Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie
Bekijk alle reviews

Thermalright HR-03 Plus Review

Thermalright HR-03 Plus

Pluspunten

  • Koelt uitstekend (icm fan)
  • Geen geluid (excl. fan)
  • Mooi design
  • Stevige materialen
  • Installatie is leuke klus
  • Twee installatieopties

Minpunten

  • Groot
  • Warme lucht blijft in kast
  • Kost je de videokaartgarantie
  • Prijs vraagt serieuze overweging
  • Extra fan is nodig

Eindoordeel

Score: 4Per criterium
Modbaarheid Score: 5
Compatibiliteit Score: 3
Installatiegemak Score: 3
Geluidsproductie (min) Score: 5
Koelvermogen Score: 4
Prijs Score: 4
Waarom deze VGA-koeler?
Ik wilde graag een superstille videokaart, aangezien mij hele kast op stilte gebouwd is. Maar omdat ik uiteindelijk graag een 8800GTS wilde, was de toekomstige kaart dus stock niet passief gekoeld. Daarom moest dat maar met een externe koeler gebeuren. Na een tijdje zoeken bleek dat de meeste VGA-koelers niet compatibel zijn met de 8800-serie vanwege de gpu-grootte. Daarentegen bleek Thermalright met de HR-03 PLUS speciaal voor de 8800-serie een koeler aan te bieden, dus de keuze voor dit stuk metaal was snel gemaakt. Daarnaast doe je het ook alleen al voor het idee: een passief gekoelde GTS 640 Mb…
Ik moet wel vermelden dat je garantie van de videokaart officieel vervalt als je aan de stockkoeler gaat rukken… maar boeit een echte tweaker dat wat?


Verpakking en inhoud
Thermalright biedt zijn producten bijna altijd aan in een bruine doos met zwarte letters, en meer niet. Bij de HR-03 PLUS is dat precies hetzelfde. Ik kan het wel waarderen, anderen blijken het iets minder mooi te vinden. Maar goed, alles was veilig en stevig opgeborgen tussen het piepschuim. Laten we eens opnoemen wat er allemaal tevoorschijn kwam:
- De mooi-gedesignde HR-03 PLUS zelf
- Een handleiding voor het inbouwen
- Een doosje met (1) een tube koelpasta, (2) zakjes met benodigde componenten als RAM-heatsinks, de HSI-heatsink en allerlei schroef- en klemgerei en (3) clips waarmee je 92mm-fan op de koeler kan klemmen.
- Een sticker met Thermalright-reclame (en bedankt…)

De handleiding is zeer beknopt (de plaatjes geven het meeste uitleg, en doen dat overigens goed), het is een tweezijdig bedrukt A4-tje. Opvallend is dat er vanuit wordt gegaan dat je een niet-meegeleverde fan op je koeler gaat installeren (of dat nodig is zal ik later behandelen). Het metalen materiaal is allemaal stevig en precies op maat. De koelpasta had ik niet nodig, aangezien ik een tubetje Arctic Silver 5 gekocht had (omdat vele Tweakers daar lovende woorden over spreken). Verder is het raar om alleen 92mm-clips bij te leveren: waarom ook geen 120mm bijvoorbeeld? Dan had ik die mooi kunnen gebruiken, de clips konden nu onverrichter zake terug de doos in.


Klaarmaken van de videokaart
Voordat je kunt installeren, moet de kaart gereed gemaakt worden. Dat betekent:
- Een ruime werkplek klaarmaken (benodigdheden klaarleggen)
- (je schatje uit je computerkast slopen)
- De schroeven van de stock-koeler losdraaien
- Stock-koeler eraf halen. Een beetje draaien en schuiven gaat nog het beste, omdat de koelpasta kleeft.
- Even de ontblote techniek bewonderen. De videokaart blijkt opeens niet veel meer dan een printplaatje te zijn…
- Alle achtergebleven koelpasta verwijderen, en de koeloppervlakte brandschoon maken. Ik deed dit met behulp van terpentine (wasbenzine of iets dergelijks werkt ook best, het gaat om de alcohol) en een brillenpoetsdoekje. Werkt uitstekend. Dat je voorzichtig moet doen lijkt me op deze site een wat overbodige tip, maar goed…


Twee installatiemogelijkheden…
Voordat ik de eigenlijke installatie behandel, wil ik eerst even wat uitleggen over de twee mogelijkheden die je hierbij hebt…
Je kunt de HR-03 PLUS op twee manieren installeren. Zoals je op de foto’s wel kunt zien, wordt het contact tussen koeler en GPU gelegd via de ‘heatsink base’: het vierkante blokje metaal waar de 6 gladmetalen heatpipes uitkomen. Het is mogelijk om voor beide kanten te kiezen, ze zijn ook allebei mooi glad. Bij optie 1 installeer je de koeler met de ‘binnenkant’ van de heatsink base tegen de GPU aan, waardoor je de koeler als het ware om de kaart heen bouw: de heatpipes beginnen aan de onderkant, de heatpipes buigen zich om de kaart heen naar boven, en de koelvinnen bevinden zich boven de videokaart (zeg maar aan de kant van de CPU). Bij optie 2 plak je de ‘buitenkant’ van de heatsink base tegen de GPU aan, waardoor het geheel van de koeler onder de videokaart blijft.
Dit klinkt allemaal ingewikkelder dan het is, maar aan elke consument is de keuze welke manier van installatie hij kiest. Ik heb zelf gekozen voor optie 2, vanwege de volgende redenen:
- Tussen videokaart en CPU is niet veel ruimte, vooral vanwege de prachtige passieve koelinstallatie van mijn MSI P35 Platinum.
- Als ik voor optie 1 zou gaan, dan ga ik mijn CPU-airflow verstoren.
- Onder je videokaart heb je de meeste ruimte om te spelen met koelers en fans, afhankelijk van je opbouw van je bussen (PCI-E, PCI e.d) en de hoeveelheid ingeprikte kaarten in die bussen. Ik had alleen een smalle draadloze-netwerkkaart, die verder geen problemen opleverde.
- Zoals ik het nu heb, blaas mijn extra 120mm-fan de lucht door de vinnen tegen de videokaart aan, zodat de RAM-sinks ook hun luchtstroompjes hebben. Lijkt me een prima zaak.
De handleiding houdt rekening met deze twee installatietypes, en kent dan ook twee uitlegroutes bij de onderdelen die je dan anders moet installeren.

Installeren
Alhoewel de handleiding duidelijk genoeg is, zal ik het hier toch even kort langslopen en met wat tips strooien.

Stap 1: HSI-heatsink
Stap 1 in het installeren van de HSI-heatsink. Laagje koelpasta erop, en de klemmen door de gaten drukken. Prima materiaal, het zit stevig vast.

Stap 2: RAM-heatsinks
Hierna is het de beurt aan de RAM-heatsinks. Er zit al koelpasta aan de koelertjes, dus het zou een kwestie van stickertje eraf trekken zijn, en opplakken maar. In de praktijk bleek dit wat moeilijker te zijn. Zoals vele reviewers constateren plakken de sinks maar matig. Goed vastdrukken en dat even volhouden helpt in de meeste gevallen wel, maar bij mij lag er na één dag al eentje op de bodem van de pckast. Dit kan prima opgelost worden door een beetje superlijm, zoals ik gedaan heb.
Wat ik hierbij nog even wilde vermelden is dat 8800GTS-bezitters 2 herkansingen hebben. Aangezien zij maar 10 RAM’s (10 x 64MB = 640MB) hebben, en GTX/Ultra’s 12 stuks (12 x 64MB = 768 MB), kun je sinks die heel slecht pakken gewoon kapot stampen en je geluk met een andere proberen. Hoe dit bij de 320MB-versie van de GTS zit, weet ik niet, maar het lijkt me logisch dat die helemaal ruim in de heatsinks zitten.
Ik heb, om te controleren of ze goed vastzaten, de videokaart een nacht op z’n kop neergelegd (zoals hij dus ook in je kast zit). Maar zoals blijkt is dat geen garantie dat ze altijd vast blijven zitten, zeker niet als je je kast regelmatig meeneemt naar bijv. LAN-parties.
Let er trouwens wel op dat je 3 soorten heatsinks hebben, en dat je vooral de versies A en B niet door elkaar haalt – B is zonder vinnen, omdat je anders in de knel zou komen met de heatpipes van de GPU-koeler.

Stap 3: GPU-koeler himself
Na de kleine heatsinks is het de beurt aan de grote koeler, die de GPU koud moet houden. (ik ga hierbij uit van installatie-optie 2) Allereerst is het slim om de heatsink base brandschoon te maken, wederom met een alcoholische vloeistof en een zacht doekje. Voordat je de GPU insmeert met een laagje koelpasta is het slim om de Bracket Mount op de heatsink base te klemmen, en de schroeven in die Bracket Mount te draaien. Je moet ze er niet in ‘hangen’, maar helemaal door draaien totdat ze er stabiel aan vastzitten. Dat bespaart later een hoop gepriegel, en het moet toch omdat je anders de bouten later niet goed aan kan draaien.
Het opsmeren van een dun laagje koelpasta gaat prima met behulp van een bankpasje ofzo. Nadat je dat gedaan hebt, is het grote moment daar! Plaats de koeler op de GPU, op zo’n manier dat de schroeven door de gaten in de videokaart aan de andere kant van de printplaat weer naar buiten komen. Het is de zaak om vanaf hier de kaart en koeler goed aan elkaar vast te klemmen met 1 hand. Het is misschien fijner als je even iemand vraagt hierbij te helpen, maar ik heb het ook alleen gedaan. Laatste stap is het aandraaien van de bouten. Vergeet het stukje Thermal Pad niet, alsmede de Cross-shaped backplate met de rubberen ringetjes. Het is trouwens slim om, voordat je aan de koelerinstallatie begint, even te checken of je alles binnen handbereik hebt. Hoef je geen moeilijke manoeuvres uit te halen met in één hand de videokaart angstvallig geklemd. :) Draai het gewoon lekker strak aan, de koeler weegt nogal wat. Ik heb na de installatie wel eens getwijfeld of ik de kaart niet extra moest ondersteunen, maar het lijkt me toch een beetje overdreven. Maar dat ik er überhaupt aan denk, geeft al aan dat hij in ieder geval een stuk zwaarder lijkt dan de stockkoeler.

Stap 4: extra fan
Thermalright gaat ervan uit dat je altijd een fan op de koeler installeert, en wel een 92mm-molentje. Ik dacht bij de bestelling van de HR-03 PLUS: ‘er moet een fan op, maar ik wil stilte, dus ik doe een 12cm versie.’ Dat werd een Arctic Fan 12. Deze is 120mm, heeft een speciale constructie tegen trillingen (de fan hangt via rubberen pootjes aan het frame), en heeft een 4-pinsconnector vanwege zijn PWM-functie. Dit geeft de mogelijkheid om hem te koppelen aan alle andere fans (Case, CPU e.d.), zodat er een netwerk van fans ontstaat die op dezelfde snelheid draaien. De rpm kan bewegen tussen 400 en 1500 toeren.
Omdat ik dus heel eigenwijs een 120mm i.p.v. een 92mm-rotor had besteld, kon ik de meegeleverde fankleppetjes niet gebruiken. Bovendien, ik vraag me af of je hier überhaupt Arctic Cooling fans mee kan vastklemmen, vanwege hun speciale anti-trillingsbouw. Maar goed, ik heb dit opgelost door de fan simpelweg vast de binden met plantenbinddraad – je weet wel, van dat ijzerdraad met een groene strook plastic erom heen. Met drie stukjes draad zattie muurvast, en deze constructie hangt nog steeds uitstekend. Overigens steekt de 120mm fan één à twee centimeter uit ten opzichte van de koelvinnen. Ik heb deze centimeters laten uitsteken aan de kant waar de heatpipes de koelvinnen binnen komen, omdat de fan zo de totale breedte niet uitbreidt en tegelijkertijd de heatpipes alvast wat koelt.

Na deze vier stappen kun je het hele zaakje weer je PCI-Express-slotje inschuiven. Stekkertjes erin, en gaan met die banaan. En dan maar eens het een en ander gaan meten.

Afmetingen
Ik vond bij het uitzoeken van deze koeler de afmetingen heel onduidelijk. Veel mensen waarschuwden voor de afmetingen, maar weinigen kwamen met duidelijke meetresultaten. Daarom heb ik het meetlint maar even bij de hand genomen.
De breedte van de koeler is bijna 15,5 cm. Dit is dus zeg maar de richting van achterkant tot voorkant kast. Maar omdat de GPU ongeveer in het midden van de videokaart zit, en een GTS inclusief voedingsstekker krap 24 centimeters is, kan dit volgens mij bij niemand een probleem vormen. Vanaf het moederbord tot aan de buitenste rondingen van de heatpipes gemeten telt de koeler 15 centimeters. Bij mij hangt de voedingskabel van de fan er ook nog omheen, maar dat is helemaal mijn eigen keuze en is absoluut niet nodig. Als laatste is de koeler zelf 5,5 cm hoog, gemeten vanaf de bovenkant van de videokaart. De Arctic Fan 12 doet nog eens 4 cm in het laatje, waardoor het totaal op krap 9,5 cm komt.


Koelprestaties
Ik heb de temperaturen gemeten met Nvidia Monitor View (het enige programma dat toch nog toe de videokaarttemperaturen kan lezen bij mij. Vista?), terwijl ik de toerentallen van de fan met Speedfan regelde. Bij normaal gebruik (beetje surfen en typen) en de fan op 100% (1499 RPM), ligt de temperatuur op een constante 39C. Gooi ik de fan helemaal uit, dan stijgt de temperatuur langzaam naar 54C.
Ga ik de videokaart daarna belasten met games (Ik checkte de warmte ongeveer na een uur gamen, met de fan op 100%), dan stijgen uiteraard de temperaturen. Call of Duty 2 (Alles Full, incl. AA) krijgt de GPU niet warmer dan 46C. Ook de Call of Duty 4 Demo (Alles Full, incl. AA) haalt opvallend genoeg exact dezelfde maximum temperatuur (46 graden). Medal of Honor Airborne (Alles Full, incl. AA) perst daar hooguit nog 2 graden meer uit: de meeste tijd 47 graden, heel soms 48.
Voordat iedereen begint te juichen over deze temperaturen, wil ik wel een kanttekening maken over deze prestaties. De airflow in je kast blijkt ook van grote invloed te zijn. Ik heb een soort testje gedaan met MoH Airborne. Allereerst een uurtje gamen met fan op 100%, dat leverde de zojuist genoemde 47C op. Gooi ik de fan daarna uit, dan ligt na een half uurtje de temperatuur op een constante 69 graden. Maar, haal ik daarna de zijkant van de kast af en verstoor ik daardoor grondig de airflow, dan stijgt de temperatuur met een mooie boog naar 83 graden!! Nu heeft mij kast onderin een speciale airflow (zie hier), maar blijkbaar kan dat zomaar 15 graden schelen. Nu is het ook weer niet zo dat je kunt zeggen dat de fan dus eigenlijk ‘alleen maar’ de 20 graden tussen de 47 en 69 graden voor zijn rekening neemt. Immers, op het moment dat de fan vol staat te blazen, heeft de airflow totaal geen invloed meer op de luchtstromen in de koelvinnen. Ik zie het dus zo: een goeie airflow levert zo’n 15 graden temperatuurreductie op, een extra fan zomaar 40 graden. Nu heeft die Arctic fan 12 een ongelofelijke luchtverplaatsing (94,7 m³/h tegen bijv. 47,6 m³/h voor de Arctic Fan 8 ), dus niet alle fans zullen zo presteren. Op volle toeren zijn de luchtverplaatsingen wel te horen, maar als je de fan op 85% zet istie muisstil.
Concluderend over de koelprestaties ben ik zeer tevreden. Het heeft een duidelijke reden dat Thermalright ervan uitgaat dat je een fan installeert: zonder fan of airflow schieten de graden bij een game al snel richting de 90. En alhoewel ik op internet las dat ze 100 graden ook nog wel konden hebben, lijkt me dit niet gezond voor de videokaart. De heatpipes zijn dan ook niet aan te raken, zo heet. Als er toevallig een kabeltje tegenaan hangt, dan ga je straks nog smeltingseffecten krijgen…
Maar op het moment dat je een fan installeert, kelderen de temperaturen onmiddellijk, bij mij met gemak 40 graden. Dat biedt absoluut ruimte voor veel overclockmogelijkheden, al hou ik me daar zelf niet mee bezig. Daarnaast, ik gebruik mijn computer lang niet voor gamen alleen. Ik zit soms uren achterelkaar te typen of te surfen. Op dat moment kan je fan rustig uit.
Wat wel een nadeel van dit systeem ten opzichte van de stockkoeler is, is dat bij de stockkoeler de lucht niet in je kast terechtkomt maar via zijn eigen circuitje direct de kast verlaat, en dat bij deze koeler de warme lucht in de kast blijft. Je kast zal meer opwarmen, en de overige fans zullen hoogstwaarschijnlijk meer toeren gaan draaien (tja, hoeveel zal dat zijn?).


Geluidsproductie
Dit vind ik ook wel een belangrijk aspect van deze koeler. Passief betekent 0 dB, en zeker tijdens veel niet-game activiteiten kan de fan rustig uit. Denk aan typen, internetten, filmkijken, foto’s bewerken, je muziek sorteren en ga nog maar even door. Installeer je bijv. de Arctic Fan 12, dan hoor je alleen meer geluid als je echt op volle vermogen gaat draaien. Alles onder de 85% van het toerenbereik geeft een verwaarloosbaar geluid. Voeding en CPU-koeler maken nog meer geluid.


Prijs
Ik heb de HR-03 PLUS bij Salland Automatisering gekocht voor 42 euro. Je kunt enige discussie voeren over of dat veel of weinig is, maar volgens mij hangt dat gewoon af van de hoeveelheid nut die jij vindt dat dat ding oplevert. En ik vind hem zeker nuttig, hij koelt uitstekend en dat met bijna geen geluid. Ik had het geld er zeker voor over. De kosten voor een fan komen er dan bij (in mijn geval een ongelofelijke 4,32 euro… geen geld voor zo’n powerfan). Het is echter wel terecht om een prijsoverweging te maken, zeker als je stockkoeler voor jou geen storende geluiden oplevert.


Conclusie
De Thermalright HR-03 Plus doet waar hij voor op de markt is gezet: stil en goed koelen. Alhoewel er een paar minpuntjes te noemen zijn, verbleken die toch wel bij de positieve eigenschappen. Een aanrader voor elke bezitter van een 8800-kaart.

Gebruikt in combinatie met:

Bekijk alle afbeeldingen:

Heb jij ook een Thermalright HR-03 Plus?

Deel je ervaringen en help andere tweakers!

Schrijf review

Populaire reviews door gebruikers

Reacties (16)

Wijzig sortering
Wat een mooie en prachtig uitgebreide review! :)
Die jij in amper 4 minuten volledig aandachtig gelezen hebt?... :+ :X
Je hebt 't meerdere malen over de garantie.... Ik kan uit ervaring zeggen, dat als je gewoon heel netjes de koeler er af haalt, en vervangt door een andere, en er gaat wat kapot, dat je rustig de oude er weer op kan zetten, en terug sturen. Zolang je zorgt dat je niks beschadigd dan gaat er niks verkeerd... Sterker nog, ze kijken er niet eens naar! (Ik had het met een 7900GT van XFX)
Klopt, dat verhaal heb ik meer gehoord. Maar daarom schreef ik ook dat je 'officieel' je garantie verliest, wat natuurlijk wel zo is. Maar in de praktijk zie ik ook niet veel problemen komen.
mooie review, top man,
Ik denk dat je je temps nog wel wat lager kunt krijgen door je kabels goed weg te werken.
Uitstekende review.Thanks. ;)
Zeer uitgebreide review! :O

Ik hoop alleen voor je dat je niet echt je ramsinks met superlijm hebt bevestigd.... :|
Die ga je namelijk niet meer los krijgen ( ja, alleen met chip en al :P )en gewone superlijm zal volgens mij nauwelijks warmte doorgeven..... en zoiets gaat natuurlijk wel weer problemen geven bij eventuele RMA, maar alleen als ze 't checken natuurlijk.

Hele complete review, probeer 'm volgende keer alleen iets compacter te houden :Y)
Ik heb bij 1tje een miniscule hoeveelheid superlijm gebruikt, dan kan nooit problemen gaan geven.

En ja, ik vind het echt zielig als je een review schrijft van 100 woorden. Ik ben van mening dat je een review schrijft om het product zo eerlijk mogelijk te beoordelen, en dat doe je voor potentiele kopers. Nou, dan weet ik van mijzelf dat je graag een lang stuk leest dat goede info geeft, dan een zielig stukje tekst met 0,0 waarde.

Maarre, ik geef toe, hij is iets langer geworden dan eigenlijk de bedoeling was.
NEE!!!! gaan we nu zeuren over een TE LANGE review dat ga je niet menen man ;)

Coole review, het is duidelijk en heel erg leuk om te lezen!
Ik ben HEEL erg nieuwschierig naar je kast!! kan je een merk/typenummer posten?? dan kan ik m ff checken ^^ ben al een aardige tijd naar een goede en leuke kast.
Kijk eens bij "Gebruikt in combinatie gebruikt", daar staat de gebruikte behuizing bij :)

Dat is bedoeld als reactie op Qscenix

[Reactie gewijzigd door L.N. op 9 november 2007 14:53]

Het is dus de AC Silentium T1 Pro, zoals idd aan het begin vermeldt staat. Voor mijn review van die kast zie http://tweakers.net/productreview/5396 .
oopz :P dat getuigt niet van een echte tweaker dacht ik zo O-) ... Maar toch bedankt! _/-\o_
Hoe was de geluidsproductie mét fan? Daar ben ik benieuwd naar.
Sorry, kheb je reactie gemist. Ik heb de fan alleen aan tijdens het gamen, en dan heb je toch je headset op. Ik draai hem dan op 80%, ingesteld met SpeedFan. Je hoort hem dan eigenlijk niet. Hij wordt sowieso overstemt door de fan van de voeding.

Samengevat: niet merkbaar. :D Kheb het overigens niet gemeten met dB-meter ofzo, daar ben ik te weinig technisch voor.


Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn



Nintendo Switch Google Pixel XL 2 LG W7 Samsung Galaxy S8 Google Pixel 2 Sony Bravia A1 OLED Microsoft Xbox One X Apple iPhone 8

© 1998 - 2017 de Persgroep Online Services B.V. Tweakers vormt samen met o.a. Autotrack en Hardware.Info de Persgroep Online Services B.V. Hosting door True

*