Door Sjef Weller

Redacteur

Zo kies je tussen QD-oled en woled voor een lichte of donkere kamer

0

QD-oled- of woled-tv: wat is beter?

Als je op zoek bent naar een nieuwe oledtelevisie, heb je de keuze tussen twee oledpaneeltechnieken: quantumdot-oled (QD-oled) en white oled (woled). Welke techniek voor jouw situatie het best is, hangt af van je kijkomgeving en je eigen voorkeuren.

In de praktijk zijn de verschillen tussen de twee technieken zeer klein. Beide bieden een perfecte zwartweergave, hoge contrastverhoudingen en snelle responstijden. Onder de streep heeft woled in lichte kamers licht de voorkeur, dankzij een stabielere zwartweergave en minder reflectie. QD-oled is juist ideaal voor donkere kamers, vanwege de iets hogere hdr-helderheid en levendigere kleurweergave bij hoge helderheid.

De opties in een notendop

QD-oled

  • Samsung Display maakt de panelen.
  • Blauwe oledlagen vormen de lichtbron.
  • Quantumdots zetten een deel van het blauwe licht om in rood en groen.
  • De panelen geven levendige, sterk verzadigde kleuren weer, ook bij hoge helderheid.
  • Klassieke QD-oled-tv's geven hdr helderder weer dan klassieke woled-tv's. Nieuwe 4-stackwoled-tv's zijn ongeveer even helder als QD-oled-tv's.
  • Zonder invallend licht is zwart echt zwart. Bij omgevingslicht kan een zwart beeld echter een paarsgrijze tint krijgen.
  • QD-oled is doorgaans minder energiezuinig dan woled.

Woled

  • LG Display maakt de panelen.
  • Drie of vier oledlagen met verschillende kleuren produceren samen wit menglicht.
  • Rgb-kleurfilters zetten dit witte licht om in rood, groen en blauw.
  • Voor een hogere piekhelderheid gebruiken woledpanelen een extra witte subpixel. Daardoor zijn felle highlights doorgaans minder kleurverzadigd dan bij QD-oled.
  • Klassieke woled-tv's geven hdr minder helder weer dan QD-oled-tv's. Nieuwe 4-stackwoled-tv's zijn ongeveer even helder als QD-oled-tv's.
  • Woled levert ook bij invallend licht stabiele, diepe zwartwaarden.
  • Woled is doorgaans energiezuiniger dan QD-oled.
QD-oled Woled
Kleurvolume Uitstekend, ook bij hoge helderheid Goed, maar neemt af bij hoge helderheid
Hdr-piekhelderheid Tot ~2500cd/m² Tot ~3000cd/m²
Hdr-fullscreenhelderheid Tot ~435cd/m² Tot ~415cd/m²
Zwart in lichte kamer Paarsgrijs door reflectie Diep zwart
Energiegebruik Hoog Laag tot gemiddeld
Gamingprestaties Uitstekend Uitstekend

Prijsniveau

Premium Hogere middenklasse tot premium

Hoe werkt QD-oled?

QD-oledpanelen worden gemaakt door Samsung Display en gebruiken blauwe oleds. Quantumdots zetten een deel van dat blauwe licht om in rood en groen. Bij QD-oledschermen zijn de subpixels niet naast elkaar, maar in een piramidevorm geordend. De groene subpixel is daarbij boven de rode en de blauwe geplaatst.

Deze lay-out kan bij contrastrijke overgangen voor een kleine paarse of groene rand zorgen. Dit nadeel is in de praktijk bijna alleen zichtbaar als je je tv als monitor gebruikt en bijvoorbeeld kleine zwarte tekst op een witte achtergrond toont. Bij videobeelden is het effect niet zichtbaar. Een voordeel van QD-oled is dat kleuren ook bij hoge helderheden meer verzadiging behouden, waardoor dergelijke schermen een breed kleurbereik hebben.

Subpixelindeling QD-oled

Subpixelindeling van een QD-oledmonitor

QD-oledschermen hebben perfecte kijkhoeken: ook onder een grote hoek blijft de kleurbalans intact en is van kleurverandering geen sprake.

Om de helderheid zo hoog mogelijk te houden, voorziet Samsung Display zijn QD-oledpanelen niet van een polarisatiefilter. Hierdoor is het paneel bij invallend omgevingslicht niet helemaal zwart. Als de tv naast of tegenover een raam staat, kan dit in de praktijk daadwerkelijk zichtbaar zijn, vooral bij content met zwarte balken boven en onder in beeld.

Hoe werkt woled?

Woledpanelen komen uit de fabrieken van LG Display. Oorspronkelijk hebben ze twee lagen met blauwe oleds en een laag met geelgroene oleds die samen wit menglicht opleveren. Normale kleurenfilters maken daar vervolgens rode, groene en blauwe subpixels van.

Woled combineert die rode, groene en blauwe subpixels met ongefilterde witte subpixels om de helderheid te verhogen. Dat is nodig omdat woledpanelen wél gebruikmaken van een polarisatiefilter. Het voordeel daarvan is dat ze iets minder last hebben van reflectie, waardoor zwart er onder alle omstandigheden echt zwart uitziet.

Het bijgemengde witte licht heeft als nadeel dat de kleurverzadiging kan afnemen naarmate de helderheid toeneemt. Dat leidt tot minder verzadigde kleuren bij felle highlights, vooral bij hdr-content. Bij dagelijks gebruik in de woonkamer valt dit echter niet erg op. De verschillen worden pas echt zichtbaar als je de twee oledtypen naast elkaar kunt vergelijken.

Subpixelindeling woled

De subpixelindeling van een woledtelevisie

De subpixels van woledpanelen staan traditioneel naast elkaar, waardoor ze geen last hebben van een paarse of groene rand op contrastrijke overgangen. Woledpanelen hebben bijna net zulke goede kijkhoeken als QD-oledschermen, maar vertonen van opzij vaak een licht paarsige of groenige kleurtint.

4-stackwoled: van drie naar vier lagen

In 2025 bracht LG een nieuwe woledtechniek uit: 4-stackwoled, oftewel RGB Tandem-woled. Deze panelen bevatten niet drie, maar vier oledlagen: twee met blauwe, één met rode en één met groene oleds. Het witte menglicht dat dit oplevert, heeft nauwkeurigere kleurpieken dan het menglicht van drielaagse oledpanelen. Daardoor gaat veel minder licht verloren bij het filteren van de kleuren.

Dat heeft verschillende voordelen. Het energiegebruik van 4-stackwoledschermen is nog een stukje lager, terwijl de piekhelderheden fors hoger zijn. De kleurzuiverheid is hoger en het kleurbereik groter dan bij LG's traditionele oledpanelen. Ondanks het gebruik van een witte subpixel behouden felle highlights daardoor ook wat meer verzadiging. Het kleurbereik komt in de buurt van dat van QD-oleds, maar kan er nog niet helemaal aan tippen.

De komst van 4-stack betekende niet het einde van traditionele, drielaagse woled. De klassieke techniek tref je bijvoorbeeld nog steeds aan in nieuwe schermen van LG en Samsung, maar dan wel bij de wat goedkopere modellen. Sommige uitvoeringen van de Samsung S90H- en LG C6-tv's uit 2026 hebben bijvoorbeeld een klassiek woledpaneel.

Matte QD-oledschermen

LG Display en Samsung Display blijven hun benadering van oled elk jaar aanscherpen, waarbij de verschillen tussen de twee oledtypen steeds kleiner worden. LG's 4-stacktechnologie is daar een goed voorbeeld van.

Samsung voorziet zijn duurdere oledtelevisies sinds 2024 van een matte afwerking. Daarmee laten die tv's juist minder (duidelijke) reflecties zien dan LG's glossy toestellen. Helemaal perfect is die oplossing ook weer niet: bij veel omgevingslicht kan zwart naar grijs neigen en neemt het contrast af.

S95F in de zon

De Samsung S95F, een QD-oledtelevisie uit 2025, heeft met zijn matte afwerking weinig last van invallend zonlicht.

Samsung-oled met woledpaneel

Samsung fabriceert oled-tv's in meer formaten dan Samsung Display QD-oledpanelen maakt. Zo is de mat afgewerkte Samsung S99H uit 2026 verkrijgbaar met beelddiagonalen van 55", 65", 77" en 83", terwijl Samsung Display geen QD-oledpanelen van 83" fabriceert. Voor de 83"-variant van de S99H koopt Samsung 4-stackwoledpanelen in bij LG Display. Deze panelen krijgen vervolgens dezelfde matte afwerking als de andere formaten van de S99H met een QD-oledpaneel.

Gaming

Beide oledtechnieken zijn uitstekend geschikt voor gaming. Zowel woled als QD-oled hebben razendsnelle responstijden en minimale inputlag. Ook kunnen ze allebei overweg met hoge framerates (tot 4k met 165Hz bij tv's en tot 240Hz bij monitoren) en hebben ze in vergelijking met andere beeldtechnieken zeer weinig last van bewegingsonscherpte.

Tot slot

Woled en QD-oled mogen dan twee compleet verschillende benaderingen van oledtechnologie zijn, in de praktijk zijn de verschillen zeer klein. QD-oled leent zich in de basis net wat beter voor donkere kamers, terwijl woled van origine iets geschikter is voor gebruik in een lichte kamer.

Maar de technologische ontwikkelingen van de afgelopen jaren hebben de paneeltypen dichter bij elkaar gebracht. Van de reflectiegevoeligheid van QD-oled bij invallend licht is bij modellen met een matte afwerking niet veel meer te merken. De nieuwe 4-stackpanelen van LG Display zijn ondertussen een stuk kleurrijker, helderder en energiezuiniger dan traditionele woledschermen. Welke techniek de beste is, hangt daarom af van je eigen voorkeuren en kijkomgeving.

Reacties

Sorteer op:

Weergave:

Er zijn nog geen reacties geplaatst


Op dit item kan niet meer gereageerd worden.