wel dat een "server" een grote computer is maar praktische en nuttige kennis heeft een gewone leraar op een middelbare school niet. Zelfs bij informatica is het huilen met de pet op van wat ik zo om mij heen hoor. Veel scholen laten informatica geven door een omscholer die eigenlijk liever een ander vak zou geven.
Het ligt grotendeels aan de jeugd, de interesses daarvoor zijn niet heel hoog, laat staan de kennis en vaardigheden die ze nu hebben. Uitgaan, drinken en in een groep horen is veel belangrijker dan weten wat facebook/Google/Microsoft enz doet met je data.
Dat kun je ook zeggen over wiskunde, geschiedenis of Frans. De meeste leerlingen zitten daar niet echt op te wachten. Toch lukt het ons om leraren te vinden die hun vak kennen en die kennis op hun leerlingen overdragen.
Op een middelbare school? Heb je het niet over een informatica opleiding of op z'n minst een aparte informaticadocent? De meeste 40+'ers die ik ken hebben niet meer dan een vaag begrip van techniek.
Ik volg momenteel een MBO niveau 4 opleiding, richting ICT beheerder.Ik heb docenten die <30 jaar en docenten die >40 jaar zijn. Het is prettig om docenten te hebben die ook wat ouder zijn. Hun kunnen nog vertellen hoe het allemaal begon. Het internet, de computer, de telefoon, dingen die nu bijna de standaard zijn voor iedereen.

Niet veel mensen weten of hebben/hadden de spullen nog van vroeger, nu kun je een Commodore 64 halen voor nog geen tientje.

Daarnaast is het ook leuk om zulke dingen uit elkaar te halen en kijken hoe het vroeger was, zo kun je zien dat de technologie heel snel is gegroeid.

en het klopt dat ze op de middelbare school dat de docenten wat minder van zowel informatica als de hardware kennen. Om eerlijk te zijn, mochten problemen voorkomen dat werdt er naar mij gekeken om het te maken (meestal simpele dingen zoals projectie enz)
Ik volg momenteel een MBO niveau 4 opleiding, richting ICT beheerder.Ik heb docenten die <30 jaar en docenten die >40 jaar zijn. Het is prettig om docenten te hebben die ook wat ouder zijn. Hun kunnen nog vertellen hoe het allemaal begon. Het internet, de computer, de telefoon, dingen die nu bijna de standaard zijn voor iedereen.
Jij zit dus op een IT-opleiding, dat maakt veel verschil, jouw docenten zijn IT-experts, maar dat is niet de groep waar dit artikel over gaat.
Met gebrek aan IT-kennis bij 40+'ers heb ik het niet over mensen die werkzaam zijn in de IT, die zijn wel op de hoogte. Het gaat juist om de grote groep die geen professionele ervaring heeft, nooit iets over IT heeft geleerd op school en de interesse mist om het zelf uit te zoeken. Ze zijn niet dom ofzo maar missen te veel basiskennis waardoor ze eigenlijk niet begrijpen wat ze doen.
onderwijs geven geen taak van het onderwijs ? Dat ouders hun kinderen een telefoon of tablet geven, wil niet zeggen dat je als onderwijsinstantie zijnde geen uitleg mag / moet geven over zaken als security, privacy en hoe het grote boze web in elkaar zit. Die tablet is slechts een klein stukje gereedschap en staat volkomen los van kennis over hoe dat spul nu een beetje in elkaar zit :)

Dat het onderwijs de kennis niet heeft is ook geen excuus. Kennis is te krijgen, als er kennis is, kun je ook vaardigheden ontwikkelen bij je leerlingen. Je haalt wel onbewust aan wat me mateloos irriteert aan het onderwijs (op veel niveau's).
"we hebben de middelen niet" --> dat wil niet zeggen dat het plan an sich goed of slecht is. Daarbij een immense dooddoener voor welk idee ook;
"we snappen het zelf niet goed genoeg" --> kortom: je bent misschien niet zo geschikt voor het onderwijs. Spijker jezelf bij, bemoei je met iets waar je wel kennis van hebt of zoek je een andere baan. Het ironische aan onderwijs is dat je er een wereldvisie te leren krijgt die eigenlijk x jaren achterligt op de werkelijkheid, verouderde kennis. Met hoe traag kennisontwikkeling gaat in het onderwijs, zou men het bij het bedrijfsleven niet bijster lang volhouden.
kom keertje op visite
Helemaal mee eens. Mensen die dingen naar zichzelf mailen vanaf hun werk, of even nog wat documenten op een USB-stickje zetten (uiteraard onversleuteld), netwerkschijf thuis installeren zonder naar beveiliging te kijken, maar wel met internet verbinden, etc. Ik denk dat de fraude in de toekomst nog veel verder toe gaat nemen.
Ik gok dat ze deze keuze maken omdat ze ergens willen beginnen met leren. Kinderen op jonge leeftijd krijgen er steeds meer mee te maken en hebben er op dit moment het langst 'baat bij'. Daarnaast valt er zeker wat voor te zeggen dat bedrijven hier ook meer initiatieven in tonen, maar dat wordt al snel erg duur en lastig om te regelen. En waar trek je de grens? Moet iemand van 90 nu nog dat formuliertje halen?
Het lijkt een onuitroeibaar (overheids-)fenomeen: overal regels voor opstellen.
Ja, want we zien op het moment allemaal hoe goed het op het moment gesteld is met de algemene houding van internet gebruikers. /s

We moeten allemaal een rijbewijs halen als we met een auto willen rijden, een vaarbewijs wanneer we het water op willen, en een vliegbrevet als we willen vliegen. Op internet zijn er totaal geen eisen aan de deelnemers, terwijl ongeinformeerde gebruikers potentieel een gevaar zijn voor zichzelf (slachtoffer van phishing, te veel informatie over zichzelf vrijgeven) en voor anderen (deel worden van een botnet). Natuurlijk, een auto kan voor dodelijke slachtoffers zorgen, maar de risico's die onoplettend online gedrag met zich meebrengt zijn ook niet gering.

[Reactie gewijzigd door the_shadow op 2 november 2015 11:46]

Natuurlijk met alle goede bedoelingen bedacht, maar er zitten de nodige haken en ogen aan.

Moet men straks ook een financieel diploma halen alvorens een lening af te sluiten? Immers zien we heel veel mensen in de problemen komen met leningen die ze eigenlijk beter niet hadden kunnen afsluiten, bijvoorbeeld voor die nieuwe tv, of die nieuwe auto.

Natuurlijk zitten er gevaren aan de 'digitale wereld', zeker omdat we steeds meer zaken digitaal regelen en internet nog altijd steeds meer voor de massa geschikt wordt (bijvoorbeeld ook ouderen). Je kunt je niet voor alle dreigingen wapenen, online noch offline.
Hoewel een financieel diploma op zich ook geen gek idee is, is deze situatie natuurlijk wel heel anders. In het geval van een lening heb je altijd nog de lening-verstrekker. Van deze partij wordt wel degelijk verwacht dat deze de juiste certificering hebben. Of deze hier vervolgens naar handelen is het volgende, maar datzelfde kan gezegd worden over mensen met een autorijbewijs.

Bij het gebruik van het internet zijn mensen helemaal op zichzelf aangewezen en zou naar mijn idee een simpele do's en don'ts cursus niet misstaan. Scholen lijken me dan de perfecte plaats, daar heb je alle leerlingen toch al bij elkaar en kun je het op een eenvoudige(re) manier globaal en consequent invoeren.
Moet men straks ook een financieel diploma halen alvorens een lening af te sluiten? Immers zien we heel veel mensen in de problemen komen met leningen die ze eigenlijk beter niet hadden kunnen afsluiten, bijvoorbeeld voor die nieuwe tv, of die nieuwe auto.
Dit is het afnemen van een dienst van een andere partij. Het is bij wet bepaald dat deze andere partij mensen in moet lichten voor de gevaren van een te hoge lening. Als je dat door zou trekken, dan zouden ISPs verplicht worden om mensen te beschermen tegen fouten die ze zouden kunnen begaan op internet. Dat gebeurt al voor een deel, maar over het algemeen kunnen mensen zich vrij bewegen op internet. Mensen kunnen daarentegen niet zomaar een lening voor zichzelf creeeren, daar is toch echt een andere partij voor nodig.
We moeten allemaal een rijbewijs halen als we met een auto willen rijden, een vaarbewijs wanneer we het water op willen, en een vliegbrevet als we willen vliegen.
On te bedienen wel maar niet als gebruiker (d.w.z. passagier). En op internet zijn we passagiers. Om met trein / vliegtuig te reizen heb ik geen diploma nodig. Ga je dingen 'besturen' (webdesign, site beheren) dan is een diploma op zijn plaats maar dat is in de meeste gevallen al.
Het probleem zit hem in:
1. Alles wordt zonder meer op internet aangesloten (IOT) , daar moet ook beter over nagedacht worden wat je wel en wat je niet wil aansluiten.
2. Veel eindgebruikers toepassingen zijn ronduit gebruikersonvriendelijk, werken lang niet altijd.
Dat moet opgelost worden.

[Reactie gewijzigd door skatebiker op 2 november 2015 12:10]

Goed punt. Er moet dus een duidelijk stuk educatie komen voor kinderen hoe ze zich als passagier van de digitale wereld moeten betreden. Er zijn gewoon do's en dont's. Als we dat stuk educatie nu meteen gereed maken voor alle leeftijden (wel herschrijven, maar qua inhoud ongeveer hetzelfde, misschien wat meer diepgang hier en daar) kunnen we ook de volwassenen en bejaarden hiermee helpen.
Zoiets dus: http://www.veiligonline.info maar dan voor alle leeftijden.
En op internet zijn we passagiers.
Dat ben ik niet met je eens. Ongeacht wat ik als passagier in een auto, vliegtuig of vaartuig doe, het verandert de koers van het ding niet (vooruit, op de bestuurder in gevaar brengen na). Dat is niet hetzelfde als op internet. Ik heb wel degelijk invloed op wat ik deel, hoe mijn beveiliging in elkaar steekt, etc. Er zijn echter wel andere factoren die mijn veiligheid beinvloeden die ik zelf niet onder controle heb (infrastructuur etc), maar ik bepaal in grote mate hoe ik met die beperkingen om ga. Dat geldt zowel voor auto rijden, als voor het rondbewegen op het internet.
Dat is wederom de passagier.
Wegen kunnen ook onveilig zijn voor passagiers. Vliegtuigen ook. Dat heb je zelf niet onder controle.
Moeten de passagiers dan ineens een diploma hebben omdat er onveilige infra is ?
Dat geldt zowel voor auto rijden, als voor het rondbewegen op het internet.
Dan is dat meerijden met iemand in de auto, niet zelf rijden.
Dit lijkt meer op een verkapte manier om meer security ITers te ronselen.

Dit soort lessen kunnen de ouders ook gewoon geven.
En als het nodig is kunnen die daarvoor ondersteuning vragen aan experts.
Want de gemiddelde ouder is zo handig op het internet/met computer? Neemt natuurlijk niet weg dat het de taak van de ouder is om een kind een beetje gezond verstand bij te brengen, iets dat al een hoop problemen voorkomt.
Interessant hoe ze dit willen gaan uitvoeren. ICT verandert zo ontzettend snel dat primair onderwijs dit nauwelijks kan bijhouden.
Ik denk dat er wel wat algemene dingen aan te leren zijn waar op doorgebouwd kan worden. Wees voorzichtig met wie je informatie deelt, zorg voor een degelijk wachtwoord, open geen e-mails die je niet vertrouwd etc.
En dat is al zo vaak op het nieuws geweest. Maar levert niets op. Omdat het allemaal te veel tijd kost. En dat hebben we niet meer. Even snel door klikken is veel makkelijker. Ik ben er een prima voorbeeld van.
Dat omdat het informeren naar een algemeen publiek dat niet verplicht wordt om er iets mee te doen over het algemeen bijzonder weinig gaat uithalen. Nu begin je echter van jongs af aan, het wordt onderdeel van de kennis die mensen met zich meedragen, en als normaal beschouwen. Er zijn nog genoeg mensen die zich op internet begeven die dit weleenswaar als normaal beschouwen, maar zich niet terdege bewust zijn van de risico, iets wat hopelijk in de toekomst, door kinderen hier in op te voeden, wel gaat gebeuren.
Als je leert basis van logica/programmeren/"hoe computers werken" dan creŽer je inzicht wat verder alles makkelijker maakt. Wat ik dom vind is een een les hoe een Office pakket werkt etc...

[Reactie gewijzigd door iyanic op 2 november 2015 12:51]

Waarom is de verantwoordelijkheid van 'digitale vaardigheden' in het onderwijs te zoeken? Als ouders hun kind een fiets kopen, leren die vervolgens hun kind fietsen. Als ouders een digitaal apparaat kopen, mag je toch verwachten dat ze zelf hun kind(eren) iets bijbrengen...

Het is blijkbaar een trend om alles wat verkeerd loopt of verbeterd kan worden bij het onderwijs geplaatst wordt. Het overgrote deel van sociale media zijn af te raden of zelfs verboden aan kinderen onder de 12/13 jaar. Toch zit een groot deel daar reeds op doordat ouders het toelaten... In dat opzicht vind ik het persoonlijk verkeerd dat er een ander de blaam krijgt.
We geven onze kinderen ook verkeersles en informatie over gezond eten op de basisschool, en sexuele voorlichting op de middelbare school. Dit zijn ook dingen die je eigenlijk van ouders zou moeten verwachten, maar de praktijk leert dat dit niet in alle gevallen gebeurt.
Er zijn zoveel dingen waarvan je zou willen / kunnen verwachten dat de ouders dit aan hun kinderen uitleggen, maar in de praktijk niet altijd kunnen of willen vervullen. Om maar een paar voorbeelden te noemen; zwemmen, fietsen, veterstrikken, sexuele voorlichting, koken & gezondheid. Door de decennia heen is het duidelijk geworden dat ouders niet een consequent opvoedkundig beleid hanteren, waardoor sommige (of veel?) kinderen niet alle basale informatie mee krijgen. Ik denk dat het ontzettend belangrijk is dat scholen helpen (niet vervangen!) bij het aanleren van deze belangrijke informatie.
het toppunt van betutteling, daarnaast denk ik dat nederland van 40+ meer problemen heeft met het volgen van de digi cultuur als de kinderen die er nu mee opgroeien.
Met als verschil dat de groep 40+ natuurlijk op een gegeven moment gaat afvloeien. Daar komt bij dat veel 40+-ers sommige dingen op internet niet doen (social media), wat onder de kinderen wel gebruikelijk is. Juist doordat het zo eenvoudig is voor kinderen om online bezig te zijn, bestaat het risico dat er niet meer nagedacht wordt bij bepaalde handelingen (wachtwoorden kiezen, privacy gevoelige informatie delen). Die wachtwoorden die 40/50/60+-ers niet kunnen onthouden en opschrijven, zijn tegenwoordig veiliger dan de eenvoudige wachtwoorden die door kinderen gekozen worden (omdat het nu eenmaal moet): digitale aanvallen zijn veel gebruikelijker dan analoge aanvallen. Een lang, sterk, maar op papier opgeschreven wachtwoord is dan veiliger dan een eenvoudig digitaal wachtwoord.
Ik denk dat je de activiteit van de 40+ groep echt onderschat, het is niet als of de maatschappij ze de mogelijkheid geeft tot het continueren van hun analoge bestaan.
Maar even on- topic ik weet niet of jij zo'n 20 jaar geleden "computer les" kreeg op de lagere en middelbare school maar ik herinner me het zo dat wat ik daar leerde ik al lang en breed wist en qua kennis over alles digitaal rondjes om de leraar heen kon rennen.
Wat in mijn ogen zinvoller is is dat scholen de trends van jongeren in de gaten houden en een actieve rol gaan spelen in hoe ouders de kinderen daar het beste in kunnen begeleiden.
Maar even on- topic ik weet niet of jij zo'n 20 jaar geleden "computer les" kreeg op de lagere en middelbare school maar ik herinner me het zo dat wat ik daar leerde ik al lang en breed wist en qua kennis over alles digitaal rondjes om de leraar heen kon rennen.
Ja, ik ook, maar daar stond tegenover dat een groot gedeelte van mijn klas niet mee kon komen. In elke groep zal je mensen hebben die het beter doen dan anderen, en op online gebied is dat niet anders.
Waarom dit beperken tot scholieren? Breidt het uit naar de werkende bevolking die iets met computers doen. Immers zitten daar de grootste (economische en persoonlijke) risico's. Dit gaat bijvoorbeeld van mensen die USB sticks met onversleutelde gegevens rond laten slingeren tot ontwikkelbedrijven die software kwetsbaar voor SQL injecties opleveren.

Een 'digitaal rijbewijs' hoeft niet technisch te zijn. De basisprincipes van informatiewaarde en beveiliging zou iedereen moeten weten, en daar hoeft geen techniek bij te pas te komen.

[Reactie gewijzigd door The Zep Man op 2 november 2015 11:57]

Waarom dit beperken tot scholieren? Breidt het uit naar de werkende bevolking die iets met computers doen. Immers zitten daar de grootste (economische en persoonlijke) risico's. Dit gaat bijvoorbeeld van mensen die USB sticks met onversleutelde gegevens rond laten slingeren tot ontwikkelbedrijven die software kwetsbaar voor SQL injecties opleveren.
Helemaal mee eens!!!
Scholieren zijn "lerende mensen", de werkers helemaal niet... daarom doet het overheid helaas iets moeilijk, maar je hebt volkomen gelijk. Overheid moet de bedrijven dwingen dat de werkers ook zo'n cursus moeten volgen, maar liefst op de kosten van overheid.
Overheid moet de bedrijven dwingen dat de werkers ook zo'n cursus moeten volgen, maar liefst op de kosten van overheid.
Waarom niet op kosten van de bedrijven of particulieren? Immers willen bedrijven dat hun werknemers met computers omgaan, en is het (ook) in hun eigen belang dat hun personeel goed geschoold is.

Voor een rijbewijs betaalt de overheid ook niet. Je kan het zien als investering in jezelf of in je personeel.

[Reactie gewijzigd door The Zep Man op 2 november 2015 17:20]

De cybersecurityraad heeft geen enkel contact met de praktijk. Er zitten hoge pieten in van de overheid, hoge pieten vanuit het bedrijfsleven (management, geen ervaring met infosec) en hoogleraren (enige ervaring, maar voornamelijk theoretisch).

Op het moment dat je beleid gaat formuleren zonder ervaringen vanuit uitvoerenden mee te nemen mag je van mij part direct terug naar cursusje change management 101.
De branche informatiebeveiliging is juist nu aan het veranderen van standpunt. Ervaring geeft weer dat dingen opleggen niet werkt, maar je op zoek moet gaan naar manieren om op serviceverlenende bij te dragen aan de doelstelling van de persoon/organisatie.

Het idee zelf is ook weer een lachertje. Dit is toch praktisch nooit haalbaar zonder zelf op grote schaal privacy te schenden? Zelfs als je hierop een oplossing gaat vinden, dan leer je scholieren bepaalde methodieken aan die over een aantal jaren verjaard zijn en volledig vastgeroest zijn.

Verder zou ik als ik een (kwaadwillende) hacker ook zo'n cursusje willen volgen, vervolgens pas ik daar mijn aanvalsmethoden op aan en stuur ik een boeketje bloemen op naar de cybersecurity raad:
'Bedankt voor de miljoenen!'

Ik zit zelf in de informatiebeveiliging en merk dagelijks hoe onvolwassen de branche (nog) is. Op opleidingen leer je altijd informatiebeveiliging uit te voeren vanuit een risico-analyse perspectief op bedrijfsprocessen.
Hiermee identificeer je inherent alleen problemen en bedrijgingen, kansen (hoe InfoSec kan bijdragen aan bedrijfsvoering) worden nooit meegenomen. Vervolgens klagen wij bij ondernemers over onacceptabele risico's , maar realiseren nooit dat ondernemen juist gelijk staat aan risico nemen. Welke ondernemer zit nou te wachten op 'dit kan misgaan'? Zelf ben ik meer geÔnteresseerd in 'Wat kan goed gaan?'.
Informatiebeveiliging is ook het enige vakgebied wat ik ken waar men zich niks aantrekt van de bedrijfsstrategie.

Ook moet ik altijd gniffelen om het geklaag op de werkvloer. Professionals op gebied van InfoSec proberen altijd InfoSec op te dringen aan de business en klagen vervolgens dat de ze genegeerd worden door de business.
Hoe lang gaat het duren voordat de informatiebeiligers zelf gaan kijken naar de business en daarop vervolgens infosec gaan toepassen?

[Reactie gewijzigd door Viince1 op 2 november 2015 13:09]

Het idee zelf is ook weer een lachertje. Dit is toch praktisch nooit haalbaar zonder zelf op grote schaal privacy te schenden? Zelfs als je hierop een oplossing gaat vinden, dan leer je scholieren bepaalde methodieken aan die over een aantal jaren verjaard zijn en volledig vastgeroest zijn.
Het is overduidelijk dat je het bron artikel niet gelezen hebt want dan had je minstens de helft van je opmerkingen niet gemaakt. Het is namelijk een wel beargumenteerd en inhoudend stuk. Zeker de moeite waard om te lezen. Zeker als je je er een zware mening over aanmatigd!
Kun je je reactie toelichten? Ik heb het stuk namelijk wel gelezen. Het valt mij op dat je het een 'beargumenteerd en inhoudend stuk' vindt. Waarom vindt je dat?
Toets eens enkele aanbevelingen op SMART, vrijwel elke aanbeveling valt door de mand.

Het lijkt inderdaad goed beargumenteerd, maar dit valt vies tegen. Er worden referenties gedaan naar programma's die hetzelfde zeggen, maar een review van 'experts' zit er niet bij.
Zo heeft Nederland bijvoorbeeld de Digiraad, een panelgroep jongeren (12 - 22 dacht ik) die juist beschikbaar is om haar mening te geven over dit soort kwesties.

Eerlijk is eerlijk, een fout in mijn eigen redenatie is aanwezig. Het advies beschrijft dat het behalen van een diploma vrijwillig is, maar dat de stof standaard wordt opgenomen in het onderwijs.
Het artikel op Tweakers zegt het volgende, wat een meer 'dwingend'-karakter suggereert:
'Om dat te bewerkstelligen stelt de Raad voor dat leerlingen in het primaire onderwijs een digitaal vaardigheidsbewijs moeten halen.'
Dit verschil in context heb ik niet goed gesignaleerd, en dus was ik er vanuit gegaan dat er een controlerende werking zou zijn. Dank voor je oplettendheid.

De meeste argumenten blijf ik achterstaan, inhoudelijk een zwak stuk met weinig kennis van de werking van informatiebeveiliging. Ter illustratie:

'Leraren in primair en hoger onderwijs worden geprofessionaliseerd op het gebied van digitale geletterdheid en cybersecurity. ICT’ers krijgen een rol in het geven van onderwijs en het coachen van leraren op ICT-gebied.'

Informatiebeveiliging (of de marktetingterm: cybersecurity) enkel een technisch issue?
Deze 'experts' hebben volledig gelijk als het jaar 2000 zou zijn, het Verizon Data Breach Investigation Report benadrukt steeds vaker het gebruik van social engineering aan. Zijn dit dan diezelfde ICT'ers die vanuit hun opleiding al te weinig worden opgeleid in informatiebeveiliging?
Goed, voor zoverre de inhoudelijke argumenten.
Simpel: Niet de meest heldere formulering, maar het blijft een ambtelijk stuk. Ik zie deze door de vingers.
Meetbaar : In hoeverre geprofessionaliseerd? ICT'ers krijgen 'een rol'?
Acceptabel: Is dit haalbaar? We hebben het over de onderwijs-branche toch? Is dat niet die branche die al aardig onder druk staat, personeelstekort heeft en wegbezuinigd wordt?
Realistisch : Yes. Laten we ergens een groepje ICT'ers vandaan plukken, we zien wel waar. Of het bedrijfsleven wil ze vast wel doneren.
tijdsgebonden : Ontbreekt volledig.

Is dit nou echt de mate van expertise die je kan verwachten van (blijkbaar) de top van de overheid, bedrijfsleven en onderwijs?

[Reactie gewijzigd door Viince1 op 2 november 2015 15:40]

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.



Apple iOS 10 Google Pixel Apple iPhone 7 Sony PlayStation VR AMD Radeon RX 480 4GB Battlefield 1 Google Android Nougat Watch Dogs 2

© 1998 - 2016 de Persgroep Online Services B.V. Tweakers vormt samen met o.a. Autotrack en Carsom.nl de Persgroep Online Services B.V. Hosting door True