Het jaar van 5"-telefoons
Smartphones worden elk jaar een beetje groter. In 2010 was het als telefoonfabrikant volstrekt normaal om je topmodel een 4"-scherm te geven. In 2011 moest dat toch echt 4,3" zijn om nog een beetje mee te kunnen komen en in 2012 hadden bijna alle topmodellen een schermdiagonaal van 4,7". Het ziet ernaar uit dat deze lijn in 2013 doorgetrokken wordt en alle grote smartphonefabrikanten een 5"-scherm zullen gebruiken.
Niet alleen schermdiagonalen nemen toe, ook worden er steeds meer pixels op de panelen gestopt. Bij 4" en 4,3" was 800x480 een gangbare resolutie en bij de 4,7"-panelen werd dit verhoogd naar 1280x720 pixels. De naderende 5"-smartphones doen hier nog een schepje bovenop met een resolutie van 1920x1080 pixels, oftewel full hd. Veel smartphones die dit jaar uitkomen zullen op hun 5"-scherm dus evenveel pixels hebben als een moderne hdtv.
De meeste fabrikanten wachten tot het Mobile World Congress in februari om hun telefoons te introduceren, maar Sony wilde zijn concurrenten te snel af zijn en koos voor een introductie op CES. Hier toonde het bedrijf zijn eerste 5"-smartphone: de Xperia Z. Het gaat om het eerste toestel dat volledig uit Sony's eigen koker komt en geen product is van de samenwerking met Ericcson, waar in februari 2012 een einde aan kwam toen Sony volledig eigenaar werd van de joint-venture.
Na de persconferentie waar de Xperia Z geïntroduceerd werd, konden we meteen aan de slag met dit nieuwe 5"-monster om een eerste indruk op te doen.
Uiterlijk en behuizing: relatief compact en waterdicht
Een vraag die bij veel mensen zal opborrelen bij het zien van een 5"-smartphone is natuurlijk of een telefoon van dat formaat wel lekker in de hand ligt. Het is moeilijk om daar een eenduidig antwoord op te geven; sommige mensen vinden een 5,5"-telefoon als de Galaxy Note II heerlijk werken, terwijl anderen het maar niks vinden dat Apple bij de iPhone 5 de schermdiagonaal verhoogde van 3,5" naar 4". Of het dus 'goed' of 'slecht' is valt moeilijk te zeggen, maar we kunnen natuurlijk wel het een en ander melden over de gevolgen van de grotere beelddiagonaal in de praktijk.
Een 5"-smartphone zal je bijvoorbeeld niet volledig met één hand kunnen bedienen. Bij 4,3" toestellen bleek dit voor mensen met kleinere handen al een probleem en de huidige 4,7"-modellen maakten het nog moeilijker. Misschien dat mensen met kolenschoppen de Xperia Z met één hand kunnen bedienen, maar de meeste gebruikers zullen niet in staat zijn om alle schermhoeken met de duim te bereiken. Dat is voor bepaalde handelingen overigens niet nodig; je kan prima iemand bellen of snel een mail lezen, maar om de telefoon echt goed te kunnen gebruiken zal je twee handen nodig hebben.
Scherm | Xperia Z | Nexus 4 | Galaxy SIII | HTC One X | Galaxy Note II |
Lengte |
139mm |
134mm |
137mm |
134mm |
151mm |
Breedte |
71mm |
69mm |
71mm |
70mm |
80mm |
Dikte |
7,9mm |
9,1mm |
8,6mm |
8,9mm |
9,4mm |
Gewicht |
146 gram |
139g |
133g |
130g |
179g |
/i/1357630424.png?f=imagenormal)
Bij telefoons met grote schermen is het fijn als fabrikanten de rest van de behuizing compact weten te houden. Een paar millimeter in de breedte kan het verschil maken tussen een telefoon die net niet, of net wel lekker vasthoudt. Sony heeft de randen rondom het scherm gelukkig redelijk smal weten te houden waardoor de Xperia Z even breed is als bijvoorbeeld Samsungs Galaxy S III, en slechts twee millimeter langer. Hij voelt daarom niet drastisch veel groter aan dan veel 4,7"-smartphones.
:fill(white)/i/1357629093.jpeg?f=thumb)
Het ontwerp van de Z kenmerkt zich door eenvoud en strakke lijnen; de behuizing is redelijk simpel en vrij van poespas of de kromme vormen die we van eerdere Sony-smartphones kennen. In vergelijking met voorgaande Xperia's is het uiterlijk van de Z duidelijk anders, en dat komt onder andere omdat Sony de achterkant van glas heeft gemaakt. In dat opzicht heeft het toestel dus wel wat weg van de iPhone 4/4S en de Nexus 4. Dat brengt als minpunt met zich mee dat de telefoon waarschijnlijk sneller zal beschadigen bij een val.
Rechts in de bezel zit de aan/uitknop, met daaronder de volumeknoppen. Die positie blijkt in de praktijk erg fijn omdat dit gebied door je wijs- en middelvinger bedekt wordt als je het toestel vasthoudt. Een fysieke cameraknop is dit keer niet aanwezig; de Xperia T had die nog wel en we konden deze erg waarderen. De behuizing van de Xperia Z biedt genoeg ruimte aan een extra knop en we vinden het dan ook jammer dat deze niet ingebouwd is.
:fill(white)/i/1357629096.jpeg?f=thumb)
Opvallend aan het uiterlijk van de Xperia Z is dat alle aansluitingen achter klepjes zitten. Daar heeft Sony een goede reden voor; het toestel beschikt namelijk over een IP-57-rating wat betekent dat de telefoon een zekere mate van stofdichtheid heeft en tot maximaal één meter ondergedompeld kan worden in water. In de praktijk kan je de Xperia Z dus zonder problemen in de badkamer kan gebruiken - zelfs onder de douche - en tijdens een regenbui hoef je niet bang te zijn dat water de telefoon zal binnendringen. Een Sony-medewerker vertelde ons zelfs dat een collega foto's gemaakt had van zeeschilpadden tijdens het snorkelen en dat het toestel het zoute zeewater zonder problemen buiten kon houden.
Achter één van die klepjes gaat een micro-sd-slot schuil en daar zijn we erg blij mee. Veel fabrikanten stappen over op behuizingen zonder verwisselbare achterzijde en laten daarbij het micro-sd-slot sneuvelen. Gelukkig doet Sony dat niet en biedt het gebruikers een makkelijke en goedkope manier om het opslaggeheugen uit te breiden.
Scherm en hardware: pixel overkill?
Om de scherpte van schermen aan te duiden wordt vaak gepraat over het aantal ppi, of pixels per inch. Apple begon hiermee bij de introductie van de iPhone 4, die uitgerust was met een scherm dat door het bedrijf als een 'Retina-display' getypeerd werd. Voor deze naam was gekozen omdat het aantal ppi zo hoog zou liggen dat het menselijk oog geen individuele pixels waar zou kunnen nemen. De 326ppi van de nieuwere iPhones werd afgelopen jaar benaderd door onder andere de HTC One X en de Nexus 4, maar de Xperia Z legt de lat met 441ppi in één klap flink hoger
Scherm | Xperia Z | Nexus 4 | Galaxy SIII | HTC One X | Galaxy Note II |
Diagonaal |
5" |
4,7" |
4,8" |
4,7" |
5,5" |
Resolutie |
1920x1080 |
1280x768 |
1280x720 |
1280x720 |
1280x720 |
Pixels per inch |
441 |
318 |
306 |
312 |
267 |
Op papier klinkt dat indrukwekkend, maar om heel eerlijk te zijn konden we het verschil met de schermen van 4,7"-smartphones met het blote oog nauwelijks zien. Apple stelde bij de introductie van de iPhone 4 dat het oplossend vermogen van het menselijk oog net boven 300 ppi ligt, en misschien klopt dat wel. Dat betekent niet dat we ons storen aan de extra pixels, maar schokkend is de verhoogde resolutie niet.
/i/1357630428.png?f=thumb)
Wat wel indruk maakte was de kleurreproductie. Sony had de demo-exemplaren volgeladen met prachtige foto's en die zagen er op het 5"-scherm erg indrukwekkend uit; kleuren leken echt van het scherm te spatten. Nu kan dat natuurlijk heel goed aan het gebruikte beeldmateriaal liggen en we onthouden ons daarom van een hard oordeel tot we het scherm beter hebben kunnen testen, maar de eerste indruk is positief.
Net als veel recente smartphones is het scherm gelamineerd waardoor het bijna bovenop de smartphone geplakt lijkt. De kijkhoeken waren - net als bij de Xperia T overigens - niet geheel perfect: onder een schuine hoek was duidelijk een vermindering in contrast te zien. Een smartphone zal echter meestal van voren bekeken worden, dus in de praktijk zal het voor veel mensen geen grote ergenis zijn.
Hardware: Snapdragon S4 Pro en 13 megapixel Exmor RS
Een hoge schermresolutie vereist krachtige hardware met in het bijzonder een snelle gpu en veel geheugenbandbreedte. Sony heeft daarom gekozen voor Qualcomms Snapdragon S4 Pro-soc, die ook te vinden is in de Nexus 4 van Google en LG. Deze quadcorechip bestaat uit vier Krait-processorkernen die op 1,5GHz zijn geklokt en is op dit moment de snelste vrij verkrijgbare soc. Waarschijnlijk zal deze later dit jaar voorbijgestreefd worden als Nvidia met de op het Cortex A15-ontwerp gebaseerd Tegra 4 quadcore-soc uitkomt, maar vooralsnog is de S4 Pro 'king of the hill'.
De S4 Pro zorgt ervoor dat Android soepeltjes draait op de Xperia Z. Wegens een brakke internetverbinding op de lokatie van de persconferentie konden we niet de Play Store induiken om benchmarks en games te downloaden, maar het toestel voelde snel aan. Ook browsen ging vlot en zonder vertragingen, zelfs bij het laden van zware sites en snel scrollen door lange pagina's.
Sony heeft de Xperia Z voorzien van een Exmor RS-camerasensor van eigen makelij. Sony-camera's worden door veel andere smartphonefabrikanten, waaronder Apple, Samsung en LG gebruikt, en staan hoog aangeschreven. Foto's worden gemaakt zonder sluitervertraging en voor een groter dynamisch bereik is een hdr-modus aanwezig. In die laatste stand werkt de camerasoftware die de 13-megapixelcamera aanstuurt wel aanmerkelijk trager. De donkere omgeving van de persconferentie maakte het moeilijk om deze functie goed te testen, maar in de review komen we er zeker op terug.
Software: op achterstand
De Xperia Z draait Android met daar overheen Sony's eigen skin, die de zaken gelukkig niet al te ingrijpend verandert. In het notificatiemenu zijn een paar snelkoppelingen toegevoegd, de kleurstelling is iets gewijzigd en de kleine widgets die vanuit het multitaskmenu gestart kunnen worden en geïntroduceerd werden met de Xperia T, zijn ook weer aanwezig. Als je op de multitaskknop drukt, krijg je naast het overzicht van openstaande apps, onderaan ook enkele icoontjes te zien, waaronder die voor een notitieblokje en een calculator.
/i/1357626003.png?f=thumb)
Sony heeft ook nog enkele truukjes ingebouw die de accuduur moeten verlengen. De Stamina-modus schakelt bijvoorbeeld de mobiele dataverbinding uit als het scherm uit staat. Gebruikers krijgen dan geen push-berichten meer binnen, en apps kunnen niet pollen, maar het zou wel voor een verbeterde accuduur moeten zorgen. Daarnaast is er een optie om apps die veel stroom gebruiken automatisch uit te schakelen als het toestel in standby-modus staat.
:fill(white)/i/1357629099.jpeg?f=thumb)
Sony gaat de Xperia Z uitleveren met Android 4.1.2, de meest recente versie van de 4.1.x-tak die afgelopen zomer door Google geïntroduceerd werd. Inmiddels is Google echter alweer bij versie 4.2 aanbeland; die werd begin november samen met de Nexus 4-smartphone uitgebracht. Dat betekent dat de Xperia Z een Android-versie achterloopt, net zoals dat het geval was bij de Xperia T toen deze uitkwam.
Kort na de release - die ergens in het eerste kwartaal van dit jaar plaats moet vinden - krijgt het toestel een update naar Android 4.2, belooft Sony. Die belofte klinkt ons echter akelig bekend in de oren; het bedrijf zei dat namelijk ook van de Xperia T en die update laat nog steeds op zich wachten. Vermoedelijk komt deze in februari, bijna vijf maanden na de introductie van die telefoon. Als Sony voor de Xperia Z een vergelijkbaar schema aanhoudt zou de 4.2-update ergens tussen mei en augustus uit moeten komen. Laten we hopen dat Sony aan de softwarezijde wat harder doorwerkt en de update inderdaad spoedig na de release van de Xperia Z uitbrengt.
Tot slot
We waren op voorhand een klein beetje huiverig voor het 5"-formaat; 4,7" is voor veel mensen al te groot en we hoopten juist dat fabrikanten snel ook weer aandacht aan kleinere formaten zouden besteden. In de praktijk blijkt de Xperia Z ergonomisch gezien echter weinig af te wijken van een 4,7"-smartphone. De afmetingen zijn praktisch gelijk aan die van de Galaxy S III, en het verschil in de breedte met een iets compacter 4,7"-toestel als de Nexus 4 is klein.
Het onwerp van de Xperia Z spreekt ons wel aan; hij ziet er eenvoudig en strak uit en de knoppen zijn goed gepositioneerd. Wel vinden we de aanwezigheid van klepjes niet ideaal; vooral als je vaak een koptelefoon aansluit om muziek te luisteren of de telefoon vaak aan een pc koppelt, kan het een ergernis worden. Het heeft echter wel een doel en het feit dat de telefoon water- en stofbestendig is vinden we een pluspunt.
De full-hd-resolutie is in de praktijk niet zo indrukwekkend als we verwacht hadden; tekst was op de vorige generatie telefoons ook al haarscherp en het verschil is eigenlijk niet met het blote oog te zien. De kleurreproductie maakte wel indruk al zullen we de telefoon op de redactie eerst goed moeten testen voor we zeker weten of dit aan het scherm ligt of dat Sony gewoon hele geschikte testfoto's op het toestel geplaatst had.
We zijn erg benieuwd wat de concurrentie over twee maanden op Mobile World Congress gaat introduceren in dit segment en hoe die telefoons zich verhouden tot de Xperia Z. Op dat moment moeten we echter nog even wachten en in de tussentijd zou Sony er goed aan doen om de Android 4.2-update zo snel mogelijk klaar te hebben, want de concurrentie zal hun telefoons waarschijnlijk vanaf het begin met deze versie uitrusten. Met die update aan boord denken we dat de Xperia Z dankzij zijn strakke uiterlijk, relatief compacte behuizing en IP57-certificering de strijd met de concurrentie met goede moed aan kan gaan.