Waarom dualband-gps je route nauwkeuriger kan meten

Veel nieuwe smartwatches en sporthorloges hebben dualband-gps. Daarmee kunnen ze satellietsignalen op twee frequentiebanden ontvangen. Zo kunnen ze je locatie nauwkeuriger bepalen, vooral tussen hoge gebouwen. Toch is een horloge met dualband niet automatisch nauwkeuriger dan een model zonder: de antenne en software moeten ook kloppen.

Twee banden, meerdere satellietsystemen

GPS is de naam van het Amerikaanse satellietnavigatiesysteem. Daarnaast bestaan andere systemen zoals het Europese Galileo, Chinese BeiDou en Russische Glonass. De verzamelnaam voor al die navigatiesystemen is gnss: global navigation satellite system. In de praktijk wordt vaak alleen gesproken over 'gps'.

Veel horloges ondersteunen meerdere van deze systemen. Dat heet multi-gnss. Door satellieten van verschillende systemen te gebruiken, kan je horloge meer geschikte signalen ontvangen. Dat helpt bijvoorbeeld wanneer gebouwen een deel van de hemel blokkeren.

Dualband betekent iets anders. Satellieten zenden navigatiesignalen op verschillende frequenties uit. Een traditionele gps-ontvanger in een smartwatch gebruikt de L1-band; een dualbandontvanger kan daarnaast de L5-band gebruiken.

Dualband is bovendien niet uitsluitend een gps-techniek. Ook andere systemen bieden signalen op meerdere banden. Welke daarvan je horloge gebruikt, hangt af van de ontvanger en de software. Ondersteuning voor vijf satellietsystemen en dualband betekent dus niet automatisch dat je horloge ze allemaal op twee banden kan ontvangen.

Tweede band voor nauwkeurige metingen

Je horloge bepaalt zijn positie met afstandsmetingen tot satellieten. Daarvoor meet het hoe lang hun radiosignalen onderweg zijn. Een kleine fout in die looptijd kan al een flinke afwijking veroorzaken.

Tussen hoge gebouwen bereiken signalen je horloge soms zowel rechtstreeks als via een reflectie tegen een gevel. Deze ontvangst via een of meerdere reflecties verstoort de afstandsmeting en kan de plaatsbepaling in de war schoppen.

Het L5-signaal heeft een andere frequentie en een andere opbouw dan het traditionele L1-signaal. Daardoor kan de ontvanger rechtstreeks ontvangen signalen beter onderscheiden van reflecties. Ook door signalen van beide banden te vergelijken, kan de software reflecties herkennen en wegfilteren.

Twee frequenties bieden nog een voordeel. De ionosfeer, een elektrisch geladen laag in de atmosfeer, vertraagt satellietsignalen afhankelijk van hun frequentie. Door twee signalen van dezelfde satelliet te vergelijken, kan een ontvanger deze vertraging grotendeels corrigeren. Ook in het open veld is dualband daarom – in theorie – nauwkeuriger dan singleband.

De uitvoering blijft bepalend

Dualband geeft de gps-chipset extra mogelijkheden, maar garandeert op zichzelf geen nauwkeurige registratie. De kleine antenne in het horloge moet beide frequentiebanden namelijk goed kunnen ontvangen. Het antenneontwerp, de plaatsing in de behuizing en de ontvangergevoeligheid spelen daarbij een rol.

Software bepaalt vervolgens welke metingen bruikbaar zijn en berekent daaruit je positie. Een goed ontworpen horloge zonder dualband kan daardoor beter presteren dan een minder goed uitgevoerd dualbandmodel.

Nauwkeurigheid tegenover accuduur

Twee frequentiebanden ontvangen en verwerken kan extra energie kosten. Sommige horloges schakelen daarom automatisch tussen ontvangstmodi. Garmin noemt dat SatIQ: op compatibele modellen probeert het horloge alleen multiband te gebruiken wanneer de omstandigheden daarom vragen.

Sport je vooral op open terrein, dan kan een goed singlebandhorloge al prima voldoen. Tussen hoogbouw heeft dualband meer potentieel, maar staar je niet blind op dualband alleen. Kijk bij je keuze voor een smartwatch behalve naar de specificaties vooral naar praktijktests van de locatieregistratie.