Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie
Bekijk alle reviews

Zotac Z68-ITX WiFi Supreme Review

+2
Solarsparc 8 oktober 2012, laatste update op 8 oktober 2012, 3.609 views

Zotac Z68-ITX WiFi Supreme

Pluspunten

  • Goede featureset voor de grootte
  • Discrete videokaart met nog behoorlijk wat kracht
  • Qua grafische en algemene prestaties prima in orde

Minpunten

  • Zeer slecht koelende en luidruchtige chipsetkoeler
  • Irritant zoemend electronisch geluid bij load

Eindoordeel

Score: 1Per criterium
Prestaties Score: 1
Betrouwbaarheid Score: 1
Layout Score: 3
Featureset Score: 4
Ik heb dit bord gekocht omdat ik een compacte, stille HTPC wilde bouwen op basis van XBMC (Linux). Ik maakte me enerzijds zorgen om de prestaties van een Atom-based oplossing en anderzijds om de instabiltiteit van de huidige AMD APU-oplossingen icm Linux. Dit bord leek me de beste tussenoplossing: Een socket 1155 met een discrete GT430 van Nvidia (1GB DDR3). Om het geheel nog een beetje energiezuinig te houden koos ik voor een Intel i3 3220T CPU. De behuizing die ik heb gekozen is een MS-Tech MC-80AN:

http://i49.tinypic.com/20shevs.jpg

Het Zotac-bord was in de aanbieding voor 110 euro bij Salland.eu , gezien de featureset een prima prijs.

De featureset van het bord is heel aardig. Intern zijn er 2 SO-DIMM-sloten, 4 SATA, een x4 PCIx (open ended), een USB 2.0 header en een USB 3.0 header, alsmede interne aansluitingen voor AC97 en Intel HD Audio. Ook een losse 4-pins power header is aanwezig, en onderop zit een mSATA-slot waar rechtstreeks een SSD-module opgeprikt kan worden. Aan de achterkant is er gigabit lan, 2x USB 3.0, 2x USB 2.0, eSATA, HDMI, displayport, 2x DVI, 8-channel audio en een optische SPDIF. Ook zitten er 2 wifi-antennes aan de achterkant voor de ingebouwde wifi.

http://ic.tweakimg.net/ext/i/productsurvey/65650/22328.jpg

4 videopoorten lijkt bijzonder veel, dit is echter niet zonder limitaties. Het zijn in werkelijkheid 2x 2 poorten, waarbij 1 DVI-poort en de displayport hardwired zijn verbonden met de GT430, en de andere DVI-poort + HDMI met de onboard graphics van de Intel CPU. Deze zijn wel allemaal tegelijk te gebruiken, maar er zit dus een beperking aan vast wat betreft de GPU die aan de aansluiting verbonden zit.

http://ic.tweakimg.net/ext/i/productsurvey/65650/22329.jpg

Zotac levert aardig wat accessoires mee in de doos: een USB 3.0 slotplaat met high en low profile plaatje, een 4-pins power verlengkabel, 4 sata-kabels en een DVI-to-VGA-verloopje. De wifi-antennes zijn tevens inbegrepen.

Tijdens het bouwen vielen me al wat kleine minpuntjes op. Het eerste was de wegwerking (of gebrek ervan) van de draden naar de wifi-antenne. Deze hangen gewoon los en ze lopen midden over de CPU-koeling, tijdens 1 van de eerste keren opstarten kwam 1 van de draden in m'n koeler en schoot er een vin vanaf, de draden zijn bijzonder koppig en laten zich niet buigen zonder gewoon terug te schieten naar hun originele houding en er is weinig waar je ze aan vast zou kunnen maken.

Tweede punt was een combinatie van de gebruikte case en het bord: de case heeft een front-usb panel en een ingebouwde IR-sensor voor de afstandsbediening. Beide zijn voorzien van hun eigen USB 2.0 header, maar op het bord is maar 1 USB 2.0 header aanwezig. Nu had de case natuurlijk voor het geld best voorzien kunnen zijn van USB 3.0 voor de frontaansluitingen, maar een tweede USB 2.0 header op het bord was wel fijn geweest. Ik heb nu een USB 3.0 header to 2x female converter besteld, en een header-to-USB 2.0 male. Beetje een hackjob van draden maar het zou de truc moeten doen.

Een ander punt: de CPU die ik kocht is er 1 uit de Ivy Bridge serie. Er is een BIOS-update voor de Zotac, maar die was op mijn versie niet voorgeinstalleerd. Omdat het bord zonder CPU niet eens een BIOS tevoorschijn kan toveren (geen idee of andere borden dit wel kunnen, maar aangezien er een discrete GT430 aan boord is zou je zeggen van wel, dan ben je immers niet afhankelijk van de onboard intel graphics op de CPU), moest ik eerst nog ergens een Sandy Bridge CPU vandaan toveren om de BIOS te kunnen flashen. Ik moest toevallig nog een koeler verwisselen in een andere machine, maar ik kan gerust stellen dat CPU's wisselen niet m'n hobby is dus een minpuntje vond ik dit wel.
...

Het zal de oplettende lezer niet ontgaan zijn, ik ben niet al te positief over dit bord. De bovenstaande puntjes kan ik allemaal nog verdragen. Wat echter ronduit schandalig is aan dit bord, zijn twee dingen:

1: de ventilator van de chipsetkoeling functioneert ten eerste bijzonder slecht en maakt ten tweede een verschrikkelijk irriterend geluid. Naast geblaas zit er een luide zoem/fluittoon in die je gewoon niet kunt negeren als je voor de TV zit. Al bij de minste load schiet het toerental van de (geregelde) fan omhoog, met blijkbaar minimaal koelend effect want de koelvin en zelfs behuizing worden gloeiend heet (de behuizing is bijna niet aan te raken zonder je vingers te branden).

2: er komt een bijzonder irriterend electronisch zoemgeluid uit 1 van de onderdelen van het bord. Ik ben er niet achtergekomen wat het is, misschien een voltage regulator of iets dergelijks, want het geluid verschilt in frequentie en intensiteit. Idle in de BIOS hoor je het niet, maar zet je de machine aan het werk dan klinkt het alsof er iets ge-electrocuteerd wordt, het bekende knisperende geluid. Ik heb wat rondgelezen en het schijnt dat meer Zotac-borden (voornamelijk ITX) er last van hebben, maar een concrete oplossing heb ik niet kunnen vinden. BIOS downgraden of upgraden gaat niet (ik heb de laatste nodig voor de CPU, een nieuwere is er niet) en de tip om de "energy efficiency"-optie uit te zetten in de BIOS is goed bedoeld maar die optie zit niet in mijn BIOS.

Punt 1 heb ik min of meer opgelost door de stock fan te vervangen door een Noiseblocker XM2. De heatsink+fan-combinatie van Zotac is een custom gevalletje, er is niet iets out of de box waar je het mee kan vervangen (de fan zit verzonken in de sink). Ik heb de stock fan eruitgeschroefd en de XM2 met 2 schroeven in de heatsink geschroefd. De XM2 heeft een 3-pins header en draait dus fullspeed, maar hij is vele malen stiller dan de stock en heeft naast een beetje gesuis geen enkel bijgeluid. De behuizing blijft met de nieuwe fan lauwwarm, een teken dat dit bescheiden 40mm fannetje zijn werk vele malen beter doet dan de stock fan, zelfs al zit ie er min of meer opgehackt.

Punt 2 heb ik niet op kunnen lossen. Het geluid verschilt (hangt ervanaf wat de machine doet), maar is in veel gevallen 2 meter verderop op de bank zeer duidelijk te horen en bovendien bijzonder irritant, niet in de laatste plaats door het reflex wat we als techneuten hebben als we een knisperend geluid horen.. het klinkt echt alsof er iets kapot gaat. Ik durf eigenlijk niet te RMA'en, althans niet icm met een vervangend bord van hetzelfde type, omdat ik te bang ben dat het een design flaw is wat in de meeste exemplaren zit (dit is wat min of meer naar voren komt in diverse forumposts)

Al met al zit ik met het gevoel dat dit een dikke kat in de zak is. Op papier zit het bord er prima uit en in de praktijk doet het wat ervan verwacht wordt, maar het geluid in de standaardconfiguratie en zelfs na het vervangen van de stock cooler is gewoon onacceptabel voor een HTPC die fluisterstil zou moeten zijn. Ik verwacht dat ik nog een paar dingen probeer om van het electronische gezoem af te komen, maar als het niet lukt zal dit bord verdwijnen naar een plek waar ik het niet kan horen, en gezien de alternatieve toepassingen die ik op dit moment kan bedenken, kan dat maarzo de prullenbak worden.

Ik weet niet wat m'n volgende stap moet zijn: een tragere (en in geval van nvidia ION, verouderde) Atom-oplossing, of de gok nemen met 1 van de nieuwe AMD-gebaseerde APU boards en hopen dat XBMC daar een beetje redelijk mee om kan gaan, maar met dit bord ga ik mijn doel in ieder geval niet bereiken.

*Afrader*

Gebruikt in combinatie met:

Bekijk alle afbeeldingen:

Heb jij ook een Zotac Z68-ITX WiFi Supreme?

Deel je ervaringen en help andere tweakers!

Schrijf review

Reacties (13)

Wijzig sortering
Als het met de prestaties wel goed zit en er behoorlijk wat kracht achter zit, waarom geef je deze dan maar 1 ster?
omdat zijn fan kapot is door de wifi kabels.
Omdat voor een bord dat gemaakt is voor kleine, stille PC's, prestaties niet alleen in snelheid zitten maar ook in de geluidsproductie (of eigenlijk juist in de geluidsproductie. Tenminste, zo lees ik de beoordelingsopties.
vind niet echt dat je je best hebt gedaan.
ik heb namelijk ook bij salland deze gekocht, maar ik had wel eerst gekeken of de bios te updaten is als er geen sandy bridge cpu in zit.

je krijgt ook niet voor niks een bios update met een readme waar in staat:
only if you plan to upgrade sandy bridge to ivy bridge.

maar goed, foutje kan gebeuren.

dan heb je eerst een kabel in de cpu fan laten lopen, en er iets afgebroken was.
en de chipset fan vindt je ook niet goed,

ik vind dat er nogal lomp gedaan is.

ik heb dus ook een i7-2600k besteld in plaats van een i7-3770.
marja. suc6 met het retour sturen van je MB of CPU.
vind niet echt dat je je best hebt gedaan.
Mijn punt was dat het bord zonder bestaande Sandy Bridge CPU niet te gebruiken was, nu had ik er nog 1 die ik kon gebruiken dus het is opgelost (wat ik ook al aangaf in de review). Was ook niet echt onderdeel van de kritiek, maar meer een waarschuwing voor mensen die een Ivy Bridge-CPU willen gebruiken. Heb je geen toegang tot een tweede CPU dan kun je namelijk niets. Een verouderde CPU kopen vind ik geen alternatief.
ik vind dat er nogal lomp gedaan is.
De afgebroken vin is deels mijn eigen schuld ja, als ik beter had opgelet was het niet gebeurd, maar het is gewoon een matige afwerking, even een geleidertje op het bord en dit was niet gebeurd. Ze hebben het niet afgwerkt om de prijs te drukken, dat is jammer.
Maar ook dit heb ik niet perse meegenomen bij de beoordeling (staat ook niet bij de negatieve punten)

Wat mijn mening over de chipsetfan met lompheid te maken heeft, geen idee. Het ding maakt gewoon herrie die niet thuishoort in een HTPC-setup, punt. Bovendien legt hij het qua geluidsproductie en koelcapaciteit genadeloos af tegenover een 40mm bovenop de heatsink geschroefd.

[Reactie gewijzigd door Solarsparc op 9 oktober 2012 16:12]

Volgens mij is de volgende stap het bord terugsturen. Punt 2 klinkt echt niet goed. Contact opnemen met de winkel of Zotac lijkt mij het handigst.
Dat tweede lijkt mij inderdaad niet goed, maar dat eerste is toch zo op te lossen met bijv. een 80mm fan? Of desnoods een 120mm?
Ik heb een 120mm fan geprobeerd, die haalde niet zo heel veel uit. Ik had hem onder het rooster gehangen aan de bovenkant van de case, maar daar hangt ie boven de CPU en niet boven de chipset. Zonder te boren is er geen mogelijkheid om hem dichter bij de chipset te krijgen, en de case heeft sowieso niet genoeg hoogte - of je moet zelf een ventilatierooster boren of frezen. Met een optische drive heb je sowieso geen opties (maar die gebruik ik persoonlijk niet).
De 120mm (Noctua NF-P12) hield de boel wel iets koeler, maar zelfs op 20-30% is de stock fan te hinderlijk. De 40mm die ik nu gebruik is in principe wel een bevredigende oplossing voor #1.

[Reactie gewijzigd door Solarsparc op 8 oktober 2012 20:12]

heb je al een andere cpu koeler geprobeerd, een met 4 heatpipes bijvoorbeeld de
xigmatek Preaton LD964.
misschien zit er geen koelpasta bij.
deze zou de cpu een stuk koeler houden en past ook naast de videokaart op het MB.
de fan op deze xigmatek kun je aansluiten op je pwn van het MB en de snelheid regelen in de bios.

als ik je goed begrepen heb, heb je dus de videokaart/chipset ventilator al vervangen door de noiseblocker 40mm.
de 40mm die van noiseblocker op de videokaart/chipset kun je dan ook houden.
dat past gewoon nog steeds als het goed is.

hopelijk zijn dan je problemen opgelost.

punt 2 heeft waarschijnlijk te maken met een wifi kabel die in de cpu koeler is gekomen.
ik hoop dus dat de nieuwe cpu koeler alles op lost voor je.

maar wat ik niet goed begrijp je zegt: tijdens 1 van de eerste keren opstarten kwam 1 van de draden in m'n koeler en schoot er een vin vanaf.

opstarten gaat niet met ivy bridge je bedoelt vast aanzetten.

[Reactie gewijzigd door CFOS op 9 oktober 2012 10:47]

heb je al een andere cpu koeler geprobeerd, een met 4 heatpipes bijvoorbeeld de
xigmatek Preaton LD964.
De stock i3 low profile koeler doet het nog prima zelfs al is er een vin af, hij is stil en de temperatuurregeling werkt prima. De CPU blijft prima koel, geen enkel probleem.
punt 2 heeft waarschijnlijk te maken met een wifi kabel die in de cpu koeler is gekomen.
Dat zou me erg verbazen, het geluid komt niet uit de koeler of de CPU, het is 1 van de onderdelen in de omgeving. De CPU is ook geen moment oververhit geweest of iets dergelijks.
Bovendien ondersteunen de forumposts bij Zotac mijn verhaal.
opstarten gaat niet met ivy bridge je bedoelt vast aanzetten.
Naja, gefaalde opstart dan :) Heb eerst de Ivy Bridge geprobeerd om te kijken of ie zo opstarte, hij spinde wel maar geen beeld, paar andere dingen geprobeerd om zeker te weten dat ik niet iets verkeerd had aangesloten en toen vloog ie eraf. Daarna 2400k erin, BIOS geflasht en 3220T er weer in.

[Reactie gewijzigd door Solarsparc op 9 oktober 2012 16:16]

Ik heb dezelfde afweging/keuze moeten maken als jij, maar ik ben wel voor de amd-apu set gegaan. Maar dan lekker met XBMC onder windows7, en niet onder linux. Draait echt als een TIET.
zoveel tips bij het uitzoeken en assembleren van een zelfbouw systeem.
en nog gaat het bij sommige mis.
kijk gewoon wat er mogelijk is op je MB en pruts niet zo met kabels.


Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn



Nintendo Switch Google Pixel XL 2 LG W7 Samsung Galaxy S8 Google Pixel 2 Sony Bravia A1 OLED Microsoft Xbox One X Apple iPhone 8

© 1998 - 2017 de Persgroep Online Services B.V. Tweakers vormt samen met o.a. Autotrack en Hardware.Info de Persgroep Online Services B.V. Hosting door True

*