Door Willem de Moor

Redacteur

Terugverdientijden berekenen: wat een thuisbatterij oplevert

0

Explainer

Je energiecontract is, samen met de prijs en capaciteit van je thuisbatterij, waarschijnlijk de belangrijkste factor in je terugverdienmodel. Hoe bereken je of je met een thuisbatterij zinvol kunt besparen?

Direct naar

Allereerst zijn er energiecontracten met vaste prijzen per kilowattuur en contracten met dynamische prijzen. Met die laatste kun je handelen door goedkope stroom in te kopen en die op momenten met hoge prijzen terug te leveren. Door naar zogeheten day-aheadprijzen te kijken, kun je je energiebalans inplannen.

Zo kun je ook zonder thuisbatterij plannen wanneer je apparaten die veel verbruiken aanzet. In sommige gevallen zetten zonnepaneleneigenaren zelfs hun omvormer uit als de energieprijs bijvoorbeeld negatief is.

Prijzen vaker negatief

Uit een analyse van historische dynamische prijzen blijkt dat sinds 2022 het percentage kwartieren met negatieve prijzen gestaag is gestegen. In 2025 bedroeg het percentage ongeveer 6 procent en de trendlijn loopt op. Dat komt vooral door de hoeveelheid zonne-energie in Nederland. Daardoor is ook het tijdstip van goedkope stroom verschoven van midden in de nacht naar rond 13.00 uur.

Groei aantal uren stroom met negatieve prijs op dynamische energiemarkt
Groei aantal uren stroom met negatieve prijs op dynamische energiemarkt

Met een thuisbatterij kun je hiervan extra profiteren. Op die momenten met lage of zelfs negatieve energieprijzen laad je je thuisbatterij op. Je zonnepanelen produceren dan waarschijnlijk genoeg vermogen om zowel je eigen directe verbruik af te dekken als je batterij op te laden.

Vervolgens kun je kiezen wanneer je die opgeslagen stroom wilt terugleveren. Er zijn grofweg twee momenten op een dag waarop de stroomprijs het duurst is: 's Ochtends heel vroeg, als mensen met hun dag starten, en 's avonds rond 19.00 uur. Van dat laatste moment kun je makkelijk profiteren met je thuisbatterij. Als je juist die prijspiek in de ochtend wilt meepakken, zul je moeten kiezen of je je eigen nachtverbruik wilt afdekken (dan betaal je lage tarieven), of je lading wilt opsparen voor de ochtend.

Meer spreiding

De hamvraag is natuurlijk: heeft het straks nog zin om een dynamisch contract af te sluiten? Dat staat nog los van de kwestie of je zin hebt om met day-aheadprijzen te gaan handelen, of dat je beoogde thuisbatterij dat eigenlijk wel ondersteunt. Uit de historische dynamische prijzen blijkt dat de verschillen tussen hoge en lage prijzen de afgelopen jaren zijn toegenomen.

Net als het aantal momenten met negatieve prijzen is sinds 2020 ook de spreiding in de prijzen gestaag toegenomen. Voor 2026 lijkt die uit te komen op ongeveer 16 cent per kilowattuur. Als de trend van de laatste vijf jaar zich doorzet, zal de spreiding de komende jaren dus nog wat toenemen.

Vast of dynamisch?

Dan de afweging of je een vast of dynamisch contract moet kiezen. Dat hangt niet alleen van die dynamische prijzen af, maar ook van je vaste contract. Daarbij zul je moeten kijken wat de prijzen per kilowattuur zijn en wat je voor teruglevering krijgt. En als er boetes zijn voor terugleveren, zul je die ook moeten meenemen in je berekening.

Dan ben je er nog niet, want ook je zonnepanelen en je directe verbruik spelen een belangrijke rol. Ten slotte is ook de batterij natuurlijk van belang: wat zijn de capaciteit, het rendement en de laadsnelheid? Dat zijn nogal wat variabelen. De goedkoopste (want gratis) besparing blijft zoveel mogelijk stroom direct zelf gebruiken, maar dat is natuurlijk lang niet altijd mogelijk.

Hou er bij een vast contract ook rekening mee dat er staffels en vaste terugleverkosten kunnen gelden. En vaak combineren energieleveranciers een hoge terugleververgoeding met hoge terugleverkosten. Op basis van de prijzen die Independer in juli publiceerde, ga je er met een paar leveranciers flink op achteruit in 2027.

Zo zakt de netto terugleververgoeding bij vooral Delta Energie, Energiedirect, Essent en Vattenfall enorm. Let wel: dit is gebaseerd op cijfers van Independer. Controleer vooral je eigen contractvoorwaarden.

Zelf rekenen

Omdat er een hoop variabelen zijn, is het lastig om met een simpel sommetje voor te rekenen hoeveel je eventueel kunt besparen met een thuisbatterij. Als je dan ook nog wilt kijken wat de verschillen tussen vast en dynamisch zijn, wordt het nog ingewikkelder.

Veel online rekentools kunnen een nogal rooskleurig beeld geven. Je geeft je verbruik en teruglevering op en de tools zeggen dat je honderden euro's bespaart en je batterij in no time terugverdient. De waarheid is vaak minder positief.

Ik heb voor mijn eigen situatie een paar berekeningen gemaakt. Ik neem ongeveer 5500kWh per jaar af, mijn panelen leveren in totaal 7500kWh tot 8000kWh op en ik lever keurig ongeveer 5500kWh terug. Met salderen kom ik dus prachtig op nul uit en bedraagt mijn eigen verbruik pakweg 2000kWh.

Een groot deel van mijn verbruik komt van het laden van mijn EV, zo'n 3500kWh, en dat is lastig op te vangen met een thuisbatterij. Dan blijft er nog maar 2000kWh over om op te slaan en terug te leveren. Daarmee houden de meeste online rekentools geen rekening, maar zelf kun je dat natuurlijk wél.

Je kunt nog veel meer zelf berekenen, als je van cijfertjes en tech houdt. Als je al Home Assistant draait, kun je daarin keurig opvragen wanneer en hoeveel energie je huis verbruikt en wat je zonnepanelen opwekken. Zo kun je een inschatting of berekening maken van de accucapaciteit die je nodig hebt.

Denk bijvoorbeeld aan het sluipverbruik van je huis. Als dat 200W is, kost dat je per dag iets minder dan 5kWh. In de uren dat er geen zon is om dat direct af te dekken, levert je batterij dan pakweg 2kWh gedurende de nacht. Tel daar je avondverbruik (koken, tv, gamen) bij op, en je krijgt een realistische inschatting van de minimale accucapaciteit die je nodig hebt.

Je hoeft in ieder geval niet je batterij zwaar te overdimensioneren. Waarom zou je een batterij kopen van 20kWh als je per dag 7kWh gebruikt? Het is niet zo dat je zomerstroom naar de winter mee kunt nemen. En over de winter gesproken: een kleinere batterij krijg je misschien nog wel vol, maar een grote batterij krijg je van oktober tot maart waarschijnlijk niet vol.

Dat verandert natuurlijk als je gaat handelen op de onbalansmarkt. Daarbij koop je goedkope stroom in en lever je die op dure momenten terug. Dan is een grotere batterij juist wél interessant, maar dan zul je hem ook aan een aparte groep moeten hangen. Want 14kWh volkrijgen op een 800W-aansluiting duurt zo lang dat het goedkope tarief allang weer over is voordat de batterij vol is.

Tot slot nog een tip om met wat concretere gegevens te rekenen. Als je Home Assistant draait, kun je daarin thuisbatterijen simuleren. Ik heb geen optie gevonden om ze met historische data te laten werken, maar wel met actuele data. Je kunt zoveel batterijen als je wilt toevoegen, elk met een eigen capaciteit en laadeigenschappen.

Praktijkvoorbeeld

Op basis van jouw echte verbruik en opbrengst kun je ook een aardige berekening maken. Ik neem mijn eigen situatie als voorbeeld.

Mijn huis gebruikt gemiddeld 200W 'idle', dus 4,8kWh per dag. Een nacht aan sluipverbruik, laten we zeggen twaalf uur lang, kost dan 2,4kWh. Als ik het avondverbruik erbij optel (tv, verlichting, pc, keukengebruik), komt ik uit op ongeveer 5kWh totaal verbruik tijdens de avond en nacht.

Die capaciteit moet een thuisbatterij dus ongeveer hebben om de uren zonder opbrengst van mijn zonnepanelen te overbruggen. Mijn zonnepanelen moeten dan overdag wel meer dan die 5kWh (voor het opladen van de batterij) plus 2,4kWh (het directe verbruik) produceren. Dat is in mijn geval ongeveer 100 dagen per jaar niet het geval. Dat betekent dat ik pakweg 250 dagen per jaar ongeveer een volle thuisbatterij van 5kWh kan vullen en leegtrekken.

Met een energieprijs van ongeveer 25 cent per kWh levert dat grofweg een euro per dag op aan niet-afgenomen stroom. Veel meer dan 250 tot 300 euro levert een thuisbatterij in mijn geval dan niet op. Dat verandert wel als ik terugleverboetes krijg of met dynamische prijzen ga handelen. Met zo'n ruwe schatting kun je zelf in ieder geval beredeneren wat je grofweg zou besparen. Dat is waarschijnlijk aanzienlijk minder dan de optimistische beloftes die sommige rekentools voorschotelen, zeker die van fabrikanten.

Reacties

Sorteer op:

Weergave:

Er zijn nog geen reacties geplaatst


Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn