Een 95 voor je nachtrust klinkt geruststellend, terwijl je van 55 misschien wat onrustig wordt. Maar hoe komt je horloge aan dat rapportcijfer, en hoeveel waarde moet je eraan hechten? Je slaapscore wordt berekend op basis van onder meer je slaapduur en onderbrekingen. Welke gegevens meetellen en hoe zwaar ze wegen, verschilt per fabrikant. Vooral de slaapfasen waarop sommige scores steunen, zijn bij consumentenwearables beperkt betrouwbaar.
Van sensoren naar slaapgegevens
Je horloge of fitnessband meet beweging met een versnellingsmeter. Veel apparaten combineren die informatie met de optische hartslagsensor (explainer), die met licht veranderingen in de doorbloeding van je huid registreert. Daaruit leiden ze je hartslag en hartslagvariabiliteit af: de variatie in het tijdsinterval tussen opeenvolgende hartslagen.
Een algoritme zoekt vervolgens naar patronen in je beweging en hartslag die passen bij slapen, wakker zijn en verschillende slaapfasen. Die informatie vormt de basis voor een tweede berekening: de slaapscore. Het apparaat meet slaap dus niet rechtstreeks, maar kent punten toe op basis van patroonherkenning.
Wat telt mee?
De precieze berekening verschilt per fabrikant, maar deze factoren komen vaak terug:
- Slaapduur: hoeveel tijd je vermoedelijk daadwerkelijk hebt geslapen, soms inclusief dutjes.
- Onderbrekingen en onrust: hoe vaak en hoelang je wakker was of veel bewoog.
- Slaapfasen: de geschatte hoeveelheid lichte slaap, diepe slaap en remslaap, de fase met snelle oogbewegingen.
- Timing en regelmaat: wanneer je slaapt en hoe consistent je bedtijd is.
- Andere signalen: bijvoorbeeld een inschatting van nachtelijke stress op basis van hartslag en hartslagvariabiliteit.
Sommige merken beoordelen ook je inslaaptijd of slaapefficiëntie: het percentage van je tijd in bed dat je daadwerkelijk sliep.
Elk merk geeft anders punten
Garmin combineert slaapduur, slaapfasen, onderbrekingen en onrust met nachtelijke stress. Oura gebruikt zeven onderdelen, waaronder inslaaptijd, efficiëntie en timing. Apple verdeelt zijn punten over slaapduur, bedtijdconsistentie en onderbrekingen. Samsung beschrijft onder meer slaapduur, de tijd dat je wakker ligt en herstel.
Geen enkel merk publiceert zijn volledige formule. Bovendien kunnen updates de berekening veranderen. Een 80 van het ene merk is daardoor niet rechtstreeks vergelijkbaar met een 80 van het andere.
Slaapfasen blijven een schatting
Bij een wetenschappelijk slaaponderzoek worden onder meer hersenactiviteit, oogbewegingen en spieractiviteit gemeten met meerdere elektroden op het hoofd en het lichaam. Een gewoon horloge of fitnessband registreert die signalen niet en probeert slaapfasen indirect te herkennen.
Vergelijkingen met slaaponderzoek laten zien dat wearables doorgaans beter herkennen wanneer iemand slaapt dan wanneer die wakker is. Rustig wakker liggen kan als slaap worden geteld. Ook worden lichte slaap, diepe slaap en remslaap geregeld verwisseld. Hoe groot die fouten zijn, verschilt per apparaat, softwareversie en persoon, maar ze kunnen aanzienlijk zijn.
Als schattingen over slaapfasen meetellen, beïnvloeden die fouten dus ook de slaapscore.
Zo gebruik je de score
Bekijk vooral patronen en trends over langere periodes en schrik niet als je slaapscore van de ene op de andere dag ineens heel anders is. Controleer bij een lage score welke onderdelen daarvoor verantwoordelijk zijn en of je de geregistreerde slaaptijden herkent. Trek uit één nacht met weinig geschatte diepe slaap geen harde conclusie. Gebruik de score naast je eigen ervaring: hoe uitgerust je wakker wordt en hoe je overdag functioneert.