Wi-Fi 6, Wi-Fi 6E of Wi-Fi 7: wat moet ik kopen?

De afgelopen jaren zijn er relatief kort na elkaar drie nieuwe Wi‑Fi‑standaarden geïntroduceerd. Dat betekent dat je bij de aankoop van een router, accesspoint of meshset nu in de winkel moet kiezen tussen die drie. Wat is de beste standaard om in te investeren?

De Wi-Fi-standaarden in het kort

• Wi-Fi 6 voldoet prima voor regulier gebruik in normale omstandigheden.
• Wi-Fi 6E biedt de 6GHz-band. Dit is interessant is als je veel apparaten verbindt, in omgevingen met veel concurrerende netwerken, of voor gaming en streaming.
• Wi-Fi 7 is sneller en heeft de nieuwste technieken. Dit is interessant als doorvoersnelheid de absolute prioriteit heeft, je early adopter bent of als toekomstinvestering.

Zijn je eisen niet specialistisch en wil je gewoon een goed wifinetwerk voor een aantrekkelijke prijs? Dan kan Wi-Fi 6 daaraan voldoen. Heb je veel last van concurrerende wifinetwerken of stevige eisen omdat je wilt gamen of streamen? Dan kan Wi-Fi 6E met 6GHz-ondersteuning je uit de brand helpen, maar dan moet je apparatuur daar wel klaar voor zijn.

Wi-Fi 7 biedt op dit moment ultieme snelheden en zit vol met nieuwe technieken die de verbindingskwaliteit verder kunnen verbeteren ten opzichte van Wi-Fi 6(E), maar veel daarvan zijn nog onbewezen. De keuze voor Wi-Fi 7 is vooral interessant als je vooraan wilt zitten met de nieuwste techniek, wilt investeren in de toekomstbestendigste set-up of als een zo groot mogelijke doorvoersnelheid heilig voor je is.

De belangrijkste eigenschappen

Wi-Fi 6

Wi-Fi 6 is niet de nieuwste standaard, maar de specificaties zijn nog steeds ruim voldoende voor normaal – en ook intensiever – gebruik. De standaard bestaat al sinds 2019, wat betekent dat veel laptops, tablets en smartphones de standaard inmiddels goed ondersteunen. Doordat er apparatuur met nieuwere standaarden verkrijgbaar is, is de prijs vaak wat gedaald naar een interessant niveau.

Bij de aankoop moet je wel goed opletten of het apparaat niet al (te) lang op de markt is, want dat kan betekenen dat de fabrikant minder lang ondersteuning levert om de software stabiel en veilig te houden.

Wi-Fi 6E

Wi-Fi 6E biedt alles wat Wi-Fi 6 al biedt, maar is uitgebreid met de 6GHz-radioband. Dat betekent dat je extra vrije kanalen krijgt op frequenties die je (nog) niet vaak deelt met andere netwerken. Wi-Fi op 6GHz heeft minder bereik dan op 5GHz en 2,4GHz. In grotere huizen zul je voor goede dekking waarschijnlijk meerdere accesspoints moeten plaatsen.

Een standaard werkt alleen als de clients die goed ondersteunen. Zoek daarom eerst uit of je laptop, tablet en telefoon wel ondersteuning hebben voor 6GHz, anders heb je er niets aan.

Wi-Fi 7

Wi-Fi 7 is de nieuwste standaard en heeft snelheidsvoordelen ten opzichte van Wi-Fi 6(E). De standaard ondersteunt ook 6GHz, maar met veel meer bandbreedte dan Wi-Fi 6E. Daar zit dan ook de meeste snelheidswinst van Wi-Fi 7, maar 6GHz-ondersteuning is geen verplicht onderdeel van de standaard. Op 2,4GHz en 5GHz biedt de standaard ook meer snelheid, maar alleen bij goed bereik.

Wi-Fi 7 bevat veelbelovende technieken zoals multi-link operation (mlo), spatial reuse en preamble puncturing. Die hebben hun nut nog niet in de praktijk bewezen.

Wat zijn de snelheidsverschillen tussen de drie standaarden?

De snelheid die fabrikanten adverteren bij routers, accesspoints en meshsets is vrijwel altijd theoretisch en zeer optimistisch. In deze tabel zie je de doorvoersnelheden die de drie standaarden je in de praktijk maximaal kunnen bieden op een client met twee streams.

Welke technieken ondersteunen de verschillende standaarden?

Elke generatie wifi introduceert nieuwe technieken. Sommige daarvan blijken heel nuttig in de praktijk, andere voegen weinig toe. Hieronder geven we per Wi‑Fi‑standaard een overzicht van de technieken en uitbreidingen die met de standaard zijn geïntroduceerd.

Wi-Fi 6

Target Wake Time: Deze techniek laat batterijgevoede apparaten op vooraf afgesproken tijdstippen ontwaken om sneller verbinding te krijgen met het wifinetwerk. Hierdoor hoeft een apparaat minder te verzenden en is het korter uit de slaapstand, wat positief is voor de accuduur. Deze techniek is vooral interessant als je beschikt over een groot aantal batterijgevoede wifiapparaten, zoals smarthomesensoren.

Bss coloring: Wifinetwerken overlappen elkaar vaak. Dat betekent dat het kan voorkomen dat je eigen netwerk 'stilligt' zolang een concurrerend netwerk op hetzelfde kanaal actief is. Bss coloring voegt een unieke 'kleur' toe, door een netwerkidentificatienummer toe te voegen aan elk pakket in het netwerk. Apparatuur die wil zenden kan daarmee beter bepalen of de radioband bezet is door het eigen netwerk of een concurrerend netwerk. In het laatste geval kan het apparaat alsnog uitzenden.

Als de transmissie niet wordt 'overschreeuwd' door het concurrerende netwerk, zorgt de techniek voor extra ademruimte in een drukke wifiomgeving. Bss coloring is afhankelijk van nieuwe apparatuur. Clients met Wi-Fi 5 of ouder ondersteunen de techniek niet en zorgen ervoor dat apparaten 'ouderwets' moeten wachten op vrije radiotijd.

1024-qam-modulatie: Een wifisignaal kan variëren in fase en amplitude. Elke unieke combinatie van fase en amplitude noemen we een symbool. Elk symbool vertegenwoordigt een serie enen en nullen. Hoe meer symbolen de client kan herkennen, hoe meer informatie elk symbool kan vertegenwoordigen.

1024-qam-modulatie biedt 1024 symbolen die elk 10 bits aan informatie bevatten. De voorganger, Wi-Fi 5, had een maximum van 256-qam: 8 bits aan informatie per symbool. 1024-qam biedt daarmee 25 procent winst ten opzichte van de voorganger. Om zoveel symbolen te kunnen herkennen, moet de signaalkwaliteit goed zijn. Bij oplopende demping en ruis zal een transmissie uiteindelijk de modulatie moeten terugschakelen naar 256-qam of lager.

Ofdma: Het wifikanaal wordt opgedeeld in subkanalen, die toegewezen kunnen worden aan verschillende clients. Daardoor kan een transmissie gelijktijdig meerdere clients bedienen.

MU-mimo: Maakt transmissies mogelijk die gelijktijdig meerdere clients bedienen.

Ofdma en MU-mimo zijn in de praktijk niet nuttig. Beide technieken zijn overgenomen van 4G-LTE-/5G-netwerken, maar lijken voor wifi weinig toe te voegen. De verdeling van radiotijd in een wifinetwerk is een lastige kwestie en de extra stappen en keuzes die apparatuur moet maken voordat een ofdma- of MU-mimo-transmissie kan worden gestart, blijken in de praktijk eerder een horde dan een voordeel. Voor een uitgebreide blik op deze situatie is dit artikel een aanrader.

Wi-Fi 6E

Wi-Fi 6E biedt ondersteuning voor alle technieken die Wi-Fi 6 ondersteunt, maar doet dit ook op de 6GHz-radioband.

6GHz-ondersteuning: De 6GHz-radioband biedt 24 extra kanalen die niet in gebruik zijn door weerradar of vliegtuigen. Signalen met deze hogere frequentie dringen minder goed door obstakels zoals muren en meubels dan signalen op 2,4GHz of 5GHz. Dat betekent dat je voor een optimale verbinding dichter bij het accesspoint moet zijn.

Aan de andere kant betekent dat ook dat je minder last hebt van concurrerende netwerken. Er zijn er simpelweg nog minder op 6GHz en door de stevige uitdoving van het signaal bereiken stoorsignalen je ook minder makkelijk. De praktijksnelheid van Wi-Fi 6E op 6GHz is even snel als 5GHz op Wi-Fi 6, omdat de kanaalbreedte met 160MHz even groot is.

Wi-Fi 7

4096‑qam-modulatie: Bij Wi-Fi 7 is de modulatie opnieuw verhoogd: ditmaal tot 4096‑qam, wat 12 bits per symbool oplevert. De snelheidswinst is hiermee 20 procent ten opzichte van Wi-Fi 6(E). De modulatie kan op alle drie de radiobanden worden toegepast en levert dus voor alle banden snelheidswinst. De modulatie vereist een goede verbinding. Zodra deze slechter wordt, valt Wi-Fi 7 terug op 1024-qam en dan is het even snel als Wi-Fi 6.

320MHz-kanaalbreedte: Op 6GHz is de maximale kanaalbreedte vergroot van 160MHz naar 320MHz. Op 2,4 en 5GHz geldt nog steeds respectievelijk 40MHz en 160MHz als maximum. Dubbele kanaalbreedte betekent dubbele bandbreedte. Dit maakt Wi-Fi 7, afgezien van de modulatie, op 6GHz dubbel zo snel als Wi-Fi 6E. Hier zit de grootste snelheidswinst van Wi-Fi 7. Op deze band stijgt de snelheid van 1,8Gbit/s naar 4,3Gbit/s.

Preamble puncturing: Deze techniek helpt om met ruis om te gaan. Bij ruis die het wifikanaal gedeeltelijk overlapt, wordt met ofdma gecommuniceerd op resource units 'rondom' de ruis. Hierdoor is het kanaal niet volledig verstoord en blijft communicatie mogelijk, maar dan met verminderde bandbreedte doordat slechts een deel van de kanaalbreedte wordt benut.

Multi-link operation: Hiermee kan een verbinding tegelijk over twee radiobanden plaatsvinden. Hiermee kan storing op een radioband worden ontweken door direct over te schakelen op een andere radioband, zonder de verbinding eerst compleet te verbreken. Ook kan multi-link operation gebruikt worden om overhead van een verbinding los te versturen via een andere radioband. Zo blijft de dataoverdracht onverstoord, wat voordelen biedt voor tijdskritische toepassingen zoals voip, gamen en livestreamen.

Wil je een vooruitblik op de technieken die Wi-Fi 8 kan gaan brengen? Dan is dit artikel een aanrader.