ASUS Zenbook Duo UX8407AA-SNADPWS

Synopsis

Je begint hier aan de review van een Tweaker die deze laptop 7 werkdagen lang minimaal 8 uur per dag heeft gebruikt in combinatie met Citrix Workspace  en Teams (VDI). Hierbij heb ik getracht de dubbele schermen optimaal te benutten zonder daarbij rekening te houden met het stroomverbruik en een eventueel benodigde lader. Verder heb ik een uur lang wat games geprobeerd en heb ik de nodige aandacht besteed aan de OLED-schermen die Dolby Vision HDR kunnen weergeven. Het is het vermelden waard dat ik al ruim 10 jaar met een extra beeldscherm voor mijn laptop rondloop. En passant kun je ook nog iets teruglezen over de Asus 100W PD lader die wordt geadviseerd/ bijgeleverd.
Ben je op zoek naar AI-performance en of hardcore game-performance? Helaas, dan zul je op de reviews van anderen moeten wachten.

De aanleiding

Ik mocht deze laptop reviewen omdat ik mij had ingeschreven voor een Tweakers-Testpanel en daarbij ook was uitgeloot. Ik was aangenaam verrast moet ik zeggen. Te meer omdat ik eerder heb overwogen om een GPD Duo aan te schaffen, of een Asus Zenbook Duo. Ik ben uiteindelijk voor geen van beide gegaan omdat de gebruikte panelen destijds geen HDR ondersteunden. Uiteindelijk heb ik maar een GPD WIN Max 2 AI 9 HX 370 en een Lenovo 11 Pro 2nd Gen aangeschaft.  Toen ik het nieuws vernam dat de nieuwste Asus Zenbook Duo Dolby Vision zou ondersteunen, raakte ik toch echt nieuwsgierig naar deze laptop.  Enfin, ik werd als één van meerderen uitgekozen en mocht opdraven bij het Asus-evenement waar wij kennis konden maken met de nieuwste Asus-laptops en tablets. Twee weken geleden (datum schrijven zo een beetje) heb ik de laptop in bruikleen mogen ontvangen. En zo begint mijn relaas.



Deze laptop is op een vrijdagmiddag bij mij thuis afgeleverd. Vanwege een onverwachte uitvaart heb ik de laptop pas zaterdagavond uitgepakt. Nadat ik deze had aangezet werd er een update gestart (KB5083631). Het downloaden en installeren ervan duurde de hele avond, nacht en ochtend. Zondagmiddag rond een uur of 13:00 was de laptop dan eindelijk voorzien van alle updates, had ik Office 365 geïnstalleerd, >500GB aan Steam bestanden en Citrix Workspace. Even snel met de muis naar het accu-icoontje, nog een mooie 40% over!

Mediaconsumptie en licht gamen

Omdat ik niet zeker wist hoe mijn week zou verlopen ben ik maar direct gestart met een aantal tests. Ik ben iemand die graag naar visuele spektakels kijkt en erg kan genieten van ruimtelijk geluid. Kort samengevat; daarin schiet deze laptop voor mij persoonlijk niet te kort. Als ik even 3,5k had liggen zou ik hem meteen aanschaffen. Beetje flauw om alvast mijn conclusie te delen. Maar, het maakt mijn review hopelijk niet minder interessant.

Gereedmaken voor gebruik

Om te beginnen stel ik mijn schermen altijd in op de hoogst beschikbare resolutie en schaal ik terug naar 100%. Zo ook bij deze laptop en de dubbele schermen.
HDR activeren op het tweede scherm lukte mij in eerste instantie niet zonder het eerst op het eerste scherm te activeren. Nadat ik HDR eenmaal op het eerste scherm had geactiveerd kon ik wel naar gelang HDR de/activeren op beide schermen.  
Op de onderstaande foto’s kun je het verschil zien tussen non-HDR (bovenste scherm) en HDR (onderste scherm). Laat je niet wijsmaken door de Dolby Vision melding rechtsboven in het scherm. Die afbeelding is echt gemaakt op het scherm waar HDR uitstond. De Windows Media Player maakt melding van Dolby Vision zodra je een Dolby Vision video afspeelt. Zonder HDR vind ik het beeld persoonlijk al mooi. Met HDR geactiveerd zie je duidelijk meer lichtintensiteit in bijvoorbeeld de wolken.
De oplettende gebruiker ziet dat er toch iets meer aan de hand is dan alleen een verschil in HDR. Er is duidelijk wat banding waarneembaar in het HDR-scherm. Down the rabbit hole we go…

Non-HDR - scherm 1:


HDR - scherm 2:

Beeldschermperikelen

Ik ben vervolgens een paar uur zoet geweest met testen en achterhalen of de schermen echt identiek zijn (hardware ID, internet, Asus website et cetera). Wat mij opviel is dat de schermen voorzien zijn van een eigen kleurenprofiel. Deze zijn absoluut niet identiek. Wellicht een foutje van Asus, of bewust zo voor de tests. Maar identieke instellingen zijn het niet. Daar ben ik inmiddels wel zeker van. Om het te testen heb ik vier identieke 4K HLG Youtube HDR films afgespeeld terwijl ik de helderheid (van de beeldschermen afzonderlijk) aanpaste. Met HDR geactiveerd kon het bovenste scherm tot 90% helderheid een egaal beeld vertonen. Daarboven kreeg je last van overexposure (zoals te zien in de wolken). Bij het onderste scherm was overexposure al vanaf 80% waarneembaar. Maar wat ik nog erger vond is dat er bij een helderheid lager dan 60% banding waarneembaar was. Hetzelfde frame, beide schermen HDR geactiveerd en toch verschil in banding en overexposure. Mijn voorlopige conclusie is dus dat dit effect optreedt doordat er twee verschillende kleurenprofielen worden toegepast. Zo niet, dan heeft Asus nog wat werk aan de winkel. Helaas kan ik jullie geen voorbeeld tonen. Ik had foto’s gemaakt met mijn tablet. En die heb ik net eergisteren verkocht zonder daarbij de foto’s veilig te stellen. Wellicht dat een volgende tester opnieuw banding en overexposure in HDR wil testen. Overigens was er op het bovenste scherm geen banding zichtbaar, ongeacht de helderheid van het scherm. Banding trad expliciet uitsluitend op het onderste scherm op, in combinatie met HDR-beeldmateriaal vanaf 60% helderheid.

Dolby Atmos

Over het geluid kan ik kort zijn; ik vind het ruimtelijk, en dus mooi, klinken. Ik refereer dan aan ervaringen met een Galaxy Tab S7 Plus, een Galaxy Tab  S10 Ultra en een P11 Pro 2nd Gen, allen met Dolby Atmos ondersteuning. Deze Asus geeft voller geluid weer. Zo ervaar ik het althans. Dat zal ook met de plaatsing van de speakers te maken hebben,; links, rechts en aan de voorkant (of naar de voorkant gericht).
Ik wacht nog steeds op de dag dat het mogelijk wordt om toch via bijvoorbeeld Bluetooth een sub-kanaal aan te sturen in combinatie met de ingebouwde speakers.  Dat zou een ideale hotel-oplossing zijn voor mij.

Minimalistisch gamen

Als laatste heb ik Steam opgestart en van daaruit Doom Eternal, GRID, Worms en Ori maar eens aangeklikt. Ik heb daarvoor eerst alle bestanden van mijn eigen GPD gekopieerd naar de Asus. Vervolgens Steam geïnstalleerd en de bestanden laten verifiëren. Vervolgens elk spel een keer opgestart en afgesloten. Om vervolgens de hierboven genoemde spellen tegelijkertijd op zowel de Asus als mijn GPD op te starten. Zat daar noemenswaardig verschil tussen? Nee, maar ik ben er ook niet echt naar op zoek gegaan. Mijn GPD heeft 64GB werkgeheugen en een WD Blue SN580 2TB SSD. Dat zou een verschil kunnen verklaren.
Wat wel opviel is dat de Asus toch wel net iets soepeler liep. Helaas, ook die foto’s zijn verloren gegaan. Zo uit mijn hoofd lagen de framerates <10 hoger op de Asus dan op mijn GPD. Overigens in lijn met wat het internet beweert over het verschil tussen de Intel Arc B390 en de AMD Radeon 390M. Ik kan het alleen maar beamen, helaas geen fotografisch bewijs. Na deze laatste test heb ik een viertal films opgestart om de accu leeg te trekken. Ik wil namelijk meten hoeveel energie die accu kan opslaan.

Accucapaciteit, de Asus 100W PD lader en temperaturen

Uit macht der gewoonte heb ik de Asus Duo de eerste keer opgeladen met mijn eigen GPD 100W PD lader, overigens wel met de Asus-kabel. Het duurde even voordat ik daarbij stilstond. Vandaar dat ik maar meteen een vergelijking heb gemaakt tussen de Asus-lader en mijn GPD-lader. De Asus-lader is immers door Asus geleverd en het testpanel heeft er één cadeau gekregen.  Laat ik de Asus-lader dan ook eens goed het vuur aan de schenen leggen. Om te beginnen is het mij in 7 dagen tijd niet gelukt om meer dan 19,6V bij 95,3W uit de Asus-lader te krijgen. Mijn GPD-lader komt tot 19,8V bij 96,8W. Ik heb de accu viermaal leeg getrokken. Daarbij heeft de accu minimaal 108Wh en maximaal 112Wh opgeslagen. Dat is meer dan de opgegeven 99Wh. Hoe accuraat mijn metertje is, en/ of hoeveel energie er verloren is gegaan om wat voor reden dan ook laat ik maar buiten beschouwing. Daarvoor heb ik niet gestudeerd.



Wat ik nog wel het vermelden waard vind zijn de temperaturen van de Asus-lader. Mijn Asus-exemplaar werd 73,4° aan de buitenkant, daar waar je hem zou beetpakken! Mijn GPD-lader werd niet warmer dan 46,9° daar waar je hem zou beetpakken. Eerlijkheidshalve vermeld ik erbij dat ik toch wel een hotspot van 66, 8° bij de GPD-lader heb gevonden rond de USB-poort (en ook echt alleen daar).
De Asus-lader is veel lichter en kleiner van formaat. Bij intensief gebruik wordt deze wel consequent >70 °. Bij een starttemperatuur van 73,2° heb ik de lader ontkoppeld en op mijn vensterbank gelaten. Na drie minuten was deze nog steeds 70,6°. Iets om rekening mee te houden als je haast hebt en moet vertrekken, met die lader.



Aangezien ik de hittesensor in de aanslag had heb ik ook wat temperaturen opgenomen van de laptop onder volle belasting. Ik heb op de achtergrond een videobestand samengevoegd met een audiobestand in DaVinci Resolve, en tegelijkertijd heb ik weer Doom Eternal opgestart en wat rondgelopen en geschoten. Hierbij kreeg ik de buitentemperatuur van de laptop niet boven de 38,1°. Merkwaardig genoeg werd de HDMI uitgang warmer dan de outlets (links en rechts), respectievelijk 39,7° versus 37,5°. Onder de klep, die je als standaard kunt gebruiken, wordt het 36,6°. En als je de laptop op schoot neemt en het toetsenbord op het onderste scherm laat zitten, zal de temperatuur daar tot 28,4° oplopen.

Het leven met Citrix en Teams

Voor mijn werk heb ik over een jaar genomen een gezonde verhouding van werken op kantoor, op een buitenlocatie, vanuit huis en soms een hotelkamer. Per week of per maand kan de verhouding overigens helemaal zoek zijn. Hoe fijn is het dan om maar één apparaat mee te hoeven nemen zodat je zowel in je zakelijke als persoonlijke behoeftes wordt voorzien!? Ik heb al aangegeven dat ik privé te spreken ben over deze laptop. Zo ook zakelijk!
Mijn eerste werkdag met deze laptop duurde 11,5 uur. Ik heb ruim 10 uur lang onafgebroken gebruik gemaakt van beide schermen op de hoogste helderheid, hoogste resolutie op 100%, In een Citrix-sessie waarvan ruim 4 uur vergaderingen via Teams, vanuit Citrix. Waar mijn zakelijke HP i5 Zbook het na vier uur opgeeft, heeft de Asus het ruim 10 uur volgehouden.
Op de tweede werkdag heb ik uitsluitend gebruik gemaakt van het bovenste scherm, in laptopmodus zeg maar. Wederom dezelfde instellingen, in een Citrix-sessie, echter slechts twee uur aan vergaderingen via Teams. Na ruim 9,5 uur ben ik uitgelogd en heb ik de laptop uitgeschakeld met nog 42% aan accucapaciteit over.
De derde werkdag verliep vrijwel hetzelfde. Echter, ik had maar twee vergaderingen via Teams van elk een half uur. Daarnaast had ik na 7,5 uur echt geen zin meer in werk en ben ik ermee gestopt. De accucapaciteit was afgenomen tot 3%. Ik heb dus 18 uur lang kunnen werken, in een Citrix-omgeving, weliswaar met een enkel scherm. Nou, ik teken ervoor. Ik moet erbij vermelden dat ik mij niet kan herinneren of ik HDR aan had staan de ja of de nee.

De dagen erna heb ik de laptop meegenomen in mijn rugtas, naar vergaderingen, een hotelovernachting, mijn deeltijdstudie, het maakte niet uit. Ik heb met uitzondering van de “game-test” uitsluitend gebruikgemaakt van deze Asus Zenbook Duo, voor alle handelingen die ik moest en/ of wou verrichten. Niet één keer heb ik met een lege accu te maken gehad, zowel op de normale als de abnormale werkdagen!

Zowel zakelijk als privé praktisch

Ik heb aan het begin kenbaar gemaakt dat ik altijd een tweede scherm bij mij heb. De eerste variant was een Toshiba met een mini-USB-aansluiting. De tweede was een Mobiel Pixels Duex uitschuifbaar exemplaar dat ik via Kickstarter had aangeschaft. Deze is een aantal jaar geleden vervangen door een Mobile Pixels Duex Max die ik tot op de dag van vandaag gebruik. Notuleren, een agenda raadplegen of aanpassingen maken terwijl je een online vergadering hebt met slechts één scherm is echt niet aan mij besteed. Vandaar ook dat ik het nooit erg heb gevonden om uit mijn eigen zak een tweede scherm aan te schaffen. Ik heb er baat bij en het maakt mijn (zakelijke) leven wat aangenamer. Het is simpelweg praktisch om een tweede scherm te hebben als je veel achter een pc en/ of laptop werkt. De twee schermen van de Asus zijn wat mij betreft dan ook echt een verademing. Touchscreen is leuk voor thuis, maar voegt zalelijk, in de Citrix-omgeving, niets toe voor mij persoonlijk. Maar de hoge resolutie en hoge verversingssnelheid maken het lezen en scrollen erg aangenaam. Ik klap de schermen open, en afhankelijk van mijn werkzaamheden plaats ik de schermen boven elkaar of naast elkaar op een bureau. Die flexibiliteit maakt mij, afhankelijk van de gewenste situatie, productiever. De ingebouwde webcam produceert een gecentreerd en helder beeld, ongeacht in welk stand de schermen staan. Dat je het toetsenbord dan ook nog kunt plaatsen waar je wil, of als (extreem oversized) presenter kunt gebruiken is natuurlijk mooi meegenomen. Het (Chiclet) toetsenbord typt vrij zacht, ik kon er vrijwel direct goed mee overweg (ik gebruik zowel thuis als op kantoor een X-Bows). De korte travel (1,7mm), daar moest ik nog het meeste aan wennen. Voor wie het nog niet doorhad, het is een backlit toetsenbord. Wel zo fijn als je net als ik graag in de schemering aan het werk bent.
Zo een groot ErgoSense touchpad is ook wel fijn werken moet ik zeggen. Inzoomen en uitzoomen verloopt soepel. De gebieden aan de randen van de touchpad zijn instelbaar en in Asus Smart Gestures kun je tot vier vingers registreren voor diverse toepassingen.


Dit testexemplaar wordt met een stylus geleverd. Met uitzondering van wat lijntjes trekken heb ik deze niet uitvoerig kunnen testen. De stylus is niet goed te bevestigen aan de laptop, enigszins magnetisch aan het toetsenbord. Maar niets waar ik vertrouwen in had. Vandaar ook dat ik deze in mijn tas liet en uiteindelijk ook niet meer mee naar kantoor nam. Juist omdat deze niet stevig aan de laptop te bevestigen is zou ik de aanschaf achterwege laten. Bovendien, ik ben overgestapt op een Remarkable. Schrijven op mijn laptop voelt voor mij als een stap terug. Ik heb bewust de keuze gemaakt voor een Remarkable in plaats van een laptop of tablet. Hoe goed ik er ook mee overweg kon. Ik heb een simpele lijnentest voor jullie uitgevoerd (met lineaal), zie hieronder het resultaat.


Na ruim een week gebruik gemaakt te hebben van Bluetooth kan ik het volgende mededelen: Gedurende de testperiode heb ik mijn Shokz OpenComm 2, Openfit Pro en een Elecom Deft, Bitra en Relacon uitvoerig gebruikt. Geen enkele hapering noch verstoring ervaren.

Kritische noten

Ben je dan zo een fanboy dat je niets slechts te zeggen hebt over deze laptop? Zullen wellicht sommigen van jullie denken. Ik ben absoluut geen Asus-fanboy. Ik zal mij er niet over uitlaten, maar ik kan nog best boos worden op Asus uit het verleden. Het zou zomaar kunnen dat ik dat op het forum heb gedeeld way back.
Feit is wel dat dit een zoveelste iteratie is van een goed doordacht en degelijk product. Asus weet waar het mee bezig is. De unieke legering, die zij geen legering noemen, maakt dat de laptop prettig en solide aanvoelt. De schermen geven een prachtig beeld weer (DCI-P3 100%). Ik ben fan van het ruimtelijk (Dolby Atmos) geluid dat uit de zes speakers komt. Backlit op een (afneembaar) toetsenbord hoort er gewoon bij. En het scharnier voelt ook solide aan, duidelijk inspiratie opgedaan bij foldables.



Wat ik dan niet begrijp is dat er geen rubberen voetjes op het frame/ de bezels zitten om deze te beschermen wanneer je de beeldschermen naast elkaar zet (portrait modus). Het is heel goed mogelijk om de schermen zo in te zetten, zoals je op de foto’s kunt zien. Ik heb uren kunnen werken in deze stand. Het scherm past zich automatisch aan zodra je de oriëntatie wijzigt. Maar ik vraag me af hoe lang het duurt voordat er krassen zichtbaar worden als je de schermen in deze configuratie gebruikt. Overigens blokkeer je gedeeltelijk een inlaat/ uitlaat wanneer je de schermen in de deze configuratie gebruikt.

En dan is er nog de prijs. Ik ken ze wel, maar het zijn er niet veel die meer dan 2000,- willen uitgeven aan een (Windows) laptop.

Conclusie

Zou ik de laptop zelf aanschaffen? Ga ik de laptop aanschaffen?
Ja, en ik weet het nog niet. Mijn GPD WIN Max 2 was met 64GB en 2TB nou ook niet bepaald goedkoop. Ik moet zeggen dat deze Asus Zenbook Duo UX8407 mij echt een beetje heeft overvallen. Ik ben wel bereid om afscheid te nemen van mijn 49” widescreen en de GPD ten faveure van deze Zenbook Duo, dat zeker! En het is een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid dat mijn volgende laptop een Zenbook Duo wordt.  Echter of dat dit model of een opvolger wordt, hangt af van de vele financiële vraagstukken met betrekking tot huisvesting en vervoer die deze zomer de revue zullen passeren. Momenteel beschik ik over prima alternatieven.  En kapitaalvernietiging daar doe ik niet aan.

Maar, het zou wel heel veel opruimen en ruimte beschikbaar maken:



Note aan hardcore mobiele gamers; Er bestaat ook een Asus ROG Zephyrus (16”) Duo met een RTX 5090 24GB. De Zephyrus lijkt technisch op de Zenbook, zeg ik als leek die er maar een half uurtje naar heeft staan kwijlen. Het verschil zit hem voornamelijk in de toevoeging van de RTX 5090 en de grotere schermen van 16". Voor een gamer het overwegen waard, zeker mijn vroegere ik. Echter wel prijzig > 6500,-.