Geen Willem-AI-lexander: troonrede is volledig door mensen geschreven

De Nederlandse premier Rob Jetten laat een deel van zijn posts op sociale media schrijven door AI. Hoe zit dat met zijn belangrijkste tekst van het jaar? De troonrede blijkt volledig door mensen geschreven.

Tweakers checkte de troonrede met AI-detectietool Pangram. De Volkskrant gebruikte die tool om te kijken of Jetten zijn sociale media vulde met AI-teksten. Er was in de troonrede geen sprake van rare zinsconstructies of onlogische redeneringen zoals bij zijn posts.

Pangram was er zeker van dat het een menselijke tekst is. De tool sloeg ook niet aan op een 'drieslag', een opsomming van drie elementen die veel in AI-teksten terugkomt. Die zit wel in de tekst met een zin als 'De parlementaire democratie is van iedereen, voor iedereen en moet dus dienstbaar zijn aan iedereen'.

Het gebruik van AI voor de troonrede lag ook niet enorm voor de hand. In tegenstelling tot een willekeurige post van de premier op een socialmedia-account, is de troonrede een toespraak waarin elk woord gewicht heeft en vooraf uitgebreid wordt doorgelicht en goedgekeurd.

Bovendien is de inhoud totdat koning Willem-Alexander het woord neemt een staatsgeheim. Misschien willen OpenAI, Google en Anthropic wel dat premiers staatsgeheimen plakken in het invoerveld van hun chatbot, maar dat mag natuurlijk niet. De premier schrijft de opzet van de troonrede, maar de koning en het kabinet moeten die tekst wel vooraf keuren.

Vorige .geek Volgende .geek

Door Lumen Heijdendael

Stagiair nieuwsredactie

Feedback • 15-09-2026 17:15 60

15-09-2026 • 17:15

Lees meer

Volkskrant: AI schreef socialemediaberichten voor premier Jetten

Volkskrant: AI schreef socialemediaberichten voor premier Jetten Nieuws van 10 september 2026

NOS zendt Troonrede als experiment ook uit voor Oculus Rift

NOS zendt Troonrede als experiment ook uit voor Oculus Rift Nieuws van 15 september 2014

Prinsjesdag 2003 vanuit ICT-oogpunt Nieuws van 16 september 2003

Politiek en recht Kunstmatige intelligentie Nederland

IT-banen

Meer vacatures

Reacties (60)

60

60

33

3

0

15

Wijzig sortering

gorgi_19 15 september 2026 17:32

Pangram was er zeker van dat het een menselijke tekst is. De tool sloeg ook niet aan op een 'drieslag', een opsomming van drie elementen die veel in AI-teksten terugkomt.

Dat ze dit erin zetten, is niet zo gek. Het tricolon is een klassieke retorische figuur: drie parallel opgebouwde elementen achter elkaar, met als het bekende voorbeeld: veni, vidi, vici.

Dat AI iets gebruikt en vaak terugziet, betekent niet dat AI het als stijlfiguur heeft bedacht. AI wil graag (en typisch als woordvoorspeller), 'best practices' uit goede teksten en voorbeelden naar voren brengen in de gegeneerde teksten.

[Reactie gewijzigd door gorgi_19 op 15 september 2026 17:33]

WillySis @gorgi_19 • 15 september 2026 21:19

AI verzint zelf niet zoveel. Het werkt vooral op gemiddelde woordvolgordes.

honey @gorgi_19 • 15 september 2026 22:46

Ik vind het idioot dat ik tegenwoordig bewust spellingsfouten en grammaticale fouten moet toevoegen aan mijn teksten om het authentiek te laten lijken.

gewoontelefoon @honey • 15 september 2026 23:19

Ja, herkenbaar. Djs maken ook Express fouten zodat ze laten zien dat het live is en geen sync. Wat een wereld.

SuHwak @honey • 16 september 2026 01:04

Vervolgens trainen AI daar weer op en doen vervolges hetzelfde. (De typefout is expres

)

gebruikernaam__ @SuHwak • 16 september 2026 09:43

Kan je hem niet instellen dat hij 15% van de tijd een dt fout maakt?

VOODOO_WILLIE @honey • 16 september 2026 02:17

Ik vind het idioot dat ik tegenwoordig bewust spellingsfouten en grammaticale fouten moet toevoegen aan mijn teksten om het authentiek te laten lijken.

Is die ook bewust?

wearebob @VOODOO_WILLIE • 16 september 2026 11:50

Volgens https://www.vlaanderen.be/team-taaladvies/taaladviezen/spelfout-spellingfout-spellingsfout is spellingsfout correct, al komt het minder voor.

VOODOO_WILLIE @wearebob • 16 september 2026 16:10

Ah, ja ... de vlaamse regels. Daar had ik even niet bij stilgestaan.

Overigens heb ik niet het idee dat @honey vlaams is maar dat kan ik natuurlijk zomaar gruwelijk mis hebben.

Schway @honey • 16 september 2026 09:32

Ja zeker, al mijn fouten maak ik ook bewust om authentiek te lijk, 100%, niet om dat ik slecht type of zo hoor.

VOODOO_WILLIE @gorgi_19 • 16 september 2026 02:15

Het illustreert dan ook vooral hoe belazerd het blijkbaar is gesteld met de hedendaagse "menselijke intelligentie" ...

hmr 15 september 2026 17:42

Het is eigenlijk doodzonde dat normale stijlvormen of andere kenmerken van mensen die goed schrijven nu zijn vervallen tot potentiële AI-flags. Het gebruik van een gedachtenstreepje bijvoorbeeld. Echt jammer dat men nu direct denkt dat je dan AI gebruikt. En nu dus ook een drieledige opsomming...

dixet @hmr • 15 september 2026 18:03

Het gedachtestreepje zoals door AI veel gebruikt is de em-dash (kastlijntje,—), als je een toetsenbord gebruikt zal veelal een dash (minteken, -) gebruikt worden. Een kastlijntje is dus zeker wel een herkenningspunt voor door AI gegenereerde tekst.

Even onder elkaar voor het duidelijke onderscheid
—
–

[Reactie gewijzigd door dixet op 15 september 2026 18:04]

Blizz @dixet • 15 september 2026 19:46

Het gedachtestreepje zoals door AI veel gebruikt is de em-dash (kastlijntje,—),

Dat klopt helemaal en het komt doordat LLMs veelvuldig zijn getraind op Amerikaans-Engelse teksten. In het Nederlands gebruiken we " – " (halfkastlijntje of en-streepje vergezeld van twee spaties) en gebruiken we niet "—" (kastlijntje of em-streepje). Het kastlijntje is verouderd dan wel een anglicisme. Wil je dus strikt correct schrijven of het veilig spelen, dan gebruik je inderdaad niet het kastlijntje, maar in jouw voorbeeld ook niet de divisie: je gebruikt het halfkastlijntje vergezeld met spaties aan weerszijden.

Het belangrijkst met elke stilistische taalkeuze is om binnen dezelfde tekst consequent te zijn, dus als je het kastlijntje kiest met spaties er omheen en dat consequent gebruikt, dan is dat beter dan de twee door elkaar te gebruiken met of zonder spaties.

In het Engels zijn er striktere regels, zowel binnen het gebruik van (half)kastlijntjes als over het wel/niet gebruiken van de divisie. De belangrijkste verschillen zijn tussen taalvarianten (bv. Brits-Engels en Amerikaans-Engels) en stijlstandaarden (bv. APA en MLA, maar ook binnen de algemene richtlijnen van een instituut).

als je een toetsenbord gebruikt zal veelal een dash (minteken, -) gebruikt worden.

Ik heb eigenlijk liever dat iemand AI gebruikt om zo'n foutje te corrigeren. De - (divisie) is onjuist als gedachtestreepje, maar ook hier geldt dat als je het consequent gebruikt dat beter is dan de ene keer wel en de andere keer niet.

Een kastlijntje is dus zeker wel een herkenningspunt voor door AI gegenereerde tekst.

Op zich is het inderdaad verdacht, maar ik vind het als losstaand bewijs vrij mager. We importeren ontiegelijk veel Engels in ons dagelijks taalgebruik en dat doen we des te meer met onze online schrijfstijl. Bovendien zetten sommige tekstapps twee streepjes vaak om in een kastlijntje. Ik denk dat we ook kunnen stellen dat mensen het kastlijntje nu meer gebruiken door invloed van AI, een vorm van interpunctie-anglicisme.

Phosoup @Blizz • 15 september 2026 22:24

Weer wat geleerd, dank! Nooit het verschil geleerd. En kan het ook niet vinden op mijn toetsenbord, dus ik gebruik - bij gebrek aan beter - toch maar steeds dat vermaledijde minteken

Blizz @Phosoup • 16 september 2026 04:27

Begrijpelijk!

Er is wel een native snelkoppeling voor dit karakter op elk platform. Op macOS is het zo simpel als option ⌥ + - indrukken voor het halfkastlijntje, elders moet je al gauw unicode-codes onthouden of Windows Alt-codes op Windows. Op Windows 11 is dit blijkbaar, in navolging van macOS, ingebouwd als Win + - voor het halfkastlijntje.

Als alternatief kun je tekstvervanging overwegen voor verscholen karakters of lange herhalingen, bv. " -- " laten vervangen door " – " of een "@@" of "@@em" door je e-mailadres. Ben je gauw aan gewend.

Kan native op macOS.

Er zijn ook (alternatieve) oplossingen voor elk OS.

[Reactie gewijzigd door Blizz op 16 september 2026 04:28]

HakanX @Blizz • 16 september 2026 01:40

Ik heb eigenlijk liever dat iemand AI gebruikt om zo'n foutje te corrigeren. De - (divisie) is onjuist als gedachtestreepje, maar ook hier geldt dat als je het consequent gebruikt dat beter is dan de ene keer wel en de andere keer niet.

Ik heb laatst AI gebruikt om de streepjes - uit mijn eigen geschreven tekst te vervangen zodat het niet lijkt alsof het door AI is geschreven.

Blizz @HakanX • 16 september 2026 03:59

De ironie ontgaat me niet.

Ik vind het maar jammer! Ik maakte er vroeger graag zo nu en dan gebruik van, maar door AI doe ik dat steeds minder vaak.

offtopic:
Ik ben dit jaar ook van een subreddit verbannen omdat Amnesty International campaigners vroeger naar Amnesty verwezen als 'AI' en ik zo'n oude blog als gelinkte bron heb gebruikt. Volgens mij niets anders dan hardcore misbruik door de moderator, die me na een 7-dagen privéberichtenban bij tegenspraak ook bedreigde met een accountban door de admins, maar de combinatie van A met I is aardig gehaat tegenwoordig.

jhnddy @Blizz • 16 september 2026 10:24

offtopic:
Misschien was die moderator gewoon een ngo-hater c.q. Trump aanhanger. Die zijn niet zo fan van Amnesty International.

Travelan @dixet • 15 september 2026 18:25

De “em-dash”, zoals de Amerikanen hem noemen, is toch wel het juiste teken voor wat wij een gedachtestreepje noemen. De kortere ‘-‘, die je makkelijk op het toetsenbord vindt, is een verbindingsteken, en daadwerkelijk een ander teken met een andere functie.

Blizz @Travelan • 15 september 2026 19:50

De “em-dash”, zoals de Amerikanen hem noemen, is toch wel het juiste teken voor wat wij een gedachtestreepje noemen.

Dat is dus niet het geval: — (het kastlijntje of em-streepje) gebruiken we in het Nederlands niet, we gebruiken – (het halfkastlijntje of en-streepje) met spaties aan weerszijden. In mijn reactie van net ga ik er wat meer op in.

Thijsmans @Blizz • 16 september 2026 11:29

En voor wie het zich óók afvraagt: Word zet het minteken en een spatie om in een - kennelijk Nederlands - halfkastlijntje:

- (minteken)
– (minteken plus spatie)
— (AI-kastlijn)

roelboel @dixet • 15 september 2026 18:54

Moet je eens in macOS of iOS tweemaal een “-“ typen. Een gewoonte die er bijvoorbeeld insluipt na lange blootstelling aan LaTeX—en die ik sinds het LLM-slop-tijdperk nu aan het afleren ben.

Expresso @dixet • 15 september 2026 19:07

Ehhh... Ik gebruik de compose toets op mijn toetsenbord om dat teken te verkrijgen. Op de telefoon – in mijn geval een Android – zitten de en- en em-dash gewoon onder het minteken. Ik hoef daar op mijn telefoon echt niet moeilijk voor te doen.

Onder Linux, krijg ik die symbolen ook ontzettend eenvoudig. De compose toets is een gigantische hulp daarin.

Mijn teksten zouden dus onterecht als AI broddelwerk worden aangemerkt, dat terwijl ik een BLOEDHEKEL heb aan AI gebruik om teksten te genereren, in wat voor mate dan ook.

E!Ma0RB7 @dixet • 15 september 2026 19:46

Ik begrijp wat je bedoelt.

Ik gebruik de "em-dash" best vaak en MS Office (Word en Outlook) verandert een "-" (koppelstreepje) automatisch in een "—" (gedachtestreepje) wanneer er gelijk daarna een spatie en tekst volgen. Dus mijn teksten zullen sneller aangemerkt kunnen worden zijnde door AI gegenereerd.

Wil je dat ik het gebruik van het gedachtestreepje in een historisch overzicht plaats? En wist je dat ik ook kan helpen bij het plannen van je volgende reis?

Tweakez @dixet • 15 september 2026 19:31

Dus al mijn e-mails zijn vanaf heden AI. Oké. Ik weet niet hoor maar ook Outlook maakt er bij mij standaard een em-dash van

Raymond Deen @dixet • 16 september 2026 08:47

In bijvoorbeeld Word heb ik geregeld zien gebeuren dat mijn gedachtenstreepje ineens veranderde in een kastlijntje. Dat is dus geen perfecte indicator van ai, dat je het niet direct kan intikken op je toetsenbord.

Calypso @hmr • 15 september 2026 18:20

Helemaal mee eens. Ik schrijf al mijn stukken 100% zelf. En krijg regelmatig te horen dat iets met AI gedaan zou zijn - erg frustrerend. En dan krijg je zelf stukken waarvan toegegeven wordt dat het met AI gedaan wordt "om het even tegen te lezen". Vaak krijg ik het gevoel dat ik er dus meer tijd en moeite spendeer aan de tekst van een ander dan dat die persoon zelf gedaan heeft.

Mextreme @Calypso • 15 september 2026 18:52

Herkenbare frustratie. Dit soort kritiek komt van domme mensen die vinden dat ze heel wat weten en langs die weg proberen uurtarieven te verlagen. Voor mij uiteindelijk een reden geweest om in het vak te stoppen. Ik werd er dood- en doodziek van.

Calypso @Mextreme • 15 september 2026 21:44

Bij mij begint het punt ook te naderen dat ik ga kijken om iets compleet anders te gaan doen. De afgelopen 10 jaar veel stukken geschreven, een leuke baan gehad, mee mogen schrijven aan Nederlandse en internationale standaarden, maar de hoeveelheid bagger die er met een paar prompts te produceren is en gepresenteerd wordt als onderbouwd en daarna de wereld in getrapt wordt maakt dat ik er geen deel meer van wil zijn.

We zijn in rap tempo kwaliteiten als mens aan het verliezen die waardevol waren. En waarvan we over een aantal jaar beseffen hoe waardevol ze daadwerkelijk zijn - maar dan zijn we ze voor een groot deel kwijt.

Mextreme @Calypso • 16 september 2026 01:52

Dat hoeft niet per se. We moeten onszelf echter niet meer wijs maken dat we met die kennis ons inkomen binnen kunnen halen. Het zal nu meer de kant op gaan van taal als kunstvorm. Niet in de vorm van literaire hoogstandjes (mag, hoeft niet), maar het kunnen schrijven, lezen en interpreteren van de Nederlandse taal.

Ik vermoed dat daar op den duur wel weer vraag naar zal zijn, maar lang niet meer zoveel als het ooit was. Tijd dus om de bakens te verzetten.

Calypso @Mextreme • 16 september 2026 08:51

Het zullen wel het aantal jaar dat ik op deze aardbol rondloop zijn (toen ik jonger was zag ik ook niet altijd vernieuwing als een probleem, dat wordt als je ouder begint te raken steeds meer), maar ik zie het dus wel degelijk somber in.

Het gaat nog niet eens om iets te kunnen gebruiken als inkomen, het gaat er mij vooral om dat verworvenheden heel makkelijk overboord gegooid worden zonder echt te beseffen wat de gevolgen zijn. Dat geldt voor immateriele zaken (het "kunnen" schrijven, hoofdrekenen, spelling, maar ook allerlei andere soorten kennis), maar ook voor bijv. productiecapaciteit.

Kijk naar de geopolitieke situatie; we zijn compleet afhankelijk van de VS als het gaat om onze verdediging/bewapening omdat we in het verleden ervoor gekozen hebben dat "een ander dit beter of goedkoper kon" zonder te beseffen dat we daarmee een afhankelijkheid veroorzaakten.

Als ik iets geleerd heb in de afgelopen 55 jaar is dat elke vooruitgang "iets" kost, en dat we vaak onderschatten dat dat "iets" veel waardevoller is dan dat je dacht. Ik was ruim 35 jaar geleden al pleitbezorger van het Internet - het zou iedereen dichter bij elkaar kunnen brengen, alle informatie kunnen ontsluiten en we zouden eigen keuzes kunnen maken op basis van verifieerbare feiten. Kijk waar we nu staan: we weten niet eens wie onze buurman is, we worden bedolven onder de misinformatie en nadenken/verifieeren is een kunst die steeds minder beheerst wordt. Dat krijg je echt niet zomaar terug en zijn wel essentiele zaken.

Ik snap dat AI een schitterende tool is die veel kan brengen. Maar in een razend tempo wordt duidelijk dat het geen tool meer is, maar een uitholling van ons bestaan die maar een beperkte groep echt gaat verrijken - en dan vooral in financiele en controlerende zin (macht). En het angstige is dat de ontwikkelingen al eeuwen lang exponentieel sneller gaan (mijn ouders kwamen nog met 15 van school en konden vervolgens een werkend leven vullen met die kennis; als je nu van school komt is je opgedane kennis eigenlijk al verouderd, terwijl je nog niet eens de basis hebt geleerd maar truukjes) met als gevolg dat steeds meer mensen niet mee kunnen en/of zich onbehaaglijk gaan voelen.

Mextreme @Calypso • 16 september 2026 23:17

Dat zie ik dus ook. Naar ik vrees zal dit proces uiteindelijk tot een geweldspiraal leiden. Mensen pikken het niet als de basis onder hun bestaan wordt weggetrokken. Er staat ons volgens mij nog heel wat te wachten. Het is een natuurlijk proces, lijkt het...

E!Ma0RB7 @Calypso • 15 september 2026 19:53

Dit is voor mij ook zeer herkenbaar. Ik communiceer graag erg gestructureerd en het liefst in lijstjes; als het even kan in geneste nummerlijsten.

Ik zie het maar als een compliment dat onze stijl als unique selling point wordt gebruikt door deze techniek.

Nabrander: tegenlezen van AI teksten van een ander is wel echt distopisch te noemen, zeg. Daar wordt ik haast agressief van.

[Reactie gewijzigd door E!Ma0RB7 op 15 september 2026 19:57]

Nederland

@hmr • 15 september 2026 18:42

Koning, keizer, admiraal, AI gebruiken ze allemaal.

(Van de zotte toch, die AI-heksenjacht. Als je een tool nodig hebt om het te herkennen, dan is de inhoud blijkbaar prima!)

[Reactie gewijzigd door Keypunchie op 15 september 2026 18:46]

xorpd 15 september 2026 17:19

Weten we dit zeker? Het is namelijk over het algemeen de minister-president die de troonrede schrijft... "Oh en chat, zorg ervoor dat het NIET op AI-slop lijkt."

Histamine @xorpd • 15 september 2026 17:29

Net even op een van onze 100% AI gegenereerde marketing teksten getest die dus inderdaad heel uitgebreide instructies hadden om er geen AI slop van te maken: Pangram zegt dat het 67% mens is en de rest AI terwijl het in werkelijkheid 100% AI is.

jpsch @Histamine • 15 september 2026 17:33

2 out of 3 ain’t bad

Orangelights23 @Histamine • 15 september 2026 18:38

Al die tools om AI-geschreven teksten te herkennen, zijn dikke onzin. Het kijkt naar enkele punten, meer niet. Basale If This Then That logica.

Pas zodra men eventuele watermerken kan identificeren, kun je wat nuttigs zeggen of een tekst door AI opgesteld of niet.

15 september 2026 18:03

Was een mooie grap geweest als de troonrede afsloot met: “Wil je dat ik gelijk voor je doorreken wat dit betekent voor iemand met een modaal inkomen?”

Mextreme @trab_78 • 15 september 2026 18:55

Dan had je me weg kunnen dragen! Was direct viral gegaan, zeker weten.

MennoE @trab_78 • 15 september 2026 20:47

Hahaha $_/-\o_$

Teeno 15 september 2026 18:24

Treurig dat het nu blijkbaar nieuws is wanneer iets níet door AI is geschreven

der_joachim @Teeno • 15 september 2026 18:32

Inderdaad. Wat leven we in een bezopen tijd.

ALittleTooLate 15 september 2026 17:49

"Houd er rekening mee dat mijn troonrede hallucinaties kan bevatten en niet mag worden beschouwd als financieel advies."

Mextreme @ALittleTooLate • 15 september 2026 18:54

In aanvulling daarop: ik vond Alex de tekst nogal afraffelen. Alsof hij haast had omdat hij naar een volgend afspraakje moest.

Kwam wel redelijk overeen met het 'regeringsbeleid': afraffelen, aanrommelen en als het misgaat ontkennen. ("Tsja... hier laat mijn geheugen mij éven in de steek...")

DevWouter 15 september 2026 18:08

Nogal wiedes! Een goede tekstschrijver schrijft nog altijd beter teksten dan een LLM. Daarbij is dit een speech die je oefent dus moet het ook bij je passen.

_Pussycat_ @DevWouter • 16 september 2026 03:27

Maar niets ervan is door Willem-Alexander geschreven, dus het past nogal per definitie niet bij hem. Hij moet maar voorlezen wat hem in de hand geduwd wordt.

Friemel 15 september 2026 18:59

Of gewoon: AIexander

De 'l' en de 'I' zijn toch niet te onderscheiden in dit lettertype. 😁

Overigens, waarom zegt de ene Nederlander: E-IJ en de andere: A-I ?
In NL kunnen we prima A-I zeggen, verwijzend naar Artificiële Intelligentie.

Update: tikfout

[Reactie gewijzigd door Friemel op 16 september 2026 08:53]

xorpd @Friemel • 16 september 2026 00:48

Zolang we maar geen KI zeggen vanwege de ambiguïteit vind ik het best.

15 september 2026 19:15

Logisch toch. de meest belangrijke toespraak van allemaal, die wil je gewoon juist hebben en vooral juist begrepen. Als je dan een pangram hebt die zegt "sorry maar dit is AI die dit schreef" word de vraag of het begrotingstekort niet een hallucinatie is. Waarschijnlijk zal een kladversie wel door AI geschreven zijn maar dan door 20 tekstschrijvers herwerkt, door 30 juristen nagekeken en Willem Alexander zal ook wel eens naar de punten en komma's gekeken hebben en of het allemaal wel een beetje goed bekt.

LongTimeAgo 15 september 2026 20:53

Er zaten inderdaad vrij weinig "Is het niet X, dan is het wel Y" texten in

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn