Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Tweakers

Tweakers zegt: 8

- Reviews

Bekijk alle reviews

Apple MacBook Air 2013 13,3" 4GB 128GB (NL toetsenbord) Review

+3
chengbondkwok 15 juli 2013, laatste update op 31 juli 2014, 35.353 views

Apple MacBook Air 2013 13,3" 4GB 128GB (NL toetsenbord)

Op het moment van kopen nog een twijfelachtige prijs, maar met de nieuwe prijsverlagingen toch wel een van de goedkopere ultrabooks met goede prestaties. Het scherm heeft echter upgrade nodig, om niet alleen met de concurrentie mee te gaan, maar ook om de prijs te winnen als 'beste allround ultrabook'.

Pluspunten

  • Lange accuduur
  • Dun
  • Licht
  • 1440x900 resolutie
  • Prachtig design
  • Snel, dankzij PCI-e SSD
  • Redelijk goede grafische prestaties dankzij HD5000
  • Goede touchpad & gestures
  • Mini-Displayport
  • Native EFI ondersteuning voor Windows 8

Minpunten

  • Krasgevoelig
  • Lage resolutie ten opzichte van de concurrentie
  • Duur zonder korting
  • Prijzige upgrades
  • Prijzige accessoires
  • Warm/heet onder load
  • Duidelijk hoorbare fan onder load
  • Extern scherm aansluiten niet optimaal

Eindoordeel

Score: 4Per criterium
Mobiliteit en accuduur Score: 5
Warmte en geluid Score: 4
Ergonomie Score: 5
Bouwkwaliteit Score: 4
Beeldkwaliteit Score: 4
Prestaties Score: 4
Featureset Score: 4
Prijs Score: 3
InhoudsopgaveInleiding
De laatste (en eerste) keer dat ik een Apple product aanschafte was in mei 2010, een iPod Touch 8GB, om mee te nemen naar de Romereis. Muziek luisteren, WK-uitslagen in de gaten houden, surfen etc. ¤150 heeft het mij destijds gekocht, een enorm bedrag voor iemand die afhankelijk is van zes uurtjes per week werken bij de Albert Heijn. Veel plezier er mee gehad (tegenwoordig in bezit van mijn zusje), maar een nieuw Apple product in huis was verder geen sprake van. Te hoge prijs in mijn ogen.

Nu drie jaar later, wil ik mij wagen aan een nieuw Apple product. De X230 die mij goed heeft gediend is nu in bezit van een andere Tweaker, en ik wilde Mac OS X eens proberen. Ik had altijd al willen weten waarom andere gebruikers zo lovend/kritisch op de notebooks (en andere producten) van Apple waren.

Als student Bedrijfskunde heb ik geen quadcore processor nodig of een sterke grafische kaart voor het spelen van spelletjes. Voor mij moet het apparaat goed kunnen multitasken (Word, PDF, Safari, SPSS, Excel), maar vooral een lange accuduur hebben. Er zijn genoeg werkplekken, maar te weinig stopcontacten. Als ik in een groepje van vier werk, heb ik twee vrienden die per se een stopcontact nodig hebben, anders valt deze na één minuut alweer uit. Accuduur is dus prioriteit nummer 1. De X230 kon op zijn 6-cel accu de 7 uur behalen, waardoor ik bijna nooit de oplader mee hoefde te nemen.

De WWDC van Apple op 10 juni 2013 was dan ook erg interessant om te volgen. Men wist zeker dat de MacBook Air een refresh zou krijgen, tezamen met de MacBook Pro. Een Retina-display zou de MacBook Air krijgen. En uiteraard de nieuwe Haswell-processoren. Maar ze werden teleurgesteld, en de MacBook Air kreeg slechts een paar vernieuwingen. Maar het meest uit het oogspringende topic over de MacBook Air was toch de accuduur. De 13' zou maar liefst 12 uur op een acculading kunnen werken. In tegenstelling tot sommige fabrikanten, is Apple vaak accuraat met hun voorspelling. Maar zelfs 12 uur was voor mij een beetje ongeloofwaardig.

De keuze was dan ook snel gemaakt, en de MacBook Air 13' (vanaf nu aangeduid als MBA) was de uitverkorene. De configuratie van mijn MBA is hetzelfde als het basismodel op één ding na: een i5 processor, 128GB SSD en 8GB RAM. 8GB RAM lijkt wellicht overbodig voor mijn taken, maar ondanks dat gamen niet op mijn lijstje staat, speel ik toch graag Football Manager, en meer RAM kon ook geen kwaad.


Bestelling, levering en unboxing
Besteld op 2 juli via de Apple Store, moest ik het geld nog overmaken. Het bedrag viel reuze mee, aangezien ik studentenkorting en een promo-code had. Hierdoor kwam het bedrag op ¤904,13. Tevens kon ik gebruik maken van de Back-to-School actie, waardoor ik een coupon van ¤80 kreeg om te besteden in de App Store.

Op 8 juli kreeg ik een verzendbevestiging, en na een halve wereldreis vanuit Shanghai, Incheon, Kazachstan, Tsjechië en Keulen kwam het op 11 juli via UPS aan bij mij. 9 dagen heeft het proces geduurd, en als je een standaardmodel kreeg, dan zou het nog sneller kunnen/moeten. Het jammere is dat Apple helaas geen gebruik maakt van iDeal, waardoor het nóg sneller binnen zou zijn, maar ik had niet heel erg haast, waardoor het niet uitmaakte.

De MBA kwam in een simpele, kale kartonnen doos. Van buiten zou je dus niet weten dat het om een peperdure notebook zou gaan, en dat is maar goed ook. Eenmaal de doos geopend zie je een witte doos, met het bekende Apple logo.

In de doos zit niet veel. De MBA, een 45W MagSafe 2 oplader, een verlengstuk en drie boekjes. That's it. Niet meer, niet minder. Toen ik de doos zag, dacht ik dat er veel in zou zitten, maar dat viel enorm mee (en een beetje tegen...).
http://img29.imageshack.us/img29/5835/297x.jpg

http://img844.imageshack.us/img844/8537/vq4r.jpg



Uiterlijk en poorten
Een Apple notebook is zeer makkelijk herkenbaar. Is het zilver en van aluminium? Heeft het een oplichtende Apple logo? Gefeliciteerd, je hebt een Apple notebook gevonden. Zo ook die van mij. Zilverkleurig met een witte Apple logo die oplicht, als de MBA aanstaat.

Aan de linkerkant vinden we een MagSafe 2 aansluiting, een USB 3.0 poort, een 3,5mm headphone aansluiting en twee microfoontjes. De enige verandering ten opzichte van alle voorgaande MBA's is dus de toevoeging van een tweede microfoon.
http://img542.imageshack.us/img542/2435/glqu.jpg

Aan de rechterkant vinden we een Thunderbolt poort, opnieuw een USB 3.0 poort en een SD-kaartlezer.
http://img585.imageshack.us/img585/521/c053.jpg

De MBA opengeklapt, vinden we een US-international toetsenbord (rechthoekige Enter toets, en lange linker shift toets) met toetsenbordverlichting en een grote touchpad. Vooral de touchpad is een verademing, maar daar over later mee.
http://img16.imageshack.us/img16/3756/rort.jpg


Bouwkwaliteit
Zoals in de vorige paragraaf is besproken, is de MBA gemaakt van aluminium. De X230 werd gemaakt van Carbon Fiber, een soort plastic. De Thinkpads staan bekend om hun bouwkwaliteit. De behuizing is flexibel, waardoor het de klappen makkelijker kan opvangen.

De MBA is door de aluminiumbehuizing stijf. Sommige users zeggen dat stijfheid niet gelijk staat aan bouwkwaliteit. Of dit waar is zal de tijd het leren, maar liever niet. Het zou uiterst zonde zijn om zo'n peperdure laptop even op de grond te gooien om te kijken wie er gelijk heeft.

Waar ik me wel zorgen om maak is het oppervlak van de MBA. Aluminium krast sneller (zie de iPhone 5), en dat wil ik maar al te graag voorkomen. Ik ga zuinig om met mijn spullen, maar een ongeluk zit in een klein hoekje. Ook hier zal de tijd het leren, aangezien het echte 'intensieve' gebruik en gesleep pas weer in september gaat beginnen.



Het scherm
Waar men vroeger overspoelt werd met 1366x768 schermen op 13' en hoger, beginnen fabrikanten het nu steeds beter en beter te begrijpen. Sommigen overdrijven misschien zelfs een beetje door extreem hoge resolutieschermen op de markt te brengen op kleine formaten (Apple, Samsung, Toshiba). Natuurlijk kan er uiteraard geschaald worden, zodat het wat werkbaarder wordt, maar is de toename in scherpte in ruil voor mindere accuduur het ook waard?

De MBA heeft, zoals bij het allereerste model, een 1440x900 resolutie. Komend van een 1366x768 resolutie op een 12,5' scherm, was het toch even wennen. Hoewel ik zeker geen slechte ogen heb, is werken op 100% in Word toch een beetje klein. Het hele Office pakket is voor mijn gevoel veel kleiner geworden, en dat is even wennen. Toch is dit weer een stapje hoger op de resolutieladder, en meer is vaak beter. Wel ben ik het er mee eens dat Apple voor de MBA een hogere resolutie had mogen kiezen op dit prijsniveau. De concurrenten hebben tegenwoordig minimaal 1600x900 schermen op hun Ultrabooks, een groot deel zelfs 1920x1080. Apple had ook voor zoiets moeten kiezen, maar waarschijnlijk zullen ze bij de volgende generatie overstappen op Retina-schermen.

Het scherm is een TN-paneel, wat meestal geen goede kijkhoeken oplevert. Om eerlijk te zijn is dit punt geen issue voor mij. Ook ben ik geen grafisch ontwerper, werk niet met Photoshop en andere fotobewerkingsprogramma's en maak mij dus ook geen zorgen om de precieze kleurechtheid. Natuurlijk moet blauw natuurlijk geen groen zijn op het scherm, maar hoge eisen op dit gebied stel ik niet. Tevens is het een glanzende scherm, waardoor je jezelf soms op de MBA kan terugzien. De X230 had een mat-scherm, en daar was het scherm een beetje dof (wellicht heeft het ook te maken met het kwaliteit scherm). Op de MBA zien de kleuren er iets feller uit, wat het wat mooier maakt. Of het glanzende scherm onder TL-licht irritaties gaat opwekken, kan ik later pas concluderen, aangezien het momenteel vakantie is. In september/oktober zal er hoogstwaarschijnlijk een update plaatsvinden.

Update 11 september 2013
Zoals ik zei is de precieze kleurechtheid van mij niet van groot belang. Maar beter is natuurlijk altijd goed. Veel users zeggen baat te hebben bij een aangepaste kleurinstelling van het scherm. Dit is voornamelijk van toepassing op schermen gemaakt door LG. Nadat ik de instructies van deze website had opgevolgd, merk ik dat de kleuren net iets beter eruit zien. Voorheen geen last van en nu heb ik ook niet het gevoel dat het iets extra's oplevert. Maar voor andere users kan dit handig zijn.



Toetsenbord en touchpad
Op de wereld zijn er talloze typen toetsenbordlayouts, wat importeren soms moeilijk maakt. Je hebt bijvoorbeeld, Azerty, Qwerty, Qwertz etc., en als je de verkeerde koopt zit je met een klein probleem.

Bij het bestellen van de MBA stond het toetsenbord standaard ingesteld op 'Verlicht toetsenbord Nederlands'. De meeste gebruikers zijn waarschijnlijk gewend aan 'Verlicht toetsenbord US'. De verschillen staan hieronder afgebeeld.

Nederlands toetsenbord:
http://img829.imageshack.us/img829/2167/po0.gif

US toetsenbord:
http://img17.imageshack.us/img17/2601/kpi.gif

Het toetsenbord is lekker ruim. Blind typen gaat prima, en het indrukken van toetsen is geen probleem. Wel zijn er aantal dingen anders, mede dankzij het OS. Zo heet de 'Alt-toets' 'Option' en is de starttoets verdwenen/vervangen door de 'Command' toets, welke tegelijkertijd ook fungeert als 'Control' toets. Ook zijn er geen dedicated Home/End/PgUp/PgDown knoppen, maar die heb ik eigenlijk niet echt gemist, en zijn via de FN toets ook bereikbaar. Verder is de 'Backspace' knop vervangen door een 'Delete' toets, maar de functie is hetzelfde. Dat betekent dus dat er geen 'Delete' functie is.

Toetsenbordverlichting zit tegenwoordig standaard ingebakken, en heeft zestien standen. Het is fijn om het te hebben, maar eigenlijk nooit nodig gehad. Als het donker is, heb ik meestal een bureaulamp die mij voorziet van voldoende licht.

Het touchpad is enorm. De X230 had een kleine touchpad, maar dat probleem kon verholpen worden middels de trackpoint en de trackpad buttons. Het touchpad heeft een glaslaag, wat de gestures soepeler moet maken. Het inklikken van de touchpad werkt prima, maar is in mijn oren wel een beetje luid. Het had wat zachter gemogen, maar het stoort niet. Vaak gebruik ik de 'Tap to click' functie, zodat het minder geluid maakt.


Prestaties
Zoals ik in mijn twee andere reviews heb geschreven, ben ik niet iemand van de benchmarks. Voor de benchmarks gegevens verwijs ik dan ook naar andere reviewsites zoals Anandtech en Notebookcheck.



CPU
De gekozen CPU van mijn MBA is een 1,3 GHz Intel Core i5-4250U. Het is een dual-core ULT-processor, welke een lage TDP heeft van 15W. Het is een CPU uit de Haswell-serie, Intel's nieuwste processorgeneratie. Opvallend is dat de i5-4250U lager geclockt is ten opzichte van de i5 (1,8 GHz) uit de Ivy Bridge generatie die in de MBA uit 2012 zat. Deze processor had wel een TDP van 17W. Uit diverse reviews schijnt de voornaamste reden voor de lagere clock een boost in accuduur te zijn. Anandtech heeft de CPU's getest en in sommige situaties presteert de MBA 2013 gelijk of net iets beter dan de MBA 2012, terwijl in andere situaties de MBA 2013 het nipt moet afleggen tegen de MBA 2012.

Voor een meerprijs van ¤150 kan er gekozen worden voor een 1,7 GHz Core i7. Ik heb de power niet nodig, en de ¤150 kan ik beter ergens anders besteden.

Voor de lezers die twijfelen over de meerwaarde van een i7 boven een i5, de impact op accuduur en andere weetjes raad ik aan om deze review van Anandtech te lezen.



GPU
De Core i5-4250U wordt geleverd met een Intel HD5000 grafische kaart. Deze valt in de GT3 categorie, de 'high-end' serie van Intel. Deze heeft echter geen dedicated RAM voor de grafische kaart (alleen de Intel HD5200 heeft dat) en heeft een lagere clockspeed ten opzichte van de HD5100 en HD5200.

Gamen en OS X gaan meestal niet samen, enerzijds vanwege de compatibiliteit (.exe), anderzijds omdat de ports vaak niet goed zijn. Toch heb ik twee games even kunnen testen. Het allereerste spelletje is Guild Wars 2. Op de Intel HD4000 van de X230 kon ik met moeite de 20-25FPS halen, en op de MBA haal ik op de OS X client 30 FPS wanneer ik in een rustig gebied zit. In een drukkere omgeving daalt dit naar 25FPS, wat toch weer wat beter is dan de HD4000. Wellicht dat het nóg soepeler werkt in de Windows variant, maar dat ga ik niet testen. Ook heb ik Guild Wars 2 niet lang kunnen testen, omdat het spelen via de touchpad niet fijn is. Een muis is toch wel een must.

Een ander spelletje is Football Manager 2013, welke meer CPU-intensief is dan GPU. Het laden van een volgende dag duurt een tijdje, wellicht komt dit door de database die ik geselecteerd heb (Nederlandse Voetbalpiramide database voor de kenners). Het bekijken van de wedstrijden in 3D gaat erg soepel, en dat had ik niet op de X230 op de HD4000.



SSD
De SSD is een 128GB PCI-e SSD gemaakt door Samsung. Welke SSD je krijgt is schijnbaar bij de 11' een loterij (SanDisk vs Samsung), maar bij de 13' heb ik voorlopig alleen maar Samsung's gehoord. Je hebt een Samsung SSD als er SM staat en SanDisk als er SD staat. Het verschil is dat de Samsung SSD's iets beter presteren dan de SanDisk SSD's. Ook schijnt de Samsung iets betrouwbaarder te zijn.
http://img4.imageshack.us/img4/9082/oei5.jpg

Tegenwoordig kan ik niet meer zonder SSD. Een HDD maakt geluid, is minder zuinig, en vooral minder snel. Het booten van de MBA is dan ook binnen 10 seconden gebeurd. Razendsnel dus. Windows 8 kon echter ook in 10 seconden booten via een Samsung 830 SSD, dus erg bijzonder is het ook weer niet. Het is uiteraard wel fijn om programma's razendsnel op te kunnen starten.

Dit was een erg lastige keuze: kiezen voor de 128GB versie of voor ¤200 meer een 256GB SSD. Op mijn X230 had ik een 256GB SSD welke voor de helft vol was. 128GB zou dan erg krap zijn, en met de 256GB zou ik dus meer speelruimte hebben. Maar de meerprijs van ¤200 was mij te gortig. Een 2,5' 256GB SSD is geen ¤200, maar goed, er moet winst gemaakt worden. Uiteindelijk gekozen voor de 128GB, waarbij ik gewoon erg goed om moet gaan met de beschikbare ruimte.

Op dit moment heb ik de Office 2011 suite, SPSS, een Windows 7 x64 VM, Football Manager 2013 geïnstalleerd en 2GB aan documenten op Dropbox. In totaal heb ik nu nog 56GB vrij van de 120GB, dus het valt reuze mee. Muziek heb ik tegenwoordig via Spotify en Google Music, en voor filmpjes heb ik een externe harde schijf. Al met al voorlopig een verstandige keuze geweest.
http://img692.imageshack.us/img692/3647/zzai.png

Hieronder vindt u een afbeelding met de benchmark van de SSD. Tweakers.net behaalde lees -en schrijfsnelheden van respectievelijk 613,78MB/s en 599,94MB/s. Met mijn eigen test via BlackMagic Disk Speed test kom ik op lees -en schrijfsnelheden van respectievelijk 722,6MB/s en 442,7MB/s. Een hogere leessnelheid, maar een lagere schrijfsnelheid. De prestaties zijn dus vergelijkbaar, en in de praktijk merk je er niets van het verschil. Het systeem voelt zeer snel aan. Het openen van Safari en Finder gaat direct, maar het openen van Word documenten duurt wat langer, terwijl dat op mijn X230 instant gebeurde.

http://i43.tinypic.com/2yy3wxk.jpg



RAM
Dit was de enige upgrade die ik heb uitgevoerd via Apple. RAM wordt namelijk vastgesoldeerd op het moederbord, en is dus niet user-upgradeable. Wil je 8GB ram hebben, dan moet je dat van te voren aangeven. Hoewel ik nooit over de 4GB ram ben gegaan, vond ik 8GB toch wat 'veiliger'. Het zijn twee 4GB LDDR3 sticks gesoldeerd op het moederbord, draaiend op 1600MHz. De MBA maakt gebruik van zuinige DDR3 RAM, zeker nu de Haswell-processoren het beter ondersteunen.
http://img832.imageshack.us/img832/2831/vr19.png


Wifi
De early adopters van de MBA hadden klachten over de Wifi verbinding. Apple staat er wel bekend om, om nieuwe producten met matige Wifi prestaties te leveren. De klachten kwamen uiteraard ook binnen bij Apple en ze zouden het oplossen met een update.

Mijn voorlopige ervaringen met Wifi zijn positief te noemen. Op de allereerste dag had ik wel last van een trage verbinding, maar ik vermoed dat dit komt door de vele downloads tegelijkertijd (Dropbox synchronisatie, Office 2011 download). De volgende dag was mijn verbinding weer normaal en haal ik 1,2MB/s met een Tele-2 tot 20Mbit/s internetabonnement.

Ik heb slechts 1x last gehad van een wegvallende verbinding. De Tele-2 modem heeft echter wel vaker last van wifi-kuren (1x per maand, voor een periode van 1 tot 3 uur). Een nieuwe modem ziet Tele2 echter niet als oplossing.

Hieronder een afbeelding van enkele snelheidstesten van de Wifi-verbinding op mijn MBA. Ik zit op het moment van testen in mijn kamer, welke 5 - 7 meter verwijderd is van de modem, hemelsbreed gemeten. Tussen de modem en mijn kamer zit er nog een kamer tussen, en daarmee dus twee muren.

http://i41.tinypic.com/bfp375.png

Update 11 september 2013
Na bijna 2 maanden testen kan ik nog steeds tevreden melden dat ik geen problemen ben tegengekomen met Wifi. Voor de update had ik al geen last van en na de update ook niet. Let wel dat dit per persoon kan verschillen, aangezien er nog steeds een aantal users problemen hebben.


Accuduur
Het sellingpoint van de MBA 2013: 'all day battery life'. 12 uur werken zonder een stopcontact in de buurt, geen extra batteryslices, geen uitstekende accucellen. Een gevaarlijke claim, maar op het gebied van accuduur zit Apple meestal niet ver naast.

Op het moment van schrijven is het zomervakantie, waardoor het wat moeilijker is om de 'real-life' situatie na te bootsen. Toch probeer ik gewoon te doen wat ik altijd doe: surfen op het web, een document typen in Word (review in dit geval), muziekje erbij (Spotify). Het surfen gebeurd via de Safari webbrowser, met AdBlock geïnstalleerd. Ik bezoek websites zoals 9GaG, Voetbalzone, Tweakers, GoT, Engadget, Anandtech, TheVerge, Nu.nl en Blackboard. Word betreft de Office 2011 versie. Helderheid staat op 5 streepjes, aangezien ik niet van felle schermen hou.

Resultaat:
09:30 - 10:30 Surfen, typen, muziek luisteren.
13:30 - 15:00 weer gewerkt en even Football Manager 2013 gespeeld.
16:15 - 18:00 surfen, typen, muziek luisteren.
18:45 - 20:30 surfen, typen, muziek luisteren.
08:45 - 10:51 Nog 26% batterij over.
* De periodes waarin er geen gebruik is gemaakt van de MBA heeft het in standby modus gestaan / dichtgeklapt, maar niet volledig uitgezet.

Totaal: 1 + 1:30 + 2:45 + 1:45 + 2:06 = 9 uur en 6 minuten. Volgens de batterijindicator kan ik nog 3 uur werken, wat neer komt op 12 uur batterijduur.

Apple maakt het dus waar, maar er moeten uiteraard kanttekeningen geplaatst worden. Allereerst verschilt het per situatie, per applicatie en per persoon. Zo maak ik gebruik van een redelijk lage helderheid (5 streepjes) en heb ik hier stabiele WiFi-verbinding. Ook gebruik ik de Safari-webbrowser, wat geoptimaliseerd is voor OS X, in tegenstelling tot andere browsers. Tevens heb ik even Football Manager gespeeld, en het simuleren ging niet vlekkeloos, wat ook impact heeft gehad op de batterijduur. Als ik geen FM13 had gespeeld, dan had ik zeker nog ruim twee uur uit kunnen halen (daling van 15% in een uur spelen, daarover later meer).

Ik hoop later nog meer realistische testen toe te kunnen voegen, maar dat zal vanaf september echt duidelijk zijn.

Update 11 september 2013
Nu ik de MBA weer wat langer heb gebruikt, kan ik ook iets meer over de accuduur vertellen. Allereerst het bekijken van een flashvideo online. Ik volg met plezier de serie 'Suits' en dat kijk ik via een website. Het bekijken van 1 episode suits (gemiddelde lengte van 44 minuten) kost 10% op de batterijindicator. In principe kun je dus 10 episodes van 44 minuten Suits kijken, voordat de MBA de geest geeft. De meeste tablets doen het vaak beter, maar niet heel veel beter. In principe is dit geen probleem.

Verder maakt het gebruik van Google Chrome en Safari een verschil. Het stroomverbruik in Google Chrome ligt hoger dan bij Safari. Hoogstwaarschijnlijk komt dit door de optimalisaties die in de Safari browser zitten. Exacte cijfers kan ik helaas niet geven, maar wel een indicatie. Als ik bijvoorbeeld alle gemiste 9GAG posts tussen 00:00 en 9:00 terugblader in Safari, dan gaat er slechts 1% van af. Doe ik dit echter in Google Chrome dan loopt dit op tot 6%. Ook het bekijken van websites in Google Chrome zorgt voor een merkbaar kortere accuduur. Een uurtje of 8 is dan haalbaar, maar 12 uur is ver weg.

Idle is de MBA erg zuinig. Als je programma's open hebt staan, maar verder niets doet, dan heeft dat zeer weinig impact op de accuduur. Ik werk dan ook niet non-stop op de MBA, aangezien er soms overleg nodig is tussen teamgenoten. Dan wordt de MBA niet gebruikt, en dat heeft dus gelukkig weinig invloed.

Kortom: accuduur is goed, zolang je blijft bij de door Apple meegeleverde programma's. Een volgende update kan verwacht worden na de release van OS X 10.9 Mavericks.



Warmte en geluid van de fans
Een dun laptopje zonder zichtbare ventilatieuitgangen. Zoiets zet je aan het denken. Waar moet al het warmte eruit dan? Dan gebeurd via de scharnier aan de achterzijde. Daar zit het ventilatiesysteem, wat voor een koelere laptop moet zorgen.

Onder normaal gebruik (surfen, Word, muziek luisteren), waarbij je de CPU niet aan het werk zet, zijn de fans niet te horen. Ook voelt de MBA niet warm aan. Goed werkbaar dus.

En dan voel je het waarschijnlijk al aankomen. Wat als je de MBA aan het werk zet? Een spelletje zoals Football Manager 2013, wat doet dat met de MBA? Helaas niet veel goeds. De fans gaan op volle toeren blazen, en de MBA wordt heet, heel erg heet in de linkerbovenhoek en bij het scharnier. Ook wel logisch, aangezien FM2013 een CPU-intensieve spelletje is. Om indruk te krijgen hoe luid de fans zijn, heb ik een filmpje gemaakt. Kanttekening is wel dat dit in een stille omgeving is, waardoor de fans nadrukkelijk te horen zijn.


Kortom: voor 99% van de taken maakt de MBA geen geluid en produceert het nauwelijks warmte. Ga je toch een spelletje proberen, dan moet je rekening houden met luide fans, warme bovenkant en een impact op batterijduur.



OS X 10.8 Mountain Lion
Een gevoelig onderwerp. Voor de een is Windows heilig, de ander OS X. Zoals ik aan het begin van de review aangaf, wilde ik weten waarom mensen OS X zo geweldig/slecht vinden.

Bij het opstarten werd ik begroet met een setup: Naam, locatie, wachtwoord, Apple-ID etc. De setup voelde bijna hetzelfde als bij Ubuntu. Eenmaal alles opgezet, wordt er een 'bureaublad' gepresenteerd met de o zo bekende universum als achtergrond.

Altijd zichtbaar is de menubar, welke dezelfde functies heeft als rechtermuisknop. Eveneens altijd zichtbaar, maar wel te verbergen is, is het 'Dock'. Vandaar uit kan je snel applicaties opstarten. Vergelijkbaar met de Windows 7 taakbalk.

Finder is de variant op Windows Verkenner en werkt zoals ik het eigenlijk ook verwacht. Items kun je verwijderen door de toetscombinatie Command + Delete, of door ouderwets met twee vingers op het touchpad te tappen en voor 'Verplaats naar prullenmand' te kiezen.

Safari is de Internet Explorer van Windows. Standaard meegeleverd met OS X en de browser om te kiezen voor een zo lang mogelijke accuduur mede dankzij de optimalisaties.

Het installeren van programma's kan op twee manieren. Allereerst kan je via een .dmg programma's installeren zoals via Windows Installer. SPSS maakte hier bijvoorbeeld gebruik van en dit was dan ook een bekend gezicht. Een andere variant is echter door het programma te slepen naar de 'Programma' map, en dan wordt het geïnstalleerd. Erg simpel, maar ook verwarrend voor een Windows gebruiker. Hetzelfde geldt voor het deïnstalleren van programma's. Waar je bij Windows via Configuratiescherm en 'Programma's verwijderen' programma's moest deïnstalleren, kan je nu simpel de applicatie slepen naar de prullenbak en klaar. Ook dit was even zoeken op het internet en even verteren, maar ik weet nu dat het zo moet.

Op het gebied van programma's en compatibiliteitsproblemen ben ik nog niet tegen problemen aangelopen. Voor Office maak ik gebruik van Office 2011, en FM13 is gelukkig compatibel met OS X. Voor FIFA is er helaas geen optie, maar misschien is dat ook maar goed zo. Wel heb ik een virtuele machine geïnstalleerd met Windows 7 voor het geval ik Microsoft Access en Publisher nodig heb. Ook heb ik soms Paint (ja u leest het goed) nodig, voor hele snelle tekeningen of aanpassingen. Voor 7-zip heb ik Keka gevonden, maar ben nog aan het oriënteren op andere applicaties.

Waar ik het meest tevreden over ben zijn de gestures ingebakken in OS X. Twee vingerscroll werkt uitstekend, met twee vingers 'tappen' voor rechtermuisknop, vier vingers naar links/rechts bewegen om te switchen tussen Full-screen apps en Spaces, vier vingers omhoog voor Mission Control etc. Vooral Mission Control is erg handig. Tijdens een SPSS case had ik verscheidene Word documenten, Chrome-tabs, Excel en twee scherm voor SPSS open. Alt-Tab werkt in dat geval minder fijn, omdat je zoveel applicaties open hebt staan, dat je je rot blijft zoeken. Ook kan je vanuit Mission Control nieuwe bureaubladen toevoegen, zodat je bepaalde programma's kan scheiden tijdens gebruik. Dit is erg handig als je bijvoorbeeld SPSS in bureaublad 1 wilt hebben, en 4 Word documenten in bureaublad 2. Zo is er niet zoveel overlap tussen alle programma's. Ook kan je tussen de twee bureaubladen switchen zoals bij een fullscreen app, door middel van een vier vinger swipe.

http://img11.imageshack.us/img11/6421/own6.png
Mission Control in actie. Een nieuw bureaublad kan worden toegevoegd door met je muis naar de rechterbovenhoek te gaan


Fullscreen modus is ook erg handig als je twee hoofdprogramma's hebt open staan. Zo kan je met vier vingers wisselen tussen een (non-)fullscreen app en een fullscreen app. Een ander voordeel is dat je in Word weer iets meer pixels beschikbaar hebt om te gebruiken.

http://img17.imageshack.us/img17/3821/70w8.png
Het activeren van fullscreen modus kan door op de twee pijltjes rechtsbovenin te klikken


http://img812.imageshack.us/img812/4760/86v.png
Het swipen tussen non-fullscreen Safari en fullscreen Word 2011


Maar een ding waar OS X van Windows 8 kan leren is bijvoorbeeld de 'Acitivieitenweergave'. Windows 8 vond ik veel duidelijker en kleurrijker.

Al met al ben ik erg tevreden over OS X, maar heb ik waarschijnlijk nog een boel te leren en te verkennen in de komende tijd.

Waar ik wel benieuwd naar ben is OS X Mavericks, de opvolger van Mountain Lion. Deze zal nog meer optimalisaties bieden die een positieve invloed op de accuduur moet hebben. Stel je voor: nog langer dan 12 uur op één acculading... Maar zolang OS X Mavericks nog niet uit is, blijft het voorlopig bij speculeren en afwachten. Tegen die tijd zal deze review ook weer een update krijgen.


Aansluitingen - Externe scherm
Tijdens mijn studie zullen er genoeg gelegenheden zijn waarbij ik een presentatie moet geven. Vaak zullen dit Powerpoint presentaties zijn, waarbij de MBA dus aangesloten moet worden op de beamer. Ook is het soms fijn om een nog hogere resolutiescherm aan te sluiten, zodat je meer werkruimte hebt en gebruik kan maken van twee schermen.

De MBA heeft slechts een aansluiting om schermen en beamers aan te sluiten, en het is in mijn ogen de beste keus. De Thunderbolt-poort is namelijk tegelijkertijd ook een Mini-Displayport. Waarom is dit dan de beste 'aansluiting', als VGA de meest voorkomende type aansluiting voor beamers is en HDMI tegenwoordig ingeburgerd is in TV's en spelcomputers? Daarvoor zijn er twee redenen: allereerst zijn er genoeg 'connectoren/omvormers' voor de Mini-Displayport. Zo is er een Mini-Displayport naar VGA/HDMI/DVI. Een ander voordeel is de hoogte van de resolutie-uitvoer. Waar VGA en HDMI (versie 1.3a en lager) beperkt zijn tot respectievelijk 1920x1080 en 1920x1200, kan Mini-Displayport een resolutie van 2560x1600 versturen.

Op het moment van schrijven is de zomervakantie reeds begonnen, waardoor de test op beamers voorlopig in de ijskast gezet moet worden. Mijn eerste test is daardoor het aansluiten van de MBA op een Samsung SyncMaster S22B150, welke een VGA-poort heeft en een resolutie van 1920x1080.

De aansluiting van de SyncMaster op mijn MBA was een eitje. Allereerst had ik een Mini-Displayport naar VGA connector gekocht, om de aansluiting mogelijk te maken. Vervolgens was het inpluggen en de MBA herkende meteen mijn scherm. Net zoals in Windows kon er gekozen worden tussen het dupliceren/mirroren van het scherm, of het uitbreiden van het huidige scherm. De eerste optie is handig als er iemand is die precies dezelfde dingen op het scherm moet zien, als wat jij ziet. Een situatie is bijvoorbeeld het geven van een presentatie. Het nadeel is wel dat je externe scherm beperkt wordt door de resolutie van je notebook. In dit geval gaf mijn SyncMaster een 1440x900 resolutie aan, waardoor alles er vergroot en niet scherp uit zag. De tweede optie is handig als je meer werkruimte nodig hebt. Safari op scherm 1, en Word bijvoorbeeld op scherm 2.

Maar dan zijn er enkele irritaties die ervoor zorgen dat werken op een extern scherm minder plezierig maakt in OS X. Allereerst kan er slechts één scherm de menubar + Dock hebben. Wil je een programma op je externe scherm starten, dan zal je dus eerst naar je scherm moeten gaan met Dock, om vervolgens het programma te slepen naar het externe scherm. Hoewel dit ook in Windows aanwezig is, en niet per se een specifieke negatieve eigenschap van OS X is, blijft het een negatief puntje. Wat ook raar is, is dat de programma's niet versleept kunnen worden met behulp van Mission Control. Gelukkig wordt dit opgelost in OS X Mavericks, waardoor dit euvel verholpen wordt. Een ander negatief eigenschap is het niet kunnen uitschakelen van je beeldscherm van de MBA. Dit is wel mogelijk als je je MBA dichtklapt, maar ik wil ook gebruik maken van het toetsenbord en touchpad van de MBA. In Windows was het mogelijk om alleen voor het externe scherm te kiezen, maar in OS X is dit alleen mogelijk indien je een command invoert in de Terminal. Hoewel het dus wel degelijk mogelijk is, vind ik het te omslachtig, en moet je elke keer de command invoeren en als je klaar bent de command weer ongedaan maken. In Windows was dit met een knop 'gedaan'. Als middenweg heb ik ervoor gekozen om de bureaubladen/schermen schuin tegenover elkaar te zetten, zodat mijn muis alleen via de linksboven/rechteronderhoek kan ontsnappen. Daarnaast heb ik het scherm van mijn MBA helemaal gedimd, zodat het lijkt alsof deze uitstaat. Geen optimale oplossing, maar het werkt. Of dit in Mavericks is opgelost heb ik helaas niet kunnen duidelijk kunnen vinden.

Mijn laatste opmerking over het externe scherm is een twijfelgeval, waarbij ik niet zeker weet of meerdere users er last van hebben of dat dit aan mijn scherm ligt. Met mijn Windows 8 laptop kreeg ik een scherpe weergave op mijn externe scherm. Maar sluit ik het aan met mijn MBA, dan heb ik het gevoel dat het niet 100% scherp is. Nu weet ik dus niet of dit een OS X issue is, of dat dit komt doordat mijn scherm 'te goedkoop' was. Wellicht dat het converteren van Mini-Displayport naar VGA ook een rol speelt. 100% zeker weten ben ik helaas niet, en daardoor zal ik dit issue nog verder onderzoeken (via Google) of wellicht dat een mede-tweaker dezelfde issue heeft.

Mijn voorlopige conclusie op dit punt is dat het werkt, maar niet optimaal is. Er zijn wat puntjes die verbeterd moeten worden en gelukkig ook verbeterd worden in de volgende versie van OS X. Wanneer Mavericks uit is, zal ik dit punt indien nodig aanpassen.


Aansluitingen - printer
Een tijd geleden had ik gedacht dat met de aanschaf van een Nexus 7, het papieren tijdperk over zou zijn. Een aantal boeken had ik in PDF-formaat en anders scande ik mijn samenvattingen wel in zodat ik het kon lezen op de Nexus en de papieren versie kon doorverkopen. Achteraf bleek dat het lezen vanaf een 7' tablet scherm toch iets vermoeiender was dan ik had verwacht en de afleiding was ook groter. Vandaar dat ik alsnog de ingescande versie moest uitprinten. Hetzelfde geldt voor verslagen. Tegenwoordig moet alles geüpload worden om op fraude te controleren, maar de professoren vinden het fijner om op papier een krabbeltje / aantekening te maken. Dus een printer is nog steeds noodzakelijk.

Voor de aanschaf van de MBA had ik op het internet gezocht of mijn printer, een Epson Stylus SX115, wel werkte op de MBA. Op de website vond ik drivers voor mijn printer, dus ik wist toen al dat ik goed zat. In Windows 7/8 is het tegenwoordig inpluggen en dan zoekt Windows Update de drivers voor je. Op OS X is het eigenlijk precies hetzelfde. Bij het aansluiten van mijn printer kreeg ik onderstaand berichtje:

http://img534.imageshack.us/img534/7307/6q4v.png

Op de een of andere manier ging het zoeken van de drivers fout en werd er keurig verteld dat er via de Mac App Store naar updates gezocht kon worden. Uiteraard is het wel handig als mijn printer het doet, dus ging ik braaf naar de App Store. Na een tijdje laden en wachten kreeg ik het volgende te zien:

http://img854.imageshack.us/img854/2262/yek5.png

Het klikken op 'Update' was voldoende om de drivers te installeren. Niet veel later kreeg ik ongeveer hetzelfde scherm te zien als wat ik in Windows altijd kreeg. Het aansluiten van mijn printer ging dus vlekkeloos en de It just works-motto blijkt te kloppen. Toch zou ik aanraden om voor de aanschaf van een MBA, te kijken of je randapparatuur wel geschikt is, om een hoop ellende en stress te voorkomen.

Update 11 september 2011
Nadat ik een update binnenkreeg via de Apple Appstore, kreeg ik een uiterst vervelende probleem. Voorheen kon ik altijd handmatig dubbelzijdig printen. Sinds de update is de optie dubbelzijdig grijs en daarmee niet selecteerbaar. Nadat ik Google had geraadpleegd, was dit euvel nog steeds niet verholpen. Het deïnstalleren en opnieuw installeren van de drivers werkte helaas niet. Ik moest echter iets uitprinten en had daardoor een Windows 8 virtuele machine opgestart, en vanaf de VM uitgeprint. Dit is echter geen mooie oplossing voor dit probleem. Ik hoop dat ik hier nog een oplossing voor kan vinden, aangezien dit toch vervelend is.


Windows 7 & 8
Er werd aan mij verzocht om Windows 8 te testen via BootCamp. Er is vaak een discussie of men BootCamp voor Windows moest gebruiken of VMWare/VirtualBox/Parallels. Het antwoord is simpel: wil je minimale performance verlies, dan is BootCamp the way to go. Gebruik je het slechts om net dat ene programmaatje te testen/gebruiken, dan zou ik het virtualiseren.

Totdat ik een post van een user zag. Deze gebruiker vertelde dat de BootCamp partitie benaderd kon worden via Parallels/VMWare. Dit zou dan the best of both words zijn. Je BootCamp partitie benaderen via een virtuele machine om MS Paint te gebruiken, en via BootCamp opstarten om Fifa 13 te spelen. Dit klinkt fantastisch in de oren.

Windows 8 ondersteunt tegenwoordig (U)EFI boot, iets wat OS X al jaren gebruikt. Dit is een groot voordeel om Windows 8 te installeren op je Mac. Hierdoor hoeft er geen BIOS meer gevirtualiseerd te worden en scheelt weer een installatie stap. Wel zijn er specifieke drivers nodig om in Windows zo aangenaam mogelijk te werken. Deze kunnen via de BootCamp Assistent gedownload worden. De drivers zijn ook op de website van Apple te vinden, maar de BootCamp Assistent heeft vaak een nieuwere versie die niet op de website van Apple staat. Onderstaande afbeelding laat zien welke functies deze assistent heeft:

http://img29.imageshack.us/img29/4219/w9x0.png

Mijn eerste poging was om Windows 8 op de SSD van de MBA te installeren. Nadat ik de benodigde drivers op een USB-stick had gezet, startte ik de MBA opnieuw op en bij het boot-geluid de 'option'-toets ingedrukt. Hierdoor kon ik een andere opstartschijf kiezen. Je ziet dat er enkele mogelijkheden zijn: Machintosh HD, OS X recovery, Windows en EFI Boot. De eerste is je 'gewone' harde schijf, waar OS X op staat en al je persoonlijke bestanden. De tweede schijf is je herstelschijf, welke je kan benaderen indien je OS X installatie verwoest is. De Windows optie is Windows installeren via de BIOS methode, en EFI Boot is Windows installeren met behulp van de UEFI methode. Ik heb gekozen voor 'EFI Boot', omdat Windows 8 EFI perfect ondersteunt.

De installatie verloopt eigenlijk net zoals bij een gewone Windows installatie. Land, Taal, Toetsenbord, etc, alles komt er in voor. Let wel dat 'Tap to click' binnen in de installatieomgeving niet werkt. Je moet de touchpad echt inklikken. Windows reboot 2x, en bij beide keren moet je goed opletten. Je begon namelijk vanuit een USB/DVD installatie. Bij de eerste en tweede reboot moet je de juiste opstartschijf kiezen, namelijk de BOOTCAMP HDD. Anders wordt je doorgestuurd naar je OS X installatie, en dat is niet de bedoeling (voor nu). Als al het rebooten en instellen klaar is, krijg je direct je desktop te zien en niet de Metro-interface. Opvallend. Nu is het zaak om de BootCamp drivers te installeren die je via de BootCamp Assistent hebt gedownload op een USB te installeren. Na een kleine 5 minuten was alles klaar en had je een goedwerkende Windows 8 (Pro) installatie op je MBA.

Vanaf nu boot je MBA direct naar Windows 8. Velen gebruiken Windows echter maar af en toe, en booten dus vaker in OS X. Dit kan je veranderen door in de taakbalk onderin de grijze rechthoek, de BootCamp configuratie, te kiezen. Hierin kan je ervoor kiezen om OS X als primaire opstartschijf te kiezen. Hier kan je ook 'Tap to Click' activeren, evenals 'Two taps = rechtermuisknop'.

Als je mijn stuk goed hebt gelezen, was dit mijn eerste poging. Eenmaal terug in OS X probeerde ik via Parallels de bootcamp partitie te benaderen. In Windows 7 was dit geen probleem, maar Windows 8 had toch wat kuren. Parallels kan namelijk geen EFI herkennen, waardoor de BootCamp partitie ook niet opgestart kan worden. Anderen gebruikers zeggen dat dit aan de PCI-e SSD ligt, welke niet herkend wordt door Parallels. Maar beiden zijn het wel ermee eens dat dit probleem door Parallels opgelost kan en moet worden.

http://img829.imageshack.us/img829/9976/0nau.png
De foutmelding / EFI Shell die ik te zien krijg wanneer ik mijn BootCamp partitie via Parallels probeer te benaderen


Ik vond het dus zonde dat ik mijn BootCamp partitie niet via Parallels en VMWare kon benaderen. Dit slokt toch een redelijk grote hoeveelheid aan opslagruimte op, en veel ruimte om programma's te installeren had ik niet. Toen las ik op het internet dat Windows 8 op een externe schijf geïnstalleerd kon worden. Op de een of andere manier bracht mij dit op een idee, om de 'kracht' van Thunderbolt te testen. Ik heb voor een redelijk prijsje een LaCie Rugged Thunderbolt/USB 3.0 256GB SSD externe schijf op de kop getikt. 256GB is ruim zat, even groot als mijn SSD die in de Thinkpad zat. Ik vond het zonde om zoveel ruimte aan Windows te besteden, waardoor ik het op de volgende manier heb opgelost. 128GB is toegewijd aan Windows 8, geformatteerd in NTFS. De overige 128GB heb ik als vrije ruimte ingesteld. Dit is belangrijk, als je Windows 8 wilt installeren op een externe schijf, maar niet de volledige externe schijf wilt gebruiken voor Windows.

http://img542.imageshack.us/img542/4379/62o0.png
De SSD in de LaCie Externe schijf is een SanDisk U100


http://img706.imageshack.us/img706/4499/dr5d.png
Aangesloten op de Thunderbolt connector. Redelijke snelheden, minder rap dan de SSD in de MBA, maar nog steeds veel sneller dan een HDD


Ditmaal heb ik Windows 8 op de 128GB partitie geïnstalleerd van de externe SSD, en na 15 minuutjes was alles klaar. Het voelt net zo snel als de Windows 8 installatie op de MBA. Vervolgens ook een Windows Experience Index 'benchmark' gedaan, wat geen slechte resultaten opleverde.

http://img4.imageshack.us/img4/6490/9q6c.jpg
De WEI score van Windows 8 op een externe SanDisk U100 SSD op een 128GB partitie.


Na de installatie ging ik weer terug naar OS X om te kijken of ik de 'BootCamp' partitie herkend kon worden door Parallels/VMWare. De 128 GB partitie waar Windows op staat wordt namelijk wel herkend als BootCamp (waarschijnlijk door de drivers). Maar helaas krijg ik dezelfde EFI Shell error als voorheen.

Zoals ik eerder zei, adviseerde ik, wanneer je niet je volledige externe harde schijf te wilt benutten voor Windows 8, om een partitie voor Windows te maken en een vrije partitie te creëren. In mijn geval wil ik de overige 128GB gebruiken als een echte externe schijf, waar ik bestanden op kan zetten. Om zoveel mogelijk compatibiliteit te behouden voor OS X en Windows, wil ik deze partitie formatteren als ExFat. De eerste keer ging ik echter de mist in, doordat ik beide partities als NTFS had aangewezen. Eenmaal in OS X en Windows kon ik de tweede partitie echter niet meer formatteren naar ExFat of verwijderen en opnieuw instellen. De tweede keer heb ik dus een 128GB partitie gemaakt voor Windows en de overige 128GB leeggelaten. Hierdoor kon ik na de installatie in Windows de tweede partitie formatteren naar ExFat.

Dit is een voorlopige oplossing voor Windows. Zo heb ik de volledige ruimte voor OS X en 128GB voor Windows om programma's te installeren en gebruik te maken van de kracht van de MBA. Intussen heb ik wel mijn virtuele Windows 7 teruggezet, om zeer snel MS Paint en Access op te kunnen starten. Ik hoop dat Parallels en/of VMWare met een oplossing komen voor het niet kunnen benaderen van de BootCamp partitie, en anders vind ik dit ook een goede oplossing.

Gegevens over de accuduur ben ik jullie nog verschuldigd. Dit omdat ik Windows 8 vanuit een externe SSD opstart, waardoor er net iets meer stroomverbruik is. Ook wil ik zeker zijn dat alle drivers en programma's zijn geïnstalleerd voordat ik een indicatie van de accuduur kan geven.


Conclusie
De MBA is een ultrabook welke sinds de eerste introductie aan de buitenkant amper is veranderd. Dit jaar heeft het een tweede microfoon erbij gekregen, en dat was het dan qua veranderingen aan het uiterlijk.

Aan de binnenkant hebben er wel wijzigingen plaatsgevonden. Zo is er een Haswell-processor en is het geen SATA SSD meer, maar een PCI-e SSD. De accu is iets groter geworden, zonder de MBA dikker te maken. Maar meer dan dit is er niet veranderd.

Voor de ultrabookkenners en liefhebbers zou je denken dat de MBA op dit moment weinig extra's te bieden heeft ten opzichte van de andere ultrabooks. Velen hebben een 1080p IPS scherm, wat voor goede kijkhoeken moet zorgen. De Vaio Pro is de eerste concurrent van de MBA, die een beter scherm heeft dan de MBA. Met behulp van een sheet kan de accuduur oplopen tot 14 uur. Opvallend is wel dat de Vaio Pro ook de enige concurrent is op de ultrabook markt met Haswell processoren.

Voor mij is dit in ieder geval weer een stapje omhoog ten opzichte van de X230. Ik lever in op processorkracht (i5-3210M) en deels Windows en wellicht bouwkwaliteit. Accuduur ga ik weer vooruit, evenals op het gebied van gewicht. Gebruikservaring is prima, maar Windows 8 heb ik nooit verschrikkelijk gevonden. Het werkte juist prettig en mijn droommachine was dan ook een 13' tablet met Haswell-processor, 8GB RAM, SSD en superlange batterijduur. Maar voorlopig blijft het bij een droom en ben ik uiterst tevreden met de MBA.

De MBA kan alledaagse taken makkelijk aan, maar een intensief spelletje spelen komt wel met trade-offs: warmte en geluid. De retina MBP 13' heb ik nooit overwogen, aangezien de prestaties ondermaats waren. De retina MBP 15' is voor mij weer een veel te hoge en dure stap, en ook daar waren er veel problemen. De MBA 11' vond ik dan weer te klein.

Al met al is de MBA een prima laptop voor de gemiddelde student die accuduur op prioriteit nummer 1 heeft staan. Op het gebied van processorkracht kom je bijna niet tekort en de snelheid van de MBA zorgt ervoor dat taken soepel en snel gaan. Over de prijs valt een beetje te twisten: enerzijds is het basismodel met studentenkorting een goede keuze, ten opzichte van de concurrentie. Anderzijds zijn de upgrades weer peperduur, en het geld moet dan uitgegeven worden, want achteraf kan het niet meer. Voorlopig steekt de MBA met kop en schouders boven de rest uit met zijn accuduur, maar met nog arriverende Haswell-ultrabooks en tablets voor de deur en Windows 8.1 is het nog even afwachten.

Update 11 september 2013
Voor de update had de MBA een algemene beoordeling van 5 sterren. Een aantal users merkte op dat als ik een gemiddelde zou nemen van de beoordelingen, dat ik never nooit op 5 sterren zou komen. Toen had ik als excuus dat het punt accuduur voor mij als student vele malen zwaarder woog.

Bij deze update ga ik toch een ster er af halen. De reden hiervoor is het probleem dat ik ben tegengekomen met mijn printer. Voor de softwareupdate van de printer was er niets aan de hand, maar na de update kan ik niet meer dubbelzijdig printen. Ook zijn er een aantal instellingen verdwenen. Met als gevolg dat ik nu moet printen via een virtuele machine of windows pc voor een vlekkeloze ervaring. Het is jammer dat er geen halve sterren konden worden gegeven, maar 5 sterren waard is het helaas ook niet. Voor de rest is mijn conclusie niet veranderd, en blijft het een prachtige machine. Maar wel een met een klein smetje.


Accessoires
De reden waarom ik deze sectie na de conclusie plaats, is omdat ik van mening ben dat sommige accessoires geen invloed hebben op de prestatie van de MBA. Natuurlijk zijn er enkele accessoires die de aansluitmogelijkheden vergroten, maar echte beïnvloeders op de prestatie zijn het niet. Voor de accessoires heb ik daarom ook een aparte conclusie in deze sectie.

De MBA kwam redelijk kaal aangeleverd, zoals eerder vermeld in de review. Geen meegeleverde sleeve of beeldadapters zoals bij de Zenbook (Prime) van Asus. Ik ben redelijk zuinig op mijn spullen en helemaal als het gaat om een enorme investering in één apparaat. Een sleeve was daarom een must als ik mijn MBA meeneem. Aangezien Apple producten vaak een universele standaard aanhouden bij hun productlijnen, zijn de accessoires ook makkelijk te maken en te vinden. Zo kan je bijvoorbeeld bij de Apple Store ook accessoires aanschaffen. Vaak zijn de producten duurder, dan waar je elders kan krijgen. Op het moment van schrijven heb ik enkele accessoires aangeschaft.

Accessoires - be.ez LA robe 13'' MacBook Air sleeve Graphite/Zwart
Als ik naar school ga, dan gebruik ik mijn Thinkpad schoudertas om mijn laptop, lunch, kladblok en heel soms boeken mee te nemen. De keuze voor een schoudertas is misschien niet goed voor mijn lichaam, maar ik vond het makkelijker. De schoudertas heeft binnenin aparte vakken, wat het scheiden van spullen makkelijker maakt. In een rugzak worden dingen vaak 'gepropt'. De schoudertas was oorspronkelijk gemaakt voor 15'' Thinkpads, maar deze kreeg ik gratis erbij bij de aanschaf van de X230. De X230 paste goed in de tas, en werd volledig bedekt, waardoor andere spullen de X230 niet kon beschadigen. De MBA is weer een ander verhaal. Daar steekt hij boven de bescherming uit, waardoor een deel beschadigd kon raken door andere spullen. Dit wil ik uiteraard niet hebben en was een sleeve voor de MBA in mijn ogen dé oplossing.

http://img59.imageshack.us/img59/3649/we8r.jpg
De situatie voor de sleeve


Het liefst had ik de MBA in het zwart willen zien, aangezien het in mijn ogen een mooie uitstraling geeft. De kleur van de sleeve moest voor mij dan ook zwart zijn, of heel erg in de buurt van zwart. Ik ging allereerst op zoek in de online Apple store. Daar zag ik de Incase 13' sleeve staan, welke volgens Apple ook geschikt was voor de MBA. Even op het internet gezocht naar reviews en dergelijke en het bleek ook te kloppen. Wellicht iets te gehaast op bestellen gedrukt, kwam ik achteraf pas achter dat deze speciaal gemaakt is voor de MBP. Ja, de MBA past er in, maar er zit dan veel loze ruimte tussen. Contact opgenomen met Apple via de mail en ik hoefde a) niet te retourneren en b) ik kreeg mijn geld terug. Een geluk bij een ongeluk laten we maar zeggen.

Vervolgens keek ik elders voor een sleeve. Op de website van A-mac zag ik deze 'be.ez LA robe 13'' sleeve' staan. Gelukkig was er een A-mac store in mijn woonplaats, waardoor ik het met eigen ogen kon zien en voelen. Ik was al redelijk snel verkocht en had de sleeve direct meegenomen.

http://img823.imageshack.us/img823/6229/2sjr.jpg
De sleeve


De sleeve heeft slechts een ritssluiting die 1/4 van het totale oppervlak bestrijkt. Hierdoor hoef je je geen zorgen te maken dat de rest van de case je MBA beschadigd. Ook bij de ritssluiting hoef je je geen zorgen te maken. Er zit een soort beschermstrip aan weerszijden, waardoor de MBA afgesloten wordt van de ritssluiting. Hier hebben ze goed over nagedacht. De case aan de binnen- en buitenkant is van een zachte, stevige maar kneedbare materiaal gemaakt. Excuses voor de ietwat vage omschrijving, maar beter kan ik het helaas niet verwoorden.

http://img546.imageshack.us/img546/8582/s62l.jpg
De ritssluiting welke maar 1/4 van het totale oppervlak bestrijkt.


http://img202.imageshack.us/img202/2162/j593.jpg
De 'beschermstrip' aan de binnenzijde bij de ritssluiting. De 'beschermstrip' wordt nu met mijn vingers dichtgeknepen, maar normaal wordt dat door de ritssluiting gedaan.


Ik gebruik het voornamelijk om de MBA veilig in mijn tas te kunnen vervoeren, en dat doet het (voorlopig) ook. Er zullen uiteraard alternatieven zijn voor de redelijk hooggeprijste sleeve zijn, welke vaak te vinden zijn op de Chinese webshops en/of websites zoals Ebay. Een hardcase om de MBA heen leek mij niet handig, aangezien de warmteafvoer ook deels via het aluminium gaat. De MBA kan een aardig warm kacheltje worden zonder hardcase, en met hardcase wil ik het niet eens weten.

Prijs: ¤25,95


Accessoires - Mini-Displayport naar VGA-adapter
http://img22.imageshack.us/img22/545/hd0r.jpg
Presentaties houden op de universiteit gaat nog steeds via beamers, waarbij je je laptop kan aansluiten op een VGA-aansluiting. De MBA heeft natuurlijk geen VGA aansluiting, anders zou het dunne profiel niet zo dun meer zijn. Als oplossing daarvoor kon er via een opzetstuk, een VGA kabel aangesloten worden via de Mini-Displayport / Thunderboltport.

Ik heb gekozen voor de Apple-variant, aangezien ik verhalen heb gehoord dat sommige non-Apple Mini-Displayport naar VGA adapter niet goed werkten. Het zou uiterst vervelend zijn als die kabel niet functioneert tijdens een presentatie voor een cijfer. Als test heb ik het aangesloten op mijn Samsung Syncmaster, waarbij de ervaringen eerder in de review terug te lezen zijn.

De kabel is aangeschaft via de online Apple-store, en toegegeven, het is best prijzig. Volgens andere vrienden kon ik net zo goed voor een normale Mini-Displayport naar VGA kabel kiezen, maar ik had liever dat het in één keer goed werkt.

Prijs: ¤29,00


Accessoires - Thunderbolt naar Gigabit Ethernet-adapter
http://img5.imageshack.us/img5/8939/u7iv.jpg
Nog een kabel, welke ik maar af en toe nodig zal hebben. Mijn wifi-verbinding thuis is niet altijd stabiel en heeft wel eens zin om een dag te staken. Gek genoeg is er dan wel internetverbinding via de Ethernetkabel. Ik heb al een aantal keer meegemaakt dat deze situatie voordeed bij een deadline, en daar heeft een Ethernetkabel ervoor gezorgd dat mijn levensjaren niet zo hard naar beneden ging.

De kabel doet wat het moet doen en wordt herkend door mijn MBA. De verbinding is stabiel en voorlopig zijn er geen rariteiten ontdekt. Wel moet ik een belangrijke kanttekening plaatsen. Zoals de titel suggereert, is het een Thunderbolt naar Gigabit Ethernet-adapter. De MBA heeft slechts één Thunderbolt port, en als je je kabel daarop aansluit, dan kan je vaak geen externe scherm gebruiken. Dit kan natuurlijk wel als je een (prijzige) Thunderbolt scherm hebt. Dit is erg belangrijk, en zorgt er wellicht voor dat je een USB naar Gigabit Ethernet-adapter moet overwegen. Vaak is de snelheid via USB wel (flink) lager.

Ook hier weer hetzelfde verhaal. Prijzig. Het maakt echter wel gebruik van een Thunderbolt aansluiting, wat weer heel wat anders is dan een Mini-Displayport kabel. Verder is een USB naar Ethernet kabel een alternatief, indien er gebruik gemaakt wordt van een extern scherm.

Prijs: ¤29,00


To-do list
- Accuduur Windows 8 via externe SSD
- Update met betrekking tot OS X Mavericks 10.9 na release

Andere verzoeken kunnen ingediend worden via een reactie hieronder. Ik zal dan kijken of het mogelijk is.



Changelog
16 juli 2013 - Inhoudsopgave toegevoegd en wat spelfouten eruit gehaald.
17 juli 2013 - Wifi resultaten toegevoegd en kleine foutjes eruit gehaald.
17 juli 2013 - SSD benchmark toegevoegd
17 juli 2013 - Afbeeldingen van fullscreen apps toegevoegd
25 juli 2013 - Ervaring met extern scherm toegevoegd
25 juli 2013 - Ervaring met printer toegevoegd
25 juli 2013 - Voorlopige ervaring met Windows 7 & 8 toegevoegd
05 augustus 2013 - Accessoires toegevoegd
11 september 2013 - Algemene beoordeling van 5 naar 4 sterren
11 september 2013 - Updates bij accuduur, scherm, printer, conclusie

Heb jij ook een Apple MacBook Air 2013 13,3" 4GB 128GB (NL toetsenbord)?

Deel je ervaringen en help andere tweakers!

Schrijf review

Reviews door de redactie

Reacties (64)

Wijzig sortering
heel nette review!

Ik wil nog een aantal dingen toevoegen op basis van mijn ervaringen (zelfde model, maar met i7 ipv i5). Om te beginnen heb ik een SSD van SanDisk. Je hebt ze dus wel degelijk in de 13" modellen. Op zich weinig over te klagen, want je schrijft met 550 MB/sec en leest met 750 MB/sec. In de praktijk merk je gewoon geen verschil. Je kan ook een Samsung of een LG scherm hebben. Zelf heb ik een gecalibreerd LG scherm en ik heb er eigenlijk weinig over te klagen. De kijkhoek is wat minder dan van de Macbook Pro die ik gewend ben, maar het gaat hier dan ook over een TN paneel. Van dag tot dag zie ik het verschil niet. Het is enkel wanneer ik aan een cover werkte (die volledig rood was), dat je duidelijk kan zien dat de kleuren onderaan het scherm er toch wat anders uitzien dan bovenaan het scherm. Maar in alledaags gebruik zie ik het niet.

De batterij is prachtig! Ik haal zelf 16 uur op één lading. Dit is met de helderheid op 25%, internet, mail, iMessages, papers schrijven, kalender aanpassen, woordenboek bekijken ... . Allemaal basic, alledaagse activiteiten. Ik speel een beetje vals omdat ik het het programma App Tamer gebruik (http://www.stclairsoft.com/AppTamer/index.html), wat automatisch het proces van een programma stop zet van sommige programma's in de achtergrond. Een beetje als de nieuwe functionaliteit in Mavericks, maar met (veel) meer instelmogelijkheden. Op elk moment staan er toch wel 8 programma's open op mijn Air, waarvan er een 6-tal "hidden" staan (appeltje-H).

Als je het scherm uitzet (omdat het scherm zelf na 5 minuten uitschakelt of omdat je een hot corner gebruikt om je scherm uit te zetten, wat ik doe) dan gaat ook de processor in een lagere energiestand. Hoe het juist zit weet ik niet, maar de batterijduur wordt fenomenaal verlengd en na een tijdje gaat alles wat trager op je Macbook Air. Heb je downloads aan de gang dan worden die mooi afgewerkt, maar ik merk dat bijvoorbeeld mail en iMessages wat trager binnenkomen als het scherm uit staat. Voor mij geen probleem, want zoals gezegd gaat de batterijduur er fenomenaal op vooruit. Hoeveel? Eerlijk gezegd heb ik het niet uitgeprobeerd. Ik verlies misschien 1 à 2% met scherm uit en WiFi aan ... per uur. Grappig weetje: de batterij indicator stopt bij 20 uren :). Van zodra je Macbook Air langer dan 20 uur op batterij kan, krijg je dus geen verdere info en blijft het gewoon op 20:00 staan.

Ik kan alleen maar beamen dat dit een héél stille laptop is. En bovendien een héél snelle laptop, voor zijn 15W processor. Als ik GCC compileer op 4 kernen (met optie -j 4), dan hoor je de eerste 10 minuten de ventilators niet. Daarna barst wel de hel los. Gelukkig genoeg duurt het maar een 35 à 40 minuten om GCC te compileren, waarbij in die tijd ook de twee dependency libraries gecompileerd werden.

Wat bootcamp betreft: Windows 8 geeft je ongeveer dezelfde batterijduur. Dit komt omdat Windows 8 al timer coalescence implementeert, een functie die ook in Mavericks zal zitten, waarbij er geprobeerd wordt om processen zoveel mogelijk op één moment in de tijd aan de CPU te voeden. Zo kan de CPU het grootste deel van de tijd in een slaapstand blijven. Windows 7 is een volledig ander verhaal. Daar haal ik ongeveer de helft van de tijd, tussen een 6 à 8 uren. Tenslotte ook al met Mavericks gespeeld, maar tot nu toe haal ik daar geen extra batterijduur. Mogelijk omdat het nog steeds een beta is, of omdat App Tamer al een (groot?) deel van het werk overneemt.

Ow, en sorry voor deze heel lange reactie ... hopelijk zijn jullie er iets mee }:O

[Reactie gewijzigd door kvaruni op 15 juli 2013 21:05]

Bedankt voor het delen van je ervaringen!

Accuduur is inderdaad fenomenaal. Ik had zelf een vraagje: hang jij de MBA aan het netstroom, ook al is ie volledig opgeladen. Ik had op de website van Apple zelf gelezen dat het in principe niets uitmaakt, zolang je maar eens in de maand een volledige cycle maakt. Het is nu vakantie, en ik wil eigenlijk mijn accu zo 'vers' mogelijk houden.

Verder zie ik dat je via bootcamp Windows 8 hebt geïnstalleerd. Daar had ik ook wat vraagjes bij:
- Zijn er problemen wat drivers betreft? Ik had ergens gelezen dat Windows 8 niet vlekkeloos werkt via bootcamp.
- Hoeveel GB neemt de Windows 8 installatie in? Van de gelekte screenshots zag ik namelijk dat Windows 8.1 (ruim) minder dan 10GB in nam. Het liefst wil ik optimaal gebruik maken van OS X, en dus de Windows partitie zo klein mogelijk houden.

Ik zal zelf overigens de SSD 'benchmarken', iets wat ik vergeten was. Ook zal ik even kijken of ik meer kan vertellen over de Samsung en LG schermen, en dat toevoegen in mijn review.
Ik hang mijn MBA nooit aan de lader, tenzij om de MBA op te laden terwijl ik de laptop niet gebruik. Bij mijn vorige laptop, een MBP, heb ik dat niet gedaan en na 3 jaar is de batterij nog een 60% van de originele capaciteit. Vroeger heb ik mijn iBook nooit gebruikt terwijl de iBook aan netstroom ging, en die batterij was nog 80% na 3 jaar. Ik weet het, dit is een héél onwetenschappelijke test, maar ik koppel mijn nieuwe MBA énkel nog aan netstroom om op te laden en wanneer ik de MBA niet gebruik :+ .

Wat Windows 8 betreft heb ik zelf geen problemen gehad met drivers. Je mag alleen even niet de laatste Intel drivers installeren, want dan kan je Windows 8 niet meer opstarten :). Het beste is gewoon de drivers van Apple zelf te gebruiken. De drivers van Apple lopen wel wat achter, dus hopelijk komt er toch vrij snel een update beschikbaar. Het installeren is ook wat anders dan vroeger, maar ik denk niet dat jij problemen zal hebben omdat dit jouw eerste MBA is (vroeger werd er een BIOS geïnstalleerd, nu werkt Windows 8 rechtstreeks op de EFI van de MBA, wat mooier en sneller is). Bij mij nam Windows 8 ongeveer 18GB in beslag. Ik denk dat een bescheiden partitie van 30GB wel voldoende zal zijn. Je kan ook altijd wat extra ruimte winnen door bijvoorbeeld System Protection enzo uit te zetten (zie bijvoorbeeld http://superuser.com/ques...e-disk-space-of-windows-8 ). Deze functie is veel minder belangrijk omdat de MBA een dual boot is en ik denk dan ook dat je geen al te belangrijke bestanden in je Windows 8 partitie zal plaatsen. Ik heb het alvast gewoon gelaten zoals het was :).
Mooie review, maar hoelang gaat de batterij mee onder win8 via bootcamp?
Bedankt!

Ik had Windows 8 via bootcamp nog niet geprobeerd, omdat ik dacht dat de drivers nog niet optimaal waren en er wat problemen mee waren. Ik wacht daar nog even mee, maar ik wil dit wel op mijn 'To-do' lijstje meenemen.
Ik wacht met spanning op de resultaten
Een MBA heeft een accu en geen batterij!
item deleten: CMD + Backspace

graag gedaan ^^
Ik moet CMD en Control echt goed uit elkaar houden. Ik drukte elke keer Control in 8)7

Bedankt!
Goede review! Vooral de real-life experience met accuduur vond ik erg interessant.

Hoe heb je het voor elkaar gekregen om maar 900 euro te betalen voor de MBA? Zelfs incl studentenkorting is hij nog 1000 euro.
Bedankt!

Ik had studentenkorting + een promo-code geregeld via een vriend. Hoe hij dat geregeld heeft, weet ik niet, maar ik ben hem dankbaar :)
Hoeveel korting krijg jij als student ? Zover ik weet krijg ik maar 6%. Mooie review, ik ben op dit moment ook aan het sparen voor precies dezelgfde Air, 13" + 8gb Ram.
Als het goed is krijg je via Surfspot 8% korting. Je moet dan inloggen via je gebruikersnaam en wachtwoord van je hogeschool/universiteit.

Ik kreeg via Surfspot/EUR 8%, meer korting dan de 'standaard Apple Education Store'
Nette review. Als mijn ThinkPad T420 niet zo goed beviel, dan had ik deze laptop gekocht.
Bedankt!

Ja, ThinkPads zijn zeer goede laptops, en eigenlijk hoopte ik op een ThinkPad variant van de Retina MBP. De X1 Carbon zag er ook prachtig uit, maar een enorm pijnpunt is de prijs van ThinkPad's in Nederland. Ze zijn belachelijk hoog geprijsd, soms zelfs duurder dan de MacBooks. Wellicht dat het in de toekomst anders is, maar voorlopig ben ik erg blij met de MBA.
ja de thinkpad T420 heb ik voor het werk en mijn cMBP is privé. Heb er in mijn review toen ook veel vergelijkingen tussen gemaakt.

De thinkpad vind ik wel onmogelijk om zonder externe muis te bedienen; De trackpad is te slecht om veel te moeten gebruiken
Klopt, vooral de touchpad van de X230 was verschrikkelijk. Het was te gevoelig en te klein. Gelukkig had het een trackpoint, wat ik ook heel erg fijn vond werken. Nu ik een reusachtige touchpad met multitouch-gestures heb, is het helemaal genieten geblazen.
Bedankt voor de interessante review, ik heb sinds kort ook een macbook air 13" base.

En ik ben ook aan de gang gegaan met de combinatie bootcamp-windows8-parallels

De makers van parallels zijn zich bewust van de problemen in combinatie met windows8 en je kunt er zeker van zijn dat er binnenkort een update komt. Kun je echter net als mij niet wachten en wil je wat meer moeite ervoor doen dan kun je het via deze weg werkend krijgen: http://forum.parallels.co...artition-with-Parallels-8
Graag gedaan.

Ik heb het inderdaad gelezen, maar ik wacht liever op een normale manier. Om eerlijk te zijn heb ik een MBA gekocht voor OS X en niet voor Windows. Ik gebruik Windows dan ook alleen voor de echt essentiële programma's, en aangezien het nu zomer is heb ik ze voorlopig niet nodig.

Maar in ieder geval bedankt voor de tip.
Ondervind je als bedrijfskundige veel nadelen met MAC OS X?
Ik ben nu derdejaars, maar ben niet echt problemen tegen gekomen, ondanks dat ik voor het eerst met OS X werk.

SPSS werkt vlekkeloos, het hele Office pakket is voldoende, met 1 smetje: Er is geen MS Access, welke ik nodig had voor bedrijfskundige vaardigheden. Gelukkig had ik het niet heel vaak nodig, waardoor je dit in principe kan virtualiseren voor die keren dat je het nodig hebt.
Zeer goede review!

Ik herken wat je zegt over dat de laptops erg heet worden bij de zwaardere taken.
Heb zelf een MBP Retina en die wordt dit ook.
Helaas voel je dit ook aan je toetsenbord, zo deed ik laatst Skyrim en werd de W om naar voren te lopen irritant heet.

Verder vind ik de laptops van Apple zeer goed, ze werken soepel en OSX bevalt mij ook erg goed. :)


Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn



Nintendo Switch Google Pixel XL 2 LG W7 Samsung Galaxy S8 Google Pixel 2 Sony Bravia A1 OLED Microsoft Xbox One X Apple iPhone 8

© 1998 - 2017 de Persgroep Online Services B.V. Tweakers vormt samen met o.a. Autotrack en Hardware.Info de Persgroep Online Services B.V. Hosting door True

*