Cookies op Tweakers

Tweakers maakt gebruik van cookies, onder andere om de website te analyseren, het gebruiksgemak te vergroten en advertenties te tonen. Door gebruik te maken van deze website, of door op 'Ga verder' te klikken, geef je toestemming voor het gebruik van cookies. Wil je meer informatie over cookies en hoe ze worden gebruikt, bekijk dan ons cookiebeleid.

Meer informatie

Door , , 103 reacties

Onderzoeker Jeroen de Vries van het MESA+ Instituut voor Nanotechnologie van de Universiteit Twente heeft een optische informatiedrager ontwikkeld die informatie voor extreem lange periodes kan opslaan. De bewaarperiode zou tot 1 miljard jaar kunnen bedragen.

optische informatiedrager die informatie voor extreem lange periodes kan opslaanDe Vries richtte zijn onderzoek op het ontwikkelen van een opslagmedium dat gegevens extreem lang kan bewaren. Zo zou er informatie bewaard moeten kunnen blijven gedurende een periode van 1 miljoen tot 1 miljard jaar. Op die manier zou er kennis behouden kunnen blijven mocht bijvoorbeeld de mensheid getroffen worden door grootschalige rampspoed of als een nalatenschap voor de verre toekomst.

De onderzoeker denkt aan deze eis te kunnen voldoen met een optische informatiedrager waarbij bits door middel van etstechnieken in de vorm van qr-codes worden weggeschreven. Binnen elke pixel van de qr-code is weer een kleinere qr-code geplaatst waarin weer andere informatie is geplaatst. De informatiedrager bestaat uit een wafer van wolfraam die wordt beschermd door een laag siliciumnitride. Wolfraam is bestand tegen zeer hoge temperaturen.

Om de leesbaarheid van de opgeslagen data over miljoenen jaren te testen, is de optische informatiedrager onderworpen aan een verouderingstest. Uit een proef waarbij de plaat gedurende een uur op 200°C werd bewaard, bleek dat de data nog prima leesbaar was en dat er geen zichtbare degradatie was van het wolfraam. Deze proef zou een bewaarperiode van minimaal 1 miljoen jaar simuleren. Bij hogere temperaturen, tot 440°C, zou het uitlezen wel gecompliceerder worden maar nog steeds mogelijk zijn. De Vries wil nog meer proeven houden maar stelt dat de data op een zeer stabiele plaats, bijvoorbeeld een kernopslagfaciliteit, extreem lange periodes bewaard kan worden zonder dat er dataverlies zal optreden.

Moderatie-faq Wijzig weergave

Reacties (103)

Ik zie geen waardige testen waarvan ik overtuigd ben. Dit zijn nog amateuristische "Top Gear-achtige" testen die jij en ik kunnen uitoefenen. Om werkelijk 1 miljard jaar te overleven zal de disk onder extreme testen moeten getest worden, dus extreem langdurige corosie testen, zuurbaden om de weerstand te testen van zuren uit de natuur. Maar ook extreem hoge en lage temperaturen die alleen in een lab kunnen worden gegenereerd. Kortom! Ik vindt het nogal een non-nieuws item.
Ik zie de toegevoegde waarde niet helemaal. Het is vast een proof of concept want we hebben al informatie dragers voor langere tijd en de termijn waarover gesproken wordt zal er snel genoeg voor zorgen dat dit alweer achterhaald is.

Maar toch een mooie ontwikkeling. :)
precies de beste is een gouden LP aan boord van een satelliet die ons zonnestelsel heeft verlaten.
tevens Duur testen met hitte zijn lariekoek. hitte is nooit de boosdoener. zand water wind zonlicht en de mens zelf dat zijn de echte killers waar niets tegen bestand is.
Leg dat ding maar eens een week op het strand kijk dan maar eens of hij nog afspeel baar is
of laat er een jaar lang druppels op vallen in constante blootstelling aan UV licht. gebruik hem maar als frisbee . Niets is een miljard jaar bestand.
Ik kan op zich nog begrijpen dat hitte gebruikt kan worden als een versnelde test, maar een uur op 200 graden moet een miljoen jaar normale opslag voorstellen?
Het concept van het gebruik van een verhoogde temperatuur om processen te versnellen is vrij standaard en is gebaseerd op een zogeheten Arhenius plot. Details kun je hier vinden:

http://en.wikipedia.org/wiki/Arrhenius_plot

In de organische chemie is dit ook de basis voor de vuistregel dat reacties bij iedere 10 įC hogere temperatuur een factor 2 a 3 sneller verlopen. Dat heeft er meee te maken dat de activeringsenergie van dat soort reacties meestal zo rond de 100 kJ/mol liggen. Als je deze simplistische vuistregel hier zou toepassen kom je uit dat 1 uur bij 200 įC overeenkomt met ergens tussen de 30 en 45000 jaar bij 20 įC. En dat 1 uur bij 440 įC overeenkomt met ergens tussen de een half miljard en twaalf biljard jaar bij 20 įC.

Er is echter een serieuze valkuil met het gebruik van een arhenius plot. Deze heeft te maken met de voorwaarde dat over het hele onderzochte temperatuurbereik dezelfde factor overheersend moet zijn voor de veranderingen die optreden. Is dat niet het geval is de plot geen rechte lijn en kun je geen voorspellingen doen op basis van de experimenten bij hogere temperatuur.

Een tweede probleem bij het maken van dit soort extreem lange duur voorspellingen is dat je ook bij kamertemperatuur een meting moet doen van de snelheid van verandering. Doe je dat niet kun je namenlijk niet bevestigen dat ook dit punt op dezelfde rechte lijn in de plot ligt (en weet je dus niet of je voorspelling wel geldig is). Het probleem hierbij is dat de verandering bij kamertemperatuur dusdanig langzaam gaat dat deze slecht zeer moeilijk detecteerbaar is.
Ja precies, dat was ook hetgeen wat ik dacht. Wat nou als ik een hittepak een uur lang test op 200 graden. Gaat mijn hittepak dan ook een miljoen jaar mee? Zoals meer mensen aangeven zijn er veel meer aspecten die er voor zorgen dat iets minder lang mee gaat. Het lijkt mij dan ook ongeloofwaardig dat iets een miljard jaar mee zou kunnen gaan.
een wat fout gelopen appeltaart project kan een uur lang in de oven blijven staan op 200 graden, dan blijft mijn verkoolde appeltaart toch ook niet langer goed...
Als er geen slijtage is door de hitte tijdens dat uur en je legt hem op een plek waar niks bij kan komen, dan zou ie, in de theorie voorgesteld in het artikel, een miljard jaar mee mogen gaan.
Fossielen kunnen ouder zijn dan een miljard jaar. En het is verbazingwekkend wat men daaruit soms kan leren. Zo hebben ze net weer een fossiel ontdekt waaruit ze kunnen bewijzen dat er toen al een zenuwstelsel bestond in een organisme. En dat fossiel is meer dan een half miljard jaar oud.

Wij mensen hebben een zenuwstelsel. We doen er niet veel mee. Het kost de natuur meer dan een half miljard jaar om dat uit te breiden en tot een mens te komen en wat doen wij? Binnen een paar generaties maken we een goede kans om de zenuwstelsels van talloze soorten om zeep te consumeren.

Wat heeft het zenuwstelsel voor zin gehad?
Gewoon een sterk lichtsignaal de ruimte insturen en dan met behulp van een wormhole een miljard lichtjaar verderop weer opvangen, dat zou best een lange levensduur kunnen hebben. :+

Nee inderdaad, zo'n presentatie hapert aan alle kanten. Dit ding moet dan weer in een 'onverwoestbare' container worden bewaard, want er zijn nog andere vormen van degradatie dan hitte kan veroorzaken, erosie, corrosie, een kerfslag, etc.

Leuk bedacht, maar volgens mij is er nog niets aantoonbaar 100% degelijk gebleken. Het licht van sterren en supernova's, elektromagnetische straling van neutronensterren, pulsars, quasars, die we vanuit een eeuwigheid geleden uit de ruimte opvangen, is ook al grotendeels door allerlei vormen van dispersie alle kanten op verdwenen.

Van fossielen - de oudste bronnen van informatie die we op aarde kunnen vastpakken - is ook alleen maar een klein deel van de (fysieke) informatie over, biologisch kun je er vrijwel niets meer van aflezen. Dus is bijv. 99+ % van de informatie weg. DNA, etc, allemaal weg.

De oudste door de mens gemaakte structuren zijn in de orde van tienduizenden jaren oud, en velen daarvan zijn verdwenen. We zullen ermee moeten leven dat informatie in de tijd verdwijnt.

Die Voyagers zijn amper het zonnestelsel uit, en kosmisch gezien nog maar net vertrokken. er kan nog van alles misgaan. Het is misschien wel erg duurzaam, aar geen duizenden jaren. Gouden artefacten van vele culturen op aarde zijn domweg verdwenen, weg geŽrodeerd (of geroofd). De Kelten, de AssyriŽrs, de vroeg-Egyptische volkeren waarover gefantaseerd wordt door ('pseudo'?)-archeologen (van het type 'het verdween 10.500 jaar geleden'). Niets van over.

We zullen met iets beters op de proppen moeten komen. De hardste en minst corrosieve stoffen die we kennen eroderen/slijten/verbranden/etc. ook.

Of er moet toch een zeer duurzame vorm van cloudopslag worden uitgevonden. Zelfreplicerende dataprotectiemachines, o.i.d.

[Reactie gewijzigd door Ramzzz op 17 oktober 2013 20:57]

Als je oud genoeg bent herinner je je misschien de claim van de Compact Disks nog; de CD zou ook 50 jaar zijn data veilig bewaren.

In de praktijk is echter gebleken jat je blij moet zijn als je 3 jaar haalt.
waarom doen cd's uit de jaren 80 het dan nog steeds?
omdat inbrand CDs en gestansde CDs uit de fabriek van elkaar verschillen. De 3 jaar geldt in de praktijk voor inbrand CDs.
Ons fijne zonnetje gaat toch al een paar miljard jaar mee :+
Als je een manier kan vinden om informatie op te slaan in de zon, dan zouden we daar wat aan hebben :).

Wie zegt dat de temperatuur op aarde niet boven de 200 of 400 graden gaat komen in de komende miljard jaar. Verder kunnen ze over een miljard jaar de gebruikte techniek misschien niet meer begrijpen, wie zegt dat er dan 8 bits in een byte gaan, we nog hetzelfde alfabet hebben etc. etc.
De beste manier om data op te slaan is om het in DNA op te slaan. DNA is een methode om informatie op te slaan. Wij mensen vinden onszelf allerlei dingen, biologische organismen bijvoorbeeld.

Maar wat we zijn is een uitdrukking van informatie. Onze genen zijn een taal. En die taal is uiterst expressief en wij zijn als mens een van de vele vormen van uitdrukking van leven.

Het leven, dat wat iets animeert, dat we volstrekt niet begrijpen heeft genen als taal.

We weten dat leven niet zeldzaam is, dat waar er ook maar een of andere mogelijkheid bestaat, er leven is. Een soort wormpje op een gletsjer, bacteriŽn in de zuurste omgeving voorstelbaar, of zout, of zoet, of heer en heel koud, in een meer op Antarctica.

Leven uitgedrukt in genen is de meest hardnekkige informatiedrager.

En dat levert een boel interessante vragen op. Als wij onze cultuur willen opslaan en we doen dat door data genetisch te coden, wie of wat is het dan dat zichzelf uitdrukt? Want we zijn zelf genen, genen die bewust zijn van zichzelf. Dus we zijn een levende taal. Een taal die zichzelf schrijft. Informatie opslaan in genen is een daad van schepping.

O-)
Dan schrijven we het gewoon daar op, wil je zeggen ;)? Ik pak de permanent marker vast.
Ja ze zouden het bij ons eens moeten afgeven, dan zetten we hem even in de UVCON. Een zware test waar verf tegen bestand moet zijn als je hem buiten wil toepassen. Een paar vochtige cycles + wat UV licht en ik denk dat het gauw gedaan is. En dan hebben we het nog niet eens over fysiek toegebrachte schade. Die versnelde test zijn altijd maar deels waar, want de praktijk met al zijn variatie's is bijna niet kunstmatig na te bootsen. Voor ons is deze test slechts een indicatie en waardes slechts theoretisch uitgezet in de tijd...

[Reactie gewijzigd door bonus op 17 oktober 2013 21:09]

Ik ben het helemaal met je eens dat andere factoren dan alleen temperatuur wel eens veel belangrijker kunnen zijn. Vocht en UV-licht zijn wat dat betreft notoire boosdoeners.

Deze onderzoeker heeft schijnbaar echter al wel aan de invloed van vocht gedacht. Hij heeft zijn wafer namenlijk beschermd met een laagje siliciumnitride. Dit is een van de allerbeste barriers tegen vocht die bekend is. Beter nog dan glas. Ook UV licht zou slechts een vrij beperkte invloed mogen hebben op de gebruikte materialen.

Maar dan nog zijn er nog genoeg andere factoren die een destructieve invloed kunnen hebben. Hierbij kun je denken aan atmosferische vervuilingen zoals NOx, SOx of ozon. Of mechanische factoren zoals errosie of barsten door herhaaldelijke expansie en contractie cycli.
precies de beste is een gouden LP aan boord van een satelliet die ons zonnestelsel heeft verlaten.
tevens Duur testen met hitte zijn lariekoek. hitte is nooit de boosdoener. zand water wind zonlicht en de mens zelf dat zijn de echte killers waar niets tegen bestand is.
Leg dat ding maar eens een week op het strand kijk dan maar eens of hij nog afspeel baar is
of laat er een jaar lang druppels op vallen in constante blootstelling aan UV licht. gebruik hem maar als frisbee . Niets is een miljard jaar bestand.
Ja en als je er met hamer opslaat is data binnen seconden weg. 8)7

Natuurlijk moet je disc niet open en bloot neerleggen in de woestijn, is meer dat we over 1000 jaar nog iets hebben van deze tijd net als boeken/scrollen/foto's/etc de tijd hebben kunnen weerstaan. je kan wel dvd leuk in graftombe neerleggen met iemand levensverhaal, maar die zal het niet gaan redden, dit soort opslagmedium wel, kan ook in steen graveren of elke andere medium wat lang meegaat. :)
never mind....

[Reactie gewijzigd door freak-ish op 17 oktober 2013 21:30]

Ik zie de toegevoegde waarde niet helemaal.
De laatste zin van het artikel geeft een hint:
De Vries wil nog meer proeven houden maar stelt dat de data op een zeer stabiele plaats, bijvoorbeeld een kernopslagfaciliteit, extreem lange periodes bewaard kan worden zonder dat er dataverlies zal optreden.
Permanente kernopslagfaciliteiten, zoals het in Finland in aanbouw zijnde Onkalo hebben behoefte aan een manier om gegevens 100.000+ jaar veilig te bewaren. Want zo lang duurt het voordat het stralingsniveau van het afval dat daar opgeslagen gaat worden weer laag genoeg is om geen bedreiging meer te vormen.

Deze schijf is dus zeker niet bedoeld om 'af te spelen' alsof je er een film op zou zetten of zo. Het idee is om informatie op zo'n manier te bewaren dat deze niet alleen technisch de eeuwigheid overleeft, maar dat die ook in het geval van een volledig verval van de maatschappij nog weer te decoderen valt. Daarom ook het Droste effect met de QR codes: Als je eenmaal in staat bent om de buitenste QR code te scannen hoeft daar alleen iets te staan als: "Please look very closely at the dots making up this code". Als je dan inderdaad goed kijkt zie je vanzelf dat er nog veel meer QR codes zijn en zo kun je uiteindelijk leren hoe je een lens maakt en vervolgens een microscoop e.d. Zie ook de film Into Eternity over Onkala die dit onderwerp behandeld.

QR codes is een leuk idee, maar ik zou op het hoogste niveau gewoon leesbare tekst neerzetten, die zou uitleggen hoe je een QR code decodeert, want ik kan me zo voorstellen dat we tegen die tijd geen QR codes meer gebruiken.. :z

offtopic: Als je ťťn goede reden tegen kernenergie wilt horen dan is het die 100.000 jaar die het afval gevaarlijk blijft. Niet te hanteren zo'n eeuwigheid. Dan nog liever kolencentrales wat mij betreft.
We zouden nu al geen QR-codes meer moeten gebruiken. Het is een idioot systeem. Ik kan sneller een link van een billboard overtikken dan een foto maken, die door een app laten analyseren en dan nog de webbrowser moeten openen.

Hadden deze onderzoekers niet gewoon met een laser in diamant kunnen etsen ofzo? De data in de vorm van DNA opslaan? Iets wat een beetje gaaf klinkt. QR-codes zijn zo suf.
Een miljard is toch erg lang hoor :) ik zou al blij zijn met een gegarandeerde 100 jaar, dan heb ik en me kids er zinnig wat aan. De cd en dvd van tegewoordig zijn me toch iets te vluchtig, verval treed te snel op. maar goed misschien kunnen ze er wat mee op korte termijn en het toepassen.
Dat is zo'n beetje alle tijd die we nog hebben, 100 jaar.

Bewaartijden van 1 miljoen jaar, laat staan 1 miljard jaar zijn volstrekt onzinnig. Onze cultuur kan niet veel langer bestaan. Probeer je eens voor te stellen hoe onze cultuur er over 500 jaar zou uitzien. Onvoorstelbaar. 250 jaar? Al net zo onvoorstelbaar.

Zoals wij met elkaar en de Aarde omgaan kan onze levenswijze eigenlijk nu al niet meer. Schattingen variŽren afhankelijk van wie je moet geloven, dat we tussen een en vijf extra Aardes nodig hebben voor onze consumptieve bestedingen die de grondstoffen van de planeet opgebruiken.

Nog onlangs komen wetenschappers samen om opnieuw te wijzen op het feit dat de Aarde's klimaat snel veranderd en sneller dan gedacht.

Ik probeer niet te zeggen dat wij allemaal over 100 jaar dood zijn en de Aarde een 450 graden Celsius hogedrukpan is, maar onze cultuur, met haar kapitalisme, consumptie, open markt paradigma's en de hele ruk wat daarachter aan komt aan belastingstelsels, socialisme en al onze normen en waarden end e wetenschap zelf, bestaat helemaal en volledig uit goedkope, goed voorradige energie. Met de vondst van olie wonnen we de energie jackpot en dat breekt ons nu op.

Iedereen snapt dat die voorraden eindig zijn, terwijl we feest vieren met onze grondstoffen op basis van markt-economische theorie die met de factor eindigheid geen enkele rekening houdt. Economen denken oprecht dat als een grondstof schaars is, de winstgevendheid van alternatieven groter wordt. Maar dat betekent niet dat er een rem is om wat goedkoop ontgonnen kan worden, tot de laatste druppel te gebruiken. De helft van alle olie die ooit gevonden werd is nu op.

Informatie van onze cultuur opslaan is een bedenkelijk idee als je er over filosofeert. Immers, wat sla je op? Ik ben voor een digitale kopie van allerlei kunstwerken, literatuur en oudheidkundige, onvervangbare artefacten, al is het dan slechts digitaal. Maar je zou je moeten schamen om een boek er in op te nemen over economie, wetende dat dat onderdeel is van de teloorgang van de mens op Aarde. Alleen kan het worden opgenomen als waarschuwing: begeef je als Nieuwe Mens op Aarde niet op die heilloze weg, gezien onze menselijke aard, die wezenlijk gevoelig is voor de corruptie van ongebreideldheid en voor korte termijn denken.

Wat we kunnen opslaan is bar weinig. We hebben, och, 2000 jaar moderniteit, met hier en daar een mooi boek of kunstwerk en dan vanaf 1850, de IndustriŽle Revolutie en al gauw daarna de vondst van olie als bron voor een enorme spurt achterwaarts richting wat we anno 2013 menen te hebben 'opgebouwd', wat echter in feite een enorme afbraak is. De afbraak van de klimatologische duurzaamheid en stabiliteit voor alle flora en fauna.

We kunnen een aantal wapenfeiten noteren zoals de uitvinding van atoomenergie, het menselijk genoom en goede sanitaire voorzieningen, maar voor elk van die feiten zijn ook nadelen verbonden. We stegen in aantal mensen van een paar miljard tot 7 miljard en we groeien nog verder voorlopig. Ook dat mag er op geŽtst worden als waarschuwing. Stop breeding like fuckin' rats.

Wij hebben als ras de keuze, helaas zijn we een ras van individuen, die allereerst voor zichzelf zorgen, maar de keuze is om door deze techno-bottleneck te geraken om uit te komen in een wereld zonder hoog-gevanceerde cultuur, waar we allemaal een hut hebben en een lep, mes en vork, een drinkbeker en een kampvuur en zo in rust en sereniteit leven of teloor te gaan in een hysterische afbraak van de Aarde om als cultuur ten onder te gaan.

En dan begint op Aarde een nieuw selectieproces. Welke soort kan rijzen tot 'sapiens sapiens'. Misschien zijn het de ratten de volgende keer. Ik zie op dit moment bar weinig interessants om echt op te slaan. Zeker geen technische schema's van smart phones, blauwdrukken van kantoorflats, theorieŽn over economie, en geen voorbeelden van televisie series bij wijze van 'kijk ons nou!'

Vanaf 1850 is het bergafwaarts gegaan. Maar ook daarvoor, toen Descartes meende dat er primaire en secundaire aspecten waren aan het bestaan, toen het materialisme een flinke voet aan land kreeg. En toen later olie op de markt verscheen, explodeerde ons ras in aantallen en immoreel materialistische consumptie.

Wij, anno 2013, zijn de nazaten van de materialistische gedachte en we weten feitelijk niet beter. Wij zien de cosmos niet langer als een ondeelbaar geheel van materie en geest en zodoende hebben we de materiŽle mens bevredigd met onze techno-cultuur. Spiritualiteit, zingeving en de vraag hoe te zijn op de Aarde is verschrompeld tot de marge. Het is cool om gadgets te ambiŽren en het geld om ze te kopen, maar uncool om 'zweverig te doen'. Die stoppen we samen met de 'aluminium-hoedjes' in een klasse apart, die niet echt significant is.

Dus wat is het nut van een dergelijke opslag? Een waarschuwing, een herinnering aan ons 'grootse', ik bedoel, onze cosmische mislukking om te snappen wat het is om een mens te zijn, wat het doel van het leven is.

Ik heb vaak nagedacht over zaken als deze, het idee van een ark of die zaad opslag binnen de poolgrenzen, gewoon voor het geval dat... en over tijdcapsules. En wat er dan aan informatie in moet. Zoals ik al zei, waarschuwingen en voor de rest is er bar weinig echt waardevols dat we als mens hebben geproduceerd.

Het enige echt waardevolle van de mens is haar zelfbewustzijn, dat wat ons homo sapiens sapiens maakt. En dŠt kun je niet opslaan in een medium.
TL;DR. Maar daar hebben we dus juist techniek voor.

En wat denk je nou zelf. Je zelfbewustzijn is ook maar een biochemisch proces. Dat is prima op te slaan (nu nog niet, maar binnen 100 jaar wellicht wel). Het is echt niet alsof je 'Neo' uit 'de Matrix' bent die de wereld ongeremd kan modificeren. We zijn allemaal gebonden aan natuurkundige wetten, onze hersens zijn een weliswaar gecompliceerde rekeneenheid, maar we zijn nog altijd beperkt tot een vaste set aan instructies en biochemie om na te kunnen denken. En dat is prima te beÔnvloeden en eventueel op te slaan.

En 250 jaar geleden dacht men ook dat het niet anders kon. En 1000 jaar ook.
Ik ben het er niet mee eens dat mijn zelfbewustzijn "maar" een "biochemisch proces" is. Dat is typisch die materialistische visie op de natuur. Ik meen dat mijn bewustzijn zich uitstrekt tot ver voorbij de grenzen van biochemie.

Het heeft mij een leven gekost om te beseffen hoe diepgaand, indringend en allesomvattend dat materialistische paradigma is. Hoe fundamenteel het je denken beinvloed.

Wat jij verwoord is de typische moderne gedachte. Maar gedurende al die duizenden jaren historie was er geen sprake van zo'n beperkend paradigma. Voor het grootste deel van onze geschiedenis waren materie en geest verbonden.

"Renť Descartes (French: [ʁəne dekaʁt]; Latinized: Renatus Cartesius; adjectival form: "Cartesian";[6] 31 March 1596 – 11 February 1650) was a French philosopher, mathematician, and writer who spent most of his adult life in the Dutch Republic. He has been dubbed the 'Father of Modern Philosophy', and much subsequent Western philosophy is a response to his writings..."

Begin daar eens. En zie hoe hoe uiteindelijk, honderden jaren later, jij jezelf beschouwt als een soort biologische machine.

Terwijl je zo veel meer bent. Waar om doe je jezelf zo te kort?
"En wat denk je nou zelf... op te slaan."
Uiteraard is deze verwoording "typisch" modern, omdat vroeger het gedachtegoed beÔnvloedt werd door de beperkte menselijke waarneming van de wereld om ons heen.

Met het toenemen van kennis over zaken die we vroeger niet konden verklaren, neemt de noodzaak om te filosoferen af.

On Topic:
Onze menselijkheid en planeet gaan dan wel geen miljard jaar meemaken, gegeven de huidige degradatie van de planeet. Maar dat wil niet zeggen dat we niet enkele schijfjes het heelal in sturen.

Stel je voor dat wij ineens dit soort schijfjes zouden ontvangen van 500 miljoen jaar oud!
Hoezo "beperkte waarneming"? Wat een raar idee, dat wij nu beter waar kunnen nemen. Ik denk dat je verward bent. Je bedoeld waarschijnlijk iets anders. Misschien dat we nu meer weten?

Wel, dat betwijfel ik. Ik denk dat we minder weten. Ik denk dat er meer dan ooit een noodzaak is om de wezenlijke vragen te stellen. In een tijdperk van ultra-materialisme en klimaat destructie waar we met droge en open ogen in op gaan is het hard nodig om eens jezelf te vragen wtf you are doing.

Ik wil best schijfjes ontvangen van een andere wereld hoor. Maar zouden ze ons helpen een nobeler houding aan te nemen.
Waarschijnlijk begrijp je wel wat ik bedoelde... Meer weten is de waarneming beter begrijpen. (Of men er ook wat mee doet, is een tweede.)

Maar dan begrijp ik nog niet waarom je dit tijdperk ultra-materialistisch noemt. Kun je een tijdperk noemen waarin mensen niet materialistisch waren?
Voor zover ik mijn geschiedenislessen voor de geest kan halen, zijn vrijwel alle historische gebeurtenissen gebaseerd op materialisme of geloof.
Alleen zijn we nu met zoveel mensen, dat het leidt tot een conflict met de wereld waarop we leven.
En waarom zou je denken dat je meer bent dan de atomen waar je uit bestaat. Dat is pas typisch! Typisch menselijk.

Waarom zijn er geen filosofieŽn of levensovertuigingen die bestonden vůůr dat de mens in zijn "huidige" vorm bestond?
Nee, wij bezien de historie met terugwerkende kracht. Onze perceptie van nu kleurt heving hoe wij tegen de geschiedenis aankijken. Neem bij wijze van voorbeeld maar eens de documentaires over WOII. Eerste docu's gingen over troepenbewegingen. Later werden ander aspecten belicht. Hitler's Henchman bijvoorbeeld, of de man zelf wordt nader bekeken.

In de tijd van Plato was een wetenschapper een persoon die de aard der werkelijkheid bestudeerde en ook niet te beroerd was om daar spirituele zaken bij te nemen, gedichten te schrijven of toneelstukken en in het algemeen breed onderlegd was. Er was geen opdeling in allerlei vakgebieden.

Vanaf die tijd tot aan Descartes was wetenschap altijd gekoppeld aan spiritualiteit, hoewel ik de kerk niet als een spirituele instelling beschouw, is de kerk wel een artefact van de originele spiritualiteit van de mens. Zoals je weet hadden mensen die vooruitstrevend waren nogal wat moeite met de kerk. Ging je tegen de kerkleer in, dan kon dat je dood worden.

Ondanks dat kreeg de wetenschap steeds meer voet aan de grond.

Ik denk dat wetenschap en spiritualiteit hand in hand moeten gaan. Daarmee bedoel ik niet dat we richting creationisme moeten of zo, maar de bestudering van de natuur moet ook een component hebben die zingeving biedt.

Daarom stel ik altijd dat CERN weggegooid geld is. Wij bestuderen de kleinste deeltjes, maar hebben geen respect voor grote deeltjes, zoals die waaruit planten en dieren bestaan. Wetenschap heeft geen hart, ze heeft eventueel een ethische comissie.
Wat heeft het voor zin te snappen wat een Higgs boson is als dat de man in de straat geen inzicht geeft in wat de kosmos is, waarom hij hier rondloopt en wat het doel van het leven is. En zeker terwijl elders op de wereld de meeste mensen nog geen macro-molecuul extra te eten hebben.

Ik weet dat ik besta uit meer dan de som van mijn materie. De wetenschap heeft geen verklaring voor bewustzijn, waar herinneringen worden opgeslagen bij voorbeeld. En toch lijkt het me nogal essentieel dat als je de cosmos bestudeert, je eerst moet snappen waarmee je dat doet, hoe dat je waarneming kleurt.

De mens in haar huidige vorm is zo'n 200.000 tot 100.000 jaar geleden terecht gekomen waar we nu zijn. Iemand die toen ahd geleefd zou nu je buurman zijn en je zou het verschil niet zien. Ongeveer 50.000 jaar geleden was er een transformatie en niemand weet waarom en wat er precies gebeurde. We begonnen cultuur te ontwikkelen en kwamen vanuit een dierlijke beleving van de wereld in een abstracte.

Of er dus levensovertuigingen waren voor die periode is onmogelijk te zeggen. Filosofie, levensovertuigingen, geloof, dat zijn zaken die verbonden zijn of voortkomen uit dat sapiente deel van ons zelfbewustzijn. De oorspronkelijke spiritualiteit is waarschijnlijk ontstaan uit het gebruik van psychedelische substanties. Het is mogelijk dat dit de waakvlam van latent zelfbewustzijn heeft opgestookt tot een vlam.

Het is opvallend hoe we enkele miljoenen jaren rondliepen alsof er niets aan de hand was, tot ons brein spectaculair en zonder precedent in de natuur zich ontwikkelde tot de huidige proporties. En in een oogwenk zijn we slechts 50,000 jaar verder en staan we op de maan, hebben we ons genoom in kaart gebracht en hebben we kosmologie en ontologie.

Maar materialisme is een feit. Wij menselijke dieren houden ons bezig met materie. We eten materie, we consumeren het in producten, we vormen het, maken het, vinden het uit, verhandelen het, gebruiken het op alle mogelijke en onmogelijke manieren. We doen studies naar meta-materialen en vinden manieren om eigenschappen van stoffen radicaal te veranderen.

Ja er zijn de grote kerkelijke stromingen en Budhisme etc. Maar vooral in hetw esten zijn we geobsedeerd door materieel bezit.

Terwijl in de Amazone mensen leven met zeer weinig bezittingen en die zijn niet wezenlijk ongelukkig. Wetenschap die leidt tot gadget is geen wetenschap, dat is gewoon kapitalisme en materialisme. Of valorisatie, zo je wilt.

Wij mensen snappen onze eigen waarneming niet, weten niet wat we zijn, wat zelfbewustzijn is en hoe je dat moet hanteren of gebruiken. We doen maar wat, we navigeren voorwaarts in tijd door te kijken in de achteruitkijkspiegel. We zien de historie maar weten niet echt te detecteren waar het fout ging.

Wel, nu weet je het. Wetenschap dient gemend te worden met spiritualiteit. Alleen een mens in die balans begint te snappen wat de antwoorden zijn op de existentiŽle vragen.
Als je met spiritualiteit bedoelt: Het delen van de beschikbare middelen met andere mensen en organismen, dan ben ik het met je eens.
Alle andere aspecten van spiritualiteit die we erbij verzinnen onder de noemer "zingeving". (Alleen al het woord geeft aan dat we dat blijkbaar nodig hebben) zijn precies daarvoor bedoeld Zingeving dus.

Maar als we de leercurve van het menselijk ras in acht nemen ten aanzien van het bovenstaande, kunnen we gevoeglijk stellen dat we niet de "goede" kant op gaan.

Ik denk dat alleen wetenschap ons kan redden voordat we alles kapot hebben gemaakt. Gratis energie uit bronnen, waarvan we denken dat ze onuitputtelijk zijn ťn geen schade aanrichten aan zaken die we kennen. Nadat we natuurlijk alle fossiele bronnen eerst hebben uitgeput onder druk van bepaalde belangenbehartigers.
Wel, ik denk dat het een algemeen gemaakte denkfout is te veronderstellen dat als we maar een techno-fix uitvinden, de oude droom van praktisch gratis energie uit duurzame bronnen, we dan gelukkiger worden.

Dat is materialisme pur sang. Want waar hebben we zo veel energie voor nodig? Is dat niet voor de productie van consumentengoederen? Goed, we zouden dan min of meer schoon kunnen produceren. Maar wordt jij gelukkig van je gadgets? Is de vergaring van materiŽle goederen in en om je huis dat wat zin geeft aan jouw leven?

En het is daarom dat ik spiritualiteit betrek bij materialisme en de wetenschap, omdat wetenschappelijke kennis die we 'veroveren op de natuur' (de natuur is de vijand) via kapitalisme en economische theorie op open markten gevaloriseerd wordt. Ik hoop dat je dit proces snapt.

Dus als energie gratis en duurzaam is dan kon er wel eens het idee ontstaan dat we dus maar kunnen produceren en produceren en consumeren en consumeren.

De vraag die wezenlijk naar voren komt is: wat maakt je als mens gelukkig en geeft zin aan het leven?

De veronderstelling dat als je een rijke Westerling bent, met goede verzekeringen, goede zorg, een hoge mate van welvaart, je dan als gelukkig beschouwd mag worden doet geen recht aan het aantal zelfmoorden per jaar, per land.

We werken meer dan ooit. Vroeger werkte men minder uren per dag. Dat is onderzocht. Ondanks de welvaart en welzijn werken we daarvoor zo hard dat het ziekte en stress oplevert. De helft van de huwelijken loopt stuk. Denk je niet dat dit soort sociologische zaken te maken hebben met onze cultuur en levenswijze? Mensen hebben nauwelijks een richtlijn of doel.

Maar ik snap niet je probleem met zingeving. Ben ik een biologische automaton die maar wat aanklooit, verdwaasd ronddwalend door het leven door de impact van mijn zelfbewustzijn? Voor altijd zoekende naar iets dat ik niet kan definiŽren of vorm kan geven? Nee dat ben ik niet.

We hebben dat nodig, anders stelden we deze vragen niet. Ik kan niet invoelen hoe jij bent, dat je meent geen zingeving nodig te hebben. Als je oprecht meent dat we slechts biologische robots zijn dan is dat prima. Leef dan je leven gewoon uit en dan is het klaar. Je bent al geboren, nu ga je gewoon door de bewegingen die cultuur en biologie je opleggen, gevangen in die stipulaties. Maar wat een verspilling van zelfreflecterend bewustzijn!
Ik ben het geheel eens met je eerste deel. We werken teveel om spullen te kopen die we niet nodig hebben.
Onder druk van het kapitalisme en commercie zijn we inderdaad gaan geloven dat we daar gelukkig van worden.
Helaas lijkt het er op dat 75% van de menselijke kudde niet geÔnteresseerd is in het grote plaatje, of niet de juiste informatie krijgt.

En helaas bepaalt de meerderheid in een democratie. Vandaar dat ik mijn geld niet heb gezet op het zelfreinigend vermogen van de mens.

Blijven over:
- een technofix (is dat een officiŽle term? :) )
- een spirituele interventie
- een natuurlijke interventie.

In het tweede geloof ik niet, en het derde proberen we altijd een stap voor te blijven...

Maar wat je tweede deel betreft; als ik om mij heen kijk, zie ik net zo veel soorten zingeving, als dat er mensen zijn.
Dus het lijkt erop dat niemand gelijk heeft in zijn idee of uiting van zingeving. Maar als je bedenkt dat elke vorm van zingeving dus een menselijk verzinsel is, is dat niet zo vreemd.

Daarom accepteer ik dat dit het is. 1 meteorietinslag en "weg mensen", dus "weg zingeving".

Vanaf het dak van een wolkenkrabber lijken mensen sterk op een mierenhoop die je van boven bekijkt.
Ik zou geen enkele reden weten waarom mijn leven meer zin heeft dan dat van die mier. En toch wordt de mier niet gekweld door de zoektocht naar zingeving.

Goed bezien is wetenschap mijn zingeving. En tegelijk laat de wetenschap altijd ruimte voor reflecties doordat elke ontdekking nieuwe vragen oproept.
Dus mijn zelfreflecterende bewustzijn wordt zeker niet verspild. En er zullen altijd zaken zijn die de wetenschap niet kan beantwoorden gelukkig.

Maar dit alles neemt natuurlijk niet weg dat ik geen prettig leven kan hebben met veel respect voor mens en milieu. Ik hoef me gelukkig alleen niet druk/bang/bezorgd te maken over wat er na mijn dood gebeurt.
Alle CDs, DVD, magnetische tapes, HDDs die nu in gebruik zijn zullen over 30 jaar kapot zijn. Lijkt mij dat de mensheid kritieke informatie op langdurigere dragers zal moeten gaan opslaan, met de exabytes aan data die we nu creeren. Wordt anders een dure grap dat elke generatie te vervangen.
Alle kritieke informatie zit opgeslagen in het menselijke brein en geven we in de klas door op de volgende generatie. Echter daar heb je natuurlijk niet veel aan als de mensheid uitsterft.
Als de mensheid uitsterft hoeven we ook niets over te dragen. Ik verwacht ook niet dat een struisvogel geÔnteresseerd is in de tachtigjarige oorlog dus ook voor hen hoeven we het niet na te laten.
Vind je? Zou mooi zijn als de aarde toch weer zou worden gekoloniseerd door intelligente wezens en zo onze kennis kunnen oppikken. Hoeven ze het wiel niet opnieuw uit te vinden. ;)
Veel succes met het opslaan van audio en video in je brein, en dat over 30 jaar overkopieren naar een klas kinderen. Denk dat die data dan al redelijk corrupt is. Jouw hersenen zijn geen langetermijn-opslag. Daar is DNA voor.
Cd en DVD zeker de gebrande schijfjes zullen inderdaad kapot zijn... HDD kan je nog wel eens verrassen... je grootste probleem zal het vinden van een apparaat die nog een IDE of SATA connector heeft...
Elke paar jaar verdubbelt de vapaciteit van de gemiddelde harddisk. De kosten van het vervangen van de totale harddisk capaciteit loopt dus logaritmisch naar nul.
Als je echter van plan bent om ook de toekomstige opslag mee te rekenen zullen de kosten wel ongeveer stabiel blijven. Geen probleem dus.
Volgens mij verdubbelt de hoeveelheid data op deze planeet sneller dan de gemiddelde capaciteit van een harddisk. Die is de afgelopen paar jaar niet zo heel veel groter geworden, 2 naar 4TB ofzo, en ik heb een paar berichten zien langskomen hier over exabytes aan data die er elk jaar bijkomen.

Denk dus niet dat de kosten naar nul blijven dalen, totdat we een manier van opslag vinden die goedkoper is dan de HDD.
Seriously?
"Op die manier zou er kennis behouden kunnen blijven mocht bijvoorbeeld de mensheid getroffen worden door grootschalige rampspoed of als een nalatenschap voor de verre toekomst."
Ja echt en dan scan je de QR code en krijg je een error 404 te zien.

Deze pagina bestaat niet..

Leg maar eens een kruitlontje over deze disk en steek die eens aan, hitte is 1 ding sterke verschillen op het gelijke oppervlak is heel wat anders, en dat zie je ze nooit doen in testen.
En waar waren de mappen met de dvd's erin die zag ik niet zo snel voorbijkomen, hoe moet ik nu de babyfilms bewaren.?
Lol ik dacht dat er MB's op paste, maar het komt neer op 0,3MiB ofoz...
Nog steeds kan daar wel een redelijke tekst in :)

[Reactie gewijzigd door Toettoetdaan op 17 oktober 2013 20:31]

Het is een ding om na te denken over een data-medium. Maar je moet ook een methode hebben om data uit te lezen.

Wat voor systeem kan dat? Het medium moet tegelijkertijd zichzelf kunnen verklaren aan eenieder die het vindt.

Een houder van informatie en tegelijkertijd iets dat zichzelf verklaart.

Dat zijn wij. De mens. M.a.w., om iets heel erg lang te bewaren zul je een zelfbewust enigma moeten uitvinden. Iets dat herkennen kan dat er zelfbewuste entiteiten het in handen nemen, iets dat zichzelf als het ware uitvouwt zoals een eiwit als het ware, dat zich kan conformeren aan de beperkingen van de entiteit (gebruikt het gesproken woord, is het telepathisch, communiceert het via geur of hand signaal etc.) en die vervolgens zichzelf verklaren kan omtrent de eigen aard en dan die entiteit daarvan op de hoogte kan stellen in termen die het begrijpen kan.

Denk aan de reclame van een bier. Een soort robotsysteem dat zichzelf helemaal uitvouwt en een bar wordt. En de Martianen zullen dat snappen en aan de bar gaan hangen.

En dan nog is er de vraag of die entiteit niet zijn stenen vuistbijl er op plant, of zijn PK Mindbolt er op loslaat of dat een priesterklasse het voor de massa achter houdt.

Wie weet. Misschien zijn wij wel zo'n apparaat. Alleen is er nog niemand gevonden om onze data aan door te geven: 'ooit bestonden wij!' Of misschien toch wel?
Want over 1 miljard jaar weten ze nog wat QR codes zijn of staat er ook een handleiding "how-to-read-qr" op zo'n disc geŽtst?
Ik zie ook de toegevoegde waarde van QR encodering niet helemaal.
Zelfs de gouden plaat in de Voyager had een simpele grafische boodschap (en een analoog audiotrack natuurlijk) en de Arecibo transmission was een goed doordacht binair bericht, zie http://en.wikipedia.org/wiki/Arecibo_message
De toegevoegde waarde van QR is de robuustheid van de codering.
Hierin wordt gebruik gemaakt van Reed–Solomon error correctie, zodat de code tot zo'n 30% beschadiging (level H) alsnog leesbaar kan blijven.

Ontwerpers maken hier slim gebruik van, een bekend voorbeeld is een QR code met het logo van de BBC erin opgenomen:
https://www.google.nl/search?q=bbc+qr+code&tbm=isch
Door de error correctie is deze QR code alsnog leesbaar.
Ik denk dat de grote QR code als how-to dient. Die ziet er relatief simpel uit. Het lijkt me niet onmogelijk om die zonder voorkennis te reverse-engineeren. Mensen als Newton en Einstein hebben zonder computers veel ingewikkelder zaken opgelost.

Als je dan in plaats van "HD-Project" iets codeert dat meteen duidelijk maakt dat je algoritme werkt ("2+2=4" of iets dergelijks) kun je vervolgens losgaan op de kleine QR codes.

Enfin, ik heb meer vraagtekens bij de claim dat het schijfje een miljard jaar overleeft (of zelfs een miljoen) dan bij het ontcijferen van het ding.
Inderdaad, een informatiedrager lijkt me een beetje zinloos als de decoderingsmachine/decoderingsinformatie niet beschikbaar is...
Waarom QR code? Omdat het foutcorrectie bevat. Dus mocht er iets deel onleesbaar zijn, dan zou er nog wat data te lezen zijn.

De opslag van data is alleen nog veel te klein. Wereldgeschiedenis en ontdekkingen op schijf zetten zou nog niet mogelijk zijn, en bovendien willen we ook plaatjes zien hoe vroeger eruit ziet.

Het idee is leuk, ze tonen aan dat men kan voorkomen dat boel stukgaat door de hitte. Bijvoorbeeld door lava uitbarstingen, dat is echt heet.
Alleen de mechanische schade is niet getest met bv vallen en stenen erop...
Het nut zal beperkt blijven vrees ik.
De QR code staat voor een te groot deel aan overhead zoals timing en features. Ik snap ook niet dat er zoveel QR codes binnen een QR code gebruikt worden. De forward error correctie code kun je in allerlei media toepassen. Het leuke van QR is dat je hem makkelijk kunt detecteren vanaf verschillende hoeken op een automatische manier, dus eigenlijk helemaal niet optimaal voor deze methode.
Daarbij is totaal niet gedacht aan het uitlezen van deze discs met enige efficientie. Het lijkt me zeer belangrijk dat het niet alleen informatiedicht is, maar dat het ook nog snel kan worden uitgelezen. Ik vind het ook opmerkelijk hoe ze aan een miljard jaar komen.
Veel belangrijker lijkt me zelf dat je die informatie fysiek nog ergens kan vinden over een miljard jaar, en dat het nog als een QR code herkend moet worden. Zie ook in de archiefwereld de discussie over de 120320 verschillende PDF documenten met uiteenlopende standaarden die soms nu al niet meer juist geÔnterpreteerd worden.

[Reactie gewijzigd door tzaman op 17 oktober 2013 23:12]

Het is leuk als data nog gelezen kan worden over lange tijd, maar als de encodering kwijt is dan heb je er niets aan. Dan zijn het allemaal gewoon bits. Tekst is iig nog wat makkelijker te ontcijferen (kijk maar hoe we geschriften analyseren).
Op zich is dat niet zo moeilijk. De gouden disk aan boord van de Voyagers die hierboven genoemd worden hebben ook een handleiding er op. Kijk maar naar de afbeeldingen hier; http://en.wikipedia.org/wiki/Voyager_Golden_Record
Wiskunde, natuurkunde en scheikunde zijn universele talen dus er is geen Rosettasteen voor nodig. Alleen wat mensen die zeer logisch kunnen nadenken en een beknopte handleiding kunnen schrijven die iedereen kan begrijpen.
Laat dat nou net het probleem zijn in de ruimte; Mensen..

De kans dat er mensen ontstaan op een andere planeet is buitengewoon klein. Kijk naar het gigantische evolutieproces wat de mens op aarde heeft doorlopen. De kans dat er ander leven ontstaat is natuurlijk al groter, maar dat moet dan wel weer intelligent genoeg zijn om onze wiskunde etc. te ontcijferen. Kijk naar de hedendaagse computers, je zou die intelligent kunnen noemen al 'denken' ze op een totaal andere manier. Nu kun je hierop natuurlijk zeggen dat het enige wat een computer doet om te denken is wat opdrachten afdraaien, maar doen wij (onze hersenen dus) dat dan niet..?
Als het universum echt oneindig is, is de kans dat er een planeet is die er precies hetzelfde uitziet als de aarde, met exact dezelfde mensen erop (dus ook een kloon van jou) die allemaal precies hetzelfde aan het doen zijn als hun dubbelganger hier op aarde. Het universum is immers oneindig, dus het aantal planeten waarop intelligente(re) wezens wonen ook ;-)

[Reactie gewijzigd door Jeffrey v. Hees op 17 oktober 2013 23:52]

Het heelal is oneindig, maar het bevat een endige hoeveelheid sterren en planeten, dus jouw vlieger gaat helaas? niet op :)
Je hebt wel een punt, maar of dat echt zo is zullen we denk ik nooit te weten komen. We weten het gewoon niet :P
En bij wie kan ik mn garantie claimen als het over n miljoen jaar toch niet zo betrouwbaar bleek?

Zonder dollen, wetenschappers die met deze houdbaarheidsdata komen neem ik met een korreltje zout gezien ze veel zaken niet blijken mee te wegen in hun onderbouwing en kennelijk niet verder kijken dan hun neus lang is. Tot op heden valt er geen betrouwbare garantie te geven op het bewaren van informatie over vele honderden jaren. Vaak komt het neer op geluk, de archivaris en behoud van inzicht.
Als je nou echt deze persoon niet serieus neemt en de lezers van je reactie wel, dan verdiep je je in zijn onderzoek en komt met echt tegen argumenten. Weerleg zijn conclusies met goed onderbouwde feiten. Het gaat er niet om wat we geloven, maar wat er feitelijk waar is.
Het gaat niet om weerleggen maar om bewijs. Je kan als wetenschapper of tweaker vanalles claimen, maar als je niet met een onderbouwing komt heeft het al helemaal geen zin om een niet-onderbouwde claim te gaan weerleggen. Het feit is dat er maar bar weinig materiaal 'met voorbedachte rade' duizenden jaren oud is geworden - meestal puur door zelfdestructie, gebrek aan archivaris, gebrek aan zelfde inzicht in het eerder geopperde nut van het bewaren. Sec gekeken naar de technologie: daar heeft een archivaris weinig aan.
Het enige echt oude dat ik kan bedenken zijn grottekeningen,
maar ik denk als ik een gouden voorwerp in een grot leg dat hij er over een miljoen jaar ook nog goed uit ziet.
Moet er over 1 miljard jaar wel iemand zijn die QR codes snapt ;)
Precies. Je moet er een beschrijving en/of apparatuur bij bewaren. Maar die gaan minder lang mee dan dat opslagmedium. Dus is dat opslagmedium zinloos.
kleitabletten met een heel klein spijkerschrift :)
Mmmm,

Wafers zijn in het algemeen erg breekbaar. Dikte vaak <0.5mm. Dan moet een wafer wel zo worden opgeslagen dat ie niet kan breken. Nu weet ik niet hoe dat zit met wolfraam, maar normale wafers (voor productie van ic's) zijn gemaakt van silicium, en die breken snel (weet ik uit ervaring).
Om verwarring te vermijden spreek je beter over hardmetaal of sintermetaal. Te weten dat de Duitsers zweren bij Wolfram, maar in Angelsaksische leefwerelden wil men daar niet van horen want zij zijn overtuigd dat het "hun" Tungsten was, die het sintermetaal uitvond.
In het grootste deel van de wereld zal je een lastoestel kunnen kopen voor TIG-lassen. In Duitsland moet je eerder naar WIG- toestellen zoeken.
Wolfraam is dus ook niet juist, het moet wel degelijk Wolfram zijn. Zowel als er knullen zijn die het over tungsteen hebben, terwijl ze in feite over Tungsten spreken.
Leuk dat het hittebestendig is, maar wat als er een blok beton op valt of een tank overheen rijdt? Of noem maar wat 1000 jaar water er overheen laten stromen, kijk wat dat doet met gesteente, houdt het ook niet zo heel lang vol.

Op dit item kan niet meer gereageerd worden.



Apple iOS 10 Google Pixel Apple iPhone 7 Sony PlayStation VR AMD Radeon RX 480 4GB Battlefield 1 Google Android Nougat Watch Dogs 2

© 1998 - 2016 de Persgroep Online Services B.V. Tweakers vormt samen met o.a. Autotrack en Carsom.nl de Persgroep Online Services B.V. Hosting door True