EcoFlow Stream AC 5000, per stuk

Inleiding

Omdat de salderingsregeling zonnepanelen vanaf 2027 stopt en uit persoonlijke interesse in de energietransitie, was ik me aan het oriënteren op de aanschaf van een plug-in thuisbatterij. Dit vanwege de prijs per kWh en het direct kunnen inpluggen op het stopcontact, wat scheelt qua installatie en de mogelijkheid om het apparaat mee te verhuizen. Mijn shortlist viel op Zendure, EcoFlow en Anker vanwege hun marktaandeel en bestaansduur, wat handig is als je daadwerkelijk gebruik wilt maken van 10 jaar garantie. Marstek en Jackery vielen voor mij af vanwege het hoge aantal klachten en brakke software.

Maar toevallig kwam er een Tweakers Testpanel voorbij voor de EcoFlow Stream AC 5000, waar ik voor geselecteerd werd! Toevallig had ik op dat moment net 2x een Zendure Solarflow 800 Plus gekocht, die ik dus ook ruim een week heb kunnen testen voor de EcoFlow werd bezorgd. Dat geeft direct mooi een vergelijking voor eerste indrukken van beide merken.

De EcoFlow was bij lancering €1399, dat is een keurige €280kWh per kWh. Maar de batterij is wel 100% bruikbaar, want de veiligheidsmarge is hier al ingebouwd. Sommige andere merken zoals Zendure willen dat 10% lading het minimum is, waardoor je bij een capaciteit van 1,92kWh maar 1,73kWh bruikbaar hebt. Je hebt dus 3x een 1,92kWh Zendure batterij nodig, voor maar 3% meer capaciteit dan deze EcoFlow.

Mijn situatie

Of een thuisbatterij nuttig is en enigszins rendabel is, hangt af van meerdere factoren. Voor mijn situatie is dit wel het geval:
- 1500Wp aan zonnepanelen - binnenkort 2500Wp
- Dynamisch elektriciteitscontract bij Zonneplan
- EV die overdag thuis staat
- Zonneplan laadpaal die soms (betaald!) laadt bij onbalans
- 1500 liter hot tub in de tuin die elke dag in goedkope uren naar 35 graden opwarmt (~4kWh per dag)
- Ongeveer 5kWh stroomverbruik tijdens duurdere uren in avond/nacht/ochtend
- 150W sluipverbruik tijdens nacht
- HomeWizard P1 meter en splitter

Installatie

Unboxing
De eerste indruk van de EcoFlow is zeer positief. De batterij was goed verpakt met stevig verend schuim op alle hoeken. Het formaat is echt ontzettend compact voor 5kWh; LxBxH is kleiner dan 30x30x50cm! Met verpakking was het bijna 50kg. Dus dat was wel even sjouwen twee trappen op naar zolder, waar hij op een apart gezekerde groep kan staan. Er zit alleen een hoofdunit, losse stekker, muuranker en wat installatieboekjes in de doos, mooi overzichtelijk. De behuizing is prachtig strak en van donker metaal, met een duidelijke digitale aanduiding van laadpercentage (28% bij levering).

Hardware
De installatie was een fluitje van een cent, zoals ik wel verwacht had bij een thuisbatterij. Stekker aan apparaat klikken, in stopcontact, en hij ging meteen aan. Muuranker was niet nodig, want hij staat stabiel op de vloer en buiten bereik van kinderen. De app op mijn iPhone geïnstalleerd - na openen zag ie meteen de EcoFlow. Aanmelden op 2.4GHz Wifi netwerk waar ook mijn P1 meters op zitten. Omdat de HomeWizard P1 meter als compatibel werd aangegeven, koos ik die als eerste. Het maken van de connectie ging goed en ik kon hem in het energiesysteem aan de EcoFlow koppelen. Helaas gaf ie daarna direct aan dat hij 'disconnected' was, terwijl hij op een apart 2.4GHz netwerk zit en ik API toegang had aangezet - toch jammer. HomeWizard P1 meter maar weer ontkoppeld en de apart bijgeleverde EcoFlow P1 meter gekoppeld, wat wel vlekkeloos ging.

Energieprijzen en vermogen
Vervolgens moest ik mijn energieprijzen invullen. Voor afname kwam Zonneplan niet tevoorschijn als provider, dus koos ik EPEX. Helaas kreeg ik toen een zwart scherm met alleen de AI assistent. Een herstart van de app deed wonderen en toen kwam EPEX wel tevoorschijn en kon ik de opslag invullen (€0,11 + 21%). Voor teruglevering stond Zonneplan er vreemd genoeg wel tussen, dus koos ik die direct. Vervolgens wilde ik de standaard 800W output aanpassen naar een hoger vermogen, omdat hij op een aparte groep in een redelijk nieuwe woning staat aangesloten. Met het invullen van een vragenlijstje het verzoek gedaan om dit te verhogen naar 2500W. Dit was na enkele minuten beschikbaar en toen kon ik het aanpassen. Helaas gaf de aanpassing ook een foutmelding, wat wederom met een herstart van de app was opgelost.

App functionaliteit
De EcoFlow app ziet er mooi uit en werkt soepel afgezien van kleine herstart momenten tijdens Wat mij ook opviel, is dat in de app een flinke lijst met compatibele apparaten van andere fabrikanten zijn toe te voegen, evenals koppeling met accounts van andere leveranciers. Zo kon ik heel makkelijk mijn TP-Link Tapo account koppelen, waarna al mijn 8 smart plugs direct zichtbaar waren. Dit is wellicht handig als ik in de toekomst automatiseringen wil opzetten voor energiegebruik.

Er is in de bovenhoek een (beta) AI assistent zichtbaar, die op sommige schermen in de weg zit. Ik heb wel de moeite genomen om hem een aantal dagen wat vragen te stellen, of instructies te geven voor bepaalde acties. Maar de vragen kwam eigenlijk nooit een goed antwoord op en verzoeken om te ontladen of profielen aan te passen deed ie niks mee. Gelukkig zit er goed verborgen in de app een optie om de AI assistent te verbergen. Wellicht wordt die in de toekomst nog beter, dus dat zal ik zeker in de gaten houden!

Laden en ontladen

Nu komen we bij het gedeelte waar het om draait; hoe goed is de EcoFlow om op het juiste moment te laden en ontladen? En hoe efficiënt zijn de inverter en batterij; hoeveel stroom krijg je terug van wat je opslaat?

Energiemanagement
Qua energiemanagement heb je maar drie opties:
- AI Mode+; AI ondersteund profiel wat op basis van gebruikspatronen en dynamische prijzen de beste strategie bepaalt. Dit werkt echter pas na 7 dagen analyse, maar is wel gratis terwijl dit bij eerdere EcoFlow modellen achter een betaald abonnement zat.
- Self-Powered: De batterij wordt alleen opgeladen door energieoverschot van zonnepanelen en probeert met die energie nul op de meter te houden na laden.
- Custom Mode: Handmatig laden en ontladen tijdens bepaalde tijd slots, op een bepaald (maximum) vermogen. De laadprofielen kunnen eenmalig, dagelijks en wekelijks (waarom?) worden ingesteld.

AI Mode+ gedraagt zich de eerste 7 dagen zich als Self-Powered. En dat profiel werkt niet voor mij aangezien ik maar netto 700kWh aan zonnestroom terug lever per jaar, waardoor de batterij bijna nooit vol komt. Dus Custom Mode was voor nu de enige optie. Ik dacht dat ik hiermee volledige controle zou hebben over laden en ontladen, maar dat was helaas niet altijd het geval.

Laden
Gelukkig werkte het handmatig laden op een bepaald vermogen wel redelijk goed. In eerste instantie had ik het laadvermogen op 2500W staan. Dit hoge vermogen zorgt voor veel warmteontwikkeling, waarbij de actieve koeling vrij snel aanslaat. Die fan maakt een aanwefluitend geluid, waardoor de EcoFlow niet geschikt is om in een leefruimte te installeren. Buiten, in de garage of zoals bij mij op zolder is prima. Helaas zag ik wel dat hij meerdere keren een kwartier terugschoot naar 600W laden (vanwege hitte?). De volgende dag deed ik het laden met maximaal 2000W; toen ging de actieve koeling pas na een uur laden aan en bleef hij continu op dat vermogen laden tot hij vol zat. De dag daarna zette ik het maximale laadvermogen terug naar 1500W. Toen bleef hij wel de hele tijd volledig stil, en zou hij eventueel in een leefruimte kunnen worden gezet.

Ontladen
Het handmatig ontladen deed niet wat ik wilde. Als je in een tijdslot geen specifiek profiel instelt, dan laadt hij automatisch bij overschot zonnestroom en ontlaadt hij om 0 op de meter te houden (Self Powered) - prima. Maar bij het instellen van een ontlading op een bepaald vermogen in een bepaald tijdslot, houdt ie helaas het ingestelde vermogen alleen als maximum aan, en werkt ie verder nog steeds als 0 op de meter modus. Die 0 op de meter modus werkt overigens ontzettend goed en is zeer nauwkeurig. In HomeWizard met een onafhankelijke P1 meter, is behalve het gebruik in de goedkopere uren een ontzettend strakke nul lijn te zien. De batterij reageert na een seconde al op veranderingen in verbruik, en de vraag en levering naar het elektriciteitsnet blijft meestal binnen een paar watt!

Ook worstelde ik er de eerste dagen in Custom Mode mee dat wanneer de batterij net was volgeladen tussen 12.00u en 15.00u, hij die stroom daarna onmiddelijk begon te gebruiken voor mijn hot tub en de laadpaal die af en toe aansloeg bij onbalans. Toen was ik dus tijdens de 'goedkope' uren al weer de helft van mijn geladen stroom kwijt. De oplossing was om een ontlaadprofiel van maximaal 0W in te stellen rond de goedkopere uren (10u-12u en 15u-18u). Dit werkt voor deze periode goed, maar heeft waarschijnlijk continu bijstelling nodig wanneer de seizoenen veranderen.

Toen na een week analyseren de AI Mode+ (voorheen Intelligent Mode+) beschikbaar kwam, was ik enthousiast om die direct uit te proberen. De eerste week was het AI gestuurde gedrag al redelijk goed, waarbij hij tijdens zonnige dagen de batterij langzaam vol laadde, om te zorgen dat de zonnepanelen stabiel hun overschot kwijt konden. Ook ontlaadde de batterij niet wanneer ik tijdens goedkope uren mijn EV laadde. Wel zag ik dat ie in de eerste week soms de batterij maar tot 50%-65% oplaadde terwijl de stroom goedkoop was. Maar na een langere tijd gebruik van deze modus werd dit steeds beter en was de batterij meestal 90%-100% vol aan het einde van de middag. Zelfs wanneer de 'goedkope' uren op een dag redelijk hetzelfde waren als de dure uren, plande hij geen bijladen in behalve zonnestroom, en bewaarde hij zijn capaciteit voor de duurdere avond- en ochtenduren. Echt heel netjes en beter dan de Zenki AI van Zendure!

Efficiëntie
Volgens een hopelijk onafhankelijke review online, zag ik dat de RTE (round trip efficiency) ongeveer 80% was bij dit model. In de app kan je dit zelf narekenen op basis van de totaal gerapporteerde geladen en ontladen capaciteit. Toen ik dit na 2 dagen narekende, kwam ik op een efficiëntie van 76%; een prima resultaat. Al was op dat moment wel de batterij vol terwijl ik hem 28% geladen kreeg en omdat hij zichzelf meermaals op 2500W had ontladen terwijl ik dat niet wilde. Bij de Zendure Solarflow Plus 800 kwam ik uit op 83% efficiëntie. Al laadde en ontlaadde die op het maximale 800W vermogen van de omvormer met 0,4C (40% van capaciteit per uur), wat bijna ideaal is.

Met gebruik van een Tapo P115 stroomplug kon ik wat nauwkeuriger meten. Het kostte 5,6kWh om de 5,0kWh batterij van 0% naar 100% te laden op 1800W, dat is 90% efficientie (of 10% verlies). Met ontladen verliest hij wel wat meer: Hij leverde 4,1kWh aan stroom van een volle batterij. In totaal verlies je dus 27%, wat een effectieve RTE van 73% oplevert. Dat is wel iets lager dan ik had verwacht op basis van (gesponsorde?) online reviews.

De oorzaak hiervoor komt waarschijnlijk omdat hij nu vooral ontlaadt op het 150W sluipverbruik, wat heel weinig is ten opzichte van het maximale 3000W vermogen van de omvormer en de 5kWh capaciteit. Dat betekent dat de omvormer ongeveer 30W gebruikt tijdens het ontladen. Ik heb dezelfde test gedaan met de Zendure Solarflow 800 Plus, en die kwam op een RTE van 78% uit met het zelfde laadprofiel. Dat komt waarschijnlijk door de kleinere 1000W omvormer, die maar rond de 20W gebruikt. Al met al scheelt dit bijna niks op de jaarlijkse besparing in euros, en het verlies komt alsnog als 0,5kWh aan elektrische warmte te goed aan je woning, wat lekker is in de koudere maanden.

Kosten en opbrengsten

De EcoFlow app houdt zelf zijn opbrengsten in euro bij, op basis van geladen en ontladen capaciteit en de dynamische elektriciteitsprijs. Als ik op de app mag afgaan, dan zijn de verdiensten bar weinig; €0,78 in 5 dagen tijd. Maar ik ben bang dat de app te pessimistisch is en er daadwerkelijk meer verdiend is. Ik denk dat ie rekent met kale energieprijzen ondanks de tariefinstellingen.

Op de meeste dagen was er een verschil van ruim €0,20 tussen goedkope en dure uren. Met maar 71% efficiëntie was dit nog steeds ruim €0,15 per verschoven kWh. Met gemiddeld 4kWh verschoven per dag zou dit €0,60 per dag zijn; dat is ruim €200 per jaar als hij dit volhoudt. En in 2027 komt daar nog het vermijden van de energiebelasting op netto terug geleverde zonnestroom bij - ongeveer €100 p/j in mijn situatie, dus ruim €300 p/j in totaal. Natuurlijk zal dit niet het hele jaar even optimaal als afgelopen week.

Toch verwacht ik bij een aanschafprijs van €1400, dat ik deze batterij in 8 a 10 jaar zou hebben terugverdiend, of 6 a 8 jaar wanneer de salderingsregeling stopt. Aangezien ik door het Tweakers Testpanel hier maar €800 voor zal moeten betalen, is de terugverdientijd maar 3 a 4 jaar, wat ik zeker positief vind!

Conclusie

Ondanks dat ik de EcoFlow heb ontvangen via het Testpanel, wil ik een zo eerlijk mogelijk beeld geven van mijn ervaringen naar mijn mede tweakers. Hopelijk heeft dit geen invloed op het uiteindelijk kunnen overnemen van de test unit voor een gereduceerde aanschafprijs vanuit EcoFlow .

Al ben ik redelijk kritisch geweest op meerdere punten, toch vind ik de EcoFlow Stream AC 5000 een goede aankoop. De compacte vormfactor, het grote effectief gebruik met nauwkeurige 0 op de meter sturing via een stabiele app, zijn voor mij belangrijker dan de iets tegenvallende efficiëntie of incidentele geluidsproductie.

Als cijfer zou ik de EcoFlow Stream AC 5000 een 8- geven. Na de eerste week testen was ik iets negatiever vanwege de app foutjes tijdens installatie, een lagere zelf-gerapporteerde efficiëntie van 70% en de beperkte energiemanagement instellingen. Maar verder was de app zeer stabiel, was de daadwerkelijke efficiëntie iets hoger met 73% en werkte de AI Mode+ erg goed. In die modus is het daadwerkelijk een plug en play systeem waar je niet meer naar hoeft om te kijken tenzij je dat wilt.