be quiet! Mousepad XL

Minder toetsen betekent niet automatisch minder toetsenbord

TKL-toetsenborden zijn een vak apart. Je vindt het wat, of je vindt het niks. Zet er eentje neer bij een fanatieke Excel-gebruiker en de kans is groot dat binnen vijf minuten de vraag komt waar zijn numpad gebleven is. Voor wie dagelijks complete cijferreeksen invoert, voelt een TKL soms alsof iemand de rechterkant van het toetsenbord simpelweg heeft afgezaagd.

Toch groeit het aanbod aan TKL- en kleinere toetsenborden al jaren. Niet zonder reden. Haal dat numpad weg en ineens ontstaat er ruimte. Je muis kan dichter bij je toetsenbord liggen, je armen zitten natuurlijker voor je en tijdens het gamen heb je aanzienlijk meer bewegingsvrijheid.

Maar het interessante is misschien nog wel iets anders: een TKL dwingt een fabrikant om na te denken. Want hoe zorg je ervoor dat een kleiner toetsenbord niet ook als een minder compleet toetsenbord voelt?

Met de Light Mount TKL heeft be quiet! daar een behoorlijk overtuigend antwoord op gevonden. Het is compact, maar bepaald niet kaal. Er zit een programmeerbare draaiknop op, er zijn drie aparte macrotoetsen, vrijwel het hele bord kan een tweede functie krijgen en via IO Center kun je er bijna tot in het absurde mee knutselen.

En ondertussen gebeurt iets dat na een paar dagen eigenlijk nog belangrijker wordt. Het ding is stil. Niet voor een mechanisch toetsenbord best stil. Gewoon: stil.

TKL blijft een keuze

Laten we daarom meteen het belangrijkste nadeel benoemen: er zit geen numpad op. Schokkend nieuws voor een TKL-review, ik weet het.

Maar het bepaalt wel voor een groot deel of dit toetsenbord bij je past. Wie voortdurend met cijfers werkt, zal het missen. Zelf kun je wennen aan de cijferreeks boven de letters, maar hetzelfde tempo als met een los numeriek blok haal je daarmee niet zomaar.

Daar staat tegenover dat de Light Mount TKL met zijn breedte van ongeveer 358 mm heerlijk compact is. Vooral naast een muis merk je hoeveel ruimte een full-size toetsenbord eigenlijk opslokt zonder dat je daar normaal bij stilstaat.

Dat maakt TKL prettig voor gaming, maar ook gewoon op kantoor. Toetsenbord iets meer naar het midden, muis ernaast en je zit minder snel met je rechterarm ergens halverwege het volgende postcodegebied.

Na een tijdje denk je niet meer: mijn numpad is weg. Je denkt vooral: hé, mijn bureau is groter geworden.

Stevig genoeg om het compacte formaat serieus te nemen

De Light Mount TKL voelt daarbij niet als een Light Mount waar simpelweg een stuk vanaf is gehaald. De zwarte, geborstelde aluminium bovenplaat geeft het geheel behoorlijk wat stevigheid en de PBT double-shot-keycaps voelen passend bij het prijsniveau. Er is nauwelijks flex in de constructie op.

Visueel is het ook typisch be quiet!: zwart, vrij strak en vervolgens een enorme hoeveelheid verlichting zodra je hem aansluit. Langs de bovenzijde loopt een ARGB-lichtbalk en ook aan de zijkanten zit verlichting. Iedere toets heeft daarnaast zijn eigen ARGB-verlichting. Door de diffuser in de switches wordt die verlichting behoorlijk egaal verspreid.

RGB blijft natuurlijk smaakgevoelig. Zet alles op regenboogstand en de Light Mount TKL kan zonder problemen auditie doen voor een kermisattractie. Kies één kleur of een rustig effect en ineens oogt hetzelfde bord opvallend volwassen.

Dat vind ik eigenlijk de leukere toepassing ervan. De verlichting hoeft hier niet te schreeuwen om nuttig te zijn.

Die draaiknop zit daar dus echt

Linksboven zit een aluminium draaiknop. Standaard regelt die het volume en door hem in te drukken demp je het geluid. Dat werkt uitstekend en het is precies zo'n bediening waar je na een tijdje automatisch naar grijpt. De plaatsing heeft alleen een gevolg.

Omdat de knop linksboven ruimte inneemt, zit de Escape-toets niet helemaal waar je spiergeheugen hem verwacht. Ik tikte in eerste instantie geregeld tegen de draaiknop in plaats van Escape.

Gelukkig is het vooral gewenning. Na een paar dagen denk je er nauwelijks meer over na. Hetzelfde geldt voor een aantal andere kleine verschuivingen in de layout. Dit is zo'n typisch punt dat tijdens het eerste uur groter voelt dan na een week.

Veel interessanter is dat de knop programmeerbaar is. Je hoeft hem dus niet als volumeregelaar te gebruiken. Samen met de drie aparte mechanische macrotoetsen geeft dat het kleine bord toch behoorlijk veel directe bediening.

En dan hebben we de FN-laag nog niet eens gehad.

Bijna iedere toets heeft een dubbelleven

Hier begint de TKL-filosofie van be quiet! echt interessant te worden.

Vrijwel iedere toets kan via de FN-laag een tweede functie krijgen. Een toets hoeft daardoor niet simpelweg een toets te zijn. Je kunt alternatieve opdrachten, shortcuts en mediabediening onder de tweede laag stoppen en zo een indeling bouwen die helemaal op je eigen gebruik is afgestemd. Dat klinkt in eerste instantie vooral als iets voor mensen die veel te veel vrije tijd hebben. Totdat je het gaat gebruiken.

Functies waarvoor je normaal naar een menu grijpt, kunnen ineens onder een toetscombinatie zitten. De drie fysieke macrotoetsen kunnen opnieuw worden toegewezen en macro's kunnen maximaal 999 events bevatten. Bovendien kun je opgenomen macro's aan iedere toets koppelen.

Als je macro daadwerkelijk 999 handelingen nodig heeft, ben ik vooral benieuwd wat voor digitaal monster je probeert te besturen.

Het punt is echter duidelijk: doordat bijna alles opnieuw in te delen is, voelt de Light Mount TKL ondanks zijn formaat niet uitgekleed. Je verliest fysieke toetsen, maar krijgt een enorme hoeveelheid virtuele functionaliteit terug.

Dat is precies hoe een TKL wat mij betreft ontworpen moet worden.

De Silent V2-switches maken het verschil

Onze uitvoering gebruikt de Orange be quiet! Silent V2-switches. Dit zijn lineaire mechanische switches die vanuit de fabriek gesmeerd worden. Er bestaat daarnaast een Black Silent V2-variant met tactiele aanslag. De switches zijn bovendien hot-swappable en kunnen worden vervangen door compatibele 5-pin MX-switches.

Maar genoeg specificaties. Hoe typen ze? Fantastisch.

De lineaire aanslag is soepel en relatief snel. Je hoeft de toets niet overdreven ver of zwaar in te drukken voordat je invoer wordt geregistreerd, maar tegelijkertijd voelt het bord niet nerveus. Tijdens snel typen kun je daardoor behoorlijk doorrammen zonder constant het idee te hebben dat iedere lichte aanraking meteen een ongewenste letter oplevert.

Voor gaming werkt dat minstens zo prettig. Richtingswisselingen voelen direct en de toetsen komen voorspelbaar terug.

De grotere verrassing zit echter in het geluid.

Een mechanisch toetsenbord dat je partner niet wakker houdt

Onder de toetsen zitten drie afzonderlijke geluidsabsorberende lagen: één tussen switches en PCB, één onder de PCB en nog een laag die de onderste behuizing vult. En dat hoor je.

Of beter gezegd: dat hoor je juist nauwelijks.

Mechanische toetsenborden kunnen heerlijk typen, maar sommige modellen klinken alsof iemand een zak LEGO op een tegelvloer leeggooit. Leuk wanneer je zelf achter het toetsenbord zit; iets minder charmant voor iedereen binnen een straal van vijf meter.

De Light Mount TKL haalt dat scherpe gekletter vrijwel volledig weg.

Er blijft natuurlijk geluid over. Je drukt nog steeds fysieke toetsen in. Maar het is een gedempte, rustige aanslag zonder irritant holle resonantie. Ik denk zelfs dat het bord stiller kan zijn dan sommige membraantoetsenborden. Daarmee is dit niet alleen interessant voor gamers.

Juist op kantoor, in een gedeelde werkkamer of wanneer je 's avonds nog achter de pc zit terwijl iemand anders probeert te slapen, wordt die demping misschien wel de beste eigenschap van het hele toetsenbord.

Het grappige is dat je daar na een tijdje zelf nauwelijks meer bij stilstaat. Totdat je weer achter een luid mechanisch bord gaat zitten. Dan klinkt dat ineens alsof iemand ruzie heeft met zijn toetsenbord.

Quick Tap: nuttig, maar niet overal gewenst

Voor gamers heeft be quiet! nog Quick Tap toegevoegd.

Dit is hun implementatie van SOCD. Wanneer twee tegengestelde richtingen tegelijkertijd worden ingedrukt, bijvoorbeeld A en D, krijgt de meest recente invoer voorrang. Daardoor kun je sneller van richting veranderen zonder eerst de vorige toets volledig los te hoeven laten.

Via IO Center kunnen maximaal vijf toetsparen worden ingesteld; A en D vormen standaard het eerste paar. Quick Tap staat vanuit de fabriek uit en kan ook met FN+Q worden geschakeld.

In snelle games kan dat prettig zijn, maar dit is geen functie die je blind moet inschakelen. Sommige competitieve games beperken of verbieden dit soort inputmanipulatie. Ook be quiet! waarschuwt daar zelf expliciet voor.

Voor normaal dagelijks gebruik is het vooral een extraatje. Voor fanatieke competitieve spelers kan het veel relevanter zijn.

IO Center is waar het bord zijn tweede helft krijgt

Zonder software is de Light Mount TKL al een prima toetsenbord. Met IO Center ontdek je pas hoeveel erin verstopt zit.

Je kunt toetsen opnieuw toewijzen, macro's bouwen, de FN-laag aanpassen, Quick Tap configureren en de verlichting vrijwel per led naar eigen smaak instellen. Voor Custom Mode zijn maximaal tien lagen beschikbaar. Instellingen kunnen bovendien grotendeels in het geheugen van het toetsenbord worden opgeslagen, waardoor IO Center niet permanent op de achtergrond hoeft te draaien.

Nog prettiger is dat er ook een webvariant van IO Center bestaat. Via een Chromium-gebaseerde browser kan het merendeel van de configuratie worden gedaan zonder eerst weer een programma te installeren. De desktopsoftware blijft nodig voor enkele OS-afhankelijke mogelijkheden, maar voor veel aanpassingen volstaat de browserinterface.

En dat past gek genoeg heel goed bij het hele product. Een compact toetsenbord hoort geen softwaremonster nodig te hebben om compleet te voelen.



Comfort dat pas na een paar uur telt

De meegeleverde magnetische polssteun verdient ook aandacht.

Niet omdat een polssteun spectaculair is, maar omdat je na drie uur typen meer hebt aan een goede polssteun dan aan de vijftiende RGB-animatie.

Hij klikt magnetisch tegen het toetsenbord en biedt genoeg ondersteuning om je handen comfortabel te laten rusten. Daarnaast kan het toetsenbord met de uitklapbare voetjes onder hoeken van 3, 6 of 9 graden worden geplaatst.

Het zijn van die details die tijdens het uitpakken weinig indruk maken en na een week juist belangrijk blijken. Net als de afneembare twee meter lange USB-A-naar-USB-C-kabel.

En daarmee komen we meteen bij een duidelijk minpunt: de Light Mount TKL is uitsluitend bedraad. Op een vaste gaming-pc stoort me dat weinig. Wie hetzelfde toetsenbord snel tussen een laptop, pc en andere apparaten wil wisselen, gaat Bluetooth of 2,4GHz wel degelijk missen.

Voor €139,90 had draadloos wat mij betreft niet misstaan.

En dan ligt er ineens 90 bij 50 centimeter muismat

Naast het toetsenbord introduceert be quiet! ook de weinig mysterieus genaamde Mousepad XL. XL is hier niet overdreven.

Met 900 × 500 mm is het praktisch een bureaumat waarop toevallig ook een muis gebruikt kan worden. De mat is 3 mm dik en heeft aan de onderzijde een antisliplaag van natuurlijk rubber. De randen zijn gestikt om rafelen tegen te gaan. En die combinatie werkt.

De onderkant heeft voldoende grip om de mat niet bij iedere enthousiaste muisbeweging over het bureau te laten wandelen. Tegelijkertijd is de bovenzijde zacht genoeg om je pols of onderarm er langdurig op te laten rusten.

Maar het belangrijkste is natuurlijk hoe een muis erop beweegt. Heel goed.

Verrassend veel verschil voor 'gewoon een muismat'

De fabric weaving is fijn en gelijkmatig. Daardoor glijdt een muis makkelijk over het oppervlak zonder dat de mat overdreven glad aanvoelt.

Met verschillende muizen blijft tracking voorspelbaar en soepel. Vergeleken met bijvoorbeeld een Sharkoon Mousepad XXL D4 voelt de Mousepad XL verfijnder aan; vooral de combinatie tussen weinig weerstand en controle is erg prettig.

Dat sluit ook mooi aan bij de TKL. Je haalt immers een stuk toetsenbord weg om meer ruimte voor je muis te krijgen en vervolgens legt be quiet! daar een oppervlak van bijna een halve vierkante meter naast. Vooral bij lagere gevoeligheden kun je daardoor grote bewegingen maken zonder telkens tegen een rand aan te lopen.

De mat is tegelijkertijd groot genoeg om toetsenbord en muis samen op te zetten. Daarmee vormt hij visueel één geheel met de Light Mount TKL.

Er is alleen één universele natuurwet waar ook be quiet! niets aan kan veranderen: zwarte stoffen muismatten worden vies.

Gelukkig overleeft hij meer dan alleen een muis

Stof, huidschilfers en andere bureauresten vallen op het donkere oppervlak vrij snel op. Dat is geen exclusief probleem van deze Mousepad XL, maar bij zo'n groot zwart vlak zie je het wel.

In ons gebruik bleek voorzichtig wassen in de wasmachine geen probleem en kwam de mat weer netjes tevoorschijn. Dat is onze praktijkervaring en geen onderhoudsinstructie uit de reviewers guide; de fabrikant specificeert daarin geen machinewasbaarheid. Wie hetzelfde wil doen, doet dat dus op eigen risico.

Dat hij het hier probleemloos doorstond, is in ieder geval een mooi teken voor de stevigheid van het stikwerk en de mat zelf.

Na de nieuwigheid blijft vooral de rust over

De Light Mount TKL trekt bij het eerste gebruik vooral aandacht met zijn verlichting. Na een paar dagen speel je met de programmeerbare toetsen. Daarna heb je de draaiknop in je spiergeheugen zitten, staat je favoriete verlichting ingesteld en denk je nauwelijks meer na over IO Center.

En juist dan wordt duidelijk waar dit toetsenbord echt goed in is. Het zit niet in de weg. Het neemt weinig ruimte in. De switches typen soepel. Het toetsenbord schuift niet alle kanten op. Je polsen liggen prettig. Je kunt vrijwel iedere functie ergens onderbrengen als je dat wilt. En ondertussen maakt het nauwelijks herrie.

Dat laatste klinkt op papier bijna saai. In dagelijks gebruik is het precies andersom. Stilte is een feature waarvan je het voordeel niet ervaart doordat er iets gebeurt, maar doordat een irritatie volledig uitblijft.

Conclusie

Een TKL blijft uiteindelijk een compromis.

De be quiet! Light Mount TKL verandert daar niets aan. Wie iedere dag honderden cijfers invoert, gaat niet plotseling ontdekken dat een numpad zwaar overschat wordt. En wie zijn toetsenbord draadloos tussen meerdere systemen wil gebruiken, vindt hier simpelweg niet wat hij zoekt.

Maar voor alle anderen laat dit toetsenbord heel mooi zien hoe je met zo'n compromis om kunt gaan.

be quiet! heeft niet alleen toetsen weggehaald. Het heeft nagedacht over hoe je de overgebleven ruimte gebruikt. Drie macrotoetsen, een programmeerbare draaiknop, een complete FN-laag, remappable toetsen en macro's met maximaal 999 events zorgen ervoor dat het bord functioneel veel groter aanvoelt dan het fysiek is.

Daar bovenop komen uitstekende lineaire Silent V2-switches en drie lagen geluidsdemping die de Light Mount TKL een van zijn prettigste eigenschappen geven: rust.

De Mousepad XL maakt het plaatje vervolgens verrassend goed af. Hij is groot, blijft stevig liggen en biedt een soepel oppervlak waarop verschillende muizen uitstekend presteren. Dat hij relatief snel zichtbaar vies wordt, is jammer, maar nauwelijks uniek binnen deze productcategorie.

Met €139,90 voor het toetsenbord en €39,90 voor de mat zijn het bovendien geen goedkope accessoires. Zeker bij het toetsenbord mag je daarom kritisch zijn op het ontbreken van draadloos en bijvoorbeeld Hall Effect-switches.

Maar specificaties vertellen hier maar de helft van het verhaal.

Na een tijdje met de Light Mount TKL gewerkt en gespeeld te hebben, denk je niet meer voortdurend aan de drie lagen schuim, PBT-keycaps of Silent V2-switches.

Je merkt vooral dat je bureau ruimer is geworden.

En opvallend veel stiller.