ASUS Xonar Essence STX

Inleiding
Waarom de Xonar Essence STX? Ten eerste is het een relatief nieuw type product, namelijk een geluidskaart met ingebouwde hoofdtelefoonversterker. Dit product is dus vooral gericht op "audiofielen" en gebruikers van hoofdtelefoons. High-End hoofdtelefoons nemen namelijk zoveel vermogen af, dat enkel een geluidskaart ze niet goed kan aansturen. Er moet dan dus een versterker tussen zitten, meestal ter waarde van €50 tot €100. Dit gegeven maakt deze geluidskaart dus een aantrekkelijke optie.


Aankomst
Ik had de kaart besteld bij DataByte, die hem direct verstuurde en twee dagen later was hij in huis. De doos die 960 gram weegt, is vrij gemakkelijk open te maken.
In de doos zat de:

• Kaart (gelukkig)
• een tulp naar minijack converter
• een adapter voor de hoofdtelefoonaansluiting
• een cd-rom met verouderde drivers
• de handleidingen

Ook was er een testrapport meegeleverd. Dit document, waarvan de kaft gemaakt is van extra zwaar papier, is ombonden met een gouden lint. Op de voorkant staat een watermerk-achtig motief zoals ook op de kaart te vinden is. Bij het openslaan van de eerste bladzijde ontdekte ik binnen 5 seconden al een spelfout. Een ander nadeel van het testrapport is dat je het product toch al gekocht hebt, en je waarschijnlijk geen andere beslissingen maakt op basis ervan.


Vormgeving
De STX ziet er niet uit als een normale geluidskaart, maar heeft een soort metalen kap om de electronica te beschermen tegen nare invloeden van buitenaf. Op die metalen kap is een soort motief aanwezig dat duizenden jaren aan muziek moet symboliseren. Het ziet er wel aardig uit, beter dan die stomme "kunst" die op grafische kaarten vaak te zien is. Op de bovenkant van de kaart staat het logo van Asus, wat leuk is als je een open kast hebt. De kaart neemt één PCI slot in beslag, wat voor mij vrij belangrijk was omdat er verder geen plaats was.

Weergavekwaliteit
Het belangrijkste van de geluidskaart is natuurlijk de kwaliteit van het uitgangssignaal. Dit is een combinatie van de verschillende onderdelen die op de geluidskaart zitten, maar vooral de DAC converter en de op-amps van de hoofdtelefoonversterker zijn van belang. Asus heeft hier zeer goede onderdelen gebruikt en de DAC converter is de beste die er op consumenten-geluidskaarten te vinden zijn

De technische weergave geluidskwaliteit

Om de geluidskaart eer aan te doen schoot mijn huidige Sony MDR CD370 hoofdtelefoon tekort, maar gelukkig kon ik de veel betere Grado SR80 lenen. Deze hoofdtelefoon is niet echt populair, maar wordt toch gezien als zeer goed in de prijsklasse. Deze hoofdtelefoon kost je in de VS ongeveer €70.

Helaas heb ik niet de apparatuur of de ervaring om het product technisch op de pijnbank te leggen, dus mijn tests zijn volledig subjectief.
De volgende muziek heb ik beluisterd om een idee te krijgen van wat deze geluidskaart kan:

• The Division Bell; The Wall (live); Animals; The Final Cut van Pink Floyd
• Georgy Girl van The Seekers
• The Greatest Hits van Queen
• 1812 Overture van het Koninklijk Concertgebouworkest
• 1812 Overture van Berliner Philharmoniker
• Life in Cartoon Motion van Mika
• Eye of the Tiger van Survivor
• Born to be Wild van Steppenwolf

Eigenlijk klinkt alle muziek zeer goed, en je kunt ook een zeer sterk verschil tussen de opnamen merken. Bijvoorbeeld "The Final Cut" klinkt opeens zeer helder, je kunt elke aanslag van een snaar van de gitaar zeer nauwkeurig horen en de stem van Roger Waters heeft zoveel detail dat je direct al gelooft in zijn politieke boodschap. De geluidskwaliteit tijdens films en computerspellen is ook perfect, maar ik heb niet getest of de STX een deel van de processorbelasting overneemt. Het maakt me ook niet zoveel uit eigenlijk.

Ik heb ook de toongenerator van NCH gebruikt, en vanaf 19Hz was een duidelijk geluid te horen. Dit liep door tot 21kHz, en waarschijnlijk verder. Uit technische tests van andere sites blijkt dat de STX ook onder 19 Hz en boven 21kHz goed presteert, wat leuk is als je een vleermuis-achtige huisgenoot hebt. Toen ik dezelfde test deed met mijn onboard systeem, merkte ik dat het geluid compleet wegviel na 18kHz, maar als ik het volume opdraaide hoorde ik plotseling een toon van zo'n 8kHz. Zulke effecten zijn bij de STX gelukkig niet waarneembaar. De onboard kaart begon pas bij 40Hz met het weergeven van geluid.

De twee witte blokken op de achtergrond zijn relais die het schakelwerk verrichten tussen de versterker en de electronica. Hiervoor zijn relais gebruikt, omdat die de kwaliteit van het signaal nauwelijks aantasen, in tegenstelling tot halfgeleiders.
Als je zonder muziek aan het volume helemaal naar vol draait is er geen ruis hoorbaar.

Aansluitingen
De geluidskaart communiceert met de computer doormiddel van de PCI-e 1X aansluiting. Ook is er een extra aansluiting voor elektriciteit aanwezig aan de achterkant van de kaart. Aan de achterkant en de bovenkant van de kaart zijn headers aanwezig voor de aansluitingen aan de voorkant van de PC.
De aansluitingen aan de achterkant zijn twee tulp stekkers (1 kanaal per aansluiting), een versterkte hoofdtelefoonaansluiting, een microfoonaansluiting. Deze aansluitingen zijn 6.35 mm TRS connectors, die veel gebruik worden in high-end hoofdtelefoons en microfoons. Er is ook een optische aansluiting aanwezig, die tot 5.1 surround kanalen ondersteunt.

Software
Toen ik de kaart geïnstalleerd had en ik mijn computer weer aanzette merkte ik dat hij in de slaapstand stond. Dit gaf allemaal rare meldingen maar na een herstart was alles weer goed, en toen ik de drivers installeerde werkte de kaart meteen.

Dit is de software die met de kaart geleverd wordt. Funtioneel is het prima, de virtuele volumeknop kun je met de muis bedienen en er is een soort weergave van de toonhoogstes die heel traag ververst. Er is ook een mogelijkheid om virtueel surround geluid te maken, maar dat heb ik nog niet geprobeerd.

Nadelen
Deze zijn bij de Xonar Essence STX vrijwel afwezig, maar dit komt natuurlijk ook door de afwezigheid van concurrentie in dit gebied. Qua functie en in de prijsklasse staat de STX alleen. Sommige mensen vinden de hoge tonen te schel en vinden dat het geluid na een tijdje 'vermoeiend' wordt omdat het niet 'laidback' genoeg is. Ik heb de kaart nog maar 3 dagen in mijn bezit, dus ik kan hier nog geen mening over geven.
--
De kaart is inmiddels al een half jaar in mijn bezit, en ik heb geen last van de zogenaamd schelle hoge tonen. Het verschilt per persoon denk ik.

Energieverbuik
De kaart heeft een stroomverbruik van ongeveer 12W, continu, ook idle, wat vrij significant is wanneer een moderne pc idle ongeveer hetzelfde verbruikt. Wordt ook behoorlijk heet daardoor. Alles aan deze kaart is gericht op geluidskwaliteit, waarbij energiezuinigheid niet is meegewogen in het ontwerp.

Conclusie
De Asus Xonar Essence STX is de perfecte oplossing voor iemand die op hoge kwaliteit wil kunnen genieten van opnames, en zeker als je veel een koptelefoon gebruikt.

Andere reviews
Voor de aankoop het ik veel gehad aan de volgende reviews:
http://www.xbitlabs.com/a...us-xonar-essence-stx.html
http://www.hardwarecanuck...sence-stx-sneak-peak.html
http://www.elitebastards....ask=view&id=696&Itemid=27
http://www.overclockerscl...s/asus_xonar_essence_stx/
De foto's heb ik natuurlijk zelf gemaakt

Update
toevoegen kritiek
Update 9-8-2013
toevoegen energieverbruik
Update
Sinds ongeveer drie dagen na het schrijven van deze review heb ik af en toe een raar probleem met de geluidskaart. Om de twee a drie dagen produceert hij ineens een loeiharde pieptoon, dat verholpen kan worden door het aantal kanalen van twwe naar vier te zetten en weer terug. Of door de computer te herstarten.
Topic op GoT: http://gathering.tweakers...ist_messages/1392819/last