Nederland wil mogelijk nationale veiligheid meewegen bij cloudovernames

De Nederlandse overheid gaat in de toekomst mogelijk bij de overname van clouddiensten kijken of dat gevolgen heeft voor de nationale veiligheid. Dat zou gebeuren via een wijziging van de wet die overnames kan toetsen op veiligheid.

cloud computing stock (bron: Kalawin/Getty Images)Het nieuwe Nederlandse kabinet, dat maandag start, mag bepalen of de wetswijziging er daadwerkelijk moet komen, zo schrijft voormalig minister van Economische Zaken Vincent Karremans. Karremans zit wel in het nieuwe kabinet, maar heeft Infrastructuur en Waterstaat in zijn portefeuille. Heleen Herbert is de nieuwe minister van Economische Zaken.

Een lid van de Tweede Kamer vroeg of clouddiensten onder de Wet ongewenste zeggenschap telecommunicatie zouden moeten vallen. "De markt voor clouddiensten in Nederland wordt, net als in de rest van de Europese Unie, gedomineerd door enkele zeer grote Amerikaanse aanbieders. Voor deze gevestigde partijen lijkt het onderbrengen van clouddiensten onder de WOZT op voorhand niet erg effectief. Daarnaast bestaat de markt voor clouddiensten uit Nederlandse aanbieders die weliswaar kleiner van omvang zijn dan de Amerikaanse aanbieders, maar evengoed kunnen deze partijen relevante diensten aanbieden waarvoor het mogelijk van belang is deze in het kader van de nationale veiligheid te beschermen."

De WOZT is er sinds 2020 en maakt het mogelijk om overnames te onderzoeken en mogelijk te blokkeren als dat telecombedrijven raakt en ervoor zorgt dat de nationale veiligheid mogelijk in het geding komt.

Door Arnoud Wokke

Redacteur Tweakers

23-02-2026 • 15:06

42

Reacties (42)

Sorteer op:

Weergave:

Een lid van de Tweede Kamer vroeg
Welk lid van de Tweede Kamer vroeg dit? En in welke context? Tijdens een debat, of schriftelijk?
Kamerlid Chris Stoffer (SGP) heeft tijdens een recent debat gevraagd of clouddiensten onder de Wet ongewenste zeggenschap telecommunicatie (WOZT) zouden moeten vallen.

Dit voorstel kwam naar voren tijdens het Plenair debat op 11 februari 2026 over de verkoop van een cloudbedrijf dat vitale diensten zoals DigiD en MijnOverheid host aan een buitenlandse partij. Stoffer pleitte voor uitbreiding van de wet om de digitale autonomie en nationale veiligheid beter te borgen tegen ongewenste buitenlandse invloed op essentiële clouddiensten. 
Dit is een hele goede beweging. Security experts waarschuwen al jaren. Er lijkt nu eindelijk een omslag te ontstaan.
Tegelijkertijd is er nog veel weerstand en onzekerheid. Kunnen we dit als Europa wel? Ik denk het wel, maar het kost tijd en flinke investeringen.
Maar, sip, wie denkt dan dat dit niet mogelijk is? Begrijpt men het probleem en/of de oplossing niet helemaal of is men het wellicht niet eens met de urgentie of de kosten om zaken opnieuw in te regelen. Aub laten we nu eens keer iets oplossen. Dit kan NL zelfs alleen, maar het is een politiek beladen onderwerp en we kunnen het net zo goed samen met andere partijen in de EU doen, dat is ook gewoon broodnodig, die samenwerking in deze tijden.
De argumenten zijn vaak drieledig:

1) Het management was in de veronderstelling dat de cloud goedkoper is. Dit is soms het geval, maar zeker bij grotere enterprises niet het geval als je alles doorrekend.

2) De cloud biedt meer mogelijkheden (dit is voor sommige dingen waar en voor andere dingen niet waar).

3) De nadelen van punt 1 en 2 worden voor lief genomen, ook als het betekent dat een stuk onafhankelijkheid wordt opgegeven.


Vaak wordt er dan nog beargumenteerd dat er vóór de cloudbeweging ook al afhankelijk was van Amerikaanse technologie, en dat klopt (hardware, software). Het grote verschil is dat je met cloud (native) een flinke technische cloud lock-in hebt, terwijl je voorheen enkel een vendor lockin had en geen totale cloud lockin. Denk maar eens na over hoe ver cloud native technologie alléén in die specifieke cloud zo werkt. Ik vind het echt onbegrijpelijk en kortzichtig dat bedrijven dit voor lief hebben genomen, vaak ook tegen het advies van experts in. Maargoed, er is ook een hele groep experts die de Amerikaanse cloudbeweging toejuicht 🤔 het is en blijft een discutabel onderwerp.

Risico = kans * impact

De kans is het afgelopen jaar toegenomen en die wordt momenteel alleen maar groter. De potentiële impact was al enorm en daar is niks aan veranderd. Dit werd geaccepteerd, omdat de kans in het verleden kleiner was. Nu de Amerikaanse overheid zeer onvoorspelbaar blijkt, is men tot heroverweging gekomen. Beter laat, dan nooit.
Als je aan langetermijnsvisie doet, een zeldzaamheid deze dagen en zeker bij topbestuuders, dan had je nooit je IT in zulke properties afhankelijk gemaakt van buitenlandse factoren.
Ondertussen gaat Hetzner met 36% omhoog:
Driven by a growing trend of businesses and developers migrating to European tech alternatives, Hetzner has experienced a massive influx of new users.

This unprecedented demand has challenged their capacity; over the past several months, the company has struggled to keep pace, resulting in servers frequently being completely sold out. In addition worldwide Hardware / RAM etc. prices have increase in the past year which also reflects in that price hike.

Consequently, Hetzner has announced a substantial 36% price increase for their Cloud VPS offerings.
Nog steeds 90% goedkoper dan AWS denk ik ongeveer.
Waarom alleen bij cloud diensten? En waarom alleen veiligheid en niet simpelweg landsbelang?

In de praktijk blijkt steeds weer dat er een vrije markt in het Westen is voor allerlei buitenlandse bedrijven maar andersom vaak veel minder of zelfs niet omdat buitenlandse overheden wel allerhande restricties opleggen. Dus als je nu echt soeverein wilt zijn, maak dan een generieke kapstok wet zodat je ook bij andere bedrijven makkelijker 'nee' of 'nee, tenzij' kan zeggen. Toetsing van zo'n wet t.o.v. internationale verdragen kan dan altijd nog plaatsvinden, dat is een tweede zorg.
Omdat we geregeerd worden door kortzichtige totaal idioten.

Energievoorziening hebben we ook weggegeven. Aan oa Vattenfall, een bedrijf 100% in eigendom van de Zweedse overheid. Die grof geld verdienen aan ons. Het is te absurd voor woorden hoe amateuristisch slecht onze opeenvolgende regeringen zijn bijna bij het criminele af.
Ronduit schokkend dat dit al niet lang staand beleid is. Regeren is toch vooruitzien?
Regeren is toch vooruitzien?
Dat is vrij moeilijk als politici een bord voor hun kop hebben.
Wat Nederland moet doen als overheid twee bunkers bouwen voor hun eigen clouddienst en dat verspreiden over deze twee bunkers dit kan overigens al over meerdere via KPN en dat is wat microsoft al doet met offfice.

De overheid is zo langzaam en loopt niet even achter de feiten aan, maar ze lopen jaren achter de feiten aan. In gesprekken met de overheid drie jaar geleden zijn er ook al standpunten gemaakt over cloud diensten en overheidsdiensten te laten lopen over europese servers en betere Nederlandse servers en diensten.

Denk je dat Amerika , Rusland of China gegevens op buitelandse servers zet en die drie landen waarschuwen steeds voor elkaar voor hacks en privacy blablabla


Ze moeten gewoon 500-600 miljoen vrijmaken voor twee cloudiensten/datacenters ondergrond en dat kost weliswaar veel geld en daarna wellicht 40-50 miljoen per jaar om te laten draaien, maar dan ben je wel klaar en kun je verder en mijn advies is eentje in limburg en eentje bij de Gaasperplas tegen Amsterdam aan of tegen Appelscha aan of hondserug in Drenthe.

[Reactie gewijzigd door Noresponse op 23 februari 2026 16:16]

*drie bunkers, je wil een derde whitness/victim/tie breaker locatie.
Er is al jarenlang sprake van een Overheidscloud maar dat werd telkens op de lange baan geschoven.

Zo'n 15 jaar geleden ging Justitie met zijn rekencentra naar Maasland waar 2 zalen waren gereserveerd door een Gibo scheidingswandje gescheiden (!!).
Een jaar of 8 of 10 geleden werd Maasland afgestoten en ging Justitie naar Groningen, 2 rekencentra, 1 N- en 1 W-Groningen (ex. Google en een nieuw gebouw).

Juist daar was ruimte genoeg voor andere overheidsinstellingen en zou een overheidscloud worden gebouwd.
Traditiegetrouw ontstond er een wedloop tussen de diverse diensten om die te mogen beheren.

Ik ben er inmiddels te lang weg om te weten wat de status daarvan is. Ik maakte nog net tests mee met diverse USA-cloudbedrijven om te vermoeden dat er van die overheidscloud in Groningen niet zoveel terecht is gekomen.
[...]
Ze moeten gewoon 500-600 miljoen vrijmaken voor twee cloudiensten/datacenters ondergrond en dat kost weliswaar veel geld
[...]
Er liggen nog een hoop bunkers onder de grond in Nederland waar niks mee gedaan wordt. Zoek maar eens naar NCO bunker of naar nucleair chemisch onderkomen. Er zijn nog andere soorten atoombunkers ook. De vraag is wel, kan je de no effectief verbouwen? Je moet er een gat in maken om grote apparatuur naar binnen te krijgen, en je moet de ventilatiecapaciteit mogelijl uitbreiden.
Dit proces loopt ook in andere EU-landen, we kunnen hun redundante uitwijk zijn en zij onze (ja, dus de uitwijk van de uitwijk). Dan heb je nog steeds verbindingen om te beschermen (en diverse andere uitdagingen), maar het is alvast een zetje in de goede richting.
En met een beetje goede wil is alle kritieke infra onder defensieuitgaven te scharen.

Zo kan ook de helft van het budget van Rijkswaterstaat uit het extra defensie budget betaald worden.
Precies, om die 1,5% van de 3,5% te halen is een eitje. Maar je moet niet alles digitaal via NAFIN willen laten lopen. En eigenlijk moet je ook daadwerkelijk willen investeren in capaciteiten waar we nu te kort aan hebben. Dan denk ik helaas niet alleen aan offensieve dronevoering, ook (met name) aan luchtverdediging. Die is beneden het vriespunt.

En grote investeringen in Defensie, kan een maatschappij ook objectief beter van worden. Een autobahn, radar, sonar, GNSS, cryptografie is gewoonweg ook civiel nuttig gebleken. Zo heb je ook weer overlap civiel / defensie, bijv. commercial LEO (Starlink o.a.).

Het kan natuurlijk ook een economie oververhitten, maar dat zie ik momenteel niet gebeuren in Europa. Althans, Rusland noem ik in deze context niet Europa...
Europees en doorpakken, niet alleen cloud maar eigenlijk alle belangrijke infra waar een stekker uitgetrokken kan worden.

Ik had 20 jaar geleden nooit gedacht dat ik nog ooit zo'n voorstander zou worden van een echt verenigd Europa.

[Reactie gewijzigd door xxs op 23 februari 2026 15:18]

Ik denk dat we europees verder moeten doorpakken dan alles waar een stekker aan zit. ook zouden we naar militaire onafhankelijkheid moeten streven, naar onafhankelijkheid in de voedsel voorziening, naar onafhankelijkheid in de industrie, energie enz.

we moeten hier verder kijken als IT/Cloud alleen
niet dat ik het oneens ben met u, maar eerder stel ik mij de vraag waarom europees en niet nationaal. wie zegt mij dat de EU of de opvolger ervan niet in de clinch komt met een land. 10 jaar geleden vond niemand het erg dat alles bij MS en amazon stond. kijk waar we nu staan
Je dient dit lokaal te doen dus Nederland en daarna ga je Europees bekijken. Nederland bouw 3 datacentrums die de Nederlandse infra structuur kunnen huisvesten. Zorg er voor dat je goede mensen heb, salaris moet gewoon goed zijn. Als alles draait in Nederland dan ga je Europees kijken en aangezien wij al de infrastructuur al hebben kan je misschien profiteren.
Tja, vind je de Verenigde Staten ook communistisch? Als Nederland onderdeel wil uitmaken van een wereldmacht (zoals de VS) waarbij de EU dat ook wenst te zijn dan maken we een veel grotere vuist als één Europa.

Je uitspraak is zo makkelijk ondoordacht te maken waar het cynisme en scepticisme vanaf druipt. Zeker als het bij on-onderbouwde populistische kreten blijft.

Ik beschouw de EU als werk in uitvoering en waarbij de tekortkomingen van binnenuit via hervormingen opgelost dienen te worden.
Klinkt als half beleid, een stapje in de goede richting maar eigenlijk zwaar onvoldoende. De afhankelijkheid van externe partijen blijft, alleen het risico genaamd USA wordt wat ingeperkt en zelfs dat maar half omdat er al van alleen bij Amerikaanse partijen draait dat niet zomaar terug is.
Ik vind het een goede zaak, maar vanuit de tegenstanders gezien: dit werkt toch marktverstorend?
Oh, willen ze dat? Dus dat deden ze nog -niet-, begrijp ik?

Wel alle middelen verzinnen en doordrukken om het hele volk te kunnen bespioneren voor de "nationale veiligheid" maar zo iets essentieels gewoon op z'n beloop laten?

Het zegt weer een heleboel over doelstellingen en prioriteiten ...

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn