ASRock Z68 Extreme3 Gen3

Update: Foto's/Screenshots toegevoegd.

Algemene beoordeling
Ik heb dit bord gekozen uit 3 moederborden die ik had geselecteerd, namelijk zijn broertje; de Extreme4 Gen3 en de Z68-GD65(G3) van MSI. Het MSI bord bood niet echt meerwaarde ten opzichte van de ASRock's, en omdat deze toch wat duurder was ben ik uiteindelijk voor de Extreme3 gegaan. De extra USB3.0 header, het 3e PCI Express (2.0) slot en de extra SATA aansluitingen die bij de Extreme4 aanwezig zijn vond ik de 40 euro extra niet echt waard. Ik heb van dit besluit geen moment spijt gehad.

Featureset

• Digi Power, Geavanceerd V8 + 4 Power Phase Design
• 2 x PCIe 3.0 x16 slots, Ondersteunt AMD Quad CrossFireX™ en NVIDIA® Quad SLI™
• Ondersteunt Intel® HD Graphics Built-in Visuals
• Dr. Debug, Smart Switch Design: Power/Reset/Clear CMOS Switch with LED
• Ondersteunt Intel® Smart Response, Lucid Virtu Switchable Graphics
• Features: ASRock XFast USB, XFast LAN Technologies ASRock On/Off Play, graphical UEFI, ASRock Extreme Tuning Utility (AXTU)
• Combo Cooler Option (C.C.O.)
• Audio: 7.1 CH HD Audio met Content Protection (Realtek ALC892 Audio Codec) en ondersteunt THX TruStudio™

Op dit moederbord bevinden zich twee SATA3 (6GB/s) en vier SATA2 (3GB/s) aansluitingen. In mijn geval bezetten mijn SSD en WD Caviar Black 1TB schijf de SATA3 poorten en de rest (2 drives/schijven en 1 eSATA front aansluiting) is op de SATA2 poorten aangesloten. Waar ik meer moeite mee heb is de hoeveelheid USB-poorten. Er zijn op de achterkant vier USB 2.0 en twee USB 3.0 poorten aanwezig. Ook is hier een eSATA aansluiting aanwezig. Aangezien ik een toetsenbord, muis, joystick, XBOX360 controller, printer en een externe brander heb, kan ik een eventueel extra apparaat alleen nog maar aan de voorkant van mijn kast aansluiten (dus niet direct op het moederbord). In geval van een CrossFire/SLI-opstelling zijn alle PCI sloten overlapt, waardoor een extra PCI USB-controller aansluiten geen optie is. Wel is er dan nog ruimte voor een losse geluidskaart in een PCIe 2.0 x1 slot.
Zoals eerder gezegd zijn er 2 PCIe 3.0 sloten aanwezig. Deze zijn echter alleen 3.0 compatible in combinatie met een Ivy Bridge processor. Ikzelf heb een i7 2600k in combinatie met 2 GTX580's van MSI.
De onboard geluidskaart is van goede kwaliteit. Surround is goed afgestemd en het volumeniveau valt ook niet tegen. Ook de optische aansluiting werkt prima. Ik heb mijn Home Theatre Center optisch aangesloten, zodat ik die kan gebruiken bij het afspelen van muziek, films etc. Ik wil echter zelf mijn systeem nog wel uitbreiden met een losse geluidskaart, gewoon om het compleet te maken.
Het door ASRock bijgeleverde programma "ASRock Extreme Tuning Utility (AXTU)" is geweldig. De belangrijkste opties kun je hierin aanpassen, zoals kloksnelheid van je CPU, snelheid van je (CPU)koelers, voltages van CPU, RAM etc., Energy Saving enzovoort. Als je (een aantal van) deze dingen echter permanent in wilt stellen moet je dat in de bios doen, en bijvoorbeeld timings van je geheugen moeten ook via de bios worden aangepast.
Het enige probleem dat ik tot nu toe ben tegengekomen is het volgende:
Bij het aansluiten van een eSATA-schijf vervalt de 2e SATA3-poort. De schijf waar mijn programma's en games op staan was ineens verdwenen. Ik ben een uur aan het tobben geweest voor ik doorhad dat de eSATA aansluiting de 2e SATA3 aansluiting overneemt.

Layout
Optisch ziet dit bord er ook goed uit. Persoonlijk was het me daar niet om te doen, ik vind het belangrijker dat iets stabiel en betrouwbaar is en doet wat het moet doen. Het bord is netjes afgewerkt met goudkleurige elementen.

Prestaties
De prestaties van dit bord zijn goed. Wat in de specificaties wordt beloofd wordt ook echt waargemaakt. Overklokken bijvoorbeeld is zeer eenvoudig, ik had dit nog nooit eerder gedaan, maar met een 2600K moest ik dit toch even proberen. Met 10 minuten ingesteld naar 4,8 ghz, en na een paar uur Prime95 stabiel verklaard met nog fatsoenlijke temperaturen ook. Nu loopt mijn CPU weer normale snelheid, maar heeft ongeveer 2 weken zonder problemen de 4,8 ghz volgehouden. Prestaties ben ik dus dik tevreden over.
De Intel Graphics HD 3000 (vanwege de i7) ben ik niet echt weg van, maar dat komt omdat ik een gamer ben. Voor gemiddeld gebruik zoals een film/bluray kijken en af en toe een spelletje zou dit voldoende zijn, je moet er echter geen wonderen van verwachten.
Lucid Virtu heb ik een aantal keer geprobeerd in te stellen, hier ben ik echter weer snel vanaf gestapt. Qua stroomverbruik scheelt het bijna niks (bron), en mijn prestaties gingen er niet op vooruit.

Stabiliteit/betrouwbaarheid
Ik heb dit moederbord nu vanaf 5 november, en heb nog geen BSOD's of andere rare verschijnselen gehad. Ik heb geheugen dat niet op de Qualified Vendor List staat, maar dit werkt allemaal zonder problemen. Doet simpelweg wat het moet doen!

Overklokbaarheid
Zoals bij prestaties al aangegeven is overklokken met dit bord zeer eenvoudig. Er is bij dit bord ook gebruik gemaakt van hoogwaardige materialen (aldus de fabrikant) dus dit zou de levensduur en overklokbaarheid ten goede moeten komen.

Compatibiliteit
Zoals hierboven al gezegd werkt alles naar behoren, zelfs geheugen dat niet op de QVL staat. Ik ben nog geen programma's/games tegen gekomen die niet compatible zijn met dit bord.

Ondersteuning door fabrikant
1,5 week geleden een bios update gedaan, dit ging zonder problemen. Ik moest een .exe uitvoeren, rebooten en het was gebeurd. Na deze update werkte de muis beter (lees: goed) in de UEFI-bios en waren wat opties overzichtelijker ingedeeld.
De bijgeleverde software werkt ideaal in combinatie met dit bord. Nogmaals: alles doet wat het moet doen; zoals het hoort!

Prijs
Ook vanwege de prijs heb ik voor dit bord gekozen. Dit bord had naar mijn idee voor mij de beste prijs/kwaliteit verhouding met alle opties die aanwezig zijn. Ik ben dik tevreden over dit bord. Kwalitatief zeer goed en dat ook nog voor een redelijke prijs!