Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Door Julian Huijbregts

Nieuwsredacteur

Laptopgeheugen

Het verschil tussen single- en dualchannel

Inleiding

Bij de aanschaf van een laptop heb je over het algemeen weinig te kiezen. Er zijn misschien een paar configuraties, maar je krijgt wat de fabrikant erin stopt. Is het een laptop met bijvoorbeeld 16GB werkgeheugen? Dan weet je vaak niet of dat één reepje van 16GB is of twee van 8GB. Heb je de laptop eenmaal in gebruik, dan kom je daar makkelijk achter met software als CPU-Z.

We komen geregeld laptops tegen waarin één geheugenreepje zit. Dat kan handig zijn, omdat je het geheugen dan relatief eenvoudig kunt uitbreiden met een tweede reepje, maar het levert ook een beperking op. Het geheugen draait dan in singlechannel en heeft minder bandbreedte tot zijn beschikking. Voor fabrikanten levert het waarschijnlijk een voordeeltje op; een setje van twee reepjes is over het algemeen duurder, ook bij gelijke geheugenhoeveelheid.

Heb je zo'n laptop met singlechannelgeheugen in huis, dan is het gissen wat je met een upgrade naar dualchannel aan prestaties wint. Met dit artikel zoeken we uit wat het verschil tussen één en twee reepjes in de praktijk betekent.

Singlechannel versus dualchannel

Geheugenreepjes in een laptop communiceren met de geheugencontroller die in de processor is geïntegreerd. Data wordt verstuurd over een een geheugenbus en bij ddr3- en ddr4-geheugen is die bus 64bit breed. Bij het gebruik van één reepje is dat dus de maximale breedte van de geheugenbus en spreken we over singlechannel. Door een tweede reepje toe te voegen werkt het geheugen in dualchannelmodus en dat levert een 128bit brede geheugenbus op.

Het gebruik van dualchannelgeheugen levert daarmee een verdubbeling in bandbreedte op. Veel laptops hebben ddr4-2400-geheugen met een snelheid van 2400MT/s. Met een 64bit-geheugenbus is dat goed voor een bandbreedte van 19.200MB/s, ofwel 19,2GB/s. In een dualchannelopstelling verdubbelt dat naar 38,4GB/s. Op papier is het verschil tussen single- en dualchannelgeheugen dus gigantisch, maar in in de praktijk is het meestal niet zo sterk zichtbaar. Het is erg afhankelijk van de geheugenhonger van de taak die wordt uitgevoerd.

Een voorwaarde voor de werking van dualchannelgeheugen is dat de twee reepjes dezelfde grootte en snelheid hebben. Een opstelling met een reepje van 8GB en daarnaast een reepje van 4GB werkt dus niet. Een combinatie van 8GB ddr4-2400 en 8GB ddr4-2666 werkt wel, maar dan wordt de snelheid van het snellere geheugenreepje omlaaggebracht, zodat het geheugen synchroon loopt.

Dalende geheugenprijzen

Het is lange tijd niet aantrekkelijk geweest om geheugen te kopen vanwege de hoge prijzen. Die prijzen zijn sinds vorig jaar flink aan het dalen en komen nu weer in de buurt van de laagste prijzen halverwege 2016. Een ddr4-2400-sodimm van 8GB kost momenteel minder dan veertig euro, dus dat maakt upgraden weer aantrekkelijk.

Geteste laptops

Om de prestatieverschillen tussen single- en dualchannelgeheugen te meten, hebben we benchmarks uitgevoerd met vier laptops. Alle tests zijn uitgevoerd met één geheugenreepje en met twee reepjes. In alle gevallen was de hoeveelheid geheugen gelijk. We hebben gekozen voor twee Intel-laptops en twee AMD-varianten. Van ieder merk hebben we een zuinige cpu en een krachtige variant getest.

De Asus- en MSI-laptops worden standaard met singlechannelgeheugen geleverd. De HP Envy x360 is door de fabrikant al voorzien van twee geheugenreepjes. Bij de BTO is dat aan de klant, want dit is een zogenaamde barebone, waarbij je bij het bestellen zelf het geheugen uitzoekt.

Laptop Processor Geheugen (singlechannel) Geheugen (dualchannel)
Asus TUF Gaming FX505DY AMD Ryzen 5 3550H 1x 16GB ddr4-2666 2x 8GB ddr4-2666
HP Envy x360 15-cp0100nd AMD Ryzen 5 2500U 1x 8GB ddr4-2400 2x 4GB ddr4-2400
BTO X-Book 17X882 Intel Core i7-8750H 1x 16GB ddr4-2400 2x 8GB ddr4-2400
MSI PS63 Modern Intel Core i7-8565U 1x 16GB ddr4-2666 2x 8GB ddr4-2666

Lees meer


OnePlus 7 Pro (8GB intern) Microsoft Xbox One S All-Digital Edition LG OLED C9 Google Pixel 3a XL FIFA 19 Samsung Galaxy S10 Sony PlayStation 5 Smartphones

Tweakers vormt samen met Tweakers Elect, Hardware.Info, Autotrack, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer de Persgroep Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2019 Hosting door True